Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:20

Αν όμως τους εισαγάγουμε στον έσω άνθρωπο και στα άγια των αγίων, στα εσώτερα του καταπετάσματος της σάρκας του, και στον άφθαρτο και άγιο και αχειροποίητο και ακατάλυτο ναό της ψυχής του, στον κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν αυτού του ίδιου του Λόγου, όπου βρίσκεται το νοερό και θείο θυσιαστήριο, όπου αληθινά αστράπτει και αναπαύεται το θείο πυρ της θεότητος, όπου επισκιάζει η χάρη του Πνεύματος, όπου εκείνο το θείο εμφύσημα του Λόγου ακόμη και τώρα εμπνέει και ενεργεί τη νοερή ψυχή που προήλθε και γεννήθηκε από αυτόν· μέσα στην οποία δεν υπάρχει τίποτε φθαρτό, τίποτε θνητό, τίποτε ρευστό, τίποτε δύσοσμο, τίποτε ξένο προς τον Θεό ή ανάξιο, κανένα κατάλοιπο ή μνημόσυνο της αμαρτίας από όσα έχει το σώμα, αλλά όλα όσα ανήκουν στον έσω άνθρωπο είναι αγνά, όλα τα ουσιώδη της νοερής ψυχής είναι ουράνια μιμήματα, όλα όσα ανήκουν σ’ αυτήν είναι θεόφυτα, όλα είναι ομοιώματα θείας φύσεως, όλα της είναι απεικονίσματα του Θεού, βλαστήματα και ποιήματα του Θεού, μιμήματα και υπομνήματα του Θεού —διότι δεν έγινε ούτε στον ουρανό ούτε στη γη άλλη φύση από ουσιώδες εμφύσημα που προήλθε και μεταδόθηκε από την ψυχή και την καρδιά του Θεού, παρά μόνον η δική μας λογική ψυχή και τα ιδιώματά της—, και αν αυτήν και τη θεογενή και θεόκτιστη και θεόδοτη και θεόμορφη δεσποτική θέληση και ενέργειά της την ονομάσουμε για τον Χριστό, αμέσως οι θεομάχοι και οι εχθροί και πολέμιοι της εικόνας του Θεού αγανακτούν, βλασφημούν, υβρίζουν, ονομάζοντας πονηρό το θεόδοτο θέλημά μας και τη θεόμορφη νοερή ενέργειά μας, και λέγοντας ότι το θείο θέλημα του Λόγου κατάργησε το ουσιώδες θέλημα της ψυχής του, και ότι η θεία του ενέργεια, εξαιτίας αυτής της άκρας ενώσεως, εξαφάνισε και ακύρωσε, μαζί με το θέλημα, και τη ζωτική ενέργεια της ψυχής.

Τη σάρκα, λοιπόν, που προσλήφθηκε από τον Λόγο με σκοπό να ελευθερώσει όλους τους ανθρώπους, να αναστήσει τους πάντες από τους νεκρούς και να μας λυτρώσει από την αμαρτία, πώς είναι δυνατόν εκείνοι που την περιφρονούν, ή εκείνοι που εξαιτίας της κατηγορούν τον Υιό του Θεού ως ποίημα ή κτίσμα, να μη φαίνονται αχάριστοι και να μην είναι άξιοι κάθε αποστροφής; Διότι σχεδόν κραυγάζουν προς τον Θεό λέγοντας: Μην αποστείλεις τον μονογενή Σου Υιό εν σαρκί· μην Τον κάνεις να λάβει σάρκα από την Παρθένο, για να μη μας λυτρώσει από τον θάνατο και την αμαρτία. Δεν θέλουμε να λάβει σώμα, για να μην αναδεχθεί τον θάνατο για χάρη μας. Δεν επιθυμούμε ο Λόγος να γίνει σάρκα, για να μη γίνει μέσω αυτής μεσίτης για την προσέλευσή μας σε Εσένα και κατοικήσουμε στις επουράνιες μονές. Ας κλειστούν οι πύλες των ουρανών, για να μην εγκαινιάσει για εμάς ο Λόγος Σου την οδό προς τους ουρανούς διά του καταπετάσματος της σάρκας Του. Αυτά είναι τα δικά τους λόγια, που προφέρονται με διαβολικό θράσος, μέσω του οποίου επινόησαν για τους εαυτούς τους κακόβουλες σκέψεις· διότι εκείνοι που δεν θέλουν να προσκυνούν τον Λόγο ο οποίος έγινε σάρκα, αποδεικνύονται αχάριστοι απέναντι στην ενανθρώπησή Του· και εκείνοι που χωρίζουν τον Λόγο από τη σάρκα, θεωρούν ότι δεν συντελέστηκε καμία λύτρωση από την αμαρτία, ούτε κατάργηση του θανάτου.

Εφόσον, λοιπόν, η αλήθεια απέδειξε ότι ο Λόγος δεν είναι εκ φύσεως κτίσμα, το επόμενο λογικό βήμα είναι να εξηγήσουμε πώς έχει ονομαστεί και «αρχή των οδών». Διότι, επειδή η πρώτη οδός, αυτή που υπήρξε μέσω του Αδάμ, χάθηκε, και αντί για τον παράδεισο παρεκκλίναμε προς τον θάνατο, και ακούσαμε το «χώμα είσαι, και στο χώμα θα επιστρέψεις», για τον λόγο αυτό ο φιλάνθρωπος Λόγος του Θεού, με το θέλημα του Πατρός, ενδύεται την κτιστή σάρκα, ώστε εκείνη που νέκρωσε ο πρώτος άνθρωπος με την παράβαση, αυτήν να τη ζωοποιήσει ο Ίδιος με το αίμα του δικού του σώματος, και να εγκαινιάσει για εμάς οδό νέα και ζωντανή, όπως έχει πει ο Απόστολος, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή διαμέσου της σάρκας του. Το οποίο υποδηλώνει και σε άλλο σημείο λέγοντας: «Ώστε, εάν κάποιος είναι εν Χριστώ, αποτελεί νέα κτίση· τα παλαιά παρήλθαν, ιδού, τα πάντα έγιναν νέα». Εάν, όμως, δημιουργήθηκε νέα κτίση, έπρεπε να υπάρχει κάποιος που να είναι ο πρώτος αυτής της κτίσης· ένας απλός και μόνο χοϊκός άνθρωπος, σαν αυτούς που γίναμε εμείς εξαιτίας της παράβασης, δεν μπορούσε να είναι. Διότι και στην πρώτη κτίση οι άνθρωποι φάνηκαν άπιστοι, και εξαιτίας τους χάθηκε η πρώτη· υπήρχε, επομένως, ανάγκη κάποιου άλλου, ο οποίος θα ανανέωνε την πρώτη και θα διαφύλασσε τη νέα που δημιουργήθηκε.

Αφού λοιπόν η αλήθεια απέδειξε ότι ο Λόγος δεν είναι κτίσμα κατά τη φύση του, είναι επόμενο να εξηγήσουμε πώς ονομάστηκε «αρχή των οδών». Διότι, επειδή η πρώτη οδός, εκείνη μέσω του Αδάμ, χάθηκε και αντί για τον παράδεισο εκτραπήκαμε προς τον θάνατο και ακούσαμε το «γη είσαι και σε γη θα επιστρέψεις», γι’ αυτό ο φιλάνθρωπος Λόγος του Θεού, με το θέλημα του Πατέρα, ενδύεται την κτιστή σάρκα, ώστε εκείνη που νέκρωσε ο πρώτος άνθρωπος με την παράβαση, αυτήν ο ίδιος να τη ζωοποιήσει με το αίμα του ιδίου σώματός Του και να εγκαινιάσει για εμάς «οδό πρόσφατη και ζωντανή», όπως είπε ο Απόστολος, «μέσω του καταπετάσματος, δηλαδή μέσω της σάρκας Του». Αυτό υποδηλώνοντας και σε άλλο σημείο, λέγει: «Ώστε αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινή κτίση· τα αρχαία παρήλθαν, ιδού τα πάντα έγιναν καινούργια». Εάν λοιπόν έγινε καινή κτίση, χρειαζόταν να υπάρχει κάποιος πρώτος αυτής της κτίσης· βέβαια, ένας άνθρωπος απλός και μόνο χοϊκός, σαν κι αυτούς που γίναμε εμείς από την παράβαση, δεν μπορούσε να είναι αυτός. Διότι και στην πρώτη κτίση οι άνθρωποι στάθηκαν άπιστοι και εξαιτίας τους χάθηκε η πρώτη· υπήρχε δε ανάγκη ενός άλλου, ο οποίος να ανακαινίζει την πρώτη και να διατηρεί την καινή που δημιουργήθηκε.

Από τον ίδιο λόγο. «Η σοφία οικοδόμησε για τον εαυτό της οίκο·» είναι δε φανερό ότι οίκος της σοφίας είναι το δικό μας σώμα, το οποίο ανέλαβε ο Κύριος. Από τον ίδιο λόγο. Επειδή δηλαδή η πρώτη οδός, αυτή μέσω του Αδάμ, χάθηκε, και αντί για τον παράδεισο παρεκκλίναμε προς τον θάνατο και ακούσαμε: «γη είσαι και στη γη θα επιστρέψεις»· γι' αυτόν τον λόγο ο φιλάνθρωπος Λόγος του Θεού, με το θέλημα του Πατρός, ενδύεται την κτιστή σάρκα, ώστε αυτήν που νέκρωσε ο πρώτος άνθρωπος διά της παραβάσεως, να τη ζωοποιήσει ο ίδιος με το αίμα του δικού Του σώματος και να «εγκαινιάσει για εμάς οδό νέα και ζωντανή», όπως είπε ο απόστολος, «μέσω του καταπετάσματος, δηλαδή μέσω της σάρκας Του.» Του ιδίου, από τον τέταρτο λόγο κατά των Αρειανών, του οποίου η αρχή είναι: «Οι Αρειομανίτες, όπως φαίνεται, αφού έκριναν.»

Πώς λοιπόν λέτε ότι είναι αδύνατον να ελευθερωθεί από την αιχμαλωσία ο άνθρωπος που έχει άπαξ αιχμαλωτιστεί; Ώστε το μεν αδύνατο να το αποδίδετε στον Θεό, το δε δυνατό στον διάβολο, υποστηρίζοντας ότι η αμαρτία του είναι ακατάλυτη μέσα στη φύση των ανθρώπων, όπως ακριβώς κάνουν και οι άλλοι αιρετικοί; Και ότι για τον λόγο αυτόν ήλθε η θεότητα, η οποία δεν αιχμαλωτίζεται, έχοντας λάβει ομοίωση σάρκας και ψυχής, ώστε η ίδια να παραμείνει αναιχμάλωτη, και με τον τρόπο αυτόν να φανερωθεί ως καθαρή δικαιοσύνη. Πότε, εξάλλου, δεν ήταν καθαρή η δικαιοσύνη της θεότητας; Και ποια ευεργεσία προκύπτει από αυτά για τους ανθρώπους, εάν ο Κύριος δεν φανερώθηκε με ταυτότητα υπάρξεως και καινότητα φύσεως, όπως λέει ο Απόστολος: «Την οποίαν εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή»· λέγοντας: «Εγώ είμαι η οδός, και η ζωή, και η αλήθεια»; Αλλά λέτε ότι οι πιστοί σώζονται με την ομοίωση και τη μίμηση, και όχι με την ανακαίνιση και την απαρχή. Και πώς έχει γίνει πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς και απαρχή των κεκοιμημένων ο Χριστός, ο οποίος είναι η κεφαλή του σώματος της Εκκλησίας; Διότι δεν θα μπορούσε να ονομαστεί πίστη εκείνη που αναφέρεται σε κάτι το προφανές· αλλά πίστη είναι εκείνη που πιστεύει στο αδύνατο εν δυνάμει, και στο ασθενές εν ισχύι, και στο παθητό εν απαθεία, και στο φθαρτό εν αφθαρσία, και στο θνητό εν αθανασία.

Γι' αυτό, λοιπόν, έπρεπε να υπομείνει αυτό ο Κύριος και να απλώσει τα χέρια Του, ώστε με το ένα να ελκύσει τον παλαιό λαό, και με το άλλο εκείνους από τα έθνη, και να ενώσει και τους δύο στον Εαυτό Του. Διότι αυτό ακριβώς είπε και ο Ίδιος, υποδηλώνοντας με ποιον θάνατο επρόκειτο να λυτρώσει τους πάντες: «Όταν υψωθώ, θα ελκύσω τους πάντες προς τον εαυτό μου». Και πάλι, εφόσον ο εχθρός του γένους μας, ο διάβολος, έχοντας εκπέσει από τον ουρανό, πλανιέται στον αέρα εδώ κάτω, και εκεί, εξουσιάζοντας τους δαίμονες που είναι μαζί του ως ομοίους του στην απείθεια, προκαλεί μέσω αυτών φαντασιώσεις στους εξαπατημένους και επιχειρεί να εμποδίσει εκείνους που ανεβαίνουν· και γι' αυτό λέει ο Απόστολος: «Σύμφωνα με τον άρχοντα της εξουσίας του αέρα, ο οποίος ενεργεί τώρα στους υιούς της απείθειας», ήλθε ο Κύριος για να καταβάλει τον διάβολο, να καθαρίσει τον αέρα και να ανοίξει για εμάς την οδό για την άνοδο στους ουρανούς, όπως είπε ο Απόστολος, «μέσω του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του». Αυτό δε έπρεπε να γίνει μέσω του θανάτου· με ποιον άλλο θάνατο όμως θα μπορούσαν να γίνουν αυτά, παρά με αυτόν που συνέβη στον αέρα, εννοώ δηλαδή τον σταυρό; Διότι μόνο στον αέρα πεθαίνει κάποιος, όταν τελειώνει τη ζωή του πάνω στον σταυρό. Γι' αυτό, λοιπόν, ευλόγως υπέμεινε αυτόν τον θάνατο ο Κύριος.

δηλαδή, από τη γη· όμως το Πνεύμα δεν άφησε το άνω πλήθος αδίδακτο για την αξιαγάπητη σοφία του Θεού και Πατέρα, αλλά μάλλον διέταζε να ανοίξουν τις ουράνιες πύλες για τον βασιλιά και Δεσπότη των πάντων, αναφωνώντας: «Ανοίξτε τις πύλες, άρχοντές σας, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο βασιλιάς της δόξας». Εγκαινίασε λοιπόν για εμάς ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός «οδό πρόσφατη και ζώσα», όπως λέει ο Παύλος, έχοντας εισέλθει όχι «σε χειροποίητα άγια, αλλά στον ίδιο τον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα ενώπιον του Θεού υπέρ ημών». Διότι ο Χριστός δεν ανέβηκε για να εμφανίσει τον εαυτό Του ενώπιον του Θεού και Πατέρα· διότι ήταν, είναι και θα είναι παντοτινά μέσα στον Πατέρα, και μπροστά στα μάτια του δικού Του Γεννήτορα, επειδή Αυτός είναι με τον οποίο Εκείνος χαίρεται παντοτινά. Αλλά ανέβηκε τώρα ως άνθρωπος, για να εμφανιστεί με ασυνήθιστο και ξένο τρόπο ο Λόγος, που παλαιότερα ήταν γυμνός από την ανθρωπότητα. Και αυτό έγινε για εμάς και για χάρη μας, ώστε, έχοντας βρεθεί και ως άνθρωπος, ακούγοντας ως Υιός εν δυνάμει και με σάρκα καθολικά το «Κάθισε στα δεξιά μου», να μεταδώσει τη δόξα της υιοθεσίας σε ολόκληρο το γένος μέσω του εαυτού Του· διότι ένας από εμάς βρίσκεται, καθόσον φανερώθηκε ως άνθρωπος, στα δεξιά του Θεού και Πατέρα, ακόμη και αν είναι πάνω από όλη την κτίση, και είναι ομοούσιος με τον δικό Του Γεννήτορα, καθόσον φανερώθηκε από Αυτόν ως αληθινός Θεός από Θεό και φως από φως.

Και αυτό νομίζω ότι είναι εκείνο που ορθά ειπώθηκε μέσω της φωνής του Δαβίδ προς τον Δεσπότη των όλων: «Με χαλινάρι και καπίστρι να σφίξεις τα σαγόνια αυτών που δεν σε πλησιάζουν». Θα μπορούσε δε να λεχθεί και για τον Χριστό, και μάλιστα πολύ εύλογα: «Αυτός που οικοδομεί στον ουρανό την ανάβασή του». Διότι αυτός μεν είναι άνωθεν και από τον ουρανό, επειδή ως Θεός γεννήθηκε από Θεό κατά φύση· γι' αυτό και έλεγε: «Εγώ είμαι από τα άνω». Αλλά και ο σοφός Ιωάννης έχει μαρτυρήσει λέγοντας για αυτόν: «Εκείνος που έρχεται άνωθεν είναι πάνω από όλους»· αλλά, παρότι έχει ουσιωδώς την ανάβαση στους ουρανούς, διότι του ανήκε εκ των προτέρων, όπως είπα, επειδή είναι Θεός· την κατέστησε βατή για εκείνους που βρίσκονται πάνω στη γη. Διότι ως «πρόδρομος για χάρη μας» ανέβηκε προς τον Πατέρα, και όπως γράφει ο θεσπέσιος Παύλος «εγκαινίασε για εμάς μια νέα και ζωντανή οδό»· εμφανίστηκε ως άνθρωπος «για χάρη μας μπροστά στο πρόσωπο του Θεού» και Πατέρα, ο οποίος και «μας ανέστησε μαζί του και μας έβαλε να καθίσουμε μαζί του στα επουράνια».

Α— Διότι υποστηρίζουμε ότι τα ανθρώπινα είναι δικά Του κατά οικονομική οικείωση, και μαζί με τη σάρκα και τα ιδιώματά της, επειδή κανένας άλλος Υιός δεν νοείται από εμάς εκτός από Αυτόν, αλλά ο ίδιος ο Κύριος μας έσωσε, δίνοντας το ίδιο Του το αίμα ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων. «Διότι εξαγοραστήκαμε με τίμημα, όχι με φθαρτά, με ασήμι ή χρυσό, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος προσέφερε τον εαυτό Του για εμάς εις οσμήν ευωδίας στον Θεό και Πατέρα.» Και ως προς αυτό θα μας βεβαιώσει γράφοντας ο νομομαθέστατος Παύλος: «Γίνετε, λοιπόν, μιμητές του Θεού ως αγαπητά τέκνα, και να πορεύεστε με αγάπη, καθώς και ο Χριστός μας αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό Του για εμάς ως προσφορά και θυσία στον Θεό εις οσμήν ευωδίας.» Και επειδή ο Χριστός έγινε για εμάς «ευωδία», αποδεικνύοντας στο πρόσωπό Του ότι η ανθρώπινη φύση είναι αναμάρτητη, αποκτήσαμε παρρησία δι' Αυτού και εν Αυτώ προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό. Διότι είναι γραμμένο: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Χριστού, μέσω μιας νέας και ζωντανής οδού την οποία εγκαινίασε για εμάς διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του.»

Επειδή έχουμε ήδη μιλήσει, και, όπως νομίζω, επαρκώς, για τον βύσσο και την πορφύρα, και το κλωσμένο κόκκινο, καθώς και για τον υάκινθο, θα αποφύγουμε την επανάληψη· εκείνο όμως θα πούμε προς το παρόν: Το καταπέτασμα που στηριζόταν πάνω σε τέσσερις χρυσούς στύλους, των οποίων οι βάσεις ήταν αργυρές, υποδήλωνε τότε το μυστήριο του Χριστού. Διότι, τι άλλο; Δεν ονόμασε το σώμα του Χριστού καταπέτασμα και ο σοφός Παύλος για εμάς, λέγοντας τα εξής: «Την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό νέα και ζωντανή διά μέσου του καταπετάσματος, δηλαδή, της σάρκας του;» ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά μίλησες. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Παρατήρησε λοιπόν, ως μέσα σε σκιές και αινίγματα, ότι ο Λόγος, όντας Θεός και εκ του Θεού Πατρός κατά φύση, βρέθηκε σαν σε χρυσή και άσηπτη κιβωτό, στον ναό που προήλθε από την Παρθένο· διότι άσηπτο και τίμιο είναι το σώμα του Χριστού· και σχεδόν κρυβόταν σαν πίσω από ένα καταπέτασμα, λαμβάνοντας τη σάρκα· λέμε δε ότι κρυβόταν ο Λόγος του Θεού, όχι με την έννοια ότι περιορίστηκε σε ένα μικρό σώμα· διότι ο Υιός είναι πανταχού και στα πάντα· αλλά με το να παραμένει αφανής κατ' οικονομίαν, και να περιμένει τον καιρό της φανέρωσής του. Και καιρός της φανέρωσής του σε όλους, είναι η εκ νεκρών ανάσταση. Διότι πριν από τον τίμιο σταυρό, έδινε εντολή στους αγίους μαθητές να μην τον κάνουν φανερό. Διότι έχει γραφτεί ως εξής.

«Όταν δε υψωνόταν από τη σκηνή, αναχωρούσαν οι υιοί του Ισραήλ με όλες τις αποσκευές τους· εάν όμως δεν υψωνόταν η νεφέλη, δεν αναχωρούσαν μέχρι την ημέρα που θα υψωνόταν η νεφέλη· διότι υπήρχε νεφέλη πάνω στη σκηνή την ημέρα, και φωτιά υπήρχε πάνω της τη νύχτα, μπροστά σε όλο τον Ισραήλ, σε όλες τις μετακινήσεις τους.» Διότι, αφού αναδείχθηκε στον κόσμο η άγια και αληθέστερη σκηνή, δηλαδή η Εκκλησία που προήλθε από τα έθνη, περιέλαμπε το φως του Χριστού, και η νεφέλη, σαν μια πνευματική δροσιά που μας τρέφει πλούσια με τα άνωθεν αγαθά, γεμίζει τον θείο ναό. Όμως, δεν μπόρεσε, λέει, να εισέλθει ο Μωυσής, διότι δεν εισήλθε ο Ισραήλ, μη μπορώντας να αντέξει την ακτινοβολία του θείου φωτός, επειδή ούτε κατανόησε το μυστήριο του Χριστού, αλλά ούτε αποδέχτηκε τον εν Πνεύματι φωτισμό, ούτε είδε με τα μάτια της διάνοιας τη δόξα του Κυρίου, μαζί με τον Οποίο, σαν σε τύπο νεφέλης, όταν Εκείνος αναχωρεί από τον κόσμο και πορεύεται προς τα άνω, συναναχωρούμε και εμείς ακολουθώντας τα ίχνη του Δεσπότη· διότι εγκαινίασε για εμάς τη νέα και ζωντανή οδό, αυτήν δηλαδή προς τα άνω και στον ουρανό· όταν δε αναπαύεται και σταθμεύει, αναπαυόμαστε και σταθμεύουμε μαζί Του.

Σημείο του ότι έγινε δεκτή η προσφορά από τον Θεό είναι το να καταναλωθούν οι τρίχες από τη φωτιά· διότι η Αγία Γραφή αποδίδει πάντοτε στη θεία φύση τη μορφή του πυρός. Και βέβαια ο θεσπέσιος Μωυσής είπε: «Ο Θεός μας είναι πυρ καταναλίσκον»· παρομοιάζοντας, νομίζω, το παντοδύναμο της θείας και άχραντης φύσης με φωτιά. Παρατήρησε δε πώς κοντά στις θύρες της σκηνής γίνεται το ξύρισμα της τελειώσεως, δηλαδή το τέλος όλης της δικής μας δικαιοσύνης και του εξαγνισμού. Διότι μόνες τους, η αγνεία και η δικαιοσύνη που θα μπορούσαμε να κατορθώσουμε, πώς θα μας εισήγαγαν στα Άγια των Αγίων, εφόσον δεν κατέχουν καθόλου το ακατηγόρητο και το αναμάρτητο; «Διότι κανείς δεν είναι εντελώς καθαρός από ρύπο»· μας εισάγει όμως ο Χριστός, ελευθερώνοντάς μας χωρίς μνησικακία και απαλλάσσοντάς μας από κάθε αμαρτία. Διότι εισήλθε ως πρόδρομος για χάρη μας, όχι βέβαια για τον εαυτό Του, αλλά εξομαλύνοντας την είσοδο για εκείνους που βρίσκονται έξω από τις θύρες και έχουν ήδη φτάσει στο ίδιο το κατώφλι της αγίας σκηνής. ΠΑΛΛ. Αληθές. ΚΥΡ. Διότι Αυτός λέγεται ότι εγκαινίασε για εμάς οδό νέα και ζώσα.

Διότι ο Χριστός, όταν παρουσιάστηκε ως αρχιερέας των μελλόντων αγαθών, διαμέσου της μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, η οποία δεν είναι χειροποίητη, δηλαδή δεν ανήκει σε αυτήν την κτίση, και όχι με αίμα τράγων και μόσχων, αλλά με το δικό του αίμα, εισήλθε μία για πάντα στα άγια, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση. Διότι, αν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους τους αγιάζει προσφέροντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού; Και πάλι: Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για να εισέλθουμε στα άγια με το αίμα του Ιησού, από τον δρόμο που αυτός εγκαινίασε για μας, δρόμο νέο και ζωντανό, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του. Και επειδή η σάρκα του, που ήταν το καταπέτασμα, ατιμάστηκε, γι' αυτό και το τυπικό καταπέτασμα του ναού σχίστηκε, καθώς έχει γραφτεί: Και ιδού, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, από πάνω έως κάτω, διότι δεν απέμεινε ούτε λίγο από αυτό. Επειδή δηλαδή ο Δεσπότης είπε, Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος, ο οίκος διαρράγηκε.

Στην επακόλουθη νίκη, θα θυμηθείς και πάλι την Όγδοη, κατά την οποία εξολοθρεύεται μεν η μεγαλόστομη γλώσσα, τα δόλια χείλη και η μανία εναντίον του Θεού· θα διαφυλαχθούν δε από τη γενεά αυτή και στον αιώνα όσοι δεν συμπεριπατούν στον κύκλο της ασέβειας, αλλά παραμένουν προσκολλημένοι στην ευθεία, την οποία εγκαινίασε για εμάς ο Θεός ως οδό νέα και ζώσα. Και προς τι η ανάγκη να διεξέλθουμε το καθένα ξεχωριστά, εφόσον αυτή η προσέγγιση σου προδεικνύει επαρκώς την πρόοδο προς τα ανώτερα μέσω της τάξεως και της επιγραφής των ψαλμών; Καθώς, προς μια τέτοια κατανόηση, διόλου μικρή δεν είναι για εμάς η συμβολή της ερμηνείας των επιγραφών, η οποία παρουσιάστηκε στους προηγούμενους λόγους.

Είναι δε ανάγκη η οπτασία να είναι κατάλληλη προς το όνομα, καθώς καθετί από όσα φανερώθηκαν καθοδηγεί προς κάποια θεώρηση θεοπρεπούς αντιλήψεως. Επειδή, λοιπόν, ο μέγας Απόστολος αναφέρει ότι το καταπέτασμα της κάτω σκηνής είναι η σάρκα, διότι, όπως νομίζω, έχει τη σύστασή της από τα τέσσερα ποικίλα στοιχεία, ίσως επειδή και ο ίδιος βρέθηκε σε οπτασία της σκηνής μέσα στα υπερουράνια άδυτα, αυτός στον οποίο μέσω του Πνεύματος αποκαλύφθηκαν τα μυστήρια του παραδείσου, θα ήταν ορθό, προσέχοντας τη μερική αυτή ερμηνεία, να εναρμονίσουμε ολόκληρη τη θεώρηση της σκηνής με αυτό το μέρος.

Επομένως, η έκφραση «με έκτισε» δεν αναφέρεται στο θείο και άχραντο, αλλά, όπως έχει λεχθεί, σε αυτό που ενώθηκε κατ' οικονομίαν από την κτιστή μας φύση. Πώς, λοιπόν, αυτή η ίδια θεμελιώνει τη γη και ετοιμάζει τους ουρανούς και διαρρηγνύει τις αβύσσους, ονομαζόμενη σοφία και φρόνηση και θεία αίσθηση, και εδώ κτίζεται ως αρχή των έργων; Δεν επιτελείται, λέγει, μια τέτοια οικονομία χωρίς μεγάλη αιτία. Αλλά επειδή οι άνθρωποι, αφού έλαβαν την εντολή για όσα έπρεπε να τηρούν, απέβαλαν από τη μνήμη τους τη χάρη, περιπίπτοντας μέσω της παρακοής στη λήθη των αγαθών, για τον λόγο αυτόν, ώστε να σας αναγγείλω πάλι όσα γίνονται καθημερινά για τη σωτηρία και να σας τα υπενθυμίσω απαριθμώντας όσα εξαιώνος ξεχάσατε· διότι δεν κηρύττω τώρα κάποιο νέο ευαγγέλιο, αλλά απεργάζομαι την αποκατάστασή σας στην αρχική σας κατάσταση· χάριν τούτου κτίστηκα εγώ, ο αεί ων, που δεν είχα απολύτως καμία ανάγκη να κτιστώ για να υπάρχω, ώστε να γίνω αρχή των οδών για τα έργα του Θεού, δηλαδή για τους ανθρώπους. Διότι, επειδή η πρώτη οδός καταστράφηκε, έπρεπε να εγκαινιαστεί πάλι για εκείνους που πλανώνται μία οδός νέα και ζωντανή, εγώ ο ίδιος που είμαι η οδός.

Ας κάνουμε λοιπόν τους εαυτούς μας άξιους μέσω της μετάνοιας, ή μάλλον ας προσφέρουμε τους εαυτούς μας μέσω των έργων της μετάνοιας σε Εκείνον που μπορεί να καθιστά τους ανάξιους άξιους. Και έτσι, με ελπίδα και ακαταίσχυντη πίστη ας προσέλθουμε, αποβλέποντας όχι απλώς σε αυτό που βλέπουμε, αλλά στα αόρατα. Διότι αυτός ο άρτος είναι σαν ένα καταπέτασμα που κρύβει μέσα του τη θεότητα. Και δηλώνοντας αυτό, ο θείος Παύλος έλεγε ότι, «εγκαινίασε για εμάς οδό νέα και ζωντανή διά μέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του», και μέσω αυτής το πολίτευμά μας ανάγεται στους ουρανούς (διότι εκεί βρίσκεται αυτός ο άρτος). Και εισερχόμαστε στα αληθινά άγια των αγίων μέσω της εν αγνεία προσφοράς του σώματος του Χριστού. «Ας προσερχόμαστε, λοιπόν, αδελφοί, με αληθινή καρδιά σε πλήρη βεβαιότητα πίστεως».

Εδώ εννοεί τη σάρκα. Ορθά μάλιστα την ονόμασε μεγαλύτερη και τελειότερη, εφόσον ο Θεός Λόγος και όλη η ενέργεια του Πνεύματος κατοικεί σε αυτήν. Διότι ο Θεός δεν δίνει το Πνεύμα με το μέτρο. Ή την ονομάζει τελειότερη επειδή είναι και ασύλληπτη, και επειδή κατορθώνει μεγαλύτερα έργα. «Δηλαδή, που δεν ανήκει σε αυτήν την κτίση». Δες πώς είναι μεγαλύτερη: διότι δεν θα προερχόταν από το Πνεύμα, εάν την είχε κατασκευάσει άνθρωπος. «Όχι από αυτήν την κτίση», λέει, δηλαδή όχι από αυτά τα κτίσματα, αλλά από πνευματική κτίση· διότι κατασκευάστηκε από το Άγιο Πνεύμα. Βλέπεις πώς ονομάζει το σώμα και σκηνή και καταπέτασμα και ουρανό; «Μέσα από τη μεγαλύτερη και τελειότερη», λέει, «σκηνή»· έπειτα, «μέσα από το καταπέτασμα, δηλαδή τη σάρκα του»· και πάλι, «στο εσωτερικό του καταπετάσματος»· και πάλι: «εισερχόμενη στα Άγια των αγίων, για να εμφανιστεί ενώπιον του προσώπου του Θεού». Για ποιον λόγο λοιπόν το κάνει αυτό; Επειδή θέλει να μας διδάξει ότι, σύμφωνα με τη μία και την άλλη σημασία, πρόκειται για το ίδιο νόημα. Τι εννοώ με αυτό; Καταπέτασμα είναι ο ουρανός· διότι, όπως ακριβώς το καταπέτασμα διαχωρίζει τα άγια, έτσι και η σάρκα κρύβει τη θεότητα· και παρομοίως σκηνή είναι η σάρκα, η οποία φέρει μέσα της τη θεότητα· και πάλι σκηνή είναι ο ουρανός· διότι εκεί μέσα βρίσκεται ο ιερέας.

Ομιλία ΙΘ΄. Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, μια οδό που εγκαινίασε για εμάς, νέα και ζωντανή, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας Μέγα Ιερέα επικεφαλής στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας για να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, και ας κρατούμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας.

Από πού προέρχεται η παρρησία; Από την άφεση. Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες, λέγει, προκαλούν ντροπή, έτσι προκαλεί παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν όλα αυτά· και όχι μόνο αυτό, αλλά και το ότι γίναμε συγκληρονόμοι και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια». Τι ονομάζει «είσοδο» εδώ; Τον ουρανό και την προσέγγιση στα πνευματικά. «Την οποία εγκαινίασε για εμάς». Δηλαδή, την οποία κατασκεύασε και της οποίας έκανε την αρχή· διότι εγκαινισμός, λοιπόν, λέγεται η αρχή της χρήσεως· την οποία κατασκεύασε, λέγει, και μέσα από την οποία βάδισε ο ίδιος.

«Οδό πρόσφατη και ζωντανή». Εδώ φανερώνει την απόλυτη βεβαιότητα της ελπίδας. «Πρόσφατη», λέει. Επιδιώκει να δείξει ότι έχουμε αποκτήσει όλα τα ανώτερα αγαθά, εφόσον τώρα ανοίχτηκαν οι πύλες των ουρανών, πράγμα που δεν συνέβη ούτε την εποχή του Αβραάμ. Και πολύ σωστά λέει: «Οδό πρόσφατη και ζωντανή»· διότι η πρώτη οδός ήταν οδός θανάτου, η οποία οδηγούσε στον άδη, ενώ τούτη είναι οδός ζωής. Και δεν είπε, «ζωής», αλλά την ονόμασε «ζωντανή», δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη μονιμότητά της. «Διά του καταπετάσματος», λέει, «δηλαδή της σαρκός αυτού». Αυτή η σάρκα άνοιξε πρώτη σε αυτόν εκείνη την οδό, την οποία λέει ότι εγκαινίασε, επειδή καταδέχθηκε και ο ίδιος να βαδίσει διαμέσου αυτής. Και εύλογα ονόμασε τη σάρκα καταπέτασμα· διότι όταν αυτή υψώθηκε, τότε φανερώθηκαν τα επουράνια. «Ας προσερχόμαστε», λέει, «με αληθινή καρδιά». Ποιοι να προσερχόμαστε; Όποιος είναι άγιος στην πίστη, στην πνευματική λατρεία. «Με αληθινή καρδιά, με απόλυτη βεβαιότητα πίστεως»· δηλαδή, επειδή τίποτα δεν είναι ορατό, ούτε ο ιερέας, ούτε η θυσία, ούτε το θυσιαστήριο φαίνεται. Αν και βέβαια ούτε εκείνος ο ιερέας της Παλαιάς Διαθήκης ήταν ορατός, αλλά αυτός στεκόταν μέσα, ενώ όλοι εκείνοι βρίσκονταν έξω, ολόκληρος ο λαός. Εδώ όμως δεν δείχνει μόνο τούτο, ότι δηλαδή ο ιερέας εισήλθε στα Άγια· διότι αυτό το δηλώνει λέγοντας: «Και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού»· αλλά ότι και εμείς εισερχόμαστε. Γι’ αυτό λέει: «Με απόλυτη βεβαιότητα πίστεως».

Όσα από τα δέντρα, αφού φυτευτούν και απολαύσουν τη φροντίδα των γεωργικών χεριών και κάθε άλλη περιποίηση, δεν προσφέρουν καμία ανταμοιβή για τους κόπους, εκριζώνονται συθέμελα και παραδίδονται στη φωτιά. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην περίπτωση του αγίου Φωτίσματος. Διότι, όταν ο Χριστός μας φυτέψει και απολαύσουμε την πνευματική άρδευση, και έπειτα επιδείξουμε βίο άκαρπο, μας περιμένει το πυρ της Γεέννης και η άσβεστη φλόγα. Ο Παύλος, λοιπόν, αφού προέτρεψε σε αγάπη και σε καρποφορία αγαθών έργων, και αφού παρακίνησε με τα πιο ευχάριστα (ποια είναι άραγε αυτά; το ότι έχουμε είσοδο στα Άγια, έναν πρόσφατο δρόμο που εγκαινίασε για εμάς), κάνει πάλι το ίδιο χρησιμοποιώντας τα πιο φοβερά, λέγοντας τα εξής. Διότι, αφού είπε: «Χωρίς να εγκαταλείπουμε τις συνάξεις μας, καθώς έχουν συνήθεια μερικοί, αλλά προτρέποντας ο ένας τον άλλον, και τόσο περισσότερο, όσο βλέπετε να πλησιάζει η ημέρα» (διότι και αυτό είναι αρκετό ως παρότρυνση)· πρόσθεσε: «Επειδή, εάν εμείς αμαρτάνουμε με τη θέλησή μας, μετά τη λήψη της επίγνωσης της αλήθειας». Υπάρχει ανάγκη, λέει, από αγαθά έργα, και μάλιστα μεγάλη ανάγκη· διότι, «εάν εμείς αμαρτάνουμε με τη θέλησή μας, αφού λάβαμε την επίγνωση της αλήθειας, δεν απομένει πλέον καμία θυσία για τις αμαρτίες». Αυτό που λέει έχει την εξής έννοια: Καθαρίστηκες, απαλλάχθηκες από τις ενοχές, έγινες υιός. Εάν, λοιπόν, επιστρέψεις στον προηγούμενο έμετο, σε περιμένει πάλι η αποκήρυξη, το πυρ και όλα τα παρόμοια· διότι δεν υπάρχει δεύτερη θυσία.

«Έχοντας», λέγει, «μεγάλη παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό νέα και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του». Είδες πώς αυτό το καταπέτασμα είναι πιο φρικτό από εκείνο; Σε όλα αυτά ήθελα να σας μυσταγωγήσω σήμερα.

Μας το μαρτυρεί δε και το Άγιο Πνεύμα· διότι, αφού πρώτα είπε: «Αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω μαζί τους μετά τις ημέρες εκείνες, λέει ο Κύριος: Θα θέσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και στις διάνοιές τους θα τους γράψω, και τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους δεν θα τις θυμηθώ πλέον». Και συνεχίζει: «Όπου δε υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για την αμαρτία». Εχθρούς του ονομάζει τους Ιουδαίους, και τους δαίμονες, και όλους όσοι αντιστέκονται στο κήρυγμα. «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία». Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες προκαλούν ντροπή, λέει, έτσι φέρνει παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν τα πάντα, και ότι γίναμε συγκληρονόμοι, και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια μέσω του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή, μέσα από το καταπέτασμα, δηλαδή τη σάρκα του· και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού». Εννοεί τον ουρανό. «Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, ας κρατάμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας· διότι είναι πιστός αυτός που έδωσε την υπόσχεση· και ας φροντίζουμε ο ένας τον άλλον». Δείχνει έτσι ότι μαζί με την ορθή πίστη πρέπει να υπάρχουν και λαμπρά έργα. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το «και έχοντας λουσμένο το σώμα με νερό».

Αυτός είναι ο παράδεισος, ω Γρηγόριε, στον οποίο αρπάχτηκε ο Παύλος και στον οποίο εισήλθε ο Μέγας Βασίλειος μαζί με τους υπόλοιπους αγίους, και στον οποίο άνοιξε την είσοδο για όλους τους αγίους του ο Χριστός, όπως ακριβώς διδάσκει την Εκκλησία του ο θείος Παύλος λέγοντας τα εξής: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα άγια διά του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας μέγαν ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως», και λίγο μετά: «Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, ούτε σε φωτιά που καίει, ούτε σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα, ούτε σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή ρημάτων, την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί πλέον άλλος λόγος», και στη συνέχεια: «Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανηγυρική σύναξη και Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή όλων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από το αίμα του Άβελ.» Αυτός είναι ο παράδεισος, η νέα Ιερουσαλήμ στους ουρανούς, στην οποία γνωρίζω ότι στέκεται και η πύρινη ρομφαία, η οποία στρέφεται και επιτρέπει την είσοδο σε αυτήν στους μεν αγίους, ενώ στους αναξίους την αποκλείει με τρόπο φοβερό.

Κάθισε, λοιπόν, ο Θεάνθρωπος Ιησούς στα δεξιά του Πατέρα, δηλαδή στον ίδιο Του τον εαυτό· και εγκαινίασε για εμάς αυτήν τη νέα και ζωντανή οδό προς τα άγια· νέα κατά τον χρονικό εκείνο καιρό του πάθους, και ζωντανή κατά τον πάντοτε υπάρχοντα αιώνα. Έτσι, λοιπόν, εξασφάλισε για εμάς και αυτήν την αιώνια λύτρωση διά της εφάπαξ, όπως έχει ειπωθεί, θυσίας Του, το να εμφανίζει δηλαδή πάντοτε τον εαυτό Του στο πρόσωπο του Θεού, ήτοι στον εαυτό Του, μέσω των θυσιών που τελούνται διαρκώς από τους ιερουργούς. Διότι Αυτός είναι και το πρόσωπο του Θεού, ο χαρακτήρας της πατρικής υποστάσεως, και όποιος έχει δει Αυτόν έχει δει τον Πατέρα.

Κάθισε, λοιπόν, δηλαδή το πρόσλημμα που έλαβε από εμάς έγινε κοινωνός της θείας βασιλείας, στα δεξιά του Θεού, δηλαδή στον Υιό και Λόγο, με τον οποίο έχει ενωθεί καθ' υπόστασιν, ώστε μέσω αυτής της μίας και εφάπαξ προσφοράς να τελειοποιεί στο διηνεκές τους πολλούς που βρίσκονται εδώ [στον κόσμο], οι οποίοι αγιάζονται μέσω των πολλών αισθητών προσφορών που τελούνται συχνά και σε πολλά μέρη. Είναι αόρατα παρών παντού και σε όλους, ενώνοντας τους πολλούς και ανάγοντάς τους στον εαυτό Του μέσω της κοινωνίας του ενός άρτου και του ποτηρίου, τα οποία μεταστοιχειώνονται με την ενέργεια του παντουργού Πνεύματος στο πανάγιο σώμα Του και στο τίμιο αίμα Του. Και κάνοντας αυτό πιο ξεκάθαρο, προσθέτει στη συνέχεια: «Έχοντας, λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια διά του αίματος του Ιησού, είσοδο την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του, και έχοντας Μέγα Ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως». Αυτό που προηγουμένως ονόμασε θυσία που τελέστηκε εφάπαξ, τώρα το ονόμασε οδό πρόσφατη, αλλά και ζωντανή, καθώς τελείται στο διηνεκές μέσω των θείων αγιασμάτων που προσφέρονται καθημερινά, τα οποία επίσης ονόμασε καταπέτασμα και είσοδο στα Άγια. Και ακόμη πιο ξεκάθαρα τα ονόμασε σάρκα και αίμα του Κυρίου, όπως ακριβώς είχε προείπει και ο ίδιος ο Κύριος: «Ο άρτος, τον οποίο εγώ θα σας δώσω, είναι η σάρκα μου, την οποία θα δώσω για τη ζωή του κόσμου». Και διανέμοντας τον άρτο και το ποτήριο στον Μυστικό Δείπνο [είπε]: «Αυτό είναι το σώμα μου» και «αυτό είναι το αίμα μου». Αυτός, λοιπόν, είναι ο μέγας και πρώτος και μοναδικός Ιερέας που προσφέρει στον οίκο του Θεού, όπως λέει ο θείος Απόστολος, ονομάζοντάς Τον και πάλι οίκο, τον οποίο η σοφία οικοδόμησε για τον εαυτό της, γνωρίζοντας ότι Αυτός είναι ταυτόχρονα και η σοφία και ο οίκος, Εκείνος που από τα παρθενικά αίματα οικοδόμησε για τον εαυτό Του τη σάρκα και έγινε σάρκα μέσω αμετάβλητης ενώσεως, και έτσι εσκήνωσε σε αυτήν, και μέσω αυτής μέσα σε εμάς, σύμφωνα με τη θεολογία του Ιωάννη.

Αυτά είναι και τα δώρα που προσφέρονται, η σάρκα και το αίμα, τα οποία πάλι Αυτός είναι που προσφέρει, και μέσω αυτών προσφέρεται· το ότι όμως οι πολλοί ιερείς που τα προσφέρουν εδώ κάτω ανάγονται σε αυτόν τον Έναν, και ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί λογίζονται ότι είναι Εκείνος —οι μεν ιερείς, αναλόγως προς εμάς που υποκείμεθα στον χρόνο και τις αισθήσεις, τελώντας εδώ την ιερουργία αισθητά και χρονικά και αναπληρώνοντας τη δική Του θέση, Εκείνος δε, ενοποιώντας καθεαυτόν την τελετή και αναλαμβάνοντάς την στον εαυτό Του, και εμφανίζοντας ενώπιον του Θεού στα επουράνια διηνεκώς, δηλαδή αιωνίως, τη θυσία ως το ίδιο Του το σώμα (διότι αυτή είναι και η λύτρωση, την οποία εξασφάλισε για εμάς ως αιώνια μέσω της εφάπαξ θυσίας Του, και η είσοδος στα άγια, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως νέα και ζώσα οδό)— το ερμήνευσε επαρκώς ο Απόστολος. Επιπλέον όμως, ίσως χρειάζεσαι μια πιο λεπτομερή ανάλυση του πώς τα προσφερόμενα, ο άρτος και το ποτήριο, γίνονται και ονομάζονται σώμα και αίμα Χριστού· διότι ίσως εξαιτίας μιας τέτοιας άγνοιας ισχυρίζεσαι ότι η πραγματική θυσία είναι μία, η οποία τελέστηκε εφάπαξ, και ότι δεν μπορεί πλέον να τελεστεί, ούτε πολύ περισσότερο να τελείται διηνεκώς.

Πρόσθεσε δε και αυτήν την αιτία της άφατης φιλανθρωπίας. Σε εμάς ανοίγει τον ουρανό, ο οποίος δεν ήταν μέχρι τότε ούτε βατός ούτε ορατός· αυτός, νομίζω, ονομάζεται και βασιλεία των ουρανών. Διότι, κατά τον θείο Παύλο, «εγκαινίασε για εμάς οδό νέα και ζωντανή». Και «δεν εισήλθε σε χειροποίητα άγια, αλλά στον ίδιο τον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα ενώπιον του Θεού για χάρη μας».

Ας λυπούνται, αν θέλουν, εκείνοι που ζουν κατά σάρκα, όταν αποχωρίζονται γυναίκες και τέκνα, υπηρέτες και υπηρέτριες, κτήματα και χρήματα και τις υπόλοιπες επιθυμίες της παρούσας ζωής, από τις οποίες και αιχμαλωτίζονται. Για εμάς όμως, για τους οποίους ο κόσμος έχει σταυρωθεί, και μας απομένει μόνο ο σταυρός μέσω της αληθινής αποταγής και υποταγής, το μυστήριο της κοιμήσεως δεν οφείλει να είναι λυπηρό, αλλά χαροποιό. Και τι λέω «για εμάς»; Διότι και για όλους τους χριστιανούς οφείλει να γίνεται δεκτός με μεγάλη χαρά ο αποχωρισμός. Διότι, πριν από την παρουσία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, όταν ο θάνατος κυριαρχούσε και βασίλευε στο γένος μας εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ, ήταν φοβερός και τρομακτικός ακόμη και για τους ίδιους τους αγίους· αφότου όμως ο Χριστός, η ζωή των πάντων, γεύθηκε τον θάνατο υπέρ όλων, «εγκαινιάζοντας για εμάς οδό ζωντανή και νέα μέσω του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του», όπως είναι γραμμένο, «καταπόθηκε ο θάνατος σε νίκη»· και πεθαίνοντας πλέον δεν κατεβαίνουμε στο βασίλειο του άδη, αλλά ανερχόμαστε στη βασιλεία των ουρανών· ούτε βέβαια κοιμόμαστε στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, αλλά πορευόμαστε σε φως ατελεύτητο και σε ζωή ανώδυνη, την οποία υποσχέθηκε ο Θεός σε όσους τον αγαπούν. Επομένως, η μετάσταση δεν είναι κάτι που πρέπει να αποφεύγεται, αλλά αντίθετα είναι πολύ ευπρόσδεκτη· και τόσο περισσότερο, όσο πιο πολύ είμαστε προετοιμασμένοι στην καρδιά μας.