Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 2:6

Όταν, λοιπόν, επιτεθεί, λέει, ο Ασσύριος ή ο αλλογενής και βάρβαρος, τότε ακριβώς θα αντιμετωπίσει επτά ποιμένες, και οκτώ δαγκώματα. Διότι θα βρούμε και τους αγίους που έζησαν την εποχή του νόμου, τους οποίους ονομάζει επτά ποιμένες, και επιπλέον αυτών τους Αποστόλους και τους Ευαγγελιστές, καθώς και τους διδασκάλους των εκκλησιών σε διάφορες εποχές, οι οποίοι πάντοτε πολεμούν και γενικά αντιστέκονται στις απάτες των δαιμόνων, και αντιπαραβάλλουν τη δική τους πνευματική νήψη απέναντι στις κακοτροπίες του πονηρού. Επειδή διασώζουν εκείνους που κατοικούν στην αγία χώρα και γη, οχυρώνοντάς τους με νουθεσίες και ασφαλίζοντάς τους με την καθοδήγηση προς καθετί άριστο. Και το ότι ο χορός των αγίων επρόκειτο να επιβουλευτεί κατά κάποιον τρόπο τον σατανά, και να τον καταναλώσει νοητώς με δαγκώματα, το διασαφήνισε και πάλι ο Θεός μέσω φωνής αγίου, λέγοντας γι' αυτόν: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, έως πότε;» και βαραίνοντας γερά τον κλοιό του, διότι ξαφνικά «θα εγερθούν εκείνοι που τον δαγκώνουν και θα ξυπνήσουν οι επιβουλευτές σου, και θα γίνεις λεία γι' αυτούς, διότι εσύ λεηλάτησες πολλά έθνη, θα σε λεηλατήσουν όλοι οι υπολειπόμενοι λαοί». Ακούς ότι λέει πως θα καταδαγκωθεί και θα λεηλατηθεί αυτός που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, δηλαδή ο σατανάς; Έπειτα, ονομάζει εκείνους που τον λεηλάτησαν «τους υπολειπόμενους», δηλαδή αυτούς από το υπόλειμμα, ήτοι αυτούς από τον Ιακώβ.

Θα μπορούσε βέβαια να συλληφθεί και ο ίδιος ο εφευρέτης της αμαρτίας, δηλαδή ο σατανάς, ο οποίος πασχίζει να υποτάξει στην εξουσία του, τρόπον τινά, όλη τη γη, και σαν άλλος άδης καταβροχθίζει αυτούς που χάνονται εξαιτίας των δικών του κακοτροπιών. Είπε άλλωστε κάπου και ο ίδιος: «Όλη την οικουμένη θα καταλάβω με το χέρι μου σαν φωλιά, και σαν εγκαταλελειμμένα αυγά θα τα μαζέψω, και δεν υπάρχει κανείς που θα μου ξεφύγει ή θα μου αντιμιλήσει». Διότι το θηρίο είναι άπληστο και ατίθασο και γεμάτο αλαζονεία, αληθινά μιαρό και μισάνθρωπο. <Δεν θα λάβουν όλα αυτά ως παραβολή εναντίον του και ως αίνιγμα για τη διήγησή του; Και θα πουν: Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του τα όσα δεν του ανήκουν, μέχρι πότε; Και ο οποίος βαραίνει τον κλοιό του στιβαρά.> Ότι δηλαδή ούτε η κυριαρχία του θα είναι ακλόνητη, ούτε βεβαίως πρόκειται να τρυφά για το πλήθος αυτών που έχει συγκεντρώσει, αλλά οπωσδήποτε θα εκπέσει από την εξουσία και τη δόξα του, και με την πτώση του θα γίνει τραγούδι για πολλούς, το έχει προαναγγείλει ξεκάθαρα. Διότι είπε ότι θα χρησιμοποιήσουν γι' αυτόν παραβολή, σαν αίνιγμα και παροιμιώδη λόγο στα στόματα πολλών. Και ποιος είναι λοιπόν αυτός; «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του τα όσα δεν του ανήκουν και βαραίνει τον κλοιό του στιβαρά», δηλαδή εκείνος που καθιστά ολοένα και πιο βαριά για τον εαυτό του την καταδίκη για τις ασέβειές του, αφού κατέστρεψε έθνη και συγκέντρωσε ολόκληρες χώρες, επιτιθέμενος διαρκώς σε αυτούς που καθόλου δεν του ανήκουν, και υποτάσσοντάς τους αναγκαστικά κάτω από τα δικά του σκήπτρα, έχοντας αναρίθμητους λαούς υπό την εξουσία του.

Αναφώνησε δε ενδιάμεσα το «έως πότε;», δείχνοντας ότι είναι ακόρεστος στην πλεονεξία, αχαλίνωτος στην ωμότητα και ότι δεν αποστρέφεται το έσχατο όριο της αδικίας. Άπληστοι λοιπόν ήταν οι τύραννοι των Βαβυλωνίων, φοβεροί στην ωμότητα και συνηθισμένοι να αποτολμούν τα πιο αισχρά από όλα τα πράγματα.

Εντρυφώντας σε τέτοια πράγματα ο αιμοχαρής δράκοντας, εξακολουθούσε να μεγαλαυχεί, και θεώρησε την ευθυμία του ως ακατάσειστη κατάσταση. Και γι' αυτόν έλεγε ο μακάριος προφήτης Ιερεμίας: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν (έως πότε;) και που βαραίνει τον κλοιό του δυνατά». Διότι, ενώ ο άνθρωπος ανήκε στον Θεό, εκείνος ήθελε να τον συλλέγει για τον εαυτό του, καθιστώντας διαρκώς βαρύτερη την κόλαση που έχει ετοιμαστεί γι' αυτόν. Ο δε Θεός Λόγος, που συγκαθάται με τον Θεό και Πατέρα, ενώ εμείς είχαμε πράξει ασεβώς και κινδυνεύαμε, προανήγγειλε το χαρμόσυνο μήνυμα του καιρού της σωτηρίας, λέγοντας: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γι' αυτό και με έχρισε· με απέστειλε να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, να κηρύξω απελευθέρωση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να κηρύξω ευπρόσδεκτο έτος Κυρίου». Και επειδή έφτασε ο καιρός της υποσχεμένης βοήθειας, παρέταξε τον εαυτό Του υπέρ ημών ενάντια στα κακουργήματα του διαβόλου· και υπέταξε εκείνον τον αιμοχαρή τύραννο, και αφού τον έστρωσε κάτω από τα πόδια εκείνων που πίστεψαν, έλεγε ρητώς: «Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς και πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού, και τίποτα απολύτως δεν πρόκειται να σας βλάψει». Όσοι λοιπόν έχουμε καταστεί εραστές της ευσέβειας προς τον Θεό, και επιθυμώντας διακαώς να μετάσχουμε στη λαμπρότητα των αγίων διψάμε να βρεθούμε στην άνω πόλη, ας αναλογιστούμε το εξής μέσα μας.

Διότι, όπως γράφει ο πάνσοφος Παύλος: «Κανείς δεν λέει ανάθεμα τον Ιησού, παρά μόνον όποιος κατέχεται από τον Βεελζεβούλ». Πρέπει, λοιπόν, να αποφεύγουμε αυτούς που επιχειρούν και να σκέφτονται και να μιλούν με αυτόν τον τρόπο, αφού οι άθλιοι έχουν παραδώσει τους εαυτούς τους πριν από τους άλλους σε αναπόφευκτη καταδίκη. «Αμαρτάνοντας, μάλιστα, απέναντι στους αδελφούς και πληγώνοντας την αδύναμη συνείδησή τους, αμαρτάνουν απέναντι στον Χριστό», και κάνουν τον ζυγό τους ασήκωτα βαρύ, όπως λέει ο προφήτης Ιερεμίας. Αλλά δεν πρόκειται να παγιδευτούν στα δολώματά τους εκείνοι που έχουν πλουτίσει τον νου και την καρδιά τους με το νοητό και θείο φως. Θα γνωρίσει κανείς, επιπλέον, και την αρετή που απαιτείται για κάθε πράξη, καθώς και την αξιοθαύμαστη οδό. Διότι πρέπει, νομίζω, να προχωρεί κανείς προς αυτό με περίσκεψη, και όσα μεν πράγματα είναι πονηρά και κίβδηλα, και δεν συνάδουν με τους ιερούς νόμους, να τα θεωρεί απορριπτέα και να μην τα αγγίζει· όσα όμως οδηγούν σε έναν εξαίρετο και αξιοθαύμαστο τρόπο ζωής, να τα κρίνει άξια κάθε προθυμίας και να σπεύδει με ακμαιότητα να τα κατορθώσει. Διότι έχει γραφτεί: «Ουαί σε αυτούς που κάνουν το έργο του Κυρίου με αμέλεια».

Αυτοί βέβαια που έγιναν εφευρέτες των ανόσιων αιρέσεων, οι βέβηλοι και αποστάτες, οι οποίοι ανοίγουν διάπλατα το ακράτητο στόμα τους εναντίον της θείας δόξας και λαλούν διεστραμμένα πράγματα, θα αποκαλυπτόταν ότι από ανοησία έχουν ολισθήσει σε καθόλου μικρότερα σφάλματα από την αβελτηρία των Ελλήνων ή ίσως και σε ακόμη χειρότερα. «Διότι θα ήταν καλύτερο για αυτούς να μην είχαν γνωρίσει την οδό της αλήθειας παρά, αφού την γνώρισαν, να επιστρέψουν πίσω εγκαταλείποντας την αγία εντολή που τους δόθηκε. Τους συνέβη αυτό που λέει η αληθινή παροιμία: Σκύλος που επέστρεψε στο δικό του ξέρασμα, και γουρούνι που αφού λούστηκε, κύλισε ξανά στον βούρκο.» Διότι μοιράστηκαν μεταξύ τους τα εγκλήματα της δυσφήμισης κατά του Χριστού, και σαν άγριοι και πικροί λύκοι, λυμαίνονται τα ποίμνια για τα οποία πέθανε ο Χριστός, και διαρπάζουν τα δικά του, «πληθαίνοντας για τον εαυτό τους εκείνα που δεν είναι δικά τους», όπως είναι γραμμένο, «και βαραίνοντας τον κλοιό τους πολύ», για τους οποίους θα λεγόταν πολύ σωστά: «Από εμάς βγήκαν, αλλά δεν ήταν από εμάς». Β— Βεβαιότατα. Α— Αλλά κρίνεται ότι ο λόγος μας για τέτοια θέματα γίνεται στην κατάλληλη στιγμή. Διότι κάποιοι κατεβάζουν ασύνετα τον μονογενή Λόγο του Θεού από την υπέρτατη υπεροχή του, και τον υποβιβάζουν από την ισότητα προς τον Πατέρα και Θεό, λέγοντας ότι δεν είναι ομοούσιος, και μη θέλοντας να τον στεφανώσουν με φυσική και απαράλλακτη ταυτότητα.

«Στο χρήμα θα υποταχθούν τα πάντα.» — «Υπάρχει ένα κακό που είδα κάτω από τον ήλιο: ένας άνθρωπος στον οποίο ο Θεός δίνει πλούτο, και υπάρχοντα, και δόξα, και δεν λείπει από την ψυχή του τίποτα από όσα επιθυμεί· κι όμως ένας ξένος άνθρωπος θα τα καταναλώσει.» «Ο Χαναάν κρατάει στα χέρια του ζυγό αδικίας· αγάπησε την καταδυνάστευση.» «Αλίμονο σε εκείνον που συσσωρεύει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν, και που κάνει τον κλοιό του αφόρητα βαρύ, διότι ξαφνικά θα εγερθούν εκείνοι που θα τον δαγκώσουν, και θα αφυπνιστούν.»