Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 9:15

«Αν ο λόγος μου», λέει, «δεν αρκεί, ιδού, δίνω και ένα σημάδι ότι δεν πρόκειται πλέον να επιφέρω τέτοια τιμωρία. Βλέποντας, λοιπόν, αυτό το σημάδι, να απαλλάσσεστε από τον φόβο. Και θα συμβεί», λέει, «όταν συγκεντρώνω σύννεφα πάνω στη γη, να εμφανιστεί το τόξο μου στο σύννεφο, και θα θυμηθώ τη διαθήκη μου, η οποία υπάρχει μεταξύ εμού και υμών, και μεταξύ κάθε ζωντανής ψυχής σε κάθε σάρκα». Τι λες, ω μακάριε προφήτη; «Θα θυμηθώ», λέει, «τη διαθήκη μου», δηλαδή, τη συμφωνία μου, την επαγγελία, την υπόσχεση· όχι επειδή ο Ίδιος έχει ανάγκη υπενθύμισης, αλλά για να μην υποπτευόμαστε εμείς τίποτα το δεινό βλέποντας εκείνο το σημάδι που δόθηκε, αλλά, φέρνοντας αμέσως στον νου μας την επαγγελία του Θεού, να αναθαρρούμε ότι δεν πρόκειται να υποστούμε τίποτα τέτοιο.

Γ΄. Είδες τη συγκατάβαση του Θεού, πόση μέριμνα επιδεικνύει για το δικό μας γένος, πόσο μέγεθος φιλανθρωπίας έδειξε, όχι επειδή είδε τη μεταβολή των ανθρώπων, αλλά για να μας διδάξει με κάθε τρόπο την υπερβολή της αγαθότητάς Του; Και δεν θα υπάρξει πλέον νερό για κατακλυσμό, ώστε να εξαλείψει κάθε σάρκα· τέτοια βροχή δεν πρόκειται να υπάρξει πλέον. Επειδή γνωρίζει ότι η ανθρώπινη φύση το φοβάται αυτό, δες πώς δίνει συνεχώς την υπόσχεση, σχεδόν λέγοντας: Ακόμη και αν δείτε μεγάλη σφοδρότητα των βροχών, ούτε και τότε να υποπτευθείτε κάτι δεινό.

Διότι το νερό δεν θα μεταβληθεί πλέον σε κατακλυσμό, ώστε να εξαλείψει κάθε σάρκα· τέτοια βροχή δεν πρόκειται να υπάρξει ξανά, ούτε η ανθρώπινη φύση θα δοκιμάσει πλέον τέτοια αγανάκτηση. «Και θα βρίσκεται», λέει, «το τόξο μου στο σύννεφο, και θα το δω για να θυμηθώ την αιώνια διαθήκη ανάμεσα στον Θεό και σε κάθε ζωντανή ψυχή σε κάθε σάρκα». Πρόσεξε πόση ταπεινότητα λόγων χρησιμοποιεί, επειδή θέλει να εμφυσήσει θάρρος και βεβαιότητα στην ανθρώπινη φύση. «Και θα το δω», λέει, «για να θυμηθώ τη διαθήκη μου». Άραγε η θέασή του τον οδηγεί στη μνήμη; Όχι βέβαια για να υποθέσουμε κάτι τέτοιο —μη γένοιτο!— αλλά για να μπορούμε εμείς, όταν βλέπουμε αυτό το σημάδι, να έχουμε εμπιστοσύνη στην εξαγγελία του Θεού, και να γνωρίζουμε ότι είναι αδύνατον να διαψευστούν οι υποσχέσεις του Θεού. Και είπε ο Θεός στον Νώε, αναφέρει το κείμενο: «Αυτό είναι το σημείο της διαθήκης που σύναψα ανάμεσα σε εμένα και σε κάθε σάρκα που βρίσκεται πάνω στη γη». Έλαβες, λέει, το σημείο που έθεσα ανάμεσα σε εμένα και σε κάθε σάρκα που υπάρχει πάνω στη γη. Μην ταράζεις πια τη διάνοιά σου, ούτε να αναστατώνεται ο λογισμός σου, αλλά, αποβλέποντας σε αυτό, να τρέφεις και εσύ αγαθές ελπίδες· και όλοι οι μεταγενέστεροί σου ας απολαμβάνουν την παρηγοριά που πηγάζει από αυτό, και η θέα αυτού του σημείου ας χορηγεί το θάρρος ότι δεν πρόκειται πλέον να καταλάβει την οικουμένη μια τέτοια θεομηνία.

«Και για να γνωρίζετε και τον τρόπο της τιμωρίας, στην οποία θα υποβληθεί όποιος παρακούσει την εντολή μου, θα κρεμαστεί στο κατάρτι του πλοίου, και αν αυτό το παρέσυρε ο θαλάσσιος κλύδωνας, θα ανασκολοπιστεί σε ψηλή παραθαλάσσια σκοπιά, αφού κοπεί από τα εκεί βουνά ένα πολύ μεγάλο και ίσιο δοκάρι, ώστε με αυτόν τον τρόπο να είναι περίοπτος και σε αυτούς που ταξιδεύουν στα αχανή πελάγη, φαινόμενος σαν πανί σε κεραία και δεικνυόμενος ως ναυαγός στη στεριά και λαμβανόμενος ως σύμβολο του να μην υπάρξει στο εξής συντριβή πλοίων και λεηλασία των αγαθών που βρίσκονται σε αυτά, όπως ακριβώς και ο Θεός έστησε το τόξο του στον αέρα ως σημείο ότι δεν θα υπάρξει πλέον νερό για κατακλυσμό.» Και αυτός βέβαια που τα έλεγε αυτά είχε τον νου του σε άλλα, παριστάνοντας αυτόν που οργίζεται υπερβολικά και δίνοντας την εντύπωση ανθρώπου που δεν θα δεχθεί καμία απολύτως μεταβολή των αποφάσεών του ούτε φιλάνθρωπη ροπή στα όσα αποφάνθηκε. Εκείνοι όμως που τα άκουσαν, αφού σχεδόν απολιθώθηκαν από τον φόβο (επειδή γνώριζαν από πείρα ότι ο Ανδρόνικος δεν ξέρει να αστειεύεται, ούτε άλλα μεν να λέει σε τέτοιες περιπτώσεις, άλλα δε να κρύβει στο μυαλό του), αργά και με μεγάλη δυσκολία αφού συνήλθαν, έγραψαν επιστολές και τις έστειλαν με ταχυδρόμους στους επιστάτες των κτημάτων τους και σε όσους διοικούσαν δημόσιες αρχές αντί γι' αυτούς, δίνοντάς τους αυστηρές διαταγές και κάνοντας κάθε είδους παράκληση να προσέξουν και να επαγρυπνούν, μήπως τυχόν κάποιο πλοίο που θα εμπλακεί σε ναυάγιο πάθει κάτι το δεινό, και, αν είναι δυνατόν, ακόμη και να επιπλήττουν τους ίδιους τους ανέμους ή κατά τη μυθολογία του Αιόλου να εγκλωβίζουν τα πνεύματα σε ασκούς, ώστε να μην προκαλούν καταιγίδες και αναταράσσουν την αρμύρα της θάλασσας.

Αν σε κανέναν δεν φαίνεται περιττός ο λόγος που παραβάλλει τα παγκόσμια και δυσβάσταχτα μηνύματα με τα ατομικά θλιβερά, τα οποία πάντοτε συμβαίνουν και παραμένουν ίδια, εκείνο το αμέτρητο νερό που άδειασαν οι καταρράκτες του ουρανού, αφού ξέσπασε από ψηλά για σαράντα ημέρες και ισάριθμες νύχτες, λέγεται ότι στη συνέχεια κόπασε, και ο Θεός έδωσε σημείο ότι δεν θα υπάρξει ξανά νερό για κατακλυσμό, απλώνοντας το δικό του τόξο ψηλά στα σύννεφα. Αντίθετα, αυτός ο τωρινός καταρράκτης των δακρύων, ο οποίος κατεβαίνει από τα μάτια μας σαν από υπεργήινη σκοπιά και επιμένει να ρέει ακόμη περισσότερο από την προθεσμία των σαράντα ημερών, βουίζοντας σαν να χύνεται σε δεξαμενές υδάτων, ωστόσο και αυτός στερεύει και ανακόπτεται η συνεχής ροή του χάρη στην παραγγελία του θεορρήμονος Παύλου. Αυτός, αφού ανέβηκε στον τρίτο ουρανό και κύκλωσε σαν τόξο την οικουμένη, την οποία περιέλαβε με το κήρυγμά του, μας παραγγέλλει να μην πενθούμε απαρηγόρητα όσους αναχωρούν από τη ζωή, όμοια με εκείνους που δεν έχουν ελπίδα αναστάσεως.

Είναι μεν λοιπόν ευχάριστο θέαμα το τόξο που έχει απλωθεί στον αέρα, το οποίο λαμβάνεται ως σημάδι ότι δεν θα υπάρξει πλέον νερό για να προκαλέσει κατακλυσμό· αλλά όχι τόσο όσο υπέρτατα ευχάριστο και γεμάτο χάρη θέαμα είναι ο δικός μας βασιλιάς, τον οποίο εξύψωσες ως εκλεκτό μέσα από τον λαό σου. Βλέποντάς τον πάντοτε να πραγματοποιεί αναβάσεις κατορθωμάτων και να ξεπερνά τον εαυτό του με τα αλλεπάλληλα αριστουργήματα, μεγαλύνουμε εσένα, τον μεγαλόδωρο, για το πλουσιοπάροχο δώρο σου, και λέμε, διακηρύσσοντας με ευγνωμοσύνη τα θαυμάσιά σου, ότι το δώρο είναι αντάξιο εκείνου που το έδωσε, αυτός που αναδείχθηκε είναι αντάξιος εκείνου που τον ανέδειξε, και εκείνος που χρίστηκε είναι αντάξιος εκείνου που τον έχρισε.