Πατερικές αναφορές στο ΑΓΓΑΙΟΣ 1:9

Θα μπορούσες να δεις αυτό που λέω και στα ευαγγελικά συγγράμματα, δηλαδή στις παραβολές. Διότι έτρεχαν αυτοί που καλούσαν στο δείπνο, συγκεντρώνοντας κόσμο για τους γάμους. Εκείνοι όμως δεν ήθελαν να έρθουν, αλλά έπλαθαν «προφάσεις εν αμαρτίαις». Διότι ο ένας έλεγε: «Αγόρασα χωράφι»· ο άλλος: «Παντρεύτηκα γυναίκα»· και άλλοι έφευγαν για το εμπόριό τους. Λοιπόν, προσκλήθηκαν και έτρεξαν στους γάμους όσοι βρίσκονταν στους δρόμους, αυτοί που βρέθηκαν δίπλα στους φράχτες, και έγιναν αληθινά οι πρώτοι έσχατοι, και οι έσχατοι πρώτοι. Έτσι έλεγε και ο Χριστός διά της φωνής του Δαβίδ, τόσο για εκείνους που κατάγονταν από το αίμα του Ισραήλ όσο και για τα έθνη: «Λαός τον οποίο δεν γνώριζα με δούλεψε, με το που άκουσε το αφτί του με υπάκουσε· υιοί αλλότριοι με εξαπάτησαν, υιοί αλλότριοι πάλιωσαν και χώλαναν από τα μονοπάτια τους». <Αυτά λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας: Στρέψτε τις καρδιές σας στους δρόμους σας· ανεβείτε στο βουνό και κόψτε ξύλα και οικοδομήστε τον οίκο, και θα ευαρεστηθώ σε αυτόν και θα δοξαστώ, είπε ο Κύριος. Προσβλέπατε σε πολλά, και έγιναν λίγα· και εισήχθησαν στον οίκο και τα σκόρπισα.> Κάνει συχνή την υπενθύμιση, επειδή γνωρίζει ότι αυτό συντελεί στην ωφέλεια των ακροατών. Έτσι και ο θεσπέσιος Παύλος γράφει σε κάποιους: «Το να γράφω τα ίδια, για μένα μεν δεν είναι οκνηρό, για σας δε είναι ασφαλές». Αναλογιστείτε, λοιπόν, λέει, τους δικούς σας δρόμους, τους οποίους ακολουθείτε τώρα.

Ποιες είναι δε αυτές, το διασαφηνίζει αμέσως: «Αποβλέψατε σε πολλά και έγιναν λίγα, και εισήχθησαν στον οίκο και εγώ τα φύσηξα μακριά». Διότι απέτυχαν ως προς την ελπίδα τους, εννοώ βέβαια με το να επιλέξουν να καλλιεργούν τη γη. Αφού δηλαδή δαπάνησαν πολλούς ιδρώτες, μόλις και μετά βίας συγκέντρωσαν λίγα. Όμως στερήθηκαν και αυτά. διότι φυσήχτηκαν μακριά, δηλαδή, έγιναν κτήμα άλλων, και καθόλου δικά τους, αλλά μάλλον καταναλώθηκαν από εκείνους που συνηθίζουν να πλεονεκτούν. Μάταιη λοιπόν ήταν η προσπάθεια και ο κόπος τους, επειδή δεν θέλησαν μάλλον να φέρουν εις πέρας αυτό που φαινόταν καλό στον Δεσπότη, και αντί για την εργατικότητα στα ανώτερα πράγματα, έθεσαν ως σπουδαιότερη τη φροντίδα για τα κατώτερα και πιο γήινα. Άραγε λοιπόν άφησε τον Ισραήλ ανουθέτητο, και δεν υπέδειξε στους πλανεμένους την οδό της επανορθώσεως; Αλλά βεβαίως θα παρατηρήσουμε ότι και αυτό συνέβη αμέσως. Διότι είπε: «Ανεβείτε στο όρος και κόψτε ξύλα και οικοδομήστε τον οίκο, και θα ενδοξασθώ πάλι σε αυτόν, και θα ευδοκήσω», δηλαδή, θα αποδεχθώ και θα επαινέσω τις προσπάθειες και τις προθυμίες εκείνων που κοπίασαν για αυτό.

Διότι είναι γραμμένο ότι «ο άρτος στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου και ο οίνος ευφραίνει την καρδιά του ανθρώπου». <Γι' αυτό, αυτά λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας: Επειδή ο οίκος μου είναι έρημος, ενώ εσείς τρέχετε ο καθένας για τον δικό του οίκο, γι' αυτό ο ουρανός θα κρατήσει τη δροσιά του και η γη θα στερήσει τους καρπούς της από εσάς. Και θα επιφέρω ρομφαία πάνω στη γη και πάνω στα όρη και πάνω στον σίτο και πάνω στον οίνο και πάνω στο έλαιο και πάνω σε όλα όσα παράγει η γη, και πάνω στους ανθρώπους και πάνω στα κτήνη και πάνω σε όλους τους κόπους των χεριών τους.> Δεν επιτρέπει σε όσους αδιαφορούν παραλόγως για τα θεία να θέτουν τις δικές τους υποθέσεις σε καλύτερη μοίρα και να προτάσσουν τα γήινα αντί για όσα αφορούν τη δόξα Του. Αντιθέτως, τους πείθει να κατανοήσουν ότι, εάν δεν διευθετούνται σωστά τα ασυγκρίτως ανώτερα, δεν πρόκειται ποτέ να πάνε καλά τα κατώτερα, ούτε εκείνα που επιθυμούν. Γι' αυτόν τον λόγο λέει: «Επειδή ο οίκος μου είναι έρημος, ενώ εσείς τρέχετε ο καθένας στον δικό του οίκο», γι' αυτό θα συμβεί το ένα και το άλλο, εξαιτίας των οποίων αμέσως θα καταστραφούν τα αγαθά των αγρών, εφόσον ο ουρανός δεν θα ρίχνει πλέον δροσιά, και η γη θα ανακόψει τη φυσική της δύναμη, και επιπλέον θα επιπέσει ρομφαία, δηλαδή οργή, ξηραίνοντας μαζί τα σπαρτά, τα αμπέλια και τις ελιές, και επιπροσθέτως καταναλώνοντας ανθρώπους και κτήνη.

Πικρό γέννημα της απόνοιας είναι η καταφρόνηση του Θεού· και καρπός αυτής της καταφρόνησης είναι κάθε είδους παραπτώματα. Γι' αυτό, όταν σε βλέπουμε να το παθαίνεις αυτό, δικαιολογημένα θα θρηνήσουμε, και θα επαναλάβουμε την προφητική φωνή, θλιβόμενοι συμπάσχοντας για τα ανοσιουργήματά σου: «Αλίμονο, ψυχή μου, διότι χάθηκε ο ευλαβής από τη γη και δεν υπάρχει ο δίκαιος ανάμεσα στους ανθρώπους. Όλοι δικάζονται με αίμα· ο καθένας καταθλίβει τον πλησίον του, με καταπίεση σηκώνουν τα χέρια τους για το κακό.» Γι' αυτά τα δικά μας παραπτώματα, ο Θεός δικαιολογημένα αγανακτεί και, όπως φαίνεται, δυσανασχετεί. Διότι ιδού, αυτό που έχει ειπωθεί μέσω των προφητών έχει εκπληρωθεί σε εμάς όχι μία, αλλά ήδη πολλές φορές: «Στρέψτε τις καρδιές σας στις οδούς σας, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ. Σπείρατε πολλά, και συγκεντρώσατε λίγα. Φάγατε, και δεν χορτάσατε· ήπιατε, και δεν ευφρανθήκατε· ντυθήκατε, και δεν ζεσταθήκατε με αυτά. Και εκείνος που συγκεντρώνει τον μισθό του, τον συγκέντρωσε σε τρύπιο πουγκί.» Αλλά και επιπλέον αυτών λέει: «Προσβλέψατε σε πολλά, και έγιναν λίγα. Και μεταφέρθηκαν στο σπίτι, και εγώ τα σκόρπισα με ένα φύσημα, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ.» Ας δούμε, λοιπόν, αν αυτά δεν συνέβησαν πραγματικά. Ας έρθει κάποιος μπροστά να μου υποδείξει κάποιον που χαίρεται, και παραδέχομαι την ήττα μου· ας αναζητήσει ένα αδάκρυτο μάτι, και αν το βρει, θα σιωπήσω.

Διότι γνωρίζει ο Θεός, όταν περιφρονείται, να εξανεμίζει ακόμη και τα συγκεντρωμένα χρήματα· όπως ακριβώς έλεγε απειλώντας τους Ιουδαίους, επειδή περιφρονούσαν τη φροντίδα του ναού: «Τα φέρατε στα σπίτια σας, και εγώ τα φύσηξα», λέει ο Κύριος. Διότι, πες μου, τι από τα αναγκαία θα μπορέσουμε να σε διδάξουμε, όταν έρχεσαι σε εμάς μία ή δύο φορές τον χρόνο; Περί ψυχής, περί σώματος, περί αθανασίας, περί της βασιλείας των ουρανών, περί κολάσεως, περί γεέννης, περί της μακροθυμίας του Θεού, περί συγγνώμης, περί μετανοίας, περί βαπτίσματος, περί αφέσεως αμαρτιών, περί αυτής της κτίσεως, της άνω και της κάτω, περί της φύσεως των ανθρώπων, περί αγγέλων, περί της κακουργίας των δαιμόνων, περί των μεθοδειών του διαβόλου, περί της χριστιανικής πολιτείας, περί δογμάτων, περί της ορθής πίστεως, περί των διεφθαρμένων αιρέσεων; Διότι αυτά, και πολύ περισσότερα από αυτά, πρέπει να τα γνωρίζει ο Χριστιανός, και να δίνει λόγο για όλα αυτά σε όσους σας ρωτούν. Εσείς όμως δεν θα μπορέσετε να γνωρίζετε ούτε το ελάχιστο μέρος αυτών, αφού συγκεντρώνεστε εδώ μία φορά, και μάλιστα επιπόλαια, λόγω της συνήθειας κάποιας εορτής, και όχι από ευλάβεια της ψυχής. Διότι θα ήταν ευτύχημα εάν κάποιος που προσέρχεται εδώ σε κάθε σύναξη μπορούσε να τα συγκρατήσει όλα αυτά με ακρίβεια.