Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 7:4

Εάν όμως αγνοούσε, δεν θα προέλεγε στον Νώε: «Διότι σε επτά ακόμη ημέρες, εγώ επιφέρω τον κατακλυσμό επί της γης». Εάν, λοιπόν, μέσω της εικόνας του Νώε υποδηλώνει την ημέρα, και εφόσον γνώριζε την ημέρα του κατακλυσμού, άρα γνωρίζει και την ημέρα της δικής Του παρουσίας.

Διότι οι μεν άνθρωποι δεν γνώριζαν, εκείνος όμως που επέφερε τον κατακλυσμό —και αυτός ήταν ο Σωτήρας— γνώριζε την ημέρα και την ώρα, κατά την οποία «άνοιγε τους καταρράκτες του ουρανού και διέρρηγνυε τις αβύσσους» και είπε στον Νώε: «Είσελθε εσύ και οι υιοί σου στην κιβωτό». Εάν δε βρισκόταν σε άγνοια, δεν θα προέλεγε στον Νώε: «Διότι μετά από επτά ακόμη ημέρες εγώ φέρνω τον κατακλυσμό επί της γης». Εάν, λοιπόν, μέσα από την εικόνα των γεγονότων του Νώε υποδηλώνει την ημέρα —και εφόσον γνώριζε την ημέρα του κατακλυσμού—, γνωρίζει άρα και την ημέρα της δικής του παρουσίας.

ΑΛΛΟ. Εάν μέσω της εικόνας των γεγονότων του Νώε θέλει να υποδηλώσει τον καιρό της δευτέρας παρουσίας Του, όταν θα έλθει για να κρίνει την οικουμένη, φαίνεται όμως ότι δεν αγνοούσε την ημέρα του κατακλυσμού (διότι έτσι είπε στον Νώε: «Είσελθε, εσύ και οι υιοί σου, στην κιβωτό· διότι σε επτά ακόμη ημέρες, εγώ θα φέρω βροχή πάνω στη γη»)· επομένως γνωρίζει και την ώρα και την ημέρα της δικής Του παρουσίας, ώστε να διασώζεται η ομοιότητα των πραγμάτων, και η εικόνα εκείνων των γεγονότων να υποδηλώνει τούτη.

Και για να μάθεις ότι δεν μισούσε τη φύση μας, αλλά αποστρεφόταν την κακία, Εκείνος που είπε: «Θα εξαλείψω τον άνθρωπο, τον οποίο εποίησα, από το πρόσωπο της γης», λέγει στον άνθρωπο: «Έφθασε ενώπιόν μου ο καιρός κάθε ανθρώπου». Εάν δε μισούσε τον άνθρωπο, δεν θα συνομιλούσε με άνθρωπο. Τώρα όμως βλέπεις ότι ούτε επιθυμεί να πράξει αυτό που απείλησε να πράξει, αλλά και απολογείται ο Κύριος στον δούλο, και συνομιλεί μαζί του σαν σε ισότιμο φίλο και του εκθέτει τις αιτίες της επερχόμενης καταστροφής, όχι για να μάθει απλώς τις αιτίες ο άνθρωπος, αλλά για να τις πει στους άλλους και να τους σωφρονίσει. Αλλά, όπως έλεγα, τόσο άσχημα διήγε στο παρελθόν το γένος μας, ώστε κινδύνευσε να εκδιωχθεί και από την ίδια τη γη. Αλλά εμείς, που φανήκαμε ανάξιοι της γης, σήμερα ανυψωθήκαμε στους ουρανούς· εμείς, που δεν ήμασταν άξιοι ούτε για την επίγεια εξουσία, ανεβήκαμε στην άνω βασιλεία, υπερβήκαμε τους ουρανούς, καταλάβαμε τον βασιλικό θρόνο· και η φύση, εξαιτίας της οποίας τα Χερουβίμ φύλαγαν τον παράδεισο, αυτή ακριβώς κάθεται σήμερα υπεράνω των Χερουβίμ.

Διότι θα δείτε ότι αυτός ο δίκαιος έπραξε ακριβώς έτσι. Μάθατε την αιτία για την οποία διατάχθηκε να τα εισαγάγει ανά επτά. Να μην ανέχεστε, λοιπόν, πλέον αυτούς που επιχειρούν να μυθολογούν και να παρερμηνεύουν τη θεία Γραφή, εισάγοντας στα θεία διδάγματα επινοήσεις του δικού τους νου. Επειδή, λοιπόν, τα καθόρισε όλα με σαφήνεια, και σχετικά με τα πτηνά, και σχετικά με τα καθαρά, και σχετικά με τα ακάθαρτα, καθώς και με τη διατροφή τους, λέει προς τον δίκαιο: Διότι μετά από επτά ακόμη ημέρες, ιδού, εγώ θα φέρω βροχή πάνω στη γη για σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, και θα εξαλείψω κάθε ζωντανή ύπαρξη που εποίησα από το πρόσωπο της γης, από άνθρωπο έως κτήνος.

Γι' αυτό και δεν είχαν την ίδια κατάληξη, αλλά οι μεν απέφυγαν την καταστροφή, επειδή ο αγαθός Θεός, λόγω της δικής του φιλανθρωπίας, αρκέστηκε στη μετάνοιά τους, ενώ οι δε καταποντίστηκαν στα νερά και παραδόθηκαν στην πανωλεθρία. Διότι λέει: «Έπειτα από επτά ημέρες θα φέρω βροχή πάνω στη γη». Έπειτα, θέλοντας να αυξήσει τον φόβο, προσθέτει: «Σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες». Γιατί άραγε; Δεν του ήταν δυνατόν, αν το ήθελε, να φέρει όλη τη βροχή μέσα σε μία ημέρα; Και τι λέω σε μία ημέρα; Σε μία μόνο στιγμή. Αλλά το κάνει αυτό επίτηδες, θέλοντας ταυτόχρονα και να εντείνει τον φόβο, και να τους δώσει την ευκαιρία, έστω κι αν έφτασαν μπροστά στις ίδιες τις πύλες της καταστροφής, να αποφύγουν την τιμωρία. «Και θα εξαλείψω», λέει, «κάθε ζωντανή ύπαρξη που εποίησα από το πρόσωπο της γης, από άνθρωπο μέχρι κτήνος». Δες πώς το προαναγγέλλει και μία και δεύτερη φορά, και ούτε έτσι τους αγγίζει. Και τα έκανε όλα αυτά, για να μας διδάξει ότι δίκαια επέφερε σε αυτούς τόσο μεγάλη τιμωρία, και για να μην μπορεί κανένας από τους ανόητους να Τον μεμφθεί και να πει ότι: «Αν έδειχνε μακροθυμία, τότε θα απείχαν από την κακία και θα επέστρεφαν στην αρετή».

Διότι σε επτά ακόμη ημέρες θα φέρω βροχή πάνω στη γη για σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, και θα εξαλείψω κάθε ύπαρξη που εποίησα από το πρόσωπο της γης, από άνθρωπο μέχρι κτήνος. Και ο Νώε έπραξε όλα όσα του πρόσταξε ο Κύριος ο Θεός. Αφού φτάσαμε τον λόγο μας μέχρι αυτό το σημείο, διακόψαμε εδώ τη διδασκαλία. Διότι ίσως να θυμάστε και εσείς, όταν εξηγήσαμε στην αγάπη σας την αιτία, για ποιον λόγο πρόσταξε να εισαχθούν από μεν τα καθαρά ζώα επτά, από δε τα ακάθαρτα ανά δύο. Εμπρός, λοιπόν, ας προχωρήσουμε σήμερα σε όσα αναγνώστηκαν στη συνέχεια, και ας δούμε τι μας διηγείται η θεία Γραφή μετά την είσοδο του Νώε στην κιβωτό. Διότι τώρα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αρμόζει να επιδείξουμε μεγάλο ζήλο, αφού, λόγω της περιόδου της νηστείας, απολαμβάνουμε συνεχώς την πλέον ευχάριστη συναναστροφή σας, έχουμε απαλλαγεί από τη λαιμαργία των απολαύσεων και, έχοντας τον λογισμό μας σε εγρήγορση, μπορούμε να προσέξουμε με ακρίβεια τα λεγόμενα. Είναι αναγκαίο, λοιπόν, να πούμε από πού ξεκίνησαν τα σημερινά αναγνώσματα. Λέει, δηλαδή: «Ο Νώε ήταν εξακοσίων ετών, και έγινε ο κατακλυσμός των υδάτων πάνω στη γη».

Δεν μας τα διηγείται αυτά η Γραφή χωρίς σκοπό, αλλά για να μάθουμε ότι όχι μόνο οι άνθρωποι, τα κτήνη, τα τετράποδα και τα ερπετά καταποντίστηκαν, αλλά και τα πτηνά του ουρανού, και όσα ζούσαν στα βουνά, εννοώ τα θηρία και τα υπόλοιπα άλογα ζώα. Γι' αυτό λέει: «Και υψώθηκε δεκαπέντε πήχεις πάνω από τα βουνά», για να μάθεις ότι η απόφαση του Δεσπότη έγινε πράξη· διότι έλεγε: «Ακόμη επτά ημέρες και θα φέρω κατακλυσμό επί της γης, και θα εξαλείψω κάθε ύπαρξη που εποίησα από το πρόσωπο της γης, από άνθρωπο έως κτήνος, και από ερπετά έως τα πτηνά του ουρανού». Επομένως, δεν μας τα διηγείται αυτά η θεία Γραφή απλώς για να μας διδάξει το μέγιστο ύψος των υδάτων, αλλά για να μπορέσουμε, παράλληλα με αυτό, να κατανοήσουμε ότι απολύτως τίποτα, ούτε από τα άλογα ζώα, ούτε από τα θηρία, ούτε από τα κτήνη δεν διασώθηκε, αλλά τα πάντα εξαλείφθηκαν μαζί με το ανθρώπινο γένος. Επειδή όλα αυτά δημιουργήθηκαν για χάρη του ανθρώπου, εφόσον αυτός επρόκειτο να αφανιστεί, ήταν εύλογο να υποστούν και αυτά μαζί του την ίδια καταστροφή.

Διότι αυτό ονόμασε η Γραφή καταρράκτες του ουρανού. Ομοίως και τις αβύσσους που χώρισε κάτω από τη γη, όταν και αυτήν τη στερέωσε. Τότε και αυτές, αφού διαρράγησαν σαν πηγές, προκάλεσαν «κατακλυσμό πάνω στη γη για σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες». Διότι ποιος δεν θα θαύμαζε τη δύναμη του Θεού και τη μεγαλειότητα των κτισμάτων του Θεού; Διότι, αν και άδειαζαν από πάνω σαν ποτάμια για σαράντα ημερόνυχτα, δεν εξαντλήθηκε το πλήθος εκείνων των υδάτων. Διότι για τα ύδατα της αβύσσου δεν είναι τόσο αξιοθαύμαστο, επειδή η άνοδός τους δεν είναι τόσο εύκολη, όσο η κάθοδος. «Και σήκωσε το νερό την κιβωτό και υψώθηκε πάνω από τη γη» δεκαπέντε πήχεις πάνω από τα ψηλά βουνά. «Και πέθανε κάθε σάρκα που κινούνταν πάνω στη γη», από άνθρωπο μέχρι κτήνος. «Και απέμεινε μόνο ο Νώε και όσοι ήταν μαζί του μέσα στην κιβωτό». «Και θυμήθηκε ο Θεός τον Νώε και όλα όσα ήταν μαζί του, και έφερε άνεμο πάνω στη γη και κόπασε το νερό». «Και σταμάτησε η βροχή από τον ουρανό. Και υποχωρούσε το νερό φεύγοντας από τη γη και λιγόστευε μετά από εκατόν πενήντα ημέρες». Και μπορούσε κανείς να δει τότε ένα θέαμα παράδοξο και πραγματικά αξιοθρήνητο. Διότι, καθώς τα νερά πληθύνονταν στα χαμηλότερα μέρη της γης, οι άνθρωποι και τα κτήνη κατέφευγαν προς τους λόφους και τις κορυφές των βουνών, και κάθε βουνό και όρος και κάθε τόπος και απόκρημνος βράχος στις βουνοκορφές ασφυκτιούσε από ανθρώπους και κτήνη.

Από τον πρώτο λόγο. Ότι μάταια, λέει, οι Ναυατιανοί, ακόμη κι αν ήταν καθαροί και ξεχωριστοί ως προς τον βίο τους, πράγμα που δεν είναι, αρνούνται να συνάγονται, να προσεύχονται και να ψάλλουν μαζί με τους άλλους. Διότι ο Άβελ, παρότι διέφερε πάρα πολύ σε όλα από τον Κάιν, προσέφερε θυσία μαζί του, και του μεν ο Θεός τη θυσία τη δεχόταν, του δε την απέρριπτε, και σε τίποτα δεν στάθηκε εμπόδιο ο βέβηλος στον θεοσεβή ώστε να μη γίνουν δεκτά τα δώρα του. Και ο Νώε, προσθέτει, είχε λάβει την εντολή να δεχθεί ταυτόχρονα μέσα στην κιβωτό τα καθαρά και τα ακάθαρτα ζώα.