Πατερικές αναφορές στο ΑΒΒΑΚΟΥΜ 3:13

Για εμάς δε λέει μέσω της φωνής του Αββακούμ: «Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου.» Επομένως, πάρα πολλοί μεν είναι οι χριστοί, και έχουν ονομαστεί έτσι λόγω του γεγονότος της χρίσεως· ένας όμως και μοναδικός είναι ο (Χριστός) του Θεού και Πατρός· όχι με την έννοια ότι εμείς είμαστε χριστοί, και όχι του Θεού μάλλον αλλά κάποιου άλλου, αλλά με την έννοια ότι αυτός και μόνο έχει ως ίδιο Πατέρα, τον εν τοις ουρανοίς. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι ξεχωρίζοντάς τον από το πλήθος των άλλων, τον απέδωσε αποκλειστικά στον Πατέρα, ως τον μόνο που είναι δικός Του. Διότι, όντας Θεός εκ φύσεως, και έχοντας εκλάμψει εξαιρετικώς εκ του Θεού Πατρός, ο μονογενής Λόγος Του έγινε σάρκα, σύμφωνα με τα γεγραμμένα· τούτο όμως είναι αναγκαίο να το γνωρίζουμε: διότι στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου θα βρούμε τον μακάριο μαθητή να λέει: «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος.» Ο δε σοφότατος Λουκάς, συνοψίζοντας τρόπον τινά την οικονομία, συμφωνεί μεν στα νοήματα, αλλά εκφραζόμενος συντομότερα αναφέρει ότι αυτός είπε: «τον Χριστόν του Θεού»· αλλά εδώ τα λόγια του Σωτήρα προς αυτόν έχουν αποσιωπηθεί. Στον δε Ματθαίο θα Τον βρούμε πάλι να λέει σαφώς: «Μακάριος είσαι, Σίμων Βαριωνά, διότι σάρκα και αίμα δεν σου το απεκάλυψε, αλλά ο Πατέρας μου ο εν τοις ουρανοίς.» Επομένως, ο μαθητής είναι ομολογουμένως θεοδίδακτος, εφόσον ο ίδιος ο Πατέρας τον καθοδήγησε στην επίγνωση του μυστηρίου του Χριστού.

Διότι, όπως ακριβώς οι γνώστες της ιατρικής επιστήμης απαλλάσσουν από την πάθηση εκείνους που έχουν περιπέσει σε ασθένειες των ματιών και αποφεύγουν το φως των ηλιακών ακτίνων, πείθοντάς τους πλέον να ανέχονται την προσβολή του φωτός, και έτσι θα μπορούσαν, και πολύ δικαιολογημένα, να θεωρηθούν σαν ένα είδος φωτός για αυτούς· έτσι και οι θεσπέσιοι μαθητές, θαυμάζοντας και επαινώντας τις αρετές, οι οποίες έχουν ταχθεί ως όπλα του Χριστού, γίνονται για τους άλλους σαν ένα είδος φωτός της αστραπής, δηλαδή της έκλαμψης, που ενυπάρχει σε αυτές. <Με απειλή θα ελαττώσεις τη γη, και με θυμό θα συντρίψεις έθνη.> Μέσω αυτών των λόγων, ο Προφήτης υποδηλώνει σε εμάς συγκαλυμμένα τη λεηλασία της χώρας των Ιουδαίων και την απώλεια των εθνών που κατοικούν σε αυτήν. Διότι, επειδή δεν αποδέχθηκαν την πίστη στον Χριστό, αλλά αντίθετα ξεσηκώθηκαν εναντίον του και σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής, γι' αυτό ακριβώς παραδόθηκαν στην ερήμωση. Αυτό άλλωστε τους το είχε προαναγγείλει ο Ησαΐας, λέγοντας: «Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν, σύμφωνα με τα έργα του». <Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χρισμένους σου· έριξες θάνατο στα κεφάλια των ανόμων, ήγειρες δεσμά μέχρι τον τράχηλο έως το τέλος.> Μας εξηγεί και πάλι, θα λέγαμε, ολόκληρη την οικονομία της ενανθρώπησης του Μονογενούς.

Διότι έχει σώσει αυτούς που δικαιώθηκαν μέσω της πίστεως, χρίστηκαν με το Άγιο Πνεύμα και αναδείχθηκαν κοινωνοί της θείας του φύσεως· παραχώρησε όμως να φθαρούν μέσα στις αμαρτίες τους εκείνοι που επέλεξαν να απειθούν, στους οποίους έλεγε ξεκάθαρα: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι εάν δεν πιστέψετε ότι εγώ είμαι, θα πεθάνετε μέσα στις αμαρτίες σας». Εξήλθες, λοιπόν, λέει, σαν κάποιος βασιλιάς που επελαύνει εναντίον των εχθρικών στιφών, οπλισμένος σύμφωνα με τον νόμο του πολέμου. Και ο σκοπός της εξόδου σου ήταν να διασώσεις τους χριστούς σου· είναι φανερό, δηλαδή, αυτούς που έχουν χριστεί με το Άγιο Πνεύμα, για τους οποίους και παλαιότερα είχε δώσει εντολή μέσω των προφητών λέγοντας: «Μην αγγίζετε τους χριστούς μου και μην κακοποιείτε τους προφήτες μου». Ενώ για τους ανόμους ετοίμασε θάνατο, τον οποίο οι ίδιοι θα υποστούν, επισωρεύοντάς τον στα δικά τους κεφάλια, επειδή δεν αποδέχονται την πίστη που δικαιώνει. Γι' αυτόν τον λόγο έχουν δεθεί με άρρηκτους δεσμούς και περισφίγγονται από τις αλυσίδες των δικών τους αμαρτημάτων· και όχι εν μέρει, αλλά σχεδόν σε ολόκληρο το σώμα, μέχρι και τον τράχηλο.

Γι' αυτό, λοιπόν, λέει ο ίδιος ο Αββακούμ: «Στη σκοπιά μου θα σταθώ και θα ανεβώ πάνω στον βράχο, και θα παρατηρήσω για να δω τι θα μου πει και τι θα απαντήσω στον έλεγχό μου». Και πάλι κάποιος άλλος λέει: «Άκουσα μήνυμα από τον Κύριο, και απέστειλε πρεσβευτή στα έθνη». Και επιπλέον, και ο θεσπέσιος Δαβίδ λέει: «Θα ακούσω τι θα μου πει ο Κύριος ο Θεός». Κάτι παρόμοιο υποδηλώνει και τώρα ο Προφήτης λέγοντας: «Φυλάχτηκα και τρόμαξε η καρδιά μου». Δηλαδή λέει, κράτησα στο νου μου τη δύναμη των όσων ειπώθηκαν· έπειτα, τρόμαξα φοβερά από τη φωνή της προσευχής των χειλιών μου. Διότι, ενώ απηύθυνε την ικεσία προς τον Θεό με ωδή, και ο τρόπος της προφητείας του ήταν μελωδικός, ο σκοπός και ο νους του δεν επικεντρώνονταν στην εύρυθμη απαγγελία, αλλά κυριευόταν από πικρία και θλίψη, και ήταν υπερβολικά τρομοκρατημένος, καθώς το Πνεύμα διατύπωνε μέσα του όσα επρόκειτο να συμβούν στους Ισραηλίτες κατά τους έσχατους καιρούς. Εκείνο δε που τον θορυβούσε περισσότερο και τον έκανε να τρέμει, όπως είναι φυσικό, ίσως να ήταν αποκλειστικά τούτο: μήπως τυχόν εγκλωβιστεί και αυτός μέσα στα δεινά, και αντικρίσει τη συντριβή του λαού, και δει τον θάνατο να ρίχνεται στα κεφάλια των ανόμων, και αυτά να διαμελίζονται σε κατάσταση πανικού και να κλονίζονται μέσα σε αυτόν, σύμφωνα με το νόημα που έχει ήδη αποδοθεί προηγουμένως.

Διότι και οι προφήτες έχουν ονομαστεί χριστοί, σύμφωνα με αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Μην αγγίζετε τους χριστούς μου και μην κάνετε κακό στους προφήτες μου». Είπε δε και ο προφήτης Αββακούμ: «Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου». Αλλά πες μου εκείνο.

Διότι, επειδή δεν αποδέχθηκαν τον Χριστό του Θεού όταν ήρθε, ευλόγως τους εγκατέλειψε και στράφηκε προς όλα τα έθνη, διδάσκοντας την αιτία αυτής της μεταστροφής, μέσω των όσων είπε θρηνώντας και σχεδόν απολογούμενος: «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, εσύ που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς όσους έχουν σταλεί σε σένα· πόσες φορές θέλησα να συγκεντρώσω τα τέκνα σου, όπως η όρνιθα τα πουλιά της κάτω από τις φτερούγες της, και δεν θελήσατε· ιδού, ο οίκος σας αφήνεται σε εσάς έρημος». «Από τον Αββακούμ». «Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου· έβαλες θάνατο στα κεφάλια των ανόμων». Ο Ακύλας: «εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για σωτηρία μαζί με τον χριστό σου». Επειδή ο Ακύλας απέδωσε το χωρίο στον ενικό αντί του πληθυντικού, λέγοντας ότι ο Θεός των όλων προσέφερε τη σωτηρία στον λαό «μαζί με τον χριστό», παραθέσαμε ευλόγως αυτή τη διατύπωση, η οποία σαφώς υποστηρίζει το υπό εξέταση ζήτημα. Σύμφωνα όμως με τη μετάφραση των Εβδομήκοντα, εκείνοι που ονομάζονται «χριστοί» εξαιτίας του και μέσω αυτού θα ήταν περισσότεροι, για τους οποίους έχει ειπωθεί: «Μην αγγίζετε τους χριστούς μου και μην κάνετε κακό στους προφήτες μου», δηλαδή τόσο εκείνοι που πίστεψαν σε αυτόν και αξιώθηκαν το άγιο χρίσμα της εν Χριστώ παλιγγενεσίας, όσο και εκείνοι που μπορούν να πουν παρόμοια με τον ιερό απόστολο: «έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού». «Από τους Θρήνους του Ιερεμία». «

Στο φως: Οι γλώσσες των αποστόλων. Στη λάμψη: Των ευαγγελικών εντολών. Με απειλή: Τις πράξεις του γήινου φρονήματος. Και με οργή: Δηλαδή θα υποτάξεις. Εξήλθες: Φανερώθηκες με σάρκα, για να σώσεις τον πιστό λαό. Για να σώσεις: Ώστε να σωθούν αυτοί που χρίστηκαν με το βάπτισμα [των Ιουδαίων]. Έβαλες: Αυτούς που ο Ιούδας περιέθεσε στον τράχηλο. Διέκοψας: Των ιουδαϊκών αρχόντων. Θα σειστούν: Κατά την έκσταση των δαιμόνων <στην εκκλησία των σημείων του Κυρίου>. Θα διανοίξουν: Διότι κρυφά γόγγυζαν φοβούμενοι τον λαό. Και επιβίβασας: Τους αποστόλους στη θάλασσα του βίου, να κινούν τα ύδατα του βαπτίσματος. Φυλάχτηκα: Παρατήρησα τη συγκατάβαση του Υιού <του Χριστού> και ταράχτηκε η κοιλιά [μου, δηλαδή] η διάνοια της ψυχής μου. Από τη φωνή: Επειδή η προσευχή είναι γεμάτη από υψηλή προφητεία. Και εισήλθε: Αφού ρυθμίστηκε <αναλογιζόμενος> την παρουσία του Χριστού. Και από κάτω: Από το βάθος, λέει, της διάνοιας ταράχτηκα. Θα αναπαυθώ: Ελάφρυνε τον πειρασμό μου. Για να αναβώ: Δηλαδή ώστε να πολιτευθώ υψηλά ανάμεσα στον λαό κατά την παροικία του βίου. Διότι η συκιά: Επειδή κανένα από τα πρόσκαιρα φυτά ή σπέρματα δεν καρποφορεί στον μέλλοντα αιώνα. Θα διαψεύσει: Διότι στον μέλλοντα αιώνα κανένα από τα κτήνη δεν θα υπάρχει ούτε θα βόσκει. Εγώ όμως: Ο προφήτης αγαλλιάζεται με μεγάλη χαρά, καθώς εκπληρώνονται τα μυστήρια της προφητείας.

Διότι Χριστοτόκοι υπήρξαν και άλλες. Επειδή και ο Ιερεμίας χρίσθηκε και αγιάσθηκε από την κοιλιά της μητέρας του, και ο Ιωάννης πληρώθηκε με Άγιο Πνεύμα από την κοιλιά της μητέρας του, και όλοι οι προφήτες και οι ιερείς και οι βασιλείς είναι χριστοί του Κυρίου και όλοι οι χριστιανοί είναι χριστοί. «Διότι εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου». Θεοτόκος όμως άλλη ούτε υπήρξε, ούτε υπάρχει, ούτε θα υπάρξει. Δικαίως, λοιπόν, και επαξίως θα μπορούσε να ονομασθεί Θεοτόκος αυτή που μόνη γέννησε τον πραγματικό Θεό και Υιό του Θεού σεσαρκωμένο.

Οι απόστολοι, που κρύβονταν εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, «θα πορευτούν στο φως» για το κήρυγμα, τοξεύοντας τη μανία των ειδώλων σαν «βολίδες» όπλων. «Με απειλή θα λιγοστέψεις τη γη» της Ιουδαίας «και με οργή θα πατάξεις τα έθνη» της, επειδή λύσσαξαν φονικά εναντίον σου. «Εξήλθες» αδιαστάτως από εκείνους τους πατρικούς κόλπους «για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους κεχρισμένους σου». Ήλθες για να σώσεις αυτούς που χρίστηκαν στο όνομά σου με το μύρο του θείου βαπτίσματος. «Έριξες δε στα κεφάλια των ανόμων», των τυράννων και των δαιμόνων, αθάνατο «θάνατο» εξαιτίας της δυστροπίας τους. «Κατέκοψες με έκσταση τα κεφάλια των δυναστών». Εννοεί πάλι τους ίδιους τυράννους και δαίμονες, των οποίων το ύψος της έπαρσης, αφού αποκόπηκε, ταπεινώθηκε και έχασαν κάθε παρρησία, «σαν τον φτωχό που τρώει κρυφά», ανοίγοντας τα χείλη, δηλαδή το στόμα, ήσυχα και μασώντας στα κρυφά, ώστε να μην αναγνωριστεί από κάποιο φόβο.

Οικοδεσπότης είναι ο Θεός, ως Εκείνος που οικοδόμησε πάνσοφα ολόκληρη την τρικάτοικη οικία και δεσπόζει και την κρατά σφιχτά στην παλάμη Του, και κατοικεί παντού μέσα σε αυτήν και την πληροί. «Εξήλθε πολύ πρωί». «Εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου». Εξέρχεται πολύ πρωί, από την πρώτη μας ηλικία, και μας συγκαλεί στην αγία Του άμπελο, την Εκκλησία, για να εργαζόμαστε σε αυτήν το αγαθό από την πρώτη μας ηλικία. Εφόσον λοιπόν κληθήκαμε με αυτόν τον τρόπο και φυτευτήκαμε, περιμένει ο πανελεήμων οικοδεσπότης και γεωργός να καρποφορήσουμε την αρετή· και μέχρι τα τρία έτη, δηλαδή μέχρι την τρίτη αλλαγή ηλικίας του τριακοστού έτους, εάν έρθει και δεν βρει καρπό άξιο της ζωής, προστάζει τον άγγελο αμπελουργό να μας αποκόψει, όπως την άκαρπη συκιά, ώστε να μην αχρηστεύουμε και τη γη, δηλαδή να μην την εμποδίζουμε. Ως δηνάριο να εννοείς τον πλούτο της Βασιλείας των Ουρανών, τον οποίο υποσχέθηκε και συμφώνησε με όσους αγωνίζονται και εργάζονται όλη την ημέρα της ζωής τους στην καλλιέργεια των εντολών, υπομένοντας γενναιόφρονα τον καύσωνα των κόπων ως επιμελείς εργάτες και εραστές του προαναφερθέντος δηναρίου, διότι «η βασιλεία των ουρανών βιάζεται» και «βιαστές την αρπάζουν» και «στενή είναι η πύλη και τεθλιμμένη η οδός που οδηγεί στη ζωή».

Διότι καθένας που πρόκειται να οδοιπορήσει, εξέρχεται πρώτα από εδώ ή από εκεί και έπειτα οδοιπορεί σε αυτήν ή σε εκείνη την οδό. Επειδή όμως δεν είναι κάθε έξοδος και οδοιπορία ωφέλιμη —διότι εξέρχεται και οδοιπορεί ο μεν για να κλέψει, ο δε για να διαπράξει κάποιο άλλο κακούργημα— και αυτές οι έξοδοι δεν είναι έξοδοι ζωής, αλλά μάλλον έξοδοι θανάτου, ενώ άλλος εξέρχεται για να οδοιπορήσει προς πνευματική εργασία, και η έξοδος αυτή είναι «έξοδος ζωής» και ετοιμάζεται ως «θέλημα από τον Κύριο», σύμφωνα με το «και θα προπορεύεται μπροστά σου η δικαιοσύνη σου, και η δόξα του Θεού θα σε περισκεπάσει». Είναι δυνατόν δε να νοηθεί και διαφορετικά το «οι έξοδοί μου είναι έξοδοι ζωής», δηλαδή περί της ίδιας της σωτήριας εξόδου της σοφίας· «εξήλθες», λέει, «για τη σωτηρία του λαού σου, για να σώσεις τους χριστούς σου»· «διότι οι έξοδοί μου» από τον ουρανό στη γη είναι «έξοδοι ζωής», δηλαδή πρόξενοι ζωής, και «ετοιμάζεται θέλημα από τον Κύριο», δηλαδή με την πατρική ευδοκία και τη συνέργεια του Αγίου Πνεύματος. Γι' αυτό, λέει, «σας παρακαλώ και απευθύνω τη φωνή μου στους υιούς των ανθρώπων». Δεν πιέζω, λέει, δεν διατάζω εξουσιαστικά, ώστε να μου προσφέρετε κάτι, αλλά για να ωφελήσετε τους εαυτούς σας· γι' αυτό σας παρακαλώ να ακούτε και να προσέχετε, διότι «θα μιλήσω για πράγματα σεμνά και θα ανοίξω τα χείλη μου για ορθά» και «μακάριος είναι ο άνθρωπος, ο οποίος θα φυλάξει τις οδούς μου», διότι «οι έξοδοί μου είναι έξοδοι ζωής», διότι «εγώ, η σοφία, κατοίκησα μαζί με τη σύνεση».

«Ούτε ο πρώτος κατόρθωσε να τη γνωρίσει», δηλαδή ο Φισών, «ούτε και αυτός ο τελευταίος», δηλαδή ο Γηών, «δεν την εξιχνίασε· διότι περισσότερο από τη θάλασσα πλήθυναν τα διανοήματά της», δηλαδή από τα κτίσματά της έγινε γνωστή η δύναμή της· «και η βουλή της προέρχεται από μεγάλη άβυσσο», δηλαδή από τον Θεό και Πατέρα. «Και εγώ σαν αυλάκι από ποταμό», δηλαδή η σοφία από την ουσία του Θεού, «και σαν υδραγωγός», δηλαδή σαν κηπουρός ή σαν γεωργός, «βγήκα στον παράδεισο»· βγήκες, Χριστέ, για τη σωτηρία του λαού σου, σαν σε παράδεισο δίκαιων ψυχών, για να σώσεις τους χριστούς σου. «Είπα, θα ποτίσω τον κήπο μου και θα ποτίσω άφθονα την πρασιά μου», σύμφωνα με το «θα μεθύσουν από την αφθονία του οίκου σου, και θα τους ποτίσεις από τον χείμαρρο της τρυφής σου». «Και ιδού, το αυλάκι μου έγινε ποταμός, και ο ποταμός μου έγινε θάλασσα», εδώ να εννοήσεις την ένσαρκη οικονομία και το κήρυγμα των Αποστόλων. «Ακόμη θα κάνω την παιδεία να λάμψει σαν την αυγή και θα την φανερώσω έως μακριά», σύμφωνα με το «σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους και στα πέρατα της οικουμένης τα ρήματά τους». «Ακόμη θα εκχύσω τη διδασκαλία σαν προφητεία και θα την αφήσω 'στις γενεές' των αιώνων».

Και το αιγυπτιακό γένος, βέβαια, όταν παλαιότερα μαστιγωνόταν μέσω του Μωυσή, ονόμασε ένα από εκείνα τα πρωτοφανή και θεϊκά έργα «δάχτυλο του Θεού». Ιδού όμως που και για εμάς, μέσω εσού που κατά τον Μωυσή επιτελείς έργα τα οποία ξεπερνούν τον ανθρώπινο νου, εκτελέστηκε αυτό το θεοπρεπές έργο, το οποίο δεν θα ονομαστεί μόνο δάχτυλο του Θεού, αλλά θα προκαλέσει τέτοιο φόβο και θαυμασμό στα έθνη παντού, ώστε από την κατάπληξη να βάλει ο καθένας το δάχτυλο στο στόμα του. Διότι, επιφέροντας τον θάνατο στο κεφάλι του ανόμου, ανέσυρες μέχρι τον τράχηλο τα δεσμά των δυναστών του, και του αφαίρεσες το κεφάλι που κόμπαζε ότι θα περιοδεύσει και θα διασχίσει τις δικές μας χώρες και πόλεις για να τις βάψει πορφυρές με τα αίματα, και το έστειλες παντού ως κοινό και γελοίο θέαμα χλεύης, τοποθετημένο μέσα σε ιππικό σάκο, να μορφάζει απαίσια, με κλειστά τα μάτια, μολύνοντας τη γη με το ίδιο του το αίμα.

Και για να δείξει ότι δεν απέμεινε μέσα μας ούτε ίχνος της προτέρας ζωής, και ότι παρόλο που βρισκόμασταν σε τέτοια κατάσταση μας έσωσε, μη έχοντας στείλει άγγελο ούτε άνθρωπο, αλλά ο Ίδιος δια του Εαυτού Του οικονόμησε τη σωτηρία μας. Και αυτό το δήλωσε προσθέτοντας: «και με περιήγαγε γύρω από αυτά κυκλικά». Διότι η μεν κίνηση προς αυτά υποδηλώνει την πρόνοια του Θεού για αυτά. Επειδή η θεία πρόνοια αποκαλείται πρόοδος από τους θεολόγους. «Και εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου», λέει ο Αββακούμ, «για να σώσεις τους χριστούς σου ήλθες», ονομάζοντας και αυτός ως μια μορφή κίνησης την πρόνοια του Θεού για εμάς.

Ιδού, η παρθένος γέννησε τον Εμμανουήλ, και εκπληρώθηκαν οι προφητείες των θεοφόρων· βλάστησε η ράβδος, καθώς είπε ο Ησαΐας. Έγινες γνωστός ανάμεσα σε δύο ζώα, ήλθες για τη σωτηρία του λαού σου· γι' αυτό ας ανακράξουμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Ο ποιητής του νόμου σαρκώθηκε υποτασσόμενος στον νόμο· ο άχρονος Υιός γεννήθηκε από παρθένο· ο πλάστης των πάντων ανακλίθηκε στη φάτνη· διότι, ενώ υπάρχει χωρίς μητέρα από τον Πατέρα, έγινε χωρίς πατέρα από την παρθένο· λαοί ας πούμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Όντως η χαρά γεννήθηκε τώρα σε σπήλαιο· σήμερα αγάλλονται οι χοροί των ασωμάτων· όλα τα έθνη αινούν την αμόλυντη παρθένο· διότι σήμερα γεννά τον Σωτήρα, σήμερα αγάλλεται ο προπάτορας· λαοί ας πούμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Ο χορός των αγγέλων αναμέλπει ύμνο σε σένα, τη φωτεινή και απειρόγαμη Μαρία, και γεμάτος χαρά χορεύει επαξίως για τον τοκετό σου.

Ιδού, εγέννησε τον Εμμανουήλ η Παρθένος και εκπληρώθηκαν οι προφητείες των θεοφόρων· εβλάστησε η ράβδος, καθώς είπε ο Ησαΐας· έγινες γνωστός ανάμεσα σε δύο ζώα, εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου· πιστοί, ας πούμε: «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι».