Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 1:4

Γι' αυτό ο νόμος έχει καταργηθεί και η κρίση δεν φτάνει στο τέλος, επειδή ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο. Εξαιτίας αυτού, η δικαστική απόφαση θα βγει διεστραμμένη.» Και ο ίδιος ο θεσπέσιος Ησαΐας λέει κάπου προς την Ιερουσαλήμ, δηλαδή τη Σιών: «Οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργοί κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν ανταποδόματα· δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν προσέχουν την κρίση της χήρας.» Αυτά δε τα έκαναν, νικημένοι από τα αισχρά κέρδη· και ίσως συγκεντρώνοντας με ανόσιο τρόπο χρήματα για ποτά και απολαύσεις, και συλλέγοντάς τα από αδικίες. Διότι τους κατηγορεί μέσω της φωνής του προφήτη, λέγοντας: Και δένοντας τα ενδύματά τους με σχοινιά, έφτιαχναν παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο, και έπιναν κρασί προερχόμενο από συκοφαντίες στον οίκο του Θεού τους. Αλίμονο λοιπόν, λέει, στους ισχυρούς και τους δυνατούς, σε αυτούς που παρασκευάζουν περίτεχνα τα μεθυστικά ποτά, στους φιλοπότες και σε αυτούς που αγαπούν τη μέθη, σε αυτούς που στερούν το δίκαιο από τον δίκαιο, δηλαδή, σε αυτούς που καταδικάζουν μεν τον αδικημένο, ενώ βγάζουν αθωωτική απόφαση για όσους συνηθίζουν να πλεονεκτούν. Και αυτό, νομίζω, σημαίνει το να αποκαλεί κανείς απροκάλυπτα το πονηρό καλό, και το καλό πονηρό, το σκοτάδι φως, και το φως σκοτάδι, το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι οι δυνατοί θα κριθούν αυστηρά· και από εκείνον στον οποίο εμπιστεύτηκαν πολλά, θα απαιτήσουν περισσότερα, σύμφωνα με τη φωνή του Σωτήρος.

«Το ασήμι σας είναι κίβδηλο, οι κάπηλοί σου αναμειγνύουν το κρασί με νερό, οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργοί κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν την ανταπόδοση, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στη δίκη της χήρας.» Βεβαίως και ο θεσπέσιος Αββακούμ, για αυτό ακριβώς το θέμα, σχεδόν με δάκρυα στα μάτια, φώναζε προς τον Θεό: «Έως πότε, Κύριε, Κύριε, θα κράζω και δεν θα εισακούεις; Θα βοώ προς εσένα αδικούμενος και δεν θα σώζεις; Γιατί μου έδειξες κόπους και πόνους, ώστε να βλέπω την ταλαιπωρία και την ασέβεια; Απέναντί μου γίνεται κρίση, και ο κριτής δωροδοκείται. Γι' αυτό καταλύθηκε ο νόμος, και δεν φέρεται εις πέρας η δίκαιη κρίση, διότι ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο. Εξαιτίας αυτού η κρίση εξέρχεται διεστραμμένη.» Επομένως, δεν ήθελαν να μιμηθούν την αγρυπνία των σκυλιών στα κοπάδια, αλλά τα μιμούνταν μόνο ως προς το να καταφρονούν κάθε αιδώ και να επιδίδονται ακόρεστα στη συγκέντρωση κερδών. Και επιπλέον αυτού, λέει ότι είναι πονηροί και δεν γνωρίζουν τι θα πει σύνεση. Άρα ο πονηρός είναι ασύνετος. Διότι η σύνεση θα ταίριαζε προπάντων σε εκείνους που έχουν συνηθίσει να αγαθοεργούν, ενώ η πονηρία ας είναι μακριά από τον αγαθό νου. Διότι είναι το ίδιο πράγμα να βλέπεις ψώρα και πληγή στο σώμα, με την πονηρία στον νου· καθώς τον καθιστά ασύνετο, παρασύροντάς τον προς τη σκαιότητα, και κάνοντάς τον δύστροπο.

Είναι συνήθεια των αγίων, σε τέτοιες πικρές στιγμές αποθάρρυνσης, να ζητούν την αναχώρηση από τη ζωή, όπως ακριβώς και ο μακάριος Ιωνάς λέει: «Και τώρα, Κύριε, πάρε την ψυχή μου από εμένα, διότι είναι καλύτερο για μένα να πεθάνω παρά να ζω». Γράφει δε και ο σοφότατος Παύλος ότι «είναι προτιμότερο να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό». Διότι, για όσους θέλουν να ζουν με αγιότητα, η απαλλαγή από τα πράγματα αυτού του κόσμου αποτελεί απόθεση των πόνων και, τρόπον τινά, απελευθέρωση από τη δεινή φροντίδα αυτής εδώ της ζωής. <Η κρίση έγινε εναντίον μου και ο κριτής δωροδοκείται· γι' αυτό έχει καταλυθεί ο νόμος, και η κρίση δεν διεξάγεται μέχρι τέλους, επειδή ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο, και για τον λόγο αυτόν η απόφαση θα εξέλθει διεστραμμένη.> Το γεγονός ότι κανένα προσωπικό του ζήτημα δεν τον ωθεί σε μικροψυχία, αλλά μάλλον θλίβεται βαθιά, ως άγιος και φιλοδίκαιος, βλέποντας αυτούς που αψηφούν τη θεία εντολή - και μάλιστα όχι απλώς τους τυχαίους, αλλά αυτούς που έχουν λαμπρυνθεί με τις ανώτατες τιμές, που προΐστανται λαών και που είναι τεταγμένοι στο αξίωμα των δικαστών - το δείχνει ξεκάθαρα, λέγοντας ότι έχουν παραλύσει οι ορθές αποφάσεις, μολονότι ο νόμος έχει διαγορεύσει σαφώς: «Δεν θα προσωποληπτήσεις στην κρίση, διότι η κρίση ανήκει στον Θεό».

Μέγα λοιπόν είναι το έργο της κρίσης, και μιμητής της θείας υπεροχής και δόξης θα γινόταν ο σοφός και αδέκαστος δικαστής, ο οποίος δεν ανέχεται να διαστρέφεται η απόφαση του δικαίου. Αντίθετα, μεγάλος υβριστής, που στρέφεται και εναντίον των ίδιων των θείων αξιωμάτων, είναι ο δωροδόκος, επειδή ακριβώς παραχαράσσει το κάλλος της αλήθειας και έχει ως μέλημά του να διαστρέφει τα ορθά, αποκαλώντας το πονηρό καλό και το καλό πονηρό, και θεωρώντας με ανόσιο τρόπο το σκοτάδι ως φως και το φως ως σκοτάδι. Διακηρύττει, λοιπόν, ο Προφήτης, ότι με την παραβίαση μόνο αυτής της άριστης και εξαιρετικά ένδοξης εντολής καταπατείται αμέσως ολόκληρος ο νόμος. Διότι αυτός που έχει αστοχήσει στο πιο βασικό από όσα πρέπουν, πώς θα μπορούσε να είναι ασφαλής απέναντι στο μεγαλύτερο; Τον εαυτό του δε ο Προφήτης τον παρουσίασε ως μάρτυρα και θεατή της πλεονεξίας. Και επειδή, λέει, το να κρίνει κανείς ορθά έχει παραμεληθεί, για αυτόν τον λόγο και ο νόμος αδυνατεί, και η ορθότητα των κρίσεων δεν διεξάγεται σύμφωνα με το θέλημα Σου, τον Δεσπότη, αλλά ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο. Αυτό δε το έγκλημα έχει προσάψει ο Θεός στη Συναγωγή των Ιουδαίων και μέσω της φωνής άλλων προφητών.

«Εναντίον μου έγινε η κρίση, και ο κριτής δωροδοκείται· γι' αυτό καταλύθηκε ο νόμος, και δεν απονέμεται πλήρως η δικαιοσύνη, διότι ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο, εξαιτίας αυτού η δικαστική απόφαση θα βγει διεστραμμένη». Επομένως, αυτοί που συγκεντρώνουν πλούτο από άδικα κέρδη και διαστρέφουν το δίκαιο, ξεπουλώντας τις αποφάσεις για κάθε υπόθεση, αυτοί θα ήταν οι κριτές, όπως μόλις ανέφερα. Αυτοί μάλιστα λένε: «Ευλογητός ο Κύριος, έχουμε πλουτίσει»· δικαιολογημένα όμως θα ελέγχονταν ως εντελώς ανόητοι και παράλογοι λέγοντας αυτό το πράγμα. Διότι, σαν να τους δίνει ο Θεός την άδεια να συλλέγουν πλούτο από αδικίες και να πλουτίζουν από αίματα, υποκρίνονται ότι τον ευλογούν. Αλλά θα ήταν καλύτερο, έχοντας τιμήσει την ορθή κρίση, να έλεγαν το εξής: «Ευλογητός ο Κύριος, διότι έχουμε αναδειχθεί λαμπροί και γνήσιοι φύλακες των θείων προσταγμάτων, εκφέροντας ορθή απόφαση για κάθε υπόθεση». Αποτελεί λοιπόν απάτη και ψεγάδι η ωραιολογία, εάν δεν πράττουμε εκείνα με τα οποία ευαρεστείται ο Θεός. «Γι' αυτό δεν θα λυπηθώ πλέον αυτούς που κατοικούν τη γη, λέει ο Κύριος· και ιδού, εγώ παραδίδω τους ανθρώπους, τον καθένα στα χέρια του πλησίον του και στα χέρια του βασιλιά του, και θα καταστρέψουν τη γη, και δεν πρόκειται να τους γλιτώσω από τα χέρια τους».

«Μακάρι να υπήρχε ο μεσίτης μας, που να ελέγχει και να δικάζει ανάμεσα στους δυο μας.» «Γιατί οι ασεβείς ζουν, και γερνούν μέσα στον πλούτο; Οι απόγονοί τους είναι σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής τους, και τα παιδιά τους βρίσκονται μπροστά στα μάτια τους. Οι οίκοι τους ευημερούν, και φόβος δεν υπάρχει πουθενά· μάστιγα από τον Κύριο δεν πέφτει πάνω τους. Παραμένουν σαν αιώνια πρόβατα, και τα παιδιά τους παίζουν, παίρνοντας το ψαλτήρι και την κιθάρα. Τελειώνουν τη ζωή τους μέσα σε αγαθά.» «Πόσες είναι οι ανομίες μου και οι αμαρτίες μου, δίδαξέ με. Γιατί κρύβεσαι από εμένα;» «Μέχρι πότε, Κύριε, θα κράζω και δεν θα εισακούεις; Θα φωνάζω προς εσένα αδικούμενος, και δεν θα σώσεις; Γιατί με έκανες να βλέπω κόπους; Εναντίον μου γίνεται η κρίση, και ο κριτής δωροδοκείται. Γι' αυτό έχει καταλυθεί ο νόμος, επειδή ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο. Εξαιτίας αυτού η κρίση θα βγει διεστραμμένη.» «Αποκρίθηκε ο άγγελος του Κυρίου και είπε: Κύριε παντοκράτορα, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ και τις πόλεις του Ιούδα, τις οποίες παραβλέπεις; Αυτό είναι το εβδομηκοστό έτος.» «Δίκαιος είσαι, Κύριε, γι' αυτό θα απολογηθώ σε εσένα· όμως για κρίσεις θα σου μιλήσω· γιατί η οδός των ασεβών κατευοδώνεται; Γιατί ευημερούν όλοι όσοι αθετούν;» ΤΙΤΛΟΣ Εʹ. — Περί αυτών που δουλεύουν στον Θεό· και ότι πρέπει να τους τιμούμε, και να τους παρέχουμε τα αναγκαία για τις ανάγκες τους. «Είπε ο Σαούλ στον υπηρέτη του: Τι θα προσφέρουμε στον άνθρωπο του Θεού;»

Ετοιμάζουν τα χέρια τους για το κακό. Ο άρχοντας ζητεί, και ο κριτής μίλησε ειρηνικά λόγια, σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής του.» «Εσείς παρεκκλίνατε από την οδό· κάνατε πολλούς να προσκόψουν. Και εγώ σας παρέδωσα εξουθενωμένους σε όλα τα έθνη, επειδή παίρνατε δώρα κατά την εφαρμογή του νόμου.» «Γίνεται δίκη, και ο κριτής λαμβάνει δώρα. Γι' αυτό καταλύθηκε ο νόμος, και δεν φτάνει μέχρι τέλους η δίκη, διότι ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο.» «Οι άρχοντές της μέσα σε αυτήν είναι σαν λιοντάρια που ωρύονται, οι κριτές της σαν λύκοι της Αραβίας.» «Οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργάτες κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν ανταποδόματα, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στη δίκη των χηρών.» «Θα εγκαταστήσω νεαρούς ως άρχοντές τους, και εμπαίκτες θα τους κυριεύσουν.» «Όταν απλώνετε τα χέρια σας, θα αποστρέφω το πρόσωπό μου από εσάς. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.» «Αλίμονο σε εκείνους που δικαιώνουν τον ασεβή εξαιτίας δώρων, και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Γι' αυτό, όπως καίγεται η καλαμιά από τα αναμμένα κάρβουνα, και καταφλέγεται από την αναμμένη φλόγα, έτσι η ρίζα τους θα γίνει σαν ξερό χόρτο, και το άνθος τους θα υψωθεί σαν σκόνη. Διότι δεν θέλησαν να εφαρμόσουν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά περιφρόνησαν τον λόγο του Αγίου του Ισραήλ.» «Αλίμονο σε εκείνους που καταγράφουν πονηρία.

Ίσως επικαλείσαι και εσύ κρίσεις, όπως ακριβώς είπε εκείνος ο θείος Ιερεμίας: «Όμως, για κρίσεις», λέει, «θα σου μιλήσω, Κύριε. Γιατί προοδεύει ο δρόμος των ασεβών; Διότι ευημέρησαν όλοι όσοι διαπράττουν παραβάσεις. Τους φύτεψες και ρίζωσαν και έκαναν καρπό. Είσαι κοντά στο στόμα τους, αλλά μακριά από τα νεφρά τους». Συμφωνεί με αυτό και ο θείος Αββακούμ, λέγοντας τα εξής: «Αντίθετα», λέει, «βγήκε η απόφαση, και ο κριτής δωροδοκείται. Γι' αυτόν τον λόγο καταλύθηκε ο νόμος, και δεν αποδίδεται δικαιοσύνη μέχρι τέλους, επειδή ο ασεβής καταδυναστεύει τον δίκαιο». Βλέπεις πώς όχι μόνο στην Καινή αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη οδύρονται οι προφήτες για την αθέτηση των νόμων του Θεού;