Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 6:16

Με πίστη ο Ενώχ, αφού ευαρέστησε τον Θεό, μετατέθηκε στον παράδεισο, χωρίς να δει ούτε καν τον κοινό θάνατο της φύσεως. Με πίστη ο Νώε κατασκεύασε την κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του, προτυπώνοντας την ανεκλάλητη Εκκλησία, η οποία διαθέτει διώροφα και τριώροφα, δηλαδή την επίκληση του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Εκείνος, κατασκευάζοντας για τον εαυτό του διώροφα και τριώροφα οικήματα, μιμούμενος τον Νώε στην κατασκευή της κιβωτού του κατακλυσμού, αφού διαμόρφωσε άλλα τμήματα των οίκων ως κατώγεια και άλλα ως ανώγεια, άλλα τα έκανε χώρους υποδοχής και άλλα αποθήκες σιτηρεσίων.

«Κλείνοντας προς τα μέσα θα κατασκευάσεις την κιβωτό, και σε άνοιγμα ενός πήχη θα την τελειώσεις στο επάνω μέρος.» Και μετά από άλλα πάλι λέει: «Θα εισέλθεις δε στην κιβωτό εσύ και οι γιοι σου, και η γυναίκα σου, και οι γυναίκες των γιων σου μαζί σου, και από όλα τα θηρία και από όλα τα κτήνη, και από κάθε σάρκα ανά δύο. Από όλα θα βάλεις μέσα στην κιβωτό, για να τα συντηρείς στη ζωή μαζί σου· αρσενικό και θηλυκό θα είναι από όλα τα πτηνά σύμφωνα με το είδος τους· και από τα κτήνη σύμφωνα με το είδος τους, και από όλα τα ερπετά που σέρνονται πάνω στη γη, σύμφωνα με το είδος τους ανά δύο. Από όλα θα έρθουν προς εσένα για να τρέφονται μαζί σου, αρσενικό και θηλυκό.»

«Συγκλίνοντας προς τα πάνω θα κατασκευάσεις την κιβωτό, και σε άνοιγμα ενός πήχη θα την ολοκληρώσεις άνωθεν.» Το ότι αυτή η κατασκευή υποδηλώνει το μυστήριο του Χριστού, έστω και πολύ αμυδρά, θα μπορούσε να γίνει σαφές στον καθένα με μεγάλη ευκολία, από τα γραφόμενα του θεσπέσιου Παύλου προς εκείνους που δικαιώθηκαν μέσω της πίστης, καθώς αναφέρει ότι προσεύχεται αδιαλείπτως γι' αυτούς: «Για να μπορέσετε να κατανοήσετε πλήρως μαζί με όλους τους αγίους ποιο είναι το πλάτος, και το μήκος, και το ύψος, και το βάθος, και να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού που υπερβαίνει κάθε γνώση.»

Διότι, από τη μία πλευρά, ολοκληρώνεται σε τριάντα πήχεις· από την άλλη όμως, καταλήγει πάλι σε έναν, τον υπερκείμενο και ανώτατο. Διότι λέει: «Το ύψος της θα είναι τριάντα πήχεις· και θα την ολοκληρώσεις σε έναν πήχη». Διότι, όπως ακριβώς η Αγία Τριάδα κατά κάποιον τρόπο διευρύνεται σε τρεις διαφορετικές υποστάσεις και ξεχωριστά πρόσωπα, έτσι συστέλλεται τρόπον τινά σε μία φύση της Θεότητας.

ΙΕ΄. Επιπλέον, αυτά σκεφτόμουν και σκέφτομαι, και εξετάστε μήπως τα λέω πολύ σωστά, πράγματα τα οποία πολλές φορές σας ανέπτυξα θεολογικά. Αυτοί έχουν τα οικήματα, εμείς τον ένοικο· αυτοί τους ναούς, εμείς τον Θεό· και το να γίνουμε εμείς ναοί του ζώντος Θεού, και μάλιστα ζωντανοί, έμψυχα ιερεία, λογικά ολοκαυτώματα, τέλεια θύματα, θεοί διά της προσκυνούμενης Τριάδας. Αυτοί έχουν τα πλήθη, εμείς τους αγγέλους· αυτοί το θράσος, εμείς την πίστη· αυτοί τις απειλές, εμείς την προσευχή· αυτοί το να χτυπούν, εμείς το να υπομένουμε· αυτοί χρυσό και άργυρο, εμείς δοκιμασμένο και καθαρό λόγο. Κατασκεύασες για τον εαυτό σου διώροφα και τριώροφα κτίρια (θυμήσου τα λόγια της Γραφής), οίκο ευάερο, ανοιχτό με παράθυρα; Αλλά αυτά δεν είναι υψηλότερα από την πίστη μου και από τους ουρανούς προς τους οποίους πορεύομαι. Είναι μικρό το ποίμνιό μου; Αλλά δεν οδεύει προς τους γκρεμούς. Στενή είναι η μάνδρα μου, όμως είναι απροσπέλαστη στους λύκους, δεν δέχεται μέσα ληστή, ούτε παραβιάζεται από κλέφτες και ξένους. Θα τη δω αυτή, το γνωρίζω καλά, να γίνεται ευρύτερη. Πολλούς από τους τωρινούς λύκους θα χρειαστεί να τους συγκαταλέξω στα πρόβατα, ίσως μάλιστα και στους ποιμένες.

Άλλοι πάλι παρομοίως την ονομάζουν Λυχνία χωρίς στόμιο που ανάβει από μόνη της, Κιβωτό πλατύτερη, μακρύτερη και ενδοξότερη από εκείνη του Νώε. Εκείνη ήταν κιβωτός ζώων, ενώ αυτή κιβωτός της ζωής. Εκείνη ήταν φθαρτών ζώων, ενώ αυτή άφθαρτης ζωής. Εκείνη βάσταξε τον Νώε, ενώ αυτή βάσταξε τον Ποιητή του Νώε. Εκείνη διέθετε δύο και τρεις ορόφους, ενώ αυτή ολόκληρο το πλήρωμα της Τριάδος, επειδή ακριβώς και το Πνεύμα επεδήμησε και ο Πατέρας επισκίασε και ο Υιός κατασκήνωσε κυοφορούμενος σε αυτήν. «Διότι Πνεύμα Άγιο», λέει, «θα επέλθει σε εσένα, και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί θα ονομαστεί Υιός του Θεού.» Βλέπεις πόσο και πόσο μεγάλο είναι το αξίωμα της Θεοτόκου Παρθένου. Διότι ο μονογενής Υιός του Θεού, ο Ποιητής του κόσμου, βασταζόταν από αυτήν ως βρέφος, και ανέπλασε τον Αδάμ και αγίασε την Εύα και κατήργησε τον δράκοντα και άνοιξε τον παράδεισο και διατήρησε άθικτη τη σφραγίδα της μήτρας. Πολύ εύλογα και δικαιολογημένα, το καθένα από αυτά. Διότι άνοιγε τον παράδεισο, επειδή επρόκειτο να εισαγάγει τον ληστή και να καθοδηγήσει σε αυτόν όλους τους κληρονόμους της βασιλείας.

Θα κατασκευάσεις την κιβωτό με διαμερίσματα και θα την αλείψεις εξωτερικά και εσωτερικά με άσφαλτο. Το μήκος της ας είναι τριακόσιοι πήχεις, το πλάτος πενήντα και το ύψος τριάντα. Θα κατασκευάσεις την κιβωτό στενεύοντάς την προς τα πάνω και θα την ολοκληρώσεις στην κορυφή αφήνοντας άνοιγμα ενός πήχη, ενώ τη θύρα θα την τοποθετήσεις στα πλάγια· θα την κατασκευάσεις με κατώτερο όροφο, δεύτερο και τρίτο όροφο. Παρατήρησε τη συγκατάβαση και την ανέκφραστη δύναμη του Θεού, καθώς και τη φιλανθρωπία Του που ξεπερνά κάθε ανθρώπινο λόγο. Συγχρόνως επιδεικνύει την πρόνοιά Του για τον δίκαιο, προστάζοντάς τον να κατασκευάσει την κιβωτό και καθορίζοντας τον τρόπο της κατασκευής, το πλάτος και το ύψος της, και του προσφέρει τη μέγιστη παρηγοριά, προδιαγράφοντάς του ελπίδες σωτηρίας μέσω της κατασκευής. Παράλληλα, επιθυμούσε να οδηγήσει και εκείνους που είχαν διαπράξει τόσες αμαρτίες, παρατηρώντας την κατασκευή της κιβωτού, στο να αποκτήσουν επίγνωση των πράξεών τους και, επιδεικνύοντας μετάνοια, να μην γευθούν την εμπειρία της θείας οργής. Διότι δεν τους παραχωρήθηκε λίγος χρόνος για μετάνοια κατά τη διάρκεια της κατασκευής της κιβωτού, αλλά πάρα πολύς και επαρκής, ώστε, αν δεν ήταν σε τόσο μεγάλο βαθμό αχάριστοι, να συγκλονιστούν και να προχωρήσουν στη διόρθωση των σφαλμάτων τους. Ήταν φυσικό, άλλωστε, ο καθένας από αυτούς, βλέποντας τον δίκαιο να κατασκευάζει την κιβωτό, να ρωτά για την αιτία της κατασκευής, και έπειτα, μαθαίνοντας για την αγανάκτηση του Θεού, να αποκτήσει συναίσθηση των δικών του αμαρτημάτων, εάν βέβαια το επιθυμούσε.

«Το τέλος κάθε ανθρώπου έχει φτάσει ενώπιόν μου, διότι η γη γέμισε από την αδικία τους, και ιδού, εγώ θα καταστρέψω αυτούς και τη γη». Εσύ όμως· «Κάνε για τον εαυτό σου μια κιβωτό από τετράγωνα ξύλα». Έπειτα τον διατάζει για τα μέτρα της και την κατασκευή της, να την κάνει με δύο και τρεις ορόφους και με χωρίσματα, «τριακοσίων πήχεων το μήκος, πενήντα το πλάτος και τριάντα το ύψος». Και να την τελειώσει προς τα πάνω σε έναν πήχυ, και «να την αλείψει με άσφαλτο εσωτερικά και εξωτερικά» και να βάλει «από τα πλάγια την πόρτα», και να εισέλθει σε αυτήν αυτός με όλη την οικογένειά του. «Και από κάθε κτήνος και πτηνό και ερπετό και θηρίο, ανά επτά από τα καθαρά, ανά δύο από τα μη καθαρά», να μπουν μαζί του μέσα στην κιβωτό, για να διατηρήσουν σπέρμα πάνω στη γη μετά τον κατακλυσμό, και να συγκεντρώσει στην κιβωτό για τον εαυτό του και για εκείνα τα κατάλληλα φαγώσιμα τρόφιμα. Και όπως ακριβώς διέταξε ο Κύριος ο Θεός τον Νώε, έτσι τα έκανε όλα.

Τι έπρεπε λοιπόν να κάνει για αυτούς και δεν το έκανε; Τους έπλασε, τους πλήθυνε, τους χάρισε την απόλαυση αμέτρητων αγαθών, τους ανέχθηκε όταν αμαρτάναν, και όταν μολύνθηκαν μαζί με εκείνες τις θυγατέρες του Κάιν δεν τους χτύπησε αμέσως, αλλά με μακροθυμία τους ανέχθηκε για εκατόν είκοσι χρόνια, έστω και αν τα είκοσι χρόνια τα αναίρεσε η κορύφωση της κακίας τους. Διότι, εκείνους που δεν τους ωφέλησαν τα εκατό χρόνια, τι επρόκειτο να τους ωφελήσουν τα είκοσι; Και ποιο είναι το κέρδος μιας ζωής που γίνεται πρόξενος αιώνιας κολάσεως; Καθιστά λοιπόν τον Νώε κήρυκα σε αυτούς για την απειλή της αγανάκτησής Του. Κατασκευάζοντας δε την κιβωτό και διδάσκοντας έμπρακτα την έλευση του κατακλυσμού, κηρύττοντάς τους όσα άκουσε από τον Θεό, ότι η γη διεφθάρη και γέμισε από την αδικία των ανθρώπων, και ότι ήρθε ο καιρός της καταστροφής κάθε ανθρώπου, και ότι η γη θα καταστραφεί με κατακλυσμό πολλών υδάτων, και γενικώς κηρύττοντάς τους όσα άκουσε από τον Θεό, εκείνοι τον αποκαλούσαν φλύαρο και απατημένο γέροντα. Γι' αυτό και ο Θεός δικαίως τους κατέστρεψε ολοσχερώς, ώστε και τη δική τους κακία να τερματίσει και εμάς που τα ακούμε αυτά να μας αποτρέψει από το να αμαρτάνουμε, ακούγοντας πώς η αμαρτία έγινε αιτία πανωλεθρίας των ανθρώπων και κάθε σάρκας. Γι' αυτό και παρακαλώ όλους όσους ακούν αυτά τα θεία και αψευδή λόγια, να προφυλάσσουν τους εαυτούς τους από τη θεομίσητη και ολέθρια αμαρτία.

Κατασκευάζει μέσα σε αυτήν φωλιές πτηνών και καταλύματα θηρίων, όπως ακριβώς είναι γραμμένο: τους χώρους γύρω από τα υπερώα, κατώγεια, διώροφα ως καταφύγιο για τα κτήνη, παρομοίως και τριώροφα για τα πτηνά και τα ερπετά, εκτελώντας τα πάντα με πίστη, για να μην παρακούσει τα λόγια του Θεού και βρεθεί υπόλογος, ωσάν να μην κραυγάζει προς Αυτόν: Λύτρωσε τους πάντες από την οργή ...