Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 9:19

Ο δε Χαμ ήταν ο πατέρας του Χαναάν. Αυτοί είναι οι τρεις γιοι του Νώε. Από αυτούς διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη. Και ο Νώε άρχισε να εργάζεται ως γεωργός της γης, και φύτεψε αμπελώνα, και ήπιε από τον οίνο, και μέθυσε, και γυμνώθηκε μέσα στον οίκο του. Και είδε ο Χαμ, ο πατέρας του Χαναάν, τη γύμνια του πατέρα του, και βγαίνοντας έξω το ανήγγειλε στους αδελφούς του.

δʹ. Είδατε, αγαπητοί, με πόση ακρίβεια βλέπουν οι οφθαλμοί της πίστεως, όταν η διάνοια είναι προσηλωμένη στον Θεό; Είδατε πώς δεν μπορούν να παραπλανηθούν από κανένα από τα ορώμενα, αλλά έχουν την ορθή κρίση των πραγμάτων, χωρίς να υφίστανται καμία απάτη; Αλλά, εάν συμφωνείτε, ας επανέλθουμε πάλι στη συνέχεια του λόγου, και, αφού προσθέσουμε λίγα, ας ολοκληρώσουμε τη διδασκαλία, ώστε να εντυπωθεί στη διάνοιά σας η ανάμνηση των όσων ειπώθηκαν. Διότι, επειδή η θεία Γραφή ολοκλήρωσε τη διήγηση περί του θείου σημείου, επιθυμεί πάλι να μας διδάξει τα σχετικά με τον δίκαιο και τους υιούς του, και λέγει: «Ήσαν δε οι υιοί του Νώε που εξήλθαν από την κιβωτό, ο Σημ, ο Χαμ, ο Ιάφεθ· ο Χαμ δε ήταν πατέρας του Χαναάν. Αυτοί οι τρεις είναι υιοί του Νώε· από αυτούς διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη». Αξίζει στο σημείο αυτό να εξετάσουμε για ποιον λόγο η θεία Γραφή, αφού μνημόνευσε τους τρεις υιούς του Νώε, πρόσθεσε το εξής: «ο Χαμ δε ήταν πατέρας του Χαναάν». Μη νομίσετε, παρακαλώ, ότι αυτό έχει παρατεθεί τυχαία· διότι δεν υπάρχει τίποτε από όσα αναφέρονται στη θεία Γραφή το οποίο να μην έχει λεχθεί για κάποιον λόγο, ο οποίος κρύβει μέσα του πολλή ωφέλεια. Για ποιον λόγο, λοιπόν, επισήμανε και πρόσθεσε ότι «ο Χαμ δε ήταν πατέρας του Χαναάν»;

Αυτοί οι τρεις, λέγει, είναι οι υιοί του Νώε, και από αυτούς διασκορπίστηκαν οι άνθρωποι σε όλη τη γη. Ας μην προσπεράσουμε επιπόλαια, αγαπητοί, ούτε αυτό που μόλις ειπώθηκε, αλλά ας κατανοήσουμε και από αυτό ακριβώς το μέγεθος της δυνάμεως του Θεού. Τρεις, λέγει, ήταν αυτοί οι υιοί του Νώε, και από αυτούς διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη. Πώς από τους τρεις πολλαπλασιάστηκε τόσο μεγάλο πλήθος; Πώς μπόρεσαν να επιβιώσουν; Πώς από αυτούς τους λίγους συγκροτήθηκε ολόκληρος ο κόσμος; Πώς διατηρήθηκαν ακέραια τα σώματά τους; Δεν υπήρχε ιατρός για να προσφέρει θεραπεία, ούτε κάποια άλλη φροντίδα. Διότι δεν είχαν οικοδομήσει ακόμη ούτε πόλεις, αλλά μετά από τόση ταλαιπωρία και τη διαβίωση μέσα στην κιβωτό, βγήκαν σαν ξηραμένοι και καταπονημένοι, και ευρισκόμενοι σε τόση απομόνωση και απερίγραπτη ερημιά, πώς δεν φθάρηκαν; Πώς δεν αφανίστηκαν; Ο φόβος, πες μου, και η αγωνία δεν συγκλόνισαν τη διάνοιά τους και δεν διατάραξαν τον λογισμό τους; Μην παραξενεύεσαι, αγαπητέ· διότι ο Θεός ήταν Εκείνος που τα ενεργούσε όλα, και ο Δημιουργός της φύσεως ήταν Εκείνος που καταργούσε όλα αυτά τα εμπόδια, και εκείνη η προσταγή Του που έλεγε: «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη», αυτή τους χάρισε την αύξηση.

ε'. Όταν λοιπόν προστάζει ο Θεός, μην επιζητείς να διερευνήσεις τα πράγματα σύμφωνα με την ανθρώπινη λογική. Διότι, εφόσον είναι ανώτερος της φύσεως, δεν έχει ανάγκη τη φυσική ακολουθία, αλλά ακόμη και μέσα από τα ίδια τα εμπόδια κατορθώνει να αυξάνονται τα πράγματα. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και τώρα, από αυτούς τους τρεις επάνδρωσε ολόκληρη την οικουμένη. Διότι από αυτούς τους τρεις, λέει, διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη. Είδες τη δύναμη του Θεού; Είδες πώς, κι αν ακόμη υπήρχαν πολλά εμπόδια, δεν υπάρχει τίποτα που να ανακόπτει το θέλημά Του; Το ίδιο μπορεί να δει κανείς να συμβαίνει και στην περίπτωση της πίστεως. Διότι, μολονότι ήταν τέτοιοι εκείνοι που την πολεμούσαν, και τόσοι πολλοί εκείνοι που την επιβουλεύονταν, και βασιλείς, και τύραννοι, και λαοί ξεσηκώνονταν εναντίον της, και έκαναν τα πάντα για να σβήσουν τον σπινθήρα της πίστεως, μέσα από αυτούς τους ίδιους τους επιβουλευτές, μέσα από εκείνους που ήθελαν να την εμποδίσουν, υψώθηκε τόσο πολύ η φλόγα της ευσέβειας, ώστε να καταλάβει ολόκληρη την οικουμένη, ακόμη και την ακατοίκητη.

Αυτό το ανέφερε η Γραφή για να υποδηλώσει ότι μέσα στην κιβωτό ο Χαμ γέννησε τον Χαναάν, στηλιτεύοντας την αχαλίνωτη συμπεριφορά του ακόμη και σε μια τόσο μεγάλη συμφορά. «Από αυτούς διασκορπίστηκαν σε όλη τη γη». Διότι την ευλογία της αυξήσεως που έλαβαν από τον Θεό, την εκπλήρωσαν αυτοί οι τρεις γεμίζοντας τη γη με τους απογόνους τους.