Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 3:12

Διότι, όπως ακριβώς οι γνώστες της ιατρικής επιστήμης απαλλάσσουν από την πάθηση εκείνους που έχουν περιπέσει σε ασθένειες των ματιών και αποφεύγουν το φως των ηλιακών ακτίνων, πείθοντάς τους πλέον να ανέχονται την προσβολή του φωτός, και έτσι θα μπορούσαν, και πολύ δικαιολογημένα, να θεωρηθούν σαν ένα είδος φωτός για αυτούς· έτσι και οι θεσπέσιοι μαθητές, θαυμάζοντας και επαινώντας τις αρετές, οι οποίες έχουν ταχθεί ως όπλα του Χριστού, γίνονται για τους άλλους σαν ένα είδος φωτός της αστραπής, δηλαδή της έκλαμψης, που ενυπάρχει σε αυτές. <Με απειλή θα ελαττώσεις τη γη, και με θυμό θα συντρίψεις έθνη.> Μέσω αυτών των λόγων, ο Προφήτης υποδηλώνει σε εμάς συγκαλυμμένα τη λεηλασία της χώρας των Ιουδαίων και την απώλεια των εθνών που κατοικούν σε αυτήν. Διότι, επειδή δεν αποδέχθηκαν την πίστη στον Χριστό, αλλά αντίθετα ξεσηκώθηκαν εναντίον του και σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής, γι' αυτό ακριβώς παραδόθηκαν στην ερήμωση. Αυτό άλλωστε τους το είχε προαναγγείλει ο Ησαΐας, λέγοντας: «Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα του». <Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χρισμένους σου· έριξες θάνατο στα κεφάλια των ανόμων, ήγειρες δεσμά μέχρι τον τράχηλο έως το τέλος.> Μας εξηγεί και πάλι, θα λέγαμε, ολόκληρη την οικονομία της ενανθρώπησης του Μονογενούς.

Στο φως: Οι γλώσσες των αποστόλων. Στη λάμψη: Των ευαγγελικών εντολών. Με απειλή: Τις πράξεις του γήινου φρονήματος. Και με οργή: Δηλαδή θα υποτάξεις. Εξήλθες: Φανερώθηκες με σάρκα, για να σώσεις τον πιστό λαό. Για να σώσεις: Ώστε να σωθούν αυτοί που χρίστηκαν με το βάπτισμα [των Ιουδαίων]. Έβαλες: Αυτούς που ο Ιούδας περιέθεσε στον τράχηλο. Διέκοψας: Των ιουδαϊκών αρχόντων. Θα σειστούν: Κατά την έκσταση των δαιμόνων <στην εκκλησία των σημείων του Κυρίου>. Θα διανοίξουν: Διότι κρυφά γόγγυζαν φοβούμενοι τον λαό. Και επιβίβασας: Τους αποστόλους στη θάλασσα του βίου, να κινούν τα ύδατα του βαπτίσματος. Φυλάχτηκα: Παρατήρησα τη συγκατάβαση του Υιού <του Χριστού> και ταράχτηκε η κοιλιά [μου, δηλαδή] η διάνοια της ψυχής μου. Από τη φωνή: Επειδή η προσευχή είναι γεμάτη από υψηλή προφητεία. Και εισήλθε: Αφού ρυθμίστηκε <αναλογιζόμενος> την παρουσία του Χριστού. Και από κάτω: Από το βάθος, λέει, της διάνοιας ταράχτηκα. Θα αναπαυθώ: Ελάφρυνε τον πειρασμό μου. Για να αναβώ: Δηλαδή ώστε να πολιτευθώ υψηλά ανάμεσα στον λαό κατά την παροικία του βίου. Διότι η συκιά: Επειδή κανένα από τα πρόσκαιρα φυτά ή σπέρματα δεν καρποφορεί στον μέλλοντα αιώνα. Θα διαψεύσει: Διότι στον μέλλοντα αιώνα κανένα από τα κτήνη δεν θα υπάρχει ούτε θα βόσκει. Εγώ όμως: Ο προφήτης αγαλλιάζεται με μεγάλη χαρά, καθώς εκπληρώνονται τα μυστήρια της προφητείας.

Οι απόστολοι, που κρύβονταν εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, «θα πορευτούν στο φως» για το κήρυγμα, τοξεύοντας τη μανία των ειδώλων σαν «βολίδες» όπλων. «Με απειλή θα λιγοστέψεις τη γη» της Ιουδαίας «και με οργή θα πατάξεις τα έθνη» της, επειδή λύσσαξαν φονικά εναντίον σου. «Εξήλθες» αδιαστάτως από εκείνους τους πατρικούς κόλπους «για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους κεχρισμένους σου». Ήλθες για να σώσεις αυτούς που χρίστηκαν στο όνομά σου με το μύρο του θείου βαπτίσματος. «Έριξες δε στα κεφάλια των ανόμων», των τυράννων και των δαιμόνων, αθάνατο «θάνατο» εξαιτίας της δυστροπίας τους. «Κατέκοψες με έκσταση τα κεφάλια των δυναστών». Εννοεί πάλι τους ίδιους τυράννους και δαίμονες, των οποίων το ύψος της έπαρσης, αφού αποκόπηκε, ταπεινώθηκε και έχασαν κάθε παρρησία, «σαν τον φτωχό που τρώει κρυφά», ανοίγοντας τα χείλη, δηλαδή το στόμα, ήσυχα και μασώντας στα κρυφά, ώστε να μην αναγνωριστεί από κάποιο φόβο.

Ακούς, εσύ, τι λέει ο αγιώτατος Αναστάσιος, ότι ο θάνατος δεν επέρχεται αναγκαστικά στους ανθρώπους εξαιτίας της εκπλήρωσης των ορίων της ζωής, αλλά πρώτα μεν εξαιτίας της θείας απειλής, όπως λέει κάποιος προφητεύοντας προς τον Θεό: «Με την απειλή θα ελαττώσεις τη γη και με τον θυμό θα καταρρίψεις έθνη», όταν λησμονούν Εκείνον που τα εποίησε και τα εξουσιάζει και αμαρτάνουν αμετανόητα, έπειτα δε, και εξαιτίας της φθοράς του αέρα, των ατμών και των αναθυμιάσεων, και εξαιτίας μυρίων άλλων παρόμοιων αιτιών; Πώς, λοιπόν, δεν πείθεσαι σε αυτούς που σου λένε ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένο όριο ζωής για τον καθένα ξεχωριστά, και μάλιστα όταν τόσοι προφήτες και ιεροί διδάσκαλοι προσάγονται ενώπιόν σου ως βέβαιη μαρτυρία και επιβεβαίωση αυτού του λόγου;