Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 9:1

Και επειδή πλέον, μαζί με τα δικά του παιδιά και όλα όσα είχαν συγκεντρωθεί μαζί του, βγήκε έξω και είδε τη γη απαλλαγμένη από τα ύδατα, κατασκεύασε αμέσως θυσιαστήριο· και έσπευσε να προσφέρει ως ολοκαύτωμα τα καθαρά και αμόλυντα από τα κτήνη και τα πτηνά, αναπέμποντας, νομίζω, ευχαριστήρια στον Θεό που τον διέσωσε. Όταν έγινε αυτό, λέει η Γραφή: «Οσφράνθηκε Κύριος ο Θεός οσμή ευωδίας, και είπε Κύριος ο Θεός διαλογιζόμενος· Δεν θα καταραστώ πλέον άλλη φορά τη γη εξαιτίας των έργων των ανθρώπων· διότι η διάνοια του ανθρώπου ρέπει επιμελώς προς τα πονηρά από τη νεότητά του. Δεν θα πλήξω λοιπόν πλέον κάθε ζωντανή σάρκα, όπως έκανα· όλες τις ημέρες της γης, σπορά και θερισμός, ψύχος και καύσωνας, θέρος και άνοιξη, ημέρα και νύχτα δεν θα πάψουν». Και επιπλέον αυτών, λέει, «Ευλόγησε ακόμη Κύριος ο Θεός τον Νώε και τους υιούς του, και τους είπε· Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη, και κυριεύστε την. Και ο φόβος σας και ο τρόμος σας θα είναι σε όλα τα θηρία της γης, και σε όλα τα κτήνη, και σε όλα τα πτηνά του ουρανού, και σε όλα όσα κινούνται πάνω στη γη, και σε όλα τα ψάρια της θάλασσας, τα οποία παρέδωσα στα χέρια σας». δ΄. Και αφού ο λόγος μας έχει ήδη φτάσει σε αυτό το σημείο, όσον αφορά την κατά γράμμα και ιστορική αφήγηση, νομίζω πως δεν υπολείπεται απολύτως τίποτα.

«Και οικοδόμησε», λέει, «θυσιαστήριο στον Θεό, και πήρε από όλα τα καθαρά κτήνη και από όλα τα καθαρά πτηνά, και πρόσφερε ολοκαυτώματα πάνω στο θυσιαστήριο. Και οσμίστηκε ο Θεός οσμή ευωδίας. Και είπε ο Κύριος ο Θεός σκεπτόμενος: Δεν θα καταραστώ πλέον τη γη εξαιτίας των έργων των ανθρώπων». Και μετά από άλλα λέει πάλι: «Και ευλόγησε ο Κύριος ο Θεός τον Νώε και τους γιους του, και τους είπε: Αυξάνεστε και πληθύνεστε, και γεμίστε τη γη, και κυριεύστε την, και ο φόβος σας και ο τρόμος σας θα υπάρχει σε όλα τα θηρία, και σε όλα τα κτήνη της γης, και σε όλα τα πουλιά του ουρανού, και σε όλα τα κινούμενα της γης, και σε όλα τα ψάρια της θάλασσας· τα έχω παραδώσει στην εξουσία σας». Επομένως, όταν ο Χριστός έγινε αρχιερέας μας, και προσφερθήκαμε μέσω αυτού νοητώς ως οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα, τότε αξιωθήκαμε πλουσιοπάροχα και την εύνοιά Του, και αποκτήσαμε τη βέβαιη εξασφάλιση, ότι ο θάνατος δεν θα ισχύει πλέον εναντίον μας. Έχουν λυθεί και τα αποτελέσματα της οργής, και έχουν χαθεί πια και όσα προέρχονταν από εκείνη την αρχαία κατάρα. Διότι έχουμε ευλογηθεί εν Χριστώ, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Θεό Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αλλά επειδή δεν φάνηκε παράλογο να αποδείξουμε ότι αυτά τα έθνη που ασχολήθηκαν με τη σοφία είναι μεταγενέστερα από εκείνους που σεβάστηκαν τον Θεό, κρίνουμε τώρα εύλογο να πούμε και από πού προέρχεται το γένος τους και από πού, αφού μετοίκησαν σε αυτές τις χώρες, δεν έλαβαν το όνομά τους από τις ίδιες τις χώρες, αλλά τα ίδια το προσέδωσαν από εκείνους που πρώτοι κυβέρνησαν και κατοίκησαν τη γη. Στον Νώε, λοιπόν, γεννήθηκαν τρία παιδιά: ο Σημ, ο Χαμ και ο Ιάφεθ, και από αυτούς πληθύνθηκε κάθε γένος ανθρώπων και κατοικήθηκε κάθε χώρα. Διότι ίσχυσε σε αυτούς ο λόγος του Θεού που είπε: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και γεμίστε τη γη». Τόσο μεγάλη δύναμη, λοιπόν, είχε ένας μόνο λόγος, ώστε από τους τρεις να γεννηθούν εβδομήντα δύο παιδιά κατά γένος: από τον Σημ είκοσι πέντε, από τον Ιάφεθ δεκαπέντε και από τον Χαμ τριάντα δύο. Στον Χαμ γεννήθηκαν από τους προαναφερθέντες τριάντα δύο τα εξής παιδιά: ο Χαναάν, από τον οποίο προήλθαν οι Χαναναίοι, ο Μεστραΐμ, από τον οποίο προήλθαν οι Αιγύπτιοι, ο Χους, από τον οποίο προήλθαν οι Αιθίοπες, και ο Φουδ, από τον οποίο προήλθαν οι Λίβυοι. Αυτοί στη δική τους γλώσσα μέχρι και σήμερα αποκαλούνται με την ονομασία των προγόνων τους, στα ελληνικά όμως μετονομάζονται με τα ονόματα με τα οποία καλούνται τώρα.

Δ΄. Μεγάλος είναι ο όγκος της ευεργεσίας, και πολύ το μέγεθος της φιλανθρωπίας, και ανέκφραστη η υπερβολή της ανεξικακίας. Και είπε ο Κύριος ο Θεός, αφού διανοήθηκε. Το «αφού διανοήθηκε» λέγεται πάλι με τρόπο ανθρώπινο, και με βάση τη δική μας φύση. Δεν θα εξακολουθήσω πλέον να καταριέμαι τη γη εξαιτίας των έργων των ανθρώπων. Διότι και στην περίπτωση του πρωτοπλάστου καταράστηκε λέγοντας: «Αγκάθια και τριβόλους θα αναβλαστήσει»· και στην περίπτωση του Κάιν πάλι ομοίως. Επειδή, λοιπόν, και τώρα επέφερε τόσο μεγάλη πανωλεθρία, για να παρηγορήσει τον δίκαιο και να τον κάνει να πάρει θάρρος, και για να μη συλλογίζεται μέσα του, ποιο είναι το όφελος της ευλογίας που δόθηκε; Και γιατί να πει το «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», αν πρόκειται πάλι, ενώ αυξανόμαστε σε πλήθος, να καταστραφούμε; Διότι, βεβαίως, και παλαιότερα είχε πει στον Αδάμ «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», και όμως επέφερε κατακλυσμό.

Είδες παρηγοριά επαρκή και ικανή να ανορθώσει το φρόνημα του δικαίου; Είδες τι είδους αμοιβή δέχεται για την ευγνωμοσύνη του; Άκουσε και από αυτά που ακολουθούν πάλι την άφατη γενναιοδωρία. Και ευλόγησε, λέει, ο Θεός τον Νώε και τους υιούς του. Και τους είπε: Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη, και κυριεύστε την. Και ο τρόμος και ο φόβος απέναντί σας θα υπάρχει σε όλα τα θηρία της γης, και σε όλα τα πτηνά του ουρανού, και σε όλα όσα κινούνται πάνω στη γη, και σε όλα τα ψάρια της θάλασσας· όλα τα παρέδωσα στα χέρια σας. Και κάθε ζωντανό πλάσμα που κινείται, θα σας χρησιμεύει για τροφή. Σαν τα χλωρά χόρτα σας τα έδωσα όλα.

Αφού τον ευλόγησε, αυτόν και τους υιούς του, και είπε: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», και του παρέδωσε την εξουσία επί όλων των άλογων ζώων, και του έδωσε το δικαίωμα να τρέφονται με αυτά όπως ακριβώς και με τα χόρτα, και έδωσε την εντολή να μην τρώνε κρέας μαζί με το αίμα, προνοώντας ακόμη τόσο για τον δίκαιο όσο και για εκείνους που επρόκειτο να υπάρξουν στο μέλλον, και ευεργετώντας πάντοτε πλουσιοπάροχα τη φύση μας, προσθέτει πάλι μεγαλύτερες ευεργεσίες και λέει: «Και είπε ο Θεός στον Νώε, και στους υιούς του που βρίσκονταν μαζί του, λέγοντας: Ιδού, εγώ εγκαθιδρύω τη διαθήκη μου με εσάς, και με τους απογόνους σας μετά από εσάς, και με κάθε ζωντανή ψυχή που είναι μαζί σας, από τα πτηνά και από τα κτήνη, και με όλα τα θηρία της γης, όσα είναι μαζί σας, από όλα όσα εξήλθαν από την κιβωτό· και θα στερεώσω τη διαθήκη μου προς εσάς· και δεν θα πεθάνει πλέον κάθε σάρκα από τα ύδατα του κατακλυσμού· και δεν θα υπάρξει ξανά κατακλυσμός υδάτων, για να καταστρέψει ολόκληρη τη γη».

Αυτοί οι τρεις, λέγει, είναι οι υιοί του Νώε, και από αυτούς διασκορπίστηκαν οι άνθρωποι σε όλη τη γη. Ας μην προσπεράσουμε επιπόλαια, αγαπητοί, ούτε αυτό που μόλις ειπώθηκε, αλλά ας κατανοήσουμε και από αυτό ακριβώς το μέγεθος της δυνάμεως του Θεού. Τρεις, λέγει, ήταν αυτοί οι υιοί του Νώε, και από αυτούς διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη. Πώς από τους τρεις πολλαπλασιάστηκε τόσο μεγάλο πλήθος; Πώς μπόρεσαν να επιβιώσουν; Πώς από αυτούς τους λίγους συγκροτήθηκε ολόκληρος ο κόσμος; Πώς διατηρήθηκαν ακέραια τα σώματά τους; Δεν υπήρχε ιατρός για να προσφέρει θεραπεία, ούτε κάποια άλλη φροντίδα. Διότι δεν είχαν οικοδομήσει ακόμη ούτε πόλεις, αλλά μετά από τόση ταλαιπωρία και τη διαβίωση μέσα στην κιβωτό, βγήκαν σαν ξηραμένοι και καταπονημένοι, και ευρισκόμενοι σε τόση απομόνωση και απερίγραπτη ερημιά, πώς δεν φθάρηκαν; Πώς δεν αφανίστηκαν; Ο φόβος, πες μου, και η αγωνία δεν συγκλόνισαν τη διάνοιά τους και δεν διατάραξαν τον λογισμό τους; Μην παραξενεύεσαι, αγαπητέ· διότι ο Θεός ήταν Εκείνος που τα ενεργούσε όλα, και ο Δημιουργός της φύσεως ήταν Εκείνος που καταργούσε όλα αυτά τα εμπόδια, και εκείνη η προσταγή Του που έλεγε: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη», αυτή τους χάρισε την αύξηση.

Ιδού, φθάσαμε στο ζήτημα που συζητείται παντού. Διότι είναι δυνατόν να ακούσει κανείς πολλούς να λέγουν: Για ποιο λόγο, ενώ ο πατέρας αμάρτησε και φανέρωσε τη γύμνια, το παιδί δέχεται την κατάρα; Γι' αυτό παρακαλώ, ακούστε με προσοχή και δεχθείτε τη λύση αυτού του ζητήματος. Διότι θα πούμε εκείνα τα οποία η θεία χάρις θα μας παράσχει για τη δική σας ωφέλεια. Και είπε: «Επικατάρατος ο Χαναάν το παιδί, δούλος θα είναι στους αδελφούς του». Δεν μνημόνευσε το παιδί απλώς ούτε τυχαία, αλλά για κάποιον αποκρυμμένο λόγο. Επειδή ήθελε συγχρόνως και να τον επιπλήξει για το αμάρτημα και την ύβρη που επέδειξε εναντίον του, αλλά και να μην ακυρώσει την ευλογία που του είχε ήδη δοθεί από τον Θεό· διότι, λέγει η Γραφή, ευλόγησε ο Θεός τον Νώε όταν εξήλθε από την κιβωτό, καθώς και τους υιούς του. Για να μη φανεί λοιπόν ότι καταράται εκείνον που άπαξ έτυχε της ευλογίας του Θεού, αφήνει μεν προς το παρόν εκείνον που διέπραξε την ύβρη, και επιβάλλει την κατάρα στον υιό. Ναι, αλλά αυτό βεβαίως, θα πει κάποιος, δεικνύει ότι γι' αυτόν τον λόγο δεν καταράστηκε τον Χαμ, επειδή είχε απολαύσει την ευλογία του Θεού· για ποιο λόγο όμως, ενώ αμάρτησε εκείνος, τιμωρείται αυτός;