Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 8:20

Και επειδή πλέον, μαζί με τα δικά του παιδιά και όλα όσα είχαν συγκεντρωθεί μαζί του, βγήκε έξω και είδε τη γη απαλλαγμένη από τα ύδατα, κατασκεύασε αμέσως θυσιαστήριο· και έσπευσε να προσφέρει ως ολοκαύτωμα τα καθαρά και αμόλυντα από τα κτήνη και τα πτηνά, αναπέμποντας, νομίζω, ευχαριστήρια στον Θεό που τον διέσωσε. Όταν έγινε αυτό, λέει η Γραφή: «Οσφράνθηκε Κύριος ο Θεός οσμή ευωδίας, και είπε Κύριος ο Θεός διαλογιζόμενος· Δεν θα καταραστώ πλέον άλλη φορά τη γη εξαιτίας των έργων των ανθρώπων· διότι η διάνοια του ανθρώπου ρέπει επιμελώς προς τα πονηρά από τη νεότητά του. Δεν θα πλήξω λοιπόν πλέον κάθε ζωντανή σάρκα, όπως έκανα· όλες τις ημέρες της γης, σπορά και θερισμός, ψύχος και καύσωνας, θέρος και άνοιξη, ημέρα και νύχτα δεν θα πάψουν». Και επιπλέον αυτών, λέει, «Ευλόγησε ακόμη Κύριος ο Θεός τον Νώε και τους υιούς του, και τους είπε· Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη, και κυριεύστε την. Και ο φόβος σας και ο τρόμος σας θα είναι σε όλα τα θηρία της γης, και σε όλα τα κτήνη, και σε όλα τα πτηνά του ουρανού, και σε όλα όσα κινούνται πάνω στη γη, και σε όλα τα ψάρια της θάλασσας, τα οποία παρέδωσα στα χέρια σας». δ΄. Και αφού ο λόγος μας έχει ήδη φτάσει σε αυτό το σημείο, όσον αφορά την κατά γράμμα και ιστορική αφήγηση, νομίζω πως δεν υπολείπεται απολύτως τίποτα.

«Και οικοδόμησε», λέει, «θυσιαστήριο στον Θεό, και πήρε από όλα τα καθαρά κτήνη και από όλα τα καθαρά πτηνά, και πρόσφερε ολοκαυτώματα πάνω στο θυσιαστήριο. Και οσμίστηκε ο Θεός οσμή ευωδίας. Και είπε ο Κύριος ο Θεός σκεπτόμενος: Δεν θα καταραστώ πλέον τη γη εξαιτίας των έργων των ανθρώπων». Και μετά από άλλα λέει πάλι: «Και ευλόγησε ο Κύριος ο Θεός τον Νώε και τους γιους του, και τους είπε: Αυξάνεστε και πληθύνεστε, και γεμίστε τη γη, και κυριεύστε την, και ο φόβος σας και ο τρόμος σας θα υπάρχει σε όλα τα θηρία, και σε όλα τα κτήνη της γης, και σε όλα τα πουλιά του ουρανού, και σε όλα τα κινούμενα της γης, και σε όλα τα ψάρια της θάλασσας· τα έχω παραδώσει στην εξουσία σας». Επομένως, όταν ο Χριστός έγινε αρχιερέας μας, και προσφερθήκαμε μέσω αυτού νοητώς ως οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα, τότε αξιωθήκαμε πλουσιοπάροχα και την εύνοιά Του, και αποκτήσαμε τη βέβαιη εξασφάλιση, ότι ο θάνατος δεν θα ισχύει πλέον εναντίον μας. Έχουν λυθεί και τα αποτελέσματα της οργής, και έχουν χαθεί πια και όσα προέρχονταν από εκείνη την αρχαία κατάρα. Διότι έχουμε ευλογηθεί εν Χριστώ, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Θεό Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αλλά η μεν διήγηση των Ελλήνων για τους παλαιούς ήταν περίπου τέτοια· της δε Γραφής των Εβραίων δεν είναι τέτοια. Διότι εξιστορεί ότι οι πρώτοι άνθρωποι που δημιουργήθηκαν, αμέσως με την πρώτη συγκρότηση του βίου, τίμησαν το θείο με θυσίες ζώων. Λέει λοιπόν: «Και συνέβη μετά από ημέρες να φέρει ο Κάιν από τους καρπούς της γης θυσία στον Κύριο· και ο Άβελ έφερε και αυτός από τα πρωτότοκα των προβάτων του. Και επέβλεψε ο Θεός στον Άβελ και στα δώρα του· στον Κάιν όμως και στις θυσίες του δεν έδωσε σημασία». Εδώ βέβαια θα παρατηρήσεις ότι αυτός που θυσίασε ζώο αναφέρεται ως περισσότερο αποδεκτός σε σχέση με αυτόν που πρόσφερε στον Θεό θυσία από τη γη. Και ο Νώε επίσης αμέσως «από όλα τα καθαρά κτήνη και από όλα τα καθαρά πτηνά πρόσφερε ολοκαρπώσεις στο θυσιαστήριο, και οσφράνθηκε ο Κύριος οσμή ευωδίας». Αλλά και για τον Αβραάμ αναγράφεται ότι θυσίασε, ώστε, σύμφωνα με τη μαρτυρία της θείας Γραφής, η θυσία ζώων επινοήθηκε πρώτη από όλες από τους θεοφιλείς της παλαιάς εποχής. Θεωρώ δε ότι η λογική αυτής της πράξης δεν είναι τυχαία ούτε προέρχεται από ανθρώπινη παρόρμηση, αλλά έχει υποβληθεί κατόπιν θείας έμπνευσης. Διότι, επειδή έβλεπαν, όντας ευσεβείς στον τρόπο ζωής και οικείοι με τον Θεό, έχοντας τις ψυχές τους φωτισμένες από το θείο πνεύμα, ότι είχαν ανάγκη από μεγάλη θεραπεία για την κάθαρση των θνητών σφαλμάτων, πίστευαν ότι όφειλαν ένα λύτρο για τη σωτηρία τους σε Εκείνον που χορηγεί και τη ζωή και την ψυχή.

Ομιλία ΚΖ΄. Και οικοδόμησε ο Νώε θυσιαστήριο στον Κύριο, και πήρε από όλα τα καθαρά κτήνη και από όλα τα καθαρά πτηνά, και προσέφερε ολοκάρπωση στο θυσιαστήριο. α΄. Είδατε χθες την αγαθότητα του φιλάνθρωπου Δεσπότη, πώς έβγαλε τον δίκαιο από την κιβωτό, ελευθερώνοντάς τον από την εκεί διαβίωση, και απαλλάσσοντάς τον από εκείνο το σκληρό και παράξενο δεσμωτήριο, και του απέδωσε τις αμοιβές για την υπομονή του, λέγοντας: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε». Ας διδαχθούμε σήμερα την ευγνωμοσύνη του Νώε και την ευγνώμονα ψυχή του, διά της οποίας προσείλκυσε και πάλι περισσότερη και πολύ μεγαλύτερη την εύνοια του Θεού απέναντί του. Διότι τέτοιος είναι ο Θεός: όταν δει ότι γινόμαστε ευγνώμονες για τα όσα έχουμε ήδη λάβει, χορηγεί πλουσιοπάροχα τις δικές Του δωρεές. Ας επιδιώκουμε, λοιπόν, και εμείς να αναπέμπουμε κατά το δυνατόν ευχαριστία στον Δεσπότη για τα αγαθά που μας παρέσχε, ώστε να αξιωθούμε και μεγαλύτερων, και να μη λησμονούμε ποτέ τις ευεργεσίες που δεχθήκαμε από τον Θεό. Αντιθέτως, πάντοτε να τις αναλογιζόμαστε στη διάνοιά μας, ώστε, παρακινούμενοι από τη μνήμη τους, να προσφέρουμε αδιάκοπη ευχαριστία, έστω κι αν είναι τόσο μεγάλο το πλήθος τους, ώστε να μην επαρκεί ούτε ο λογισμός μας για να απαριθμήσει τη γενναιοδωρία που έχει επιδείξει σε εμάς.

Διότι, αφού βγήκε από την κιβωτό σύμφωνα με το πρόσταγμα του Δεσπότη, μαζί με τους γιους του, τη γυναίκα του, τις γυναίκες των παιδιών του, και με όλα τα θηρία και τα πτηνά, και αφού δέχθηκε από τον Θεό μετά την έξοδο και εκείνη την ευλογία που του έφερε πολλή παρηγοριά, η οποία έλεγε: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», η θεία Γραφή, διδάσκοντάς μας την ευγνωμοσύνη του δικαίου, λέει: «Και οικοδόμησε ο Νώε θυσιαστήριο στον Κύριο, και πήρε από όλα τα καθαρά κτήνη και από όλα τα καθαρά πτηνά, και προσέφερε ολοκάρπωση πάνω στο θυσιαστήριο». Παρατήρησε με ακρίβεια, αγαπητέ, μέσα από αυτά τα λόγια πάλι, πώς μέσα στην ίδια τη φύση ο Δημιουργός των πάντων εναπόθεσε σε εμάς την ακριβή γνώση της αρετής. Διότι από πού, πες μου, γεννήθηκε αυτή η σκέψη στον δίκαιο; Δεν υπήρχε κανένας άλλος, προς τον οποίο θα μπορούσε να αποβλέψει.

Διότι δεν του χρειάστηκε ούτε λαμπρό οικοδόμημα, ούτε ναός, ούτε κάποιος θαυμαστός οίκος, ούτε τίποτε άλλο· επειδή γνώριζε, γνώριζε σαφώς, ότι ο Δεσπότης επιζητεί μόνο την εσωτερική διάθεση. Και αφού οικοδόμησε ένα αυτοσχέδιο θυσιαστήριο, πήρε από τα καθαρά κτήνη και από τα καθαρά πτηνά, και πρόσφερε ολοκαρπώσεις. Και, με όση δύναμη διέθετε, επέδειξε την ευγνωμοσύνη της δικής του προαιρέσεως· την οποία αφού αποδέχθηκε ο φιλάνθρωπος Θεός, στεφάνωσε τη διάθεσή του και επιδεικνύει πάλι τη δική Του γενναιοδωρία. Διότι λέει η Γραφή: «Και οσφράνθηκε ο Κύριος οσμή ευωδίας». Δες πώς η διάθεση εκείνου που πρόσφερε τη θυσία, γέμισε με πολλή ευωδία τον καπνό, την κνίσα και κάθε δυσοσμία που γεννιέται από αυτά. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε γράφοντας: «Επειδή είμαστε ευωδία Χριστού ανάμεσα σε εκείνους που σώζονται και σε εκείνους που χάνονται· στους μεν οσμή θανάτου για θάνατο, στους δε οσμή ζωής για ζωή». Οσμή ευωδίας.

Αλλά ο Θεός, επειδή δεν προσέχει στη φύση των δώρων, αλλά στην προαίρεση εκείνων που τα προσφέρουν, έτσι κρίνει τις προσφορές. Έδωσε προσοχή στον Άβελ, και τότε στα δώρα του· είδε τον Κάιν, και τότε αποστράφηκε τις θυσίες του. Διότι, λέγει, στον Κάιν και στις θυσίες του δεν έδωσε προσοχή. Ο Νώε προσέφερε θυσίες στον Θεό από πρόβατα, μόσχους και πτηνά· και λέει η Γραφή, ότι «Οσφράνθηκε ο Κύριος οσμή ευωδίας»· δηλαδή, αποδέχθηκε όσα του προσφέρθηκαν. Διότι βεβαίως δεν υπάρχουν ρουθούνια στον Θεό, αλλά το Θείο είναι ασώματο.

Ο δε Νώε, αφού οικοδόμησε θυσιαστήριο, πρόσφερε στον Κύριο πάνω στο θυσιαστήριο ολοκαύτωμα από όλα τα καθαρά κτήνη και πτηνά. «Και οσφράνθηκε Κύριος ο Θεός οσμή ευωδίας». Διότι η όσφρηση είναι ανθρώπινο ιδίωμα, όχι της ασώματης και θείας φύσης, αλλά ωστόσο, λόγω της καθαρής πίστης του δικαίου, με την οποία προσέφερε τις θυσίες, εκείνες οι κνίσες προσφέρθηκαν στον Θεό ως ευωδίες, όπως ακριβώς παλαιότερα και του Άβελ. «Ο Χαμ, ο Σημ και ο Ιάφεθ ήταν γιοι του Νώε. Και ο Χαμ ήταν πατέρας του Χαναάν».