Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:12

Διατηρούνταν μάλλον μέχρι τον καιρό της διορθώσεως, είναι δε φανερό ότι πρόκειται για την ενανθρώπηση του Μονογενούς, όταν το ατελές των τύπων μεταχώρησε στην αλήθεια. «Μία φορά δε τον χρόνο και μόνος του ο αρχιερέας εισερχόταν στα Άγια των αγίων. Και όχι χωρίς αίμα, το οποίο προσέφερε τόσο για τον εαυτό του όσο και για τα αμαρτήματα αγνοίας του λαού». Θα μας το διασαφηνίσει δε και αυτό πάλι ο σοφότατος Παύλος, λέγοντας τα εξής για τον Χριστό: «Λέγοντας προηγουμένως ότι θυσίες και προσφορές και ολοκαυτώματα και θυσίες περί αμαρτίας δεν θέλησες ούτε ευαρεστήθηκας σε αυτές, οι οποίες προσφέρονται σύμφωνα με τον νόμο. Τότε είπε, Ιδού έρχομαι για να πράξω το θέλημά σου·» καταργεί το πρώτο για να καθιερώσει το δεύτερο· «Με αυτό το θέλημα είμαστε αγιασμένοι, διαμέσου της προσφοράς του σώματος του Ιησού Χριστού· και κάθε αρχιερέας στέκεται καθημερινά λειτουργώντας και προσφέροντας πολλές φορές τις ίδιες θυσίες, οι οποίες ποτέ δεν μπορούν να αφαιρέσουν αμαρτίες, αυτός όμως, αφού προσέφερε μία θυσία υπέρ των αμαρτιών, κάθισε για πάντα στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί του ως υποπόδιο των ποδιών του, διότι με μία προσφορά έχει τελειοποιήσει για πάντα αυτούς που αγιάζονται». Διότι, αφού πέθανε μία φορά, δεν πεθαίνει πλέον, σύμφωνα με τα γεγραμμένα· και αφού σήκωσε τις αμαρτίες πολλών, εισήλθε στα Άγια των αγίων, δηλαδή στον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα στο πρόσωπο του Θεού υπέρ ημών. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ.

Πρέπει δε να υπενθυμίσουμε και λίγες ακόμη μαρτυρίες παρομοίως σχετικά με το ότι ο Υιός κάθεται εκ δεξιών του Πατρός. Διότι, στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο έχει γραφτεί: «όμως σας λέγω, από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται εκ δεξιών της δυνάμεως», και τα εξής. Ακολούθως προς αυτά και ο απόστολος Πέτρος γράφει τα εξής: «δια της αναστάσεως του Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι εκ δεξιών του Θεού, αφού πορεύθηκε στον ουρανό». Ο δε απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Ρωμαίους λέει: «ο Χριστός που πέθανε, μάλλον δε και αναστήθηκε, ο οποίος και είναι εκ δεξιών του Θεού». Και στέλνοντας επιστολή προς τους Εφεσίους είπε τα εξής: «σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς και τον κάθισε εκ δεξιών του», και τα εξής. Στους δε χριστιανούς στις Κολοσσές δίδαξε ως εξής: «εάν λοιπόν συναναστηθήκατε με τον Χριστό, να αναζητάτε τα άνω, όπου ο Χριστός είναι καθήμενος εκ δεξιών του Πατρός». Στην δε προς Εβραίους επιστολή λέει: «αφού έκανε τον καθαρισμό των αμαρτιών, κάθισε εκ δεξιών της μεγαλωσύνης στα ύψη». Και πάλι: «σε ποιον δε από τους αγγέλους είπε ποτέ: κάθισε εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;». Και πάλι: «αυτός δε, αφού προσέφερε μία θυσία υπέρ όλων στο διηνεκές, κάθισε εκ δεξιών του Θεού, αναμένοντας στο εξής έως ότου τεθούν οι εχθροί του υποπόδιο των ποδιών του».

Διότι, αφού προηγουμένως τις κατηγόρησε ότι αθέτησαν τον Χριστό, τότε λέει: Θέλω οι νεότερες να παντρεύονται, να τεκνοποιούν. Έτσι, λοιπόν, και εδώ συγκαταβαίνοντας ενεργεί κατ' οικονομίαν· δεν ήταν το πρωταρχικό του θέλημα να γίνονται οι θυσίες. Έτσι λέει και για τον θάνατο: Δεν θέλω τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά το να επιστρέψει και να ζήσει· και αλλού λέει, ότι όχι μόνο το θέλησε, αλλά και το επιθύμησε αυτό. Αν και αυτά είναι αντίθετα μεταξύ τους, διότι η βούληση είναι εντεινόμενη επιθυμία. Πώς λοιπόν, ενώ δεν θέλεις, αλλού το επιθυμείς, πράγμα που είναι σημάδι σφοδρής θέλησης; Αυτό ακριβώς μπορεί να ειπωθεί και εδώ. Σύμφωνα με αυτό το θέλημα είμαστε αγιασμένοι, λέει. Το πώς είμαστε αγιασμένοι, το ερμηνεύει ο ίδιος προσθέτοντας: Μέσω της προσφοράς του σώματος του Ιησού Χριστού μια για πάντα. Και κάθε ιερέας στέκεται καθημερινά λειτουργώντας, και προσφέροντας πολλές φορές τις ίδιες θυσίες. Άρα το να στέκεται είναι σημάδι του ότι λειτουργεί· επομένως, το να κάθεται είναι σημάδι του ότι δέχεται τη λειτουργία. Αυτός όμως, αφού πρόσφερε μία θυσία για τις αμαρτίες, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί του ως υποπόδιο των ποδιών του.

Όπου δε υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για την αμαρτία. Επομένως, συγχώρησε τις αμαρτίες, όταν έδωσε τη διαθήκη· την δε διαθήκη την έδωσε μέσω της θυσίας. Εάν λοιπόν συγχώρησε τις αμαρτίες διά της μίας θυσίας, δεν υπάρχει πλέον ανάγκη δεύτερης. Κάθισε στα δεξιά του Θεού, αναμένοντας στο εξής. Και για ποιον λόγο γίνεται η αναβολή; Για να τεθούν οι εχθροί του κάτω από τα πόδια του. Διότι, λέει, με μία προσφορά έχει τελειοποιήσει στο διηνεκές αυτούς που αγιάζονται. Αλλά ίσως πει κάποιος: Και για ποιον λόγο δεν τους έθεσε αμέσως;

Διότι και ο ίδιος τα έπραξε και τα ολοκλήρωσε όλα· ο ίδιος έδωσε την αρχή στο γεγονός. Και ατενίζοντας τον Ιησού να περπατά, λέγει: «Ίδε ο αμνός του Θεού». Αυτό το είπε, δείχνοντας ότι δεν μαρτυρούσε μόνο με τη φωνή, αλλά και με τα μάτια· διότι θαύμαζε τον Χριστό με χαρά και αγαλλίαση. Και δεν κάνει τον λόγο του προτρεπτικό προς το παρόν, αλλά απλώς θαυμάζει και εκπλήσσεται για τον παρόντα· φανερώνει δε σε όλους τη δωρεά για την οποία εκείνος ήλθε, και τον τρόπο του καθαρμού. Διότι ο αμνός υποδηλώνει και τα δύο αυτά. Και δεν είπε, «αυτός που πρόκειται να άρει», ή «αυτός που ήρε», αλλά: «ο αίρων τις αμαρτίες του κόσμου», επειδή το πράττει αυτό πάντοτε. Διότι δεν ανέλαβε τις αμαρτίες μόνο τότε που υπέστη το Πάθος, αλλά από τότε μέχρι το παρόν αίρει τις αμαρτίες, όχι σταυρούμενος διαρκώς (διότι μία θυσία προσέφερε υπέρ των αμαρτιών), αλλά καθαρίζοντας πάντοτε διαμέσου εκείνης της μίας θυσίας. Όπως λοιπόν σε εμάς το «ο Λόγος» υποδεικνύει το εξαίρετο, και το «ο Υιός» φανερώνει τη διαφοροποίησή του από τους άλλους· έτσι και το «ο αμνός», και το «ο Χριστός», και το «ο προφήτης», και το «το φως το αληθινό», και το «ο ποιμήν ο καλός», και όσα άλλα λέγονται για αυτόν με την προσθήκη του οριστικού άρθρου, καταδεικνύουν σαφώς τον ξεχωριστό του χαρακτήρα.

Αναφέρεται δε στις θυσίες της αφέσεως. «Λέγοντας πιο πάνω ότι: θυσία, και προσφορά, και ολοκαυτώματα, και θυσίες περί αμαρτίας δεν τα θέλησες, ούτε τα ευαρεστήθηκες, οι οποίες προσφέρονται σύμφωνα με τον νόμο, τότε είπε: Ιδού, έρχομαι». Αποδεικνύει από τη μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης ότι, από την έλευση του Χριστού, έχουν παύσει οι θυσίες, έστω κι αν φαίνεται πως ακόμη προσφέρονται. Διότι δόθηκε μια μικρή αναβολή, και έπειτα επήλθε το τέλος τους. «Για να πράξω το θέλημά σου, Θεέ. Καταργεί το πρώτο, για να καθιερώσει το δεύτερο. Με αυτό το θέλημα είμαστε αγιασμένοι, διά της προσφοράς του σώματος του Ιησού Χριστού εφάπαξ. Και κάθε μεν ιερέας στέκεται καθημερινά ιερουργώντας και προσφέροντας πολλές φορές τις ίδιες θυσίες, οι οποίες ποτέ δεν μπορούν να αφαιρέσουν τις αμαρτίες· αυτός δε, αφού προσέφερε μία θυσία υπέρ των αμαρτιών, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού, αναμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί του» — το να παραδώσω, λέει, τον εαυτό μου — «ως υποπόδιο των ποδιών του· διότι με μία προσφορά έχει τελειοποιήσει στο διηνεκές όσους αγιάζονται».

«Αυτός όμως, αφού πρόσφερε μία θυσία για τις αμαρτίες, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Πατρός, περιμένοντας στο εξής έως ότου τεθούν οι εχθροί του υποπόδιο των ποδιών του· διότι με μία προσφορά έχει τελειοποιήσει στο διηνεκές αυτούς που αγιάζονται. Αυτό μας το μαρτυρεί και το Πνεύμα το Άγιο. Διότι, αφού προείπε: "Αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω μαζί τους μετά από εκείνες τις ημέρες, λέει ο Κύριος: Θα δώσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και θα τους γράψω στις διάνοιές τους, και δεν θα θυμηθώ πλέον τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους". Και όπου υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για αμαρτίες». βʹ. Όπως, λοιπόν, το βρέφος που γεννιέται από τη γυναίκα είναι τέλειος άνθρωπος, και τρώγοντας και πίνοντας αυξάνεται μεν, δεν προσλαμβάνει όμως κάποιο άλλο σώμα, και δεν λέμε ότι έχει δύο ή πολλά σώματα, αλλά ένα, αυτό που γεννήθηκε από τη μητέρα του, και η φύση επιτελεί την αύξηση μέσω της φυσικής λειτουργίας· έτσι και τώρα, επειδή κεφαλή μας είναι ο Χριστός και έχουμε γίνει σύσσωμοί του, είμαστε το σώμα του που διαρκώς αυξάνεται.

Επομένως, για τον λόγο αυτόν υπήρξε ανάγκη για μια δεύτερη και ανώτερη διαθήκη, της οποίας η χρησιμότητα και η αναγκαιότητα ήταν απόλυτη για τη σωτηρία του ανθρώπου, για τη δικαίωση εκείνου που προσέρχεται μέσω της πίστεως και για την παροχή της άφεσης των παλαιών αμαρτημάτων. Αυτή ήταν λοιπόν η χάρη της ευαγγελικής νομοθεσίας που άνθισε, και τόσο μεγάλη ήταν η διαφορά μεταξύ εκείνων που μεσίτευσαν σε αυτές· διότι εκεί μεν οι ιερείς προσέφεραν τα δώρα και τις αιματηρές θυσίες υπέρ του εαυτού τους και των αμαρτημάτων του λαού, οι οποίες όμως δεν μπορούσαν να αφαιρέσουν τις αμαρτίες· διότι λάτρευαν ακόμη ένα υπόδειγμα και σκιές των επουρανίων, όπως ακριβώς είχε αποκαλυφθεί στον Μωυσή. Εδώ όμως έχει επιτευχθεί μια διαφορετική και ασυγκρίτως ανώτερη λειτουργία, θεμελιωμένη σε ανώτερες υποσχέσεις, όσο ακριβώς διαφέρει η αλήθεια από τη σκιά. Διότι ο δικός μας αρχιερέας, ο αρχηγός και απόστολος της ομολογίας μας, ο Χριστός ο Θεός μας, αφού προσέφερε μία φορά τον εαυτό Του για τη σωτηρία των αμαρτωλών, ιερουργηθείς και θυσιασθείς κατά σάρκα, παραμένει αρχιερέας εις τον αιώνα, και εκάθισε στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί Του ως υποπόδιο των ποδιών Του· διότι με μία προσφορά ετελείωσε για πάντα αυτούς που αγιάζονται. Αυτό μας το μαρτυρεί, λέει, το Άγιο Πνεύμα.

Αλλά και ο θείος Παύλος έτσι διδάσκει την Εκκλησία του Χριστού: «Για να σας δώσει ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή Του», και λίγο μετά: «Σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς, και τον κάθισε στα δεξιά του στα επουράνια υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και κάθε ονόματος που ονομάζεται», και πάλι: «Εάν λοιπόν συναναστηθήκατε με τον Χριστό, να ζητάτε τα άνω, όπου ο Χριστός κάθεται στα δεξιά του Θεού, να φρονείτε τα άνω, όχι τα επί της γης· διότι πεθάνατε και η ζωή σας έχει κρυφτεί μαζί με τον Χριστό στον Θεό», και πάλι: «Ο οποίος, όντας απαύγασμα της δόξας και χαρακτήρας της υποστάσεώς του, και φέροντας τα πάντα με τον λόγο της δυνάμεώς του, αφού έκανε δι' εαυτού καθαρισμό των αμαρτιών μας, κάθισε στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη», και πάλι: «Έχοντας λοιπόν μέγαν αρχιερέα που έχει διασχίσει τους ουρανούς, τον Ιησού τον Υιό του Θεού, ας κρατάμε σταθερά την ομολογία», και λίγο μετά: «Την οποία έχουμε ως άγκυρα της ψυχής ασφαλή και βεβαία και η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό του καταπετάσματος, όπου εισήλθε ως πρόδρομος για εμάς ο Ιησούς, γενόμενος αρχιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ», και πάλι: «Τέτοιον αρχιερέα έχουμε, ο οποίος κάθισε στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στους ουρανούς», και πάλι: «Διότι δεν εισήλθε ο Χριστός σε χειροποίητα άγια, αντίτυπα των αληθινών, αλλά στον ίδιο τον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα στο πρόσωπο του Θεού υπέρ ημών», και πάλι: «Αυτός δε, αφού πρόσφερε μία θυσία υπέρ των αμαρτιών, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής έως ότου τεθούν οι εχθροί του υποπόδιο των ποδών του.»

Αλλά εσύ βέβαια δεν γνωρίζεις να διατυπώνεις τίποτα το ασφαλές ούτε το βέβαιο, σε σημείο που να αναιρείς τον ίδιο σου τον εαυτό σε εκείνα για τα οποία προτρέπεις να ειπωθεί κάτι βέβαιο. Εγώ όμως, όχι μόνο εξέθεσα ήδη συνοπτικά τον απολύτως ασφαλή λόγο, αλλά και πάλι θα τον διασαφηνίσω εκτενέστερα, και το σφάλμα που, όπως φαίνεται, πέρασε απαρατήρητο και σου διέφυγε κατά τη δική σου διόρθωση του ξένου σφάλματος, θα το καταστήσω εμφανές. Ο Θεός Λόγος, έχοντας γίνει άνθρωπος από φιλανθρωπία, προκειμένου να διασώσει τον άνθρωπο —τον οποίο κατέστρεψε η παράβαση και τον κατέστησε ξένο προς τον Θεό— και να τον οικειωθεί στον εαυτό Του· Αυτός, ως άνθρωπος, έγινε ο Ίδιος και θύτης και θύμα, και προσφέρων και προσφερόμενος, προσφέροντας τον εαυτό Του εφάπαξ κατά τον καιρό του Πάθους, και καθίζοντας στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού, όντας ο Ίδιος η δεξιά και ο άγιος βραχίονας. Διότι βεβαίως δεν πρέπει να εννοηθεί εκεί η δεξιά τοπικά και σωματικά, αλλά Αυτός που κατά τη θεία οικονομία έγινε άνθρωπος, όντας ο Ίδιος εκ φύσεως Θεός και Υιός και Λόγος του Πατρός, κάθισε επί του θρόνου της δόξας τόσο της δικής Του όσο και του Πατρός, όπως ακριβώς αναφέρουν και τα Ευαγγέλια, αλλού μεν «όταν έλθει εν τη δόξη αυτού», αλλού δε «εν τη δόξη του Πατρός αυτού», καθώς είναι το ίδιο και το αυτό να ειπωθεί έτσι ή αλλιώς, επειδή η δόξα είναι κοινή και μία και για τους δύο.

Εδώ, λοιπόν, οι προσφέροντες είναι πολλοί, άλλος αλλού και άλλος άλλοτε· έτσι είναι πολλές και οι προσφορές και εξίσου πολλά τα προσφερόμενα. Στον ουρανό, όμως, εκείνος που εμφανίζεται για χάρη όλων μας ενώπιον του Θεού, ή μάλλον εκείνος που εμφανίζει τον εαυτό του στον εαυτό του —διότι ο ίδιος είναι και το πρόσωπο του Θεού, ο χαρακτήρας της πατρικής υποστάσεως—, ένας είναι ο Αρχιερέας, ο ίδιος ο Χριστός, ο οποίος, αφού πρόσφερε μία θυσία εφάπαξ για τις αμαρτίες, το πανάγιο σώμα του, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού· ο ίδιος μάλιστα είναι και η δεξιά· διότι η δεξιά του Θεού δεν πρέπει βέβαια να νοηθεί ως τόπος.