Πατερικές αναφορές στο ΑΓΓΑΙΟΣ 1:14

Επομένως, από το να αναγγέλλει κάποιος ονομάζεται άγγελος, και όχι βέβαια οπωσδήποτε επειδή είναι ως προς τη φύση του κάτι διαφορετικό από εμάς, εάν τυχόν η ονομασία αυτή αποδίδεται σε ανθρώπους. «Και εξήγειρε ο Κύριος το πνεύμα του Ζοροβάβελ του Σαλαθιήλ, από τη φυλή του Ιούδα, και το πνεύμα του Ιησού του Ιωσεδέκ, του μεγάλου ιερέα, και το πνεύμα των υπολοίπων από όλο τον λαό, και εισήλθαν και έκαναν τα έργα στον οίκο του Κυρίου του Παντοκράτορα, του Θεού τους, την εικοστή τετάρτη του έκτου μήνα». Οι Ισραηλίτες, λοιπόν, φοβήθηκαν το πρόσωπο του Κυρίου. Πλην όμως, παρατήρησε και πάλι ότι δεν προχώρησαν νωρίτερα στην απόφαση να πράξουν τα αρεστά στον Θεό, εάν Εκείνος δεν ήταν μαζί τους και δεν εξήγειρε το πνεύμα τους. Θα κατανοήσουμε, λοιπόν, και από αυτό το γεγονός ότι, ακόμη κι αν κάποιος επιλέξει να εργαστεί θεληματικά για το αγαθό, και αν τυχόν επιδείξει τέτοιου είδους προθυμία, δεν πρόκειται να κατορθώσει απολύτως τίποτα, εάν ο Θεός δεν είναι μαζί του, δεν τον αφυπνίζει προς ευτολμία, δεν τον προετοιμάζει για καρτερία και δεν αποκόπτει τον δισταγμό απέναντι στα καλά έργα. Γι' αυτό άλλωστε και ο θεσπέσιος Παύλος, μιλώντας για εκείνους στους οποίους είχε εμπιστευθεί το θείο κήρυγμα, λέει ότι «κοπίασα περισσότερο από όλους αυτούς», και πρόσθεσε πάνσοφα «όχι εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου». Μάλιστα και ο ίδιος ο Σωτήρας λέει στους αγίους αποστόλους: «Χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα».

Ο Κύρος λοιπόν, ο γιος του Καμβύση, θεμελίωσε τον οίκο του Θεού στα Ιεροσόλυμα, ως τύπος του Χριστού. Ότι δε ο ίδιος ο Εμμανουήλ επρόκειτο να ολοκληρώσει το έργο αυτό πνευματικώς και νοητώς, μπορεί κανείς αμέσως να το αντιληφθεί και μέσα από μια άλλη εικόνα. Διότι, όταν ο Κύρος απάλλαξε τον Ισραήλ από τη δουλεία της Βαβυλώνας, αναδείχθηκαν αμέσως ως οδηγοί και κατά κάποιον τρόπο ως άρχοντες του λαού ο Ζοροβάβελ, ο γιος του Σαλαθιήλ από τη φυλή του Ιούδα, και ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσεδέκ, ο μέγας ιερέας. Σε αυτούς, όταν έφτασαν στα Ιεροσόλυμα, ο Θεός, μέσω του προφήτη Αγγαίου, τους παραγγέλλει να αφιερωθούν με φιλοπονία στον οίκο. Διότι είναι γραμμένο ως εξής: «Κατά το δεύτερο έτος του βασιλιά Δαρείου, τον έκτο μήνα, την πρώτη ημέρα του μήνα, έγινε λόγος Κυρίου μέσω του προφήτη Αγγαίου, που έλεγε: Πες στον Ζοροβάβελ, τον γιο του Σαλαθιήλ από τη φυλή του Ιούδα, και στον Ιησού, τον γιο του Ιωσεδέκ, τον μέγα ιερέα, τα εξής: Αυτά λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ: Αυτός ο λαός λέει: Δεν έχει έρθει ακόμη ο καιρός για να οικοδομηθεί ο οίκος του Κυρίου. Και έγινε λόγος Κυρίου μέσω του προφήτη Αγγαίου, λέγοντας: Μήπως είναι καιρός για εσάς να κατοικείτε στα περίτεχνα σπίτια σας, ενώ ο οίκος του Κυρίου είναι ερειπωμένος;» Και μετά από άλλα, πάλι λέει: «Και διέγειρε ο Κύριος το πνεύμα του Ζοροβάβελ, γιου του Σαλαθιήλ, από τη φυλή του Ιούδα, και το πνεύμα του Ιησού, γιου του Ιωσεδέκ, του μεγάλου ιερέα, και το πνεύμα όλων των υπολοίπων του λαού.»

«Και εισήλθαν, και εκτελούσαν τα έργα στον οίκο του Κυρίου παντοκράτορα Θεού τους.» Παρατήρησε λοιπόν, ως σε τύπο και διπλή εικόνα, τον Εμμανουήλ: αφενός ως βασιλιά, όπως στο πρόσωπο του Ζοροβάβελ, ο οποίος προερχόταν από τη φυλή του Ιούδα που τότε είχε λάβει τον κλήρο της εξουσίας στον Ισραήλ· αφετέρου ως αρχιερέα, όπως στο πρόσωπο του συνονόματού του, του Ιησού, του μεγάλου αρχιερέα· και μάλιστα ως αρχηγό της οδού προς την αγία πόλη, από τη γη των αλλοφύλων, εννοώ βέβαια πάλι τη γη των Βαβυλωνίων. Παρατήρησε ότι είναι επίσης δημιουργός και επιμελητής του αγίου ναού. Διότι, ακολουθώντας μέσω της πίστης ως καθοδηγητή τον Χριστό, ως βασιλιά και αρχιερέα, ξεφεύγοντας από τη διαβολική πλεονεξία και, σαν από γη αλλοφύλων, από την κοσμική απάτη, εισερχόμαστε στην αγία πόλη, την Εκκλησία των πρωτοτόκων, την οποία ο ίδιος ο Χριστός θα ανεγείρει με νοητούς λίθους. Και το μαρτυρεί ο Παύλος γράφοντας προς εκείνους που έχουν λυτρωθεί μέσω της πίστης και έχουν επιλέξει να ακολουθήσουν τα ίχνη του Χριστού: «Στον οποίο και εσείς συνοικοδομείσθε, για να γίνετε κατοικητήριο του Χριστού εν Πνεύματι.» Ότι δε η δόξα της Εκκλησίας είναι ανώτερη από την πρώτη και αρχική, εννοώ βέβαια τη δόξα του ναού που ήταν φτιαγμένος από υλικούς λίθους, το φανέρωσε πάλι λέγοντας μέσω της φωνής του Αγγαίου: «Ποιος από εσάς είδε αυτόν τον οίκο στην προηγούμενη δόξα του, και πώς τον βλέπετε εσείς τώρα σαν να μην υπάρχει ενώπιόν σας;»

Το να υπενθυμίσουμε λίγα σε αυτούς που έχουν παραλείψει τα περισσότερα, δεν θεωρείται εντελώς εκτός σκοπού· διότι έχουν γραφεί τα εξής: Γι' αυτό, τα εξής λέγει ο Κύριος ο παντοκράτορας: Επειδή ο οίκος μου είναι έρημος, ενώ εσείς σπεύδετε ο καθένας για το δικό του σπίτι, γι' αυτό ο ουρανός θα συγκρατήσει τη δροσιά, και η γη θα συγκρατήσει τους καρπούς της· και θα φέρω ρομφαία πάνω στη γη, και πάνω στα όρη, και στο σιτάρι, και στο κρασί, και στο λάδι, και σε όσα παράγει η γη, και στους ανθρώπους, και στα κτήνη, και σε όλους τους κόπους των χεριών τους. Και άκουσε ο Ζοροβάβελ, ο γιος του Σαλαθιήλ, από τη φυλή του Ιούδα, και ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσεδέκ, ο μέγας ιερέας, και όλο το υπόλοιπο του λαού, τη φωνή Κυρίου του Θεού τους, και τα λόγια του προφήτη Αγγαίου, καθώς τον απέστειλε προς αυτούς ο Κύριος ο Θεός τους· και φοβήθηκε ο λαός ενώπιον του Κυρίου. Και είπε ο Αγγαίος, ο άγγελος του Κυρίου στον λαό: Εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος. Και εξήγειρε ο Κύριος το πνεύμα του Ζοροβάβελ, του γιου του Σαλαθιήλ, από τη φυλή του Ιούδα, και το πνεύμα του Ιησού, του γιου του Ιωσεδέκ, του μεγάλου ιερέα, και το πνεύμα όλου του υπολοίπου του λαού, και εισήλθαν και έκαναν τα έργα στον οίκο του Κυρίου του παντοκράτορα.