Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 7:16

Ίσως μάλιστα κάποιος να επικαλούνταν και κάποια μαρτυρία από τη Γραφή υπέρ αυτής της αντίληψης: το ότι άνοιξαν οι καταρράκτες του ουρανού, όταν έπρεπε να κατακλυστεί η γη, με το ύδωρ να υπερβαίνει κατά πολύ σε βάθος κάθε κορυφή των ορέων. Αλλά εγώ υποστηρίζω ότι είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί αυτή η γραφική αντίρρηση μέσω άλλου χωρίου της Γραφής· διότι γνωρίζω την καταχρηστική χρήση των θείων ρημάτων σύμφωνα με τη συνήθεια της Γραφής.

Και το να επιφέρει τον κατακλυσμό σε σαράντα ημέρες και νύχτες, και αυτό πάλι αποτελεί μέγιστο δείγμα της φιλανθρωπίας Του. Διότι ήθελε, από πολλή αγαθότητα, έστω και μερικοί από αυτούς, αφού συνετιστούν, να διαφύγουν την παντελή απώλεια, βλέποντας με τα ίδια τους τα μάτια την καταστροφή των ομογενών τους και την πανωλεθρία που έμελλε να τους καταλάβει. Διότι ήταν φυσικό κατά την πρώτη ημέρα να κατακλυστεί ένα ορατό μέρος της γης, και κατά τη δεύτερη να γίνει κάποια προσθήκη· ομοίως και την τρίτη, και ούτω καθεξής. Και για τον λόγο αυτό έδωσε παράταση σαράντα ημερών και σαράντα νυκτών, προκειμένου να αποκόψει από αυτούς κάθε πρόφαση δικαιολογίας. Διότι, εάν το επιθυμούσε και το πρόσταζε, θα μπορούσε μέσα σε μία στιγμή να κατακλύσει τα πάντα, αλλά, ενεργώντας σύμφωνα με τη δική Του φιλανθρωπία, χρησιμοποίησε και τόσο μεγάλη παράταση ημερών. Έπειτα λέγει: «Εκείνη την ημέρα εισήλθε ο Νώε στην κιβωτό, και ο Σημ, και ο Χαμ, και ο Ιάφεθ, και η γυναίκα του Νώε, και οι τρεις γυναίκες των υιών του, και όλα τα θηρία κατά γένος, όπως ακριβώς ενετείλατο ο Κύριος ο Θεός στον Νώε». Όταν, λέγει, ξεκίνησαν τα γεγονότα του κατακλυσμού σύμφωνα με το πρόσταγμα του Δεσπότου, εισήλθε ο Νώε στην κιβωτό με τους υιούς και τη γυναίκα του, και τις γυναίκες των υιών του, και όλα τα θηρία κατά γένος. Και έκλεισε, λέγει, ο Κύριος ο Θεός την κιβωτό από έξω.

Δ΄. Παρατήρησε και εδώ τη συγκατάβαση του λόγου. Ο Θεός έκλεισε την κιβωτό από έξω, για να μας διδάξει ότι έθεσε τον δίκαιο σε πολλή ασφάλεια. Το «έκλεισε» και το «από έξω» τα πρόσθεσε για τον εξής λόγο: ώστε να μην μπορεί ο δίκαιος να βλέπει την πανωλεθρία που συντελούνταν, και υπομείνει και ο ίδιος ακόμη μεγαλύτερη συντριβή. Διότι, και μόνο που αναλογιζόταν στον νου του εκείνο τον φοβερό κλύδωνα, και αναπαριστούσε στη σκέψη του την απώλεια του ανθρωπίνου γένους, την κοινή τελευτή όλων των άλογων ζώων, και ανθρώπων και κτηνών, καθώς και τον αφανισμό, τρόπον τινά, της ίδιας της γης, βρισκόταν σε σύγχυση και ταραζόταν βαθιά. Διότι, αν και ήταν πονηροί όσοι χάνονταν, εντούτοις οι ψυχές των δικαίων συνηθίζουν να επιδεικνύουν μεγάλη συμπόνια όταν βλέπουν τους ανθρώπους να τιμωρούνται· και θα διαπιστώσεις ότι ο καθένας από τους δικαίους και τους προφήτες ανέπεμπε θερμή ικεσία υπέρ αυτών, όπως ακριβώς έπραξε ο πατριάρχης για τα Σόδομα, και όπως αδιάκοπα συνέχισαν να πράττουν όλοι οι προφήτες.

εʹ. Γι' αυτό οφείλουμε εμείς, όταν ακούμε τι προσέταξε ο Θεός, να υπακούμε και να υποτασσόμαστε στα λόγια Του. Διότι, επειδή είναι ο Δημιουργός της φύσεως, μεταρρυθμίζει και μεταπλάθει τα πάντα σύμφωνα με το θέλημά Του. Και έκλεισε ο Κύριος ο Θεός την κιβωτό από έξω του. Μεγάλη είναι η αρετή τούτου του δικαίου και υπερβάλλουσα η πίστη του.

Η προσδοκία, λέει, της δόξας που πρόκειται να μας περιβάλει και εκείνης της διηνεκούς ανάπαυσης, μας κάνει να υπομένουμε ανάλαφρα αυτές τις αλλεπάλληλες θλίψεις και να τις θεωρούμε ελαφρές. Είδες πώς ο πόθος για τον Θεό ανακόπτει την ένταση των δεινών και δεν επιτρέπει ούτε καν να αισθανθούμε τα επερχόμενα; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και αυτός ο μακάριος τα υπέμενε όλα με πραότητα, τρεφόμενος με την πίστη στον Θεό και με την ελπίδα. Και έκλεισε, λέει, ο Κύριος ο Θεός την κιβωτό έξω από αυτόν. Και έγινε ο κατακλυσμός σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες πάνω στη γη, και η κιβωτός φερόταν πάνω στα ύδατα.

Και τα άλλα παρόμοια έχουν ειπωθεί από τον νομοθέτη και τους προφήτες. Και νομίζω ότι έχω μιλήσει επαρκώς ώστε, όταν αναφέρεται για τον Θεό: «Ανέβηκε ο Θεός από τον Αβραάμ», ή «Μίλησε ο Κύριος προς τον Μωυσή», και «Κατέβηκε ο Κύριος για να δει τον πύργο που οικοδόμησαν οι γιοι των ανθρώπων», ή όταν «Έκλεισε ο Θεός την κιβωτό του Νώε απ' έξω», να μη θεωρείτε ότι ο ίδιος ο αγέννητος Θεός έχει κατέβει ή έχει ανέβει από κάπου. Διότι ο άρρητος Πατέρας και Κύριος των πάντων ούτε φτάνει κάπου, ούτε περπατά, ούτε κοιμάται, ούτε σηκώνεται, αλλά μένει στον δικό του χώρο, οπουδήποτε κι αν είναι αυτός, βλέποντας οξύτατα και ακούγοντας οξύτατα, όχι με μάτια ούτε με αυτιά αλλά με ανέκφραστη δύναμη· και επιβλέπει τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα, και κανείς από εμάς δεν του διαφεύγει. Ούτε κινείται Αυτός που είναι αχώρητος και σε τόπο και σε ολόκληρο τον κόσμο, Αυτός που υπήρχε και πριν δημιουργηθεί ο κόσμος. Πώς λοιπόν αυτός θα μπορούσε είτε να μιλήσει σε κάποιον είτε να οραθεί από κάποιον είτε να φανεί σε ένα ελάχιστο μέρος της γης, όταν βέβαια ο λαός δεν άντεχε να δει ούτε τη δόξα εκείνου που στάλθηκε από αυτόν στο Σινά, ούτε ο ίδιος ο Μωυσής μπόρεσε να εισέλθει στη σκηνή, την οποία κατασκεύασε, επειδή γέμισε από τη δόξα του Θεού, ούτε μάλιστα ο ιερέας άντεξε να σταθεί μπροστά στον ναό, όταν ο Σολομών έφερε την κιβωτό μέσα στον οίκο στην Ιερουσαλήμ, τον οποίο ο ίδιος ο Σολομών είχε οικοδομήσει;