Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:19

Α— Διότι υποστηρίζουμε ότι τα ανθρώπινα είναι δικά Του κατά οικονομική οικείωση, και μαζί με τη σάρκα και τα ιδιώματά της, επειδή κανένας άλλος Υιός δεν νοείται από εμάς εκτός από Αυτόν, αλλά ο ίδιος ο Κύριος μας έσωσε, δίνοντας το ίδιο Του το αίμα ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων. «Διότι εξαγοραστήκαμε με τίμημα, όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος προσέφερε τον εαυτό Του για εμάς εις οσμήν ευωδίας στον Θεό και Πατέρα.» Και ως προς αυτό θα μας βεβαιώσει γράφοντας ο νομομαθέστατος Παύλος: «Γίνετε, λοιπόν, μιμητές του Θεού ως αγαπητά τέκνα, και να πορεύεστε με αγάπη, καθώς και ο Χριστός μας αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό Του για εμάς ως προσφορά και θυσία στον Θεό εις οσμήν ευωδίας.» Και επειδή ο Χριστός έγινε για εμάς «ευωδία», αποδεικνύοντας στο πρόσωπό Του ότι η ανθρώπινη φύση είναι αναμάρτητη, αποκτήσαμε παρρησία δι' Αυτού και εν Αυτώ προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό. Διότι είναι γραμμένο: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Χριστού, μέσω μιας νέας και ζωντανής οδού την οποία εγκαινίασε για εμάς διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του.»

Διότι ο Χριστός είναι άφθαρτος και παραμένει αιώνια, και σε κάθε καιρό και χρόνο είναι απολύτως γνωστός. Και βρίσκεται ενώπιον του Κυρίου, δηλαδή στα μάτια του Πατέρα. Διότι, όταν ο Μονογενής έγινε σαν κι εμάς, τότε εισήλθε στα Άγια των αγίων διαμέσου της μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, δηλαδή στον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα ενώπιον του Θεού υπέρ ημών, όπως ακριβώς έχει γραφτεί. Διότι δεν παρουσιάζει τον εαυτό Του ενώπιον του Πατέρα, αλλά εμάς ως ευρισκομένους μέσα Του, μολονότι είχαμε αποδιωχθεί από το πρόσωπό Του και, τρόπον τινά, από τα μάτια Του, εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ και της αμαρτίας που κυριάρχησε τυραννικά σε όλους. Επομένως, εν Χριστώ αποκτήσαμε την πρόσβαση και την παρρησία για την είσοδο στα Άγια, όπως μας είπε ο σοφός Παύλος. Διότι, όπως ακριβώς συναναστηθήκαμε και συγκαθίσαμε στα επουράνια εν Χριστώ, έτσι πάλι εν Αυτώ βρεθήκαμε ενώπιον του προσώπου του Πατέρα.

Διότι ο Χριστός, όταν παρουσιάστηκε ως αρχιερέας των μελλόντων αγαθών, διαμέσου της μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, η οποία δεν είναι χειροποίητη, δηλαδή δεν ανήκει σε αυτήν την κτίση, και όχι με αίμα τράγων και μόσχων, αλλά με το δικό του αίμα, εισήλθε μία για πάντα στα άγια, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση. Διότι, αν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους τους αγιάζει προσφέροντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού; Και πάλι: Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για να εισέλθουμε στα άγια με το αίμα του Ιησού, από τον δρόμο που αυτός εγκαινίασε για μας, δρόμο νέο και ζωντανό, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του. Και επειδή η σάρκα του, που ήταν το καταπέτασμα, ατιμάστηκε, γι' αυτό και το τυπικό καταπέτασμα του ναού σχίστηκε, καθώς έχει γραφτεί: Και ιδού, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, από πάνω έως κάτω, διότι δεν απέμεινε ούτε λίγο από αυτό. Επειδή δηλαδή ο Δεσπότης είπε, Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος, ο οίκος διαρράγηκε.

Ομιλία ΙΘ΄. Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, μια οδό που εγκαινίασε για εμάς, νέα και ζωντανή, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας Μέγα Ιερέα επικεφαλής στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας για να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, και ας κρατούμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας.

Διότι τίποτε δεν οδήγησε στην τελειότητα ο νόμος, λέει· και πάλι: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησας»· και εκείνη μεν ήταν χειροποίητη, ενώ αυτή είναι αχειροποίητη· και η μεν είχε αίμα τράγων, ενώ αυτή έχει το αίμα του Δεσπότου· και στην πρώτη ο ιερέας στεκόταν όρθιος, ενώ σε αυτήν είναι καθήμενος· επειδή, λοιπόν, όλα εκείνα ήταν κατώτερα, ενώ αυτά είναι ανώτερα, για τον λόγο αυτόν λέει: «Έχοντας, λοιπόν, αδελφοί, παρρησία».

Από πού προέρχεται η παρρησία; Από την άφεση. Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες, λέγει, προκαλούν ντροπή, έτσι προκαλεί παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν όλα αυτά· και όχι μόνο αυτό, αλλά και το ότι γίναμε συγκληρονόμοι και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια». Τι ονομάζει «είσοδο» εδώ; Τον ουρανό και την προσέγγιση στα πνευματικά. «Την οποία εγκαινίασε για εμάς». Δηλαδή, την οποία κατασκεύασε και της οποίας έκανε την αρχή· διότι εγκαινισμός, λοιπόν, λέγεται η αρχή της χρήσεως· την οποία κατασκεύασε, λέγει, και μέσα από την οποία βάδισε ο ίδιος.

Όσα από τα δέντρα, αφού φυτευτούν και απολαύσουν τη φροντίδα των γεωργικών χεριών και κάθε άλλη περιποίηση, δεν προσφέρουν καμία ανταμοιβή για τους κόπους, εκριζώνονται συθέμελα και παραδίδονται στη φωτιά. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην περίπτωση του αγίου Φωτίσματος. Διότι, όταν ο Χριστός μας φυτέψει και απολαύσουμε την πνευματική άρδευση, και έπειτα επιδείξουμε βίο άκαρπο, μας περιμένει το πυρ της Γεέννης και η άσβεστη φλόγα. Ο Παύλος, λοιπόν, αφού προέτρεψε σε αγάπη και σε καρποφορία αγαθών έργων, και αφού παρακίνησε με τα πιο ευχάριστα (ποια είναι άραγε αυτά; το ότι έχουμε είσοδο στα Άγια, έναν πρόσφατο δρόμο που εγκαινίασε για εμάς), κάνει πάλι το ίδιο χρησιμοποιώντας τα πιο φοβερά, λέγοντας τα εξής. Διότι, αφού είπε: «Χωρίς να εγκαταλείπουμε τις συνάξεις μας, καθώς έχουν συνήθεια μερικοί, αλλά προτρέποντας ο ένας τον άλλον, και τόσο περισσότερο, όσο βλέπετε να πλησιάζει η ημέρα» (διότι και αυτό είναι αρκετό ως παρότρυνση)· πρόσθεσε: «Επειδή, εάν εμείς αμαρτάνουμε με τη θέλησή μας, μετά τη λήψη της επίγνωσης της αλήθειας». Υπάρχει ανάγκη, λέει, από αγαθά έργα, και μάλιστα μεγάλη ανάγκη· διότι, «εάν εμείς αμαρτάνουμε με τη θέλησή μας, αφού λάβαμε την επίγνωση της αλήθειας, δεν απομένει πλέον καμία θυσία για τις αμαρτίες». Αυτό που λέει έχει την εξής έννοια: Καθαρίστηκες, απαλλάχθηκες από τις ενοχές, έγινες υιός. Εάν, λοιπόν, επιστρέψεις στον προηγούμενο έμετο, σε περιμένει πάλι η αποκήρυξη, το πυρ και όλα τα παρόμοια· διότι δεν υπάρχει δεύτερη θυσία.

«Έχοντας», λέγει, «μεγάλη παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό νέα και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του». Είδες πώς αυτό το καταπέτασμα είναι πιο φρικτό από εκείνο; Σε όλα αυτά ήθελα να σας μυσταγωγήσω σήμερα.

Μας το μαρτυρεί δε και το Άγιο Πνεύμα· διότι, αφού πρώτα είπε: «Αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω μαζί τους μετά τις ημέρες εκείνες, λέει ο Κύριος: Θα θέσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και στις διάνοιές τους θα τους γράψω, και τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους δεν θα τις θυμηθώ πλέον». Και συνεχίζει: «Όπου δε υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για την αμαρτία». Εχθρούς του ονομάζει τους Ιουδαίους, και τους δαίμονες, και όλους όσοι αντιστέκονται στο κήρυγμα. «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία». Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες προκαλούν ντροπή, λέει, έτσι φέρνει παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν τα πάντα, και ότι γίναμε συγκληρονόμοι, και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια μέσω του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή, μέσα από το καταπέτασμα, δηλαδή τη σάρκα του· και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού». Εννοεί τον ουρανό. «Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, ας κρατάμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας· διότι είναι πιστός αυτός που έδωσε την υπόσχεση· και ας φροντίζουμε ο ένας τον άλλον». Δείχνει έτσι ότι μαζί με την ορθή πίστη πρέπει να υπάρχουν και λαμπρά έργα. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το «και έχοντας λουσμένο το σώμα με νερό».

Αυτός είναι ο παράδεισος, ω Γρηγόριε, στον οποίο αρπάχτηκε ο Παύλος και στον οποίο εισήλθε ο Μέγας Βασίλειος μαζί με τους υπόλοιπους αγίους, και στον οποίο άνοιξε την είσοδο για όλους τους αγίους του ο Χριστός, όπως ακριβώς διδάσκει την Εκκλησία του ο θείος Παύλος λέγοντας τα εξής: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα άγια διά του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας μέγαν ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως», και λίγο μετά: «Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, ούτε σε φωτιά που καίει, ούτε σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα, ούτε σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή ρημάτων, την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί πλέον άλλος λόγος», και στη συνέχεια: «Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανηγυρική σύναξη και Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή όλων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από το αίμα του Άβελ.» Αυτός είναι ο παράδεισος, η νέα Ιερουσαλήμ στους ουρανούς, στην οποία γνωρίζω ότι στέκεται και η πύρινη ρομφαία, η οποία στρέφεται και επιτρέπει την είσοδο σε αυτήν στους μεν αγίους, ενώ στους αναξίους την αποκλείει με τρόπο φοβερό.

Κάθισε, λοιπόν, δηλαδή το πρόσλημμα που έλαβε από εμάς έγινε κοινωνός της θείας βασιλείας, στα δεξιά του Θεού, δηλαδή στον Υιό και Λόγο, με τον οποίο έχει ενωθεί καθ' υπόστασιν, ώστε μέσω αυτής της μίας και εφάπαξ προσφοράς να τελειοποιεί στο διηνεκές τους πολλούς που βρίσκονται εδώ [στον κόσμο], οι οποίοι αγιάζονται μέσω των πολλών αισθητών προσφορών που τελούνται συχνά και σε πολλά μέρη. Είναι αόρατα παρών παντού και σε όλους, ενώνοντας τους πολλούς και ανάγοντάς τους στον εαυτό Του μέσω της κοινωνίας του ενός άρτου και του ποτηρίου, τα οποία μεταστοιχειώνονται με την ενέργεια του παντουργού Πνεύματος στο πανάγιο σώμα Του και στο τίμιο αίμα Του. Και κάνοντας αυτό πιο ξεκάθαρο, προσθέτει στη συνέχεια: «Έχοντας, λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια διά του αίματος του Ιησού, είσοδο την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του, και έχοντας Μέγα Ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως». Αυτό που προηγουμένως ονόμασε θυσία που τελέστηκε εφάπαξ, τώρα το ονόμασε οδό πρόσφατη, αλλά και ζωντανή, καθώς τελείται στο διηνεκές μέσω των θείων αγιασμάτων που προσφέρονται καθημερινά, τα οποία επίσης ονόμασε καταπέτασμα και είσοδο στα Άγια. Και ακόμη πιο ξεκάθαρα τα ονόμασε σάρκα και αίμα του Κυρίου, όπως ακριβώς είχε προείπει και ο ίδιος ο Κύριος: «Ο άρτος, τον οποίο εγώ θα σας δώσω, είναι η σάρκα μου, την οποία θα δώσω για τη ζωή του κόσμου». Και διανέμοντας τον άρτο και το ποτήριο στον Μυστικό Δείπνο [είπε]: «Αυτό είναι το σώμα μου» και «αυτό είναι το αίμα μου». Αυτός, λοιπόν, είναι ο μέγας και πρώτος και μοναδικός Ιερέας που προσφέρει στον οίκο του Θεού, όπως λέει ο θείος Απόστολος, ονομάζοντάς Τον και πάλι οίκο, τον οποίο η σοφία οικοδόμησε για τον εαυτό της, γνωρίζοντας ότι Αυτός είναι ταυτόχρονα και η σοφία και ο οίκος, Εκείνος που από τα παρθενικά αίματα οικοδόμησε για τον εαυτό Του τη σάρκα και έγινε σάρκα μέσω αμετάβλητης ενώσεως, και έτσι εσκήνωσε σε αυτήν, και μέσω αυτής μέσα σε εμάς, σύμφωνα με τη θεολογία του Ιωάννη.

Αυτά είναι και τα δώρα που προσφέρονται, η σάρκα και το αίμα, τα οποία πάλι Αυτός είναι που προσφέρει, και μέσω αυτών προσφέρεται· το ότι όμως οι πολλοί ιερείς που τα προσφέρουν εδώ κάτω ανάγονται σε αυτόν τον Έναν, και ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί λογίζονται ότι είναι Εκείνος —οι μεν ιερείς, αναλόγως προς εμάς που υποκείμεθα στον χρόνο και τις αισθήσεις, τελώντας εδώ την ιερουργία αισθητά και χρονικά και αναπληρώνοντας τη δική Του θέση, Εκείνος δε, ενοποιώντας καθεαυτόν την τελετή και αναλαμβάνοντάς την στον εαυτό Του, και εμφανίζοντας ενώπιον του Θεού στα επουράνια διηνεκώς, δηλαδή αιωνίως, τη θυσία ως το ίδιο Του το σώμα (διότι αυτή είναι και η λύτρωση, την οποία εξασφάλισε για εμάς ως αιώνια μέσω της εφάπαξ θυσίας Του, και η είσοδος στα άγια, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως νέα και ζώσα οδό)— το ερμήνευσε επαρκώς ο Απόστολος. Επιπλέον όμως, ίσως χρειάζεσαι μια πιο λεπτομερή ανάλυση του πώς τα προσφερόμενα, ο άρτος και το ποτήριο, γίνονται και ονομάζονται σώμα και αίμα Χριστού· διότι ίσως εξαιτίας μιας τέτοιας άγνοιας ισχυρίζεσαι ότι η πραγματική θυσία είναι μία, η οποία τελέστηκε εφάπαξ, και ότι δεν μπορεί πλέον να τελεστεί, ούτε πολύ περισσότερο να τελείται διηνεκώς.