Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 2:7

Ακούω δε και τον προφήτη Δαβίδ να ψάλλει και να λέει γι' αυτούς: «Εκεί είναι ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα και οι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ επιλέχθηκαν οι μακάριοι μαθητές, και υπήρξαν οικουμενικοί φωστήρες που κατείχαν τον λόγο της ζωής. Και τούτο είναι το παράδοξο: διότι οι σοφοί των Ελλήνων διαθέτουν μεν λαμπρή ευγλωττία και έχουν μεγάλη ευχέρεια λόγου, ενώ οι μαθητές του Σωτήρα μας υπήρξαν άνθρωποι χειρώνακτες, ναυτικοί και ψαράδες, χωρίς να διαθέτουν κομπασμό λόγων ούτε πλούτο επιτηδευμένων λέξεων, αλλά υπήρξαν μεν απλοϊκοί στον λόγο, πλούσιοι όμως στη γνώση. Και έχουν μεν σιγήσει τα γράμματα των Ελλήνων και η μεγαλοστομία των λέξεων, ενώ σε όλη την υφήλιο κυριαρχεί η δύναμη των ευαγγελικών κηρυγμάτων. Αυτά τα υπενθυμίζει ο Θεός και μέσω της φωνής του Ιερεμία, λέγοντας για τον εχθρό των πάντων, εννοώ δηλαδή τον σατανά: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν και βαραίνει τον κλοιό του με σφοδρότητα, διότι ξαφνικά θα εγερθούν αυτοί που θα τον δαγκώσουν και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λεία για αυτούς».

Ακούω δε τον προφήτη Δαβίδ να ψάλλει γι' αυτούς: «Εκεί ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα οι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ αναδείχθηκαν εκλεκτοί οι θεσπέσιοι μαθητές και έγιναν οικουμενικοί φωστήρες που κατέχουν τον λόγο της ζωής, άνθρωποι που υπήρξαν χειρώνακτες και θαλασσινοί και ψαράδες, οι οποίοι δεν διέθεταν αφθονία από περίτεχνες λέξεις, αλλά ήταν «απαίδευτοι μεν στον λόγο», πλούσιοι δε «στη γνώση». Αυτούς φανέρωνε ο Θεός και μέσω της φωνής του Ιερεμία λέγοντας για τον σατανά: «Αλίμονο σε αυτόν που αυξάνει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν, διότι ξαφνικά θα εγερθούν αυτοί που θα τον δαγκώσουν και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λάφυρο σε αυτούς»· επειδή όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, που δεν του ανήκαν, τους συγκέντρωσε ο σατανάς και τους έκανε δικούς του προσκυνητές, αλλά εγέρθηκαν αυτοί που άρπαξαν τα σκεύη του. Διότι το δίχτυ της αποστολικής διδασκαλίας αλίευσε όλους τους πλανημένους και προσέφεραν στον Θεό ολόκληρη την οικουμένη.

Ο Θεός τα θυμάται αυτά και μέσω της φωνής του Ιερεμία, λέγοντας για τον εχθρό όλων, εννοώ βέβαια τον Σατανά: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, και κάνει βαρύ και ισχυρό τον ζυγό του» διότι ξαφνικά θα ξεσηκωθούν αυτοί που θα τον δαγκώσουν, και θα ξυπνήσουν αυτοί που τον επιβουλεύονται, και θα γίνει λεία για αρπαγή σε αυτούς. Ο Σατανάς συγκέντρωσε όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, οι οποίοι δεν του ανήκαν, και τους έκανε δικούς του προσκυνητές, κάνοντας βαρύ τον ζυγό του· αλλά ξύπνησαν αυτοί που διαρπάζουν τα σκεύη του. Διότι το δίχτυ της αποστολικής μυσταγωγίας αλίευσε όλους τους πλανεμένους, και προσέφεραν στον Θεό ολόκληρη την οικουμένη. <Στάθηκε σε πεδινό τόπο, και μαζί του υπήρχε πλήθος μαθητών του και πάρα πολύς λαός.> (A f. 94 b) Παρατήρησε, λοιπόν, τον τρόπο της χειροτονίας· διότι ο σοφότατος ευαγγελιστής αναφέρει ότι αυτό δεν έγινε κρυφά και απαρατήρητα, αλλά αντίθετα, ενώ είχαν συγκεντρωθεί πολλοί μαθητές και πολύ μεγάλο πλήθος από ολόκληρη τη χώρα των Ιουδαίων, καθώς και από τα παράλια της Τύρου και της Σιδώνας. Αυτοί δε ήταν ειδωλολάτρες, δηλαδή χώλαιναν και στα δύο πόδια, και ενώ τιμούσαν εν μέρει τα έθιμα των Ιουδαίων, δεν είχαν απομακρυνθεί εντελώς από τα αμαρτήματα της ειδωλολατρίας.

Διότι ο Κύριος των δυνάμεων παρέταξε εναντίον του τους ιερουργούς των ιερών κηρυγμάτων. Και αυτό ακριβώς είχε προαναγγελθεί μέσω ενός από τους αγίους προφήτες, σχετικά με τον Σατανά και τους αγίους μυσταγωγούς, ότι «ξαφνικά θα εγερθούν εκείνοι που τον δαγκώνουν, και θα αφυπνιστούν εκείνοι που σε επιβουλεύονται, και θα γίνεις λεία σε αυτούς». Διότι σχεδόν καταβρόχθισαν τον Σατανά, επιβουλευόμενοι τη δόξα του, διαρπάζοντας τα σκεύη του και προσφέροντάς τα στον Χριστό μέσω της πίστεως σε Αυτόν.

Όταν, λοιπόν, επιτεθεί, λέει, ο Ασσύριος ή ο αλλογενής και βάρβαρος, τότε ακριβώς θα αντιμετωπίσει επτά ποιμένες, και οκτώ δαγκώματα. Διότι θα βρούμε και τους αγίους που έζησαν την εποχή του νόμου, τους οποίους ονομάζει επτά ποιμένες, και επιπλέον αυτών τους Αποστόλους και τους Ευαγγελιστές, καθώς και τους διδασκάλους των εκκλησιών σε διάφορες εποχές, οι οποίοι πάντοτε πολεμούν και γενικά αντιστέκονται στις απάτες των δαιμόνων, και αντιπαραβάλλουν τη δική τους πνευματική νήψη απέναντι στις κακοτροπίες του πονηρού. Επειδή διασώζουν εκείνους που κατοικούν στην αγία χώρα και γη, οχυρώνοντάς τους με νουθεσίες και ασφαλίζοντάς τους με την καθοδήγηση προς καθετί άριστο. Και το ότι ο χορός των αγίων επρόκειτο να επιβουλευτεί κατά κάποιον τρόπο τον σατανά, και να τον καταναλώσει νοητώς με δαγκώματα, το διασαφήνισε και πάλι ο Θεός μέσω φωνής αγίου, λέγοντας γι' αυτόν: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, έως πότε;» και βαραίνοντας γερά τον κλοιό του, διότι ξαφνικά «θα εγερθούν εκείνοι που τον δαγκώνουν και θα ξυπνήσουν οι επιβουλευτές σου, και θα γίνεις λεία γι' αυτούς, διότι εσύ λεηλάτησες πολλά έθνη, θα σε λεηλατήσουν όλοι οι υπολειπόμενοι λαοί». Ακούς ότι λέει πως θα καταδαγκωθεί και θα λεηλατηθεί αυτός που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, δηλαδή ο σατανάς; Έπειτα, ονομάζει εκείνους που τον λεηλάτησαν «τους υπολειπόμενους», δηλαδή αυτούς από το υπόλειμμα, ήτοι αυτούς από τον Ιακώβ.

Έτσι κυριάρχησαν επί των εχθρών, νίκησαν όσους τους αντιστάθηκαν, έγιναν φοβεροί στους λύκους, αν και βρίσκονταν στη θέση προβάτων. Διέφυγαν τις επιβουλές, «κινδύνους από ληστές», όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, «κινδύνους από το γένος μου, κινδύνους ανάμεσα σε ψευδαδέλφους», και τα πλήθη των εθνών αρπάζονταν σαν από λιοντάρια. Ο σατανάς όμως, που με τα δικά του θελήματα τις οδηγούσε στη βοσκή του ολέθρου, δεν μπορούσε να τις υπερασπιστεί, ούτε βέβαια να αποσπάσει από τα αποστολικά χέρια αυτό που είχε ληφθεί για σωτηρία. Και αυτό, λοιπόν, ήταν που ειπώθηκε προς αυτόν δια της φωνής του Αββακούμ: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του τα όσα δεν του ανήκουν. Έως πότε; Και θα βαραίνει ισχυρά τον κλοιό του; Διότι ξαφνικά θα σηκωθούν εκείνοι που θα τον δαγκώνουν και θα ξυπνήσουν οι επιβουλευτές σου, και θα γίνεις λάφυρο σε αυτούς. Επειδή εσύ λεηλάτησες πολλά έθνη, θα σε λεηλατήσουν όλοι οι λαοί που έχουν απομείνει». Διότι τον καταδάγκωναν οι οκτώ, και άρπαζαν σαν μικρά λιοντάρια τα όσα είχαν συγκεντρωθεί από εκείνον. Επειδή είχε συγκεντρώσει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκαν, διότι του Θεού είναι ο άνθρωπος, ή μάλλον τα πάντα, και τίποτα απολύτως δεν ανήκει σε εκείνον. Όμως λεηλατούνταν από τους υπολειπόμενους λαούς, δηλαδή από εκείνους του καταλοίπου, για να κατανοήσεις πάλι τους ιερουργούς των ευαγγελικών θεσπισμάτων. Έπειτα προς αυτούς λέει ο Κύριος που τους ενισχύει και τους συγκρατεί: «Θα υψωθεί το χέρι σου εναντίον εκείνων που σε θλίβουν, και όλοι οι εχθροί σου θα εξολοθρευθούν».

Λεηλατήθηκε δε και ο σατανάς, πρώτα μεν από τον Σωτήρα Χριστό, έπειτα μετά από αυτόν από τους αγίους Αποστόλους, για τους οποίους είπε κάπου και ο προφήτης Ιερεμίας: «Ότι ξαφνικά θα αναστηθούν αυτοί που θα τον δαγκώνουν, και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λεία σε αυτούς». Εισήγαγε δε και ως είδος παραβολής τη διήγηση ο Χριστός στα ευαγγελικά κηρύγματα, διότι είπε: «Ή πώς μπορεί κάποιος να εισέλθει στην οικία του ισχυρού και να διαρπάσει τα σκεύη του, εάν πρώτα δεν δέσει τον ισχυρό, και τότε θα διαρπάσει τα σκεύη του;» Διότι αυτοί που προσκυνούσαν τον σατανά, τα εκλεκτά και πολύτιμα σκεύη για αυτόν, προσέδραμαν στην πίστη, καθώς τους μετέφερε προς τη θεοσέβεια ο Σωτήρας όλων μας Χριστός, και καθώς τους έπειθαν να βαδίσουν σε αυτό οι άγιοι Απόστολοι. <Εκτιναγμός και ανατιναγμός και εκβρασμός και θραύση καρδιάς και παραλυσία γονάτων και ωδίνες σε κάθε οσφύ, και το πρόσωπο όλων σαν το καμένο μέρος της χύτρας.> Λέει ότι θα συντριβεί με κάθε είδος συντριβής. Διότι το να εκτινάσσεται και να ανατινάσσεται και μάλιστα και να εκβράζεται, τι άλλο θα μπορούσε να μας υπονοήσει, παρά αυτό; Διότι διασκορπίζεται παντού αυτό που τινάσσεται και ανατινάσσεται.

Απομακρύνθηκαν εξάλλου από τη λατρεία του διαβόλου οι προερχόμενοι από τα έθνη, και αφήνοντας έρημο αυτόν που παλιά τους φώναξε και τους κάλεσε κοντά του, προσέτρεξαν στον Χριστό. Διότι εκείνος συγκέντρωσε αυτά που δεν ήταν δικά του, ενώ ο Χριστός δέχθηκε τα δικά του. Διότι ως Θεός είναι Κύριος των πάντων. <Επειδή ξαφνικά θα εγερθούν εκείνοι που τον δαγκώνουν, και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λάφυρό τους.> Λέει ότι απροσδόκητα θα ξεσηκωθούν εναντίον του εκείνοι που τρόπον τινά τον δαγκώνουν και τον κατασπαράζουν, και με τις πολεμικές επιθέσεις εξαντλούν τη δύναμή του· αυτοί δε ήταν βέβαια ο Κύρος και οι περί αυτόν Πέρσες και Μήδοι και Ελαμίτες, οι οποίοι σχεδόν αποτινάζοντας τον ύπνο από τα μάτια τους, και συνέρχοντας σαν από μέθη, μόλις που θα γίνουν ανώτεροι από τους παλαιούς τους φόβους και αρχίζοντας τη μάχη εναντίον του, θα επιτεθούν ορμητικά. Έπειτα, στήνοντας ενέδρες με πολλούς τρόπους, θα τον καταβάλουν εύκολα, λεηλατώντας τα υπάρχοντα των Χαλδαίων και διαρπάζοντας τη χώρα των Βαβυλωνίων.

Είναι γεγραμμένο: μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θα ελεηθούν. Μην αδικείς τον πλησίον σου, προβάλλοντας ως πρόφαση τον τόπο· διότι η εκκλησία δεν βρίσκεται στους κίονες, αλλά στους ανθρώπους· επειδή είναι γεγραμμένο: αλίμονο σε αυτόν που συσσωρεύει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν, έως πότε; Και ο οποίος βαραίνει τον κλοιό του ασφυκτικά· διότι ξαφνικά θα εγερθούν εκείνοι που θα τον δαγκώσουν, και θα αφυπνιστούν οι επίβουλοί σου, και θα παραδοθείς στη διαρπαγή τους.

«Στο χρήμα θα υποταχθούν τα πάντα.» — «Υπάρχει ένα κακό που είδα κάτω από τον ήλιο: ένας άνθρωπος στον οποίο ο Θεός δίνει πλούτο, και υπάρχοντα, και δόξα, και δεν λείπει από την ψυχή του τίποτα από όσα επιθυμεί· κι όμως ένας ξένος άνθρωπος θα τα καταναλώσει.» «Ο Χαναάν κρατάει στα χέρια του ζυγό αδικίας· αγάπησε την καταδυνάστευση.» «Αλίμονο σε εκείνον που συσσωρεύει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν, και που κάνει τον κλοιό του αφόρητα βαρύ, διότι ξαφνικά θα εγερθούν εκείνοι που θα τον δαγκώσουν, και θα αφυπνιστούν.»