Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 6:12

Ο Γαϊανίτης: Και πώς βρίσκουμε πολλούς από τους αγίους Πατέρες να λέγουν άφθαρτο το σώμα του Χριστού; Ο Ορθόδοξος: Το «άφθαρτο» και η «φθορά», όπως είπαμε και στους ορισμούς, λέγονται με δύο τρόπους στις θείες Γραφές: άλλοτε σωματικά και άλλοτε ψυχικά. Γι’ αυτό και η Γένεση λέει: «Και είδε ο Θεός, και ιδού, όλη η γη ήταν διεφθαρμένη», δηλαδή όλοι οι άνθρωποι ήταν παράνομοι· γι’ αυτούς λέει και ο Δαβίδ: «Διεφθάρησαν και έγιναν βδελυκτοί μέσα στις ανομίες και στις πράξεις τους». Ως προς αυτή λοιπόν τη φθορά της αμαρτίας λέμε άφθαρτο, δηλαδή αναμάρτητο, το πανάγιο και πανάμωμο σώμα του Χριστού· επειδή ότι ήταν κατά πάντα και με κάθε τρόπο σε αφθαρσία, όπως λέτε εσείς, κανένας από τους αγίους Πατέρες από τους παλαιούς αιώνες δεν το είπε. Γι’ αυτό και ο τρισμακάριος Αθανάσιος λέει επί λέξει για το κυριακό σώμα: «Φθαρτό ήταν το σώμα, επειδή και η Μαρία ήταν κτιστή». Και πώς είναι δυνατόν να πούμε ότι το σώμα του Χριστού είναι ομοούσιο με εμάς, ή ότι «μετείχε μαζί με τα παιδιά σάρκας και αίματος», ή ότι «έλαβε σπέρμα Αβραάμ», ή ότι «δοκιμάστηκε κατά πάντα κατά την ομοιότητά μας», αν βέβαια ήταν άφθαρτο ήδη από αυτή την ίδια την άκρα ένωση, όπως εσείς κηρύττετε;

Παρατήρησε δε τη λέξη, η οποία παρουσιάζει εμφατικά τον μολυσμό από τη μιαιφονία. Διότι δεν είπε «βαμμένο στο αίμα», αλλά «βουτηγμένο», για να δείξει ότι αυτός κυλιέται μέσα στον φόνο όσων εξοντώνονται. —Αυτός κατέστρεψε τη γη του Θεού και εξόντωσε τον λαό Του. Ο μεν Ναβουχοδονόσορ ερήμωσε τη γη, κατακόβοντας τα καρποφόρα φυτά της και παραδίδοντας τα χωριά στον αφανισμό του εμπρησμού· αυτός, επίσης, από τον λαό του Ισραήλ, άλλους μεν τους θανάτωσε με μάχαιρα, άλλους δε τους οδήγησε αιχμαλώτους στη Βαβυλώνα. Ήδη δε και αυτός που ονομάζεται μυστικώς βασιλιάς της Βαβυλώνας είναι ο Κοσμοκράτορας του κόσμου τούτου. Διότι, πολύ εύστοχα, θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει Βαβυλώνα τη σύγχυση αυτού του κόσμου· επειδή αιχμαλώτισε τον λαό του Θεού, μεταφέροντάς τον από τη ζωή στον θάνατο· και ερήμωσε τη γη, διαφθείροντας τη σάρκα του καθενός μέσω της αμαρτίας, όπως ακριβώς είναι γραμμένο: «Κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της».

Ας δούμε, λοιπόν, σε ποια εποχή ευαρέστησε ο Νώε τον Θεό, όπως είναι γραμμένο: «Και είδε ο Κύριος ο Θεός ότι πληθύνθηκαν οι κακίες των ανθρώπων πάνω στη γη και ο καθένας διαλογίζεται στην καρδιά του με επιμέλεια τα πονηρά όλες τις ημέρες»· και έπειτα από άλλα λέγει: «Ο Νώε όμως βρήκε χάρη ενώπιον του Κυρίου του Θεού»· και πάλι λέγει: «Στον Θεό ευαρέστησε ο Νώε». Το σε ποια εποχή ευαρέστησε, το δηλώνει: «Διεφθάρη», λέγει, «η γη ενώπιον του Θεού, και γέμισε η γη από αδικία. Και είδε ο Κύριος ο Θεός τη γη, και ήταν διεφθαρμένη, διότι κάθε σάρκα είχε διαφθείρει τον δρόμο της πάνω στη γη».

Εις το τέλος, ψαλμός ωδής του Δαβίδ. ΞΔ΄. «Σε σένα πρέπει ύμνος, Θεέ, στη Σιών, και σε σένα θα αποδοθεί ευχή στην Ιερουσαλήμ.» Περιέχει προφητεία για πράγματα που πρόκειται να συμβούν στο τέλος· γι' αυτό και επιγράφεται: «Εις το τέλος». Ποια είναι δε αυτά, το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: «Προς εσένα θα έρθει κάθε σάρκα». Διότι δεν πρόκειται πλέον μόνο για το έθνος των Ιουδαίων, αλλά για κάθε σάρκα, δηλαδή για κάθε γένος ανθρώπων. Διότι έτσι συνηθίζει ο Λόγος να υποδηλώνει όλους τους ανθρώπους που άλλοτε ήταν σαρκικοί και γεώδεις. Γι' αυτό και στον Νόμο αναφέρεται: «Κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της»· και πάλι: «Δεν θα παραμείνει το πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Αλλά τότε μεν κάθε σάρκα κατηγορούνταν· τώρα δε λέγεται ότι θα έρθει προς τον Θεό. Γι' αυτό και μετά τον Δαβίδ ο Ιωήλ, όταν έγινε προφήτης, προαναγγέλλει τα καλύτερα για κάθε σάρκα, λέγοντας: «Θα εκχέω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν». Αλλά και ο Ησαΐας το ίδιο παρουσιάζει λέγοντας: «Θα δει κάθε σάρκα το σωτήριο του Θεού». Και το σωτήριο του Θεού, που επρόκειτο να γίνει γνωστό σε κάθε σάρκα, τι άλλο άραγε ήταν, παρά ο Χριστός του Θεού, όπως πολλές φορές έχουμε αποδείξει;

Και γέμισε, λέγει, η γη από αδικία. Είδες, αγαπητέ, πόσο μεγάλο κακό είναι η αμαρτία, πώς τους καθιστά ανάξιους ακόμη και αυτής της προσωνυμίας, του να ονομάζονται δηλαδή πλέον άνθρωποι; Άκουσε πάλι και τα επόμενα: Και είδε Κύριος ο Θεός τη γη, και ήταν διεφθαρμένη.

Πρόσεξε πάλι ότι αποκαλούνται γη. Έπειτα, επειδή και μία και δύο και τρεις φορές τους ονόμασε γη, για να μην υποθέσει κανείς ότι αυτά έχουν ειπωθεί για την αισθητή γη, αναφέρει: «Διότι κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της επί της γης». Ούτε και τώρα καταδέχθηκε να τους αποκαλέσει ανθρώπους, αλλά μόνο με την ονομασία της σάρκας θέλει να μας υποδείξει ότι δεν τα λέει αυτά για τη γη, αλλά για τους ανθρώπους που περιβάλλονται από σάρκα και έχουν αναλώσει τον εαυτό τους σε γήινα έργα.

Τι ήταν, λοιπόν, φυσικό να αισθανθεί εκείνος ο δίκαιος τότε, βλέποντας τα ύδατα να κορυφώνονται σε τόσο μεγάλο ύψος; Διότι, λέει η Γραφή, το ύδωρ υψώθηκε δεκαπέντε πήχεις πάνω από τα όρη. Θυμήσου εδώ, αγαπητέ, τα όσα ελέχθησαν από τον Δεσπότη, όταν έλεγε: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμά μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες»· και πάλι: «Διεφθάρη η γη, και γέμισε η γη από αδικία»· και, «Είδε ο Κύριος τη γη, και ήταν διεφθαρμένη, διότι κάθε σάρκα είχε διαφθείρει την οδό της». Επειδή, λοιπόν, η οικουμένη χρειαζόταν ολοκληρωτικό καθαρμό, και έπρεπε να αποκαθαρθεί από κάθε ρύπο, να εξαλειφθεί όλη η ζύμη της προηγούμενης πονηρίας, και να μην απομείνει ούτε ίχνος της κακίας, αλλά να επέλθει, τρόπον τινά, μια αναστοιχείωση, όπως ακριβώς ένας άριστος τεχνίτης, όταν λάβει ένα σκεύος που έχει παλιώσει από τον χρόνο και έχει φθαρεί, ας πούμε, από τη σκουριά, το ρίχνει στη φωτιά, το κάνει να αποβάλει όλη τη σκουριά, το αναπλάθει, το ανακατασκευάζει και το επαναφέρει στην αρχική του ομορφιά· έτσι και ο δικός μας Δεσπότης, αφού καθάρισε ολόκληρη την οικουμένη με τον τότε κατακλυσμό και, τρόπον τινά, την ελευθέρωσε από την κακία των ανθρώπων, τον μολυσμό και τη μεγάλη φθορά, την κατέστησε λαμπρότερη, αποκαλύπτοντάς μας εκ νέου το φαιδρό της πρόσωπο, χωρίς να επιτρέψει να παραμείνει ούτε ίχνος από την προηγούμενη ασχήμια.

Τι έπρεπε λοιπόν να κάνει για αυτούς και δεν το έκανε; Τους έπλασε, τους πλήθυνε, τους χάρισε την απόλαυση αμέτρητων αγαθών, τους ανέχθηκε όταν αμαρτάναν, και όταν μολύνθηκαν μαζί με εκείνες τις θυγατέρες του Κάιν δεν τους χτύπησε αμέσως, αλλά με μακροθυμία τους ανέχθηκε για εκατόν είκοσι χρόνια, έστω και αν τα είκοσι χρόνια τα αναίρεσε η κορύφωση της κακίας τους. Διότι, εκείνους που δεν τους ωφέλησαν τα εκατό χρόνια, τι επρόκειτο να τους ωφελήσουν τα είκοσι; Και ποιο είναι το κέρδος μιας ζωής που γίνεται πρόξενος αιώνιας κολάσεως; Καθιστά λοιπόν τον Νώε κήρυκα σε αυτούς για την απειλή της αγανάκτησής Του. Κατασκευάζοντας δε την κιβωτό και διδάσκοντας έμπρακτα την έλευση του κατακλυσμού, κηρύττοντάς τους όσα άκουσε από τον Θεό, ότι η γη διεφθάρη και γέμισε από την αδικία των ανθρώπων, και ότι ήρθε ο καιρός της καταστροφής κάθε ανθρώπου, και ότι η γη θα καταστραφεί με κατακλυσμό πολλών υδάτων, και γενικώς κηρύττοντάς τους όσα άκουσε από τον Θεό, εκείνοι τον αποκαλούσαν φλύαρο και απατημένο γέροντα. Γι' αυτό και ο Θεός δικαίως τους κατέστρεψε ολοσχερώς, ώστε και τη δική τους κακία να τερματίσει και εμάς που τα ακούμε αυτά να μας αποτρέψει από το να αμαρτάνουμε, ακούγοντας πώς η αμαρτία έγινε αιτία πανωλεθρίας των ανθρώπων και κάθε σάρκας. Γι' αυτό και παρακαλώ όλους όσους ακούν αυτά τα θεία και αψευδή λόγια, να προφυλάσσουν τους εαυτούς τους από τη θεομίσητη και ολέθρια αμαρτία.

Αλλά επειδή «διεφθάρη η γη ενώπιον του Θεού, και γέμισε η γη αδικία» από τους κατοίκους της γης, «και είδε ο Θεός τη γη, και ήταν διεφθαρμένη, διότι κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της πάνω στη γη», και δεν υπήρχε εκεί ίχνος μετάνοιας ή σκέψη επιστροφής, αλλά κάθε λογική σάρκα, από μικρού έως μεγάλου, κατρακύλησε σε παράλογες πράξεις και διεφθάρη φοβερά από την υπερβολή της κακίας, τότε λοιπόν και η απειλή του κατακλυσμού, με δίκαιη κρίση και θεία αγανάκτηση, εξαγγέλθηκε στον Νώε πριν από εκατόν είκοσι χρόνια, και κηρυσσόταν αυτή η απειλή επί εκατό χρόνια με έργα και με λόγια· με έργα μεν, επειδή χτιζόταν η κιβωτός, με λόγια δε, από όσα έλεγε ο Νώε, έστω κι αν τον περιφρονούσαν. «Και ήταν ο Νώε πεντακοσίων ετών», όταν φανερώθηκε η πανωλέθρια απόφαση του κατακλυσμού· και η κιβωτός χτιζόταν επί εκατό χρόνια, και έγινε ο κατακλυσμός, και ο Νώε ήταν, λέει, εξακοσίων ετών.

Ας προσέξουμε λοιπόν με ακρίβεια μήπως ο Θεός βλέπει και σε εμάς μια τέτοια ολόσωμη ψυχική πληγή, και εξαιτίας αυτού, όπως βλέπετε, μας βρίσκουν συχνότερα οι συμφορές. Διότι, για ποιον λόγο δοκιμαζόμαστε αδιάκοπα από πείνες και επιδημίες, από σεισμούς και επιδρομές βαρβάρων; Μήπως ο Θεός επιτρέπει να μας πλήττουν άδικα αυτές οι θλίψεις; Μη γένοιτο. Αλλά επειδή και τώρα βλέπει τη γη διεφθαρμένη από πονηρές πράξεις, όπως κάποτε την εποχή του Νώε, και ο παντεπόπτης οφθαλμός Του διακρίνει και τώρα πονηρούς και αμαρτωλούς ενώπιόν Του, όπως στα Σόδομα, και βλέποντας ότι όλοι παρεκκλίναμε και ταυτόχρονα εξαχρειωθήκαμε, μας φανερώνει πλέον τον καρπό των έργων μας και, με δίκαιη κρίση, επιτρέπει να μας συνθλίβουν οι θλίψεις που αναφέρθηκαν λίγο πιο πάνω. Γιατί; Για να μετανοήσουμε, για να επιστρέψουμε, για να ζητήσουμε συγχώρεση· γι' αυτό μαστιγωνόμαστε με αλλεπάλληλες θλίψεις.

Διότι ενώ η κτίση, λέει, βρισκόταν στην κατάσταση που προαναφέρθηκε και αγανακτούσε επειδή, έστω και ακούσια, παρείχε τα αναγκαία και εξυπηρετούσε τον παραβάτη, και ενώ οι άγγελοι δυσανασχετούσαν για την αγνωμοσύνη του ευεργετούμενου, και ενώ όλος ο κόσμος είχε κακωθεί εξαιτίας των παρανομιών —διότι «και είδε», λέει, «ο Θεός τη γη, και ήταν διεφθαρμένη, επειδή κάθε σάρκα είχε διαφθείρει τον δρόμο της»· δεν ήταν πλέον η κτίση όπως την είχε δημιουργήσει για αυτούς ο Θεός εξαρχής, δεν ήταν ο ουρανός όπως πριν, καταλαμπόμενος από τα άστρα χωρίς κανένα μίασμα, δεν ήταν η γη να αποδίδει αμόλυντους τους καρπούς όπως πριν, ούτε η θάλασσα, ούτε τίποτε άλλο από όσα υπάρχουν στην κτίση· διότι ο παραβάτης, εισερχόμενος σε αυτήν, τα μόλυνε και τα θόλωσε όλα με τις βλασφημίες, με τις θεομάχες και αισχρές φωνές, με τις μιαιφονίες, γεμίζοντας τη θάλασσα με πειρατές και ληστές, και τις πηγές και τους ποταμούς με τις ειδωλολατρίες, αφιερώνοντάς τα σε νύμφες και δαίμονες· όλη η κτίση αναπλαθόταν από τους ανθρώπους σε θεούς, και τίποτα δεν μολύνει και δεν κιβδηλεύει τόσο την κτίση όσο το να θεοποιείται— εισήλθε ο Σωτήρας του κόσμου σε αυτήν εν σαρκί και, αφού την απάλλαξε από αυτά τα μύρια μιάσματα, την ανακαίνισε, ελευθερώνοντάς την από κακώσεις και πάθη πολύ χειρότερα από τη σωματική φθορά.

Εδώ λοιπόν η μάχη δεν είναι μεταξύ αντιθέτων, αλλά μεταξύ συγγενών· διότι ούτε το δίκαιο βρίσκεται έξω από την αγαθότητα, ούτε το αγαθό έξω από τη δικαιοσύνη. Επειδή, λέγει, καθώς η κτίση βρισκόταν στην κατάσταση που προαναφέρθηκε, και αγανακτούσε διότι, έστω και παρά τη θέλησή της, παρείχε τα αναγκαία και εξυπηρετούσε τον παραβάτη, και καθώς οι άγγελοι δυσανασχετούσαν για την αγνωμοσύνη του ευεργετούμενου, και όλος ο κόσμος είχε κακωθεί εξαιτίας των παρανομιών (διότι: «Είδε, λέγει, ο Θεός τη γη, και ήταν διεφθαρμένη, επειδή κάθε σάρκα είχε διαφθείρει την οδό της»), η κτίση δεν ήταν πλέον τέτοια όπως την είχε δημιουργήσει ο Θεός εξαρχής. Ο ουρανός με τα άστρα δεν καταυγαζόταν, όπως πριν, χωρίς κανένα μίασμα· η γη δεν απέδιδε τους καρπούς αμόλυντους, όπως πριν· ούτε η θάλασσα, ούτε κανένα άλλο στοιχείο της κτίσης. Διότι ο παραβάτης, εισερχόμενος σε αυτήν, τη μόλυνε και τα αναθόλωσε όλα με τις βλασφημίες του· με τις θεομάχες και αισχρές φωνές, με τις μιαιφονίες· τη θάλασσα με τους πειρατές και τους ληστές· τις πηγές και τους ποταμούς με τις ειδωλολατρίες, αφιερώνοντάς τα σε νύμφες και δαίμονες. Ολόκληρη η κτίση μεταπλαθόταν από τους ανθρώπους σε θεούς· τίποτα όμως δεν μολύνει και δεν κιβδηλεύει την κτίση τόσο πολύ, όσο το να θεοποιείται.