Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 2:8

Όταν, λοιπόν, επιτεθεί, λέει, ο Ασσύριος ή ο αλλογενής και βάρβαρος, τότε ακριβώς θα αντιμετωπίσει επτά ποιμένες, και οκτώ δαγκώματα. Διότι θα βρούμε και τους αγίους που έζησαν την εποχή του νόμου, τους οποίους ονομάζει επτά ποιμένες, και επιπλέον αυτών τους Αποστόλους και τους Ευαγγελιστές, καθώς και τους διδασκάλους των εκκλησιών σε διάφορες εποχές, οι οποίοι πάντοτε πολεμούν και γενικά αντιστέκονται στις απάτες των δαιμόνων, και αντιπαραβάλλουν τη δική τους πνευματική νήψη απέναντι στις κακοτροπίες του πονηρού. Επειδή διασώζουν εκείνους που κατοικούν στην αγία χώρα και γη, οχυρώνοντάς τους με νουθεσίες και ασφαλίζοντάς τους με την καθοδήγηση προς καθετί άριστο. Και το ότι ο χορός των αγίων επρόκειτο να επιβουλευτεί κατά κάποιον τρόπο τον σατανά, και να τον καταναλώσει νοητώς με δαγκώματα, το διασαφήνισε και πάλι ο Θεός μέσω φωνής αγίου, λέγοντας γι' αυτόν: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, έως πότε;» και βαραίνοντας γερά τον κλοιό του, διότι ξαφνικά «θα εγερθούν εκείνοι που τον δαγκώνουν και θα ξυπνήσουν οι επιβουλευτές σου, και θα γίνεις λεία γι' αυτούς, διότι εσύ λεηλάτησες πολλά έθνη, θα σε λεηλατήσουν όλοι οι υπολειπόμενοι λαοί». Ακούς ότι λέει πως θα καταδαγκωθεί και θα λεηλατηθεί αυτός που πληθαίνει για τον εαυτό του αυτά που δεν του ανήκουν, δηλαδή ο σατανάς; Έπειτα, ονομάζει εκείνους που τον λεηλάτησαν «τους υπολειπόμενους», δηλαδή αυτούς από το υπόλειμμα, ήτοι αυτούς από τον Ιακώβ.

«διότι είδαμε τον αστέρα του στην ανατολή και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε». Και πράγματι τον προσκύνησαν, τον τίμησαν με δώρα και έγιναν η απαρχή της Εκκλησίας των εθνών. Αν και ήταν σκεύη διαβολικά και τα πλέον πολύτιμα από όλα τα άλλα μέλη εκείνου, έτρεξαν προς τον Χριστό. Το ότι έμελλε να διαρπάξει τα σκεύη του ισχυρού, το προανήγγειλε αινιγματωδώς και ο προφήτης Ησαΐας. Διότι ανέφερε πάλι για αυτόν τα εξής: «Διότι, πριν το παιδί μάθει να φωνάζει πατέρα ή μητέρα, θα λάβει τη δύναμη της Δαμασκού και τα λάφυρα της Σαμάρειας απέναντι στον βασιλιά των Ασσυρίων». Φαίνεται λοιπόν ότι το νόημα του λόγου υπαινίσσεται κάτι από τα ιστορικώς πεπραγμένα. Διότι η Σαμάρεια είχε πορθηθεί τόσο από τον βασιλιά της Δαμασκού όσο και από τον άρχοντα των Ασσυρίων. Πλην όμως, υποδηλώνει ένα νοητό μυστήριο. Διότι ο προφητικός λόγος μας υπέδειξε ότι η δύναμη του Σωτήρος θα λαφυραγωγήσει εύκολα αυτούς που λεηλάτησαν τον λαό του. «Επειδή εσύ λαφυραγώγησες πολλά έθνη, θα σε λαφυραγωγήσουν όλοι οι εναπομείναντες λαοί, εξαιτίας των αιμάτων των ανθρώπων και της ασέβειας της γης και της πόλεως και όλων όσων την κατοικούν». Αληθινός είναι ο λόγος, ακόμη και αν νοηθεί και πάλι και για τους δύο. Διότι ο Βαβυλώνιος λεηλάτησε πολλά έθνη, το ίδιο όμως έπραξε και ο σατανάς. Γι' αυτό υπέστησαν την άλωση με τα ίδια. Έτσι, τα πράγματα των Χαλδαίων πορθήθηκαν από τον Κύρο, ενώ ο σατανάς από τους αγίους.

Είναι ίσα και για τους δύο τα εγκλήματα, αδελφά τα αμαρτήματα, και συγγενική, τρόπον τινά, η αγριότητα και η απέναντι σε όλους σκληρότητα. Διότι κατέστρεψαν χώρες και πόλεις, ο μεν σαρκικά, ο δε νοητά, χρησιμοποιώντας ως οξύ βέλος την αμαρτία. Και πολύ ορθά λέει ότι θα τον λεηλατήσουν όλοι οι λαοί που έχουν απομείνει. Διότι, αφού ο Βαβυλώνιος τους εξόντωσε όλους, λέει ότι εκείνοι που κατόρθωσαν να διαφύγουν έγιναν σφοδρότατοι εχθροί του, και αν και είναι λίγοι θα επικρατήσουν εύκολα, καθώς ο Θεός τους απονέμει τη νίκη και τους παραχωρεί τη δύναμη να κατορθώνουν τα πάντα. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να νοηθεί ως αληθινό, ακόμη και αν αναφερόταν στον εχθρό των πάντων, δηλαδή τον σατανά. Διότι αυτός αιχμαλώτισε και λεηλάτησε όλους τους κατοίκους της γης, και τους έδεσε στους ζυγούς της αμαρτίας. Λεηλατήθηκε όμως και ο ίδιος από τους λαούς που εναπέμειναν, δηλαδή από αυτούς που δικαιώθηκαν στην πίστη μέσω του Χριστού και αγιάστηκαν εν Πνεύματι. Διότι έχει σωθεί το υπόλειμμα του Ισραήλ. Προερχόμενοι από αυτούς οι θεσπέσιοι μαθητές, έγιναν η απαρχή εκείνων που λεηλάτησαν τον αλιτήριο. Έπειτα, μετά από εκείνους, ακόμη και τώρα τον λεηλατούν οι ηγέτες των λαών, οι οποίοι ορθοτομούν τον λόγο της αλήθειας και επαναφέρουν στην οδό της ευσέβειας τους υποδουλωμένους. <Αλίμονο σε αυτόν που αποκτά με κακή πλεονεξία κέρδη για τον οίκο του, για να στήσει ψηλά τη φωλιά του, ώστε να γλιτώσει από το χέρι των κακών.>

Λίβανο δε, όπως ανέφερα, ονομάζει είτε την Ιουδαία είτε τα Ιεροσόλυμα· θα μπορούσε ίσως κανείς να θεωρήσει ότι εννοεί και τον ίδιο τον ναό, ο οποίος αναδίδει πολλή ευωδία, και κοσμείται από τις κεφαλές των ιερέων σαν από κάποιους κέδρους. Το με ποιον τρόπο επρόκειτο να τον καλύψει η ασέβεια που διαπράχθηκε εναντίον του Λιβάνου, το κατέδειξε προσθέτοντας: «Διότι η ταλαιπωρία από τα θηρία θα σε τρομάξει». Φαίνεται δε πάλι ότι αποκαλεί θηρία τους Πέρσες και τους Μήδους που συμπολέμησαν με τον Κύρο, επειδή είχαν πολύ ατίθασο χαρακτήρα και ήταν παρωθημένοι σε ωμότητα. Και το ότι ο Θεός δεν τιμωρεί μάταια, αλλά επιβάλλει ποινές ισόρροπες με αυτά που έχει πράξει ο καθένας, το δίδαξε λέγοντας στη συνέχεια: «Εξαιτίας των αιμάτων των ανθρώπων και της ασέβειας της πόλης και όλων όσων κατοικούν σε αυτήν».