Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:22

Επειδή, λοιπόν, ο άνθρωπος είναι διπλός, αποτελούμενος από ψυχή και σώμα, διπλό είναι και το μέσο καθαρισμού: το μεν ασώματο για το ασώματο, το δε σωματικό για το σωματικό. Και το μεν ύδωρ καθαρίζει το σώμα, το δε Πνεύμα σφραγίζει την ψυχή, ώστε, έχοντας ραντιστεί [με το Πνεύμα] στην καρδιά, και έχοντας λουστεί στο σώμα με καθαρό νερό, να πλησιάσουμε τον Θεό. Όταν, λοιπόν, πρόκειται να καταβείς στο ύδωρ, μην προσέχεις απλώς και μόνο το νερό, αλλά να δέχεσαι τη σωτηρία με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Διότι χωρίς και τα δύο, είναι αδύνατον να φτάσεις στην τελείωση. Δεν είμαι εγώ που το λέω αυτό, αλλά ο Κύριος Ιησούς [Χριστός], ο οποίος έχει την εξουσία αυτού του πράγματος, λέει: Εάν κάποιος δεν γεννηθεί [άνωθεν, και προσθέτει λέγοντας] από ύδωρ και Πνεύμα, δεν μπορεί να εισέλθει στη βασιλεία του Θεού. Ούτε εκείνος που έχει βαπτιστεί στο νερό, αλλά δεν έχει αξιωθεί του Πνεύματος, έχει τέλεια τη χάρη, ούτε και αν κάποιος είναι ενάρετος στα έργα του, αλλά δεν λάβει τη σφραγίδα μέσω του ύδατος, θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Τολμηρός είναι ο λόγος, αλλά δεν είναι δικός μου, διότι ο Ιησούς είναι εκείνος που αποφάνθηκε. Και πάρε την απόδειξη αυτών των λόγων από τη Θεία Γραφή. Ο Κορνήλιος ήταν άνδρας δίκαιος, που αξιώθηκε να δει οπτασίες αγγέλων, έχοντας υψώσει στους ουρανούς ενώπιον του Θεού ως αγαθή στήλη τις προσευχές και τις ελεημοσύνες του.

Ας κάνουμε λοιπόν τους εαυτούς μας άξιους μέσω της μετάνοιας, ή μάλλον ας προσφέρουμε τους εαυτούς μας μέσω των έργων της μετάνοιας σε Εκείνον που μπορεί να καθιστά τους ανάξιους άξιους. Και έτσι, με ελπίδα και ακαταίσχυντη πίστη ας προσέλθουμε, αποβλέποντας όχι απλώς σε αυτό που βλέπουμε, αλλά στα αόρατα. Διότι αυτός ο άρτος είναι σαν ένα καταπέτασμα που κρύβει μέσα του τη θεότητα. Και δηλώνοντας αυτό, ο θείος Παύλος έλεγε ότι, «εγκαινίασε για εμάς οδό νέα και ζωντανή διά μέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του», και μέσω αυτής το πολίτευμά μας ανάγεται στους ουρανούς (διότι εκεί βρίσκεται αυτός ο άρτος). Και εισερχόμαστε στα αληθινά άγια των αγίων μέσω της εν αγνεία προσφοράς του σώματος του Χριστού. «Ας προσερχόμαστε, λοιπόν, αδελφοί, με αληθινή καρδιά σε πλήρη βεβαιότητα πίστεως».

Ομιλία ΙΘ΄. Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, μια οδό που εγκαινίασε για εμάς, νέα και ζωντανή, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας Μέγα Ιερέα επικεφαλής στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας για να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, και ας κρατούμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας.

«Οδό πρόσφατη και ζωντανή». Εδώ φανερώνει την απόλυτη βεβαιότητα της ελπίδας. «Πρόσφατη», λέει. Επιδιώκει να δείξει ότι έχουμε αποκτήσει όλα τα ανώτερα αγαθά, εφόσον τώρα ανοίχτηκαν οι πύλες των ουρανών, πράγμα που δεν συνέβη ούτε την εποχή του Αβραάμ. Και πολύ σωστά λέει: «Οδό πρόσφατη και ζωντανή»· διότι η πρώτη οδός ήταν οδός θανάτου, η οποία οδηγούσε στον άδη, ενώ τούτη είναι οδός ζωής. Και δεν είπε, «ζωής», αλλά την ονόμασε «ζωντανή», δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη μονιμότητά της. «Διά του καταπετάσματος», λέει, «δηλαδή της σαρκός αυτού». Αυτή η σάρκα άνοιξε πρώτη σε αυτόν εκείνη την οδό, την οποία λέει ότι εγκαινίασε, επειδή καταδέχθηκε και ο ίδιος να βαδίσει διαμέσου αυτής. Και εύλογα ονόμασε τη σάρκα καταπέτασμα· διότι όταν αυτή υψώθηκε, τότε φανερώθηκαν τα επουράνια. «Ας προσερχόμαστε», λέει, «με αληθινή καρδιά». Ποιοι να προσερχόμαστε; Όποιος είναι άγιος στην πίστη, στην πνευματική λατρεία. «Με αληθινή καρδιά, με απόλυτη βεβαιότητα πίστεως»· δηλαδή, επειδή τίποτα δεν είναι ορατό, ούτε ο ιερέας, ούτε η θυσία, ούτε το θυσιαστήριο φαίνεται. Αν και βέβαια ούτε εκείνος ο ιερέας της Παλαιάς Διαθήκης ήταν ορατός, αλλά αυτός στεκόταν μέσα, ενώ όλοι εκείνοι βρίσκονταν έξω, ολόκληρος ο λαός. Εδώ όμως δεν δείχνει μόνο τούτο, ότι δηλαδή ο ιερέας εισήλθε στα Άγια· διότι αυτό το δηλώνει λέγοντας: «Και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού»· αλλά ότι και εμείς εισερχόμαστε. Γι’ αυτό λέει: «Με απόλυτη βεβαιότητα πίστεως».

Διότι είναι δυνατόν κάποιος να πιστεύει έχοντας δισταγμούς· όπως ακριβώς υπάρχουν πολλοί και σήμερα που λένε ότι για κάποιους υπάρχει ανάσταση, ενώ για άλλους όχι. Αυτό όμως δεν αποτελεί βεβαιότητα της πίστεως· διότι έτσι πρέπει να πιστεύουμε, σαν να πρόκειται για ορατά πράγματα, και πολύ περισσότερο μάλιστα. Διότι εδώ, στα ορατά, είναι δυνατόν και να πέσει κανείς σε πλάνη, ενώ εκεί όχι· και εδώ μεν εμπιστευόμαστε την αίσθηση, ενώ εκεί το πνεύμα. «Έχοντας ραντίσει τις καρδιές μας, ώστε να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση»· εδώ δείχνει ότι δεν ζητείται μόνο η πίστη, αλλά και ο ενάρετος βίος, και το να μην ελέγχεται η συνείδησή μας για τίποτε το πονηρό. Διότι τα Άγια δεν δέχονται εκείνους που δεν έχουν αυτή τη διάθεση με πλήρη βεβαιότητα· διότι πρόκειται για Άγια, και μάλιστα Άγια των αγίων. Επομένως, εδώ μέσα κανένας βέβηλος άνθρωπος δεν θα εισέλθει. Εκείνοι ραντίζονταν στο σώμα, εμείς όμως στη συνείδηση· ώστε και τώρα είναι δυνατόν να ραντιζόμαστε, αλλά με την ίδια την αρετή. «Και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό». Εδώ αναφέρεται στο λουτρό, το οποίο δεν είναι καθαρτήριο των σωμάτων, αλλά της ψυχής. «Διότι είναι αξιόπιστος εκείνος που έδωσε την υπόσχεση»· και ως προς ποια υπόσχεση είναι αξιόπιστος; Στο ότι πρέπει να αναχωρήσουμε για εκεί και να εισέλθουμε στη βασιλεία. Μην περιεργάζεσαι λοιπόν τίποτα, ούτε να απαιτείς λογικές αποδείξεις· τα δικά μας ζητήματα απαιτούν πίστη. «Και ας φροντίζουμε», λέει, «ο ένας τον άλλον, παρακινώντας σε αγάπη και σε καλά έργα, χωρίς να εγκαταλείπουμε τις συνάξεις μας, όπως έχουν συνηθίσει ορισμένοι, αλλά να προτρέπουμε ο ένας τον άλλον· και τόσο περισσότερο, όσο βλέπετε να πλησιάζει η ημέρα».

Τι σημαίνει το «να μην εγκαταλείπουμε τη σύναξή μας»; Γνωρίζει ότι είναι μεγάλη η δύναμη που προέρχεται από τη συναναστροφή και τη σύναξη. Διότι λέει: «Όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί είμαι κι εγώ ανάμεσά τους»· και πάλι: «Για να είναι ένα, όπως κι εμείς είμαστε ένα»· και πάλι: «Όλων η καρδιά και η ψυχή ήταν μία». Και όχι μόνο γι' αυτό, αλλά επειδή και η αγάπη αυξάνεται μέσω της σύναξης· και όταν η αγάπη αυξάνεται, είναι ανάγκη να ακολουθούν και τα έργα του Θεού. «Και γινόταν», λέει, «θερμή προσευχή από τον λαό». «Όπως συνηθίζουν μερικοί». Εδώ όχι μόνο συμβούλευσε, αλλά και έψεξε. «Και ας φροντίζουμε», λέει, «ώστε να παρακινούμε ο ένας τον άλλον σε αγάπη και καλά έργα». Γνωρίζει ότι και αυτό προέρχεται από τη σύναξή τους. Διότι, όπως ακριβώς ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, έτσι και η συναναστροφή αυξάνει την αγάπη. Αν δηλαδή η πέτρα που τρίβεται με πέτρα βγάζει φωτιά, πόσο μάλλον η ψυχή όταν σμίγει με άλλη ψυχή; Πρόσεξε: δεν λέει «για να προκαλέσει ζήλο», αλλά «για παρακίνηση σε αγάπη». Τι σημαίνει «για παρακίνηση σε αγάπη»; Το να αγαπά και να αγαπιέται κανείς περισσότερο. Και προσθέτει: «και σε καλά έργα», ώστε να αποκτήσουν ζήλο· και δικαιολογημένα. Διότι, αν η πράξη, λέει, έχει μεγαλύτερη δύναμη για διδασκαλία από τα λόγια, τότε έχετε κι εσείς ανάμεσά σας πολλούς δασκάλους που διδάσκουν με τα έργα τους. Τι σημαίνει το «ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά»;

Δηλαδή, χωρίς υποκρισία. Διότι, αλίμονο στη δειλή καρδιά και στα παραλυμένα χέρια. Ας μην υπάρχει, λέει, κανένα ψεύδος μέσα σας· ας μη λέμε άλλα και σκεφτόμαστε άλλα· διότι αυτό είναι ψεύδος· ούτε να ολιγοψυχούμε· διότι αυτό δεν προέρχεται από αληθινή καρδιά· επειδή η ολιγοψυχία γεννιέται από την έλλειψη πίστεως. Πώς όμως θα γίνει αυτό; Εάν βεβαιώσουμε τον εαυτό μας μέσω της πίστεως. «Έχοντας ραντισμένες τις καρδιές». Γιατί δεν είπε «έχοντας καθαριστεί», αλλά «έχοντας ραντιστεί»; Επειδή ήθελε να δείξει τη διαφορά των ραντισμών, και ότι το ένα είναι έργο του Θεού, ενώ το άλλο δικό μας. Διότι το να λουστεί και να ραντιστεί η συνείδηση ανήκει στον Θεό· το να προσέλθουμε όμως με αλήθεια και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, ανήκει σε εμάς.

Έπειτα δίνει δύναμη και στην πίστη, με βάση την αλήθεια Εκείνου που έδωσε την υπόσχεση. Τι σημαίνει, «Και έχοντας λουστεί στο σώμα με καθαρό νερό»; Εννοεί δηλαδή το νερό που μας κάνει καθαρούς, ή αυτό που δεν περιέχει αίμα. Έπειτα προσθέτει το τέλειο, την αγάπη. «Μην εγκαταλείποντας», λέει, «τις συνάξεις μας»· αυτό ακριβώς το οποίο κάνουν μερικοί, λέει, και διασπούν τις συνάξεις, τους το απαγορεύει. Διότι «αδελφός που βοηθείται από αδελφό, είναι σαν οχυρωμένη πόλη». «Αλλά ας παρατηρούμε με προσοχή ο ένας τον άλλον, ώστε να παρακινούμαστε στην αγάπη». Τι σημαίνει το «ας παρατηρούμε με προσοχή ο ένας τον άλλον»; Σημαίνει, για παράδειγμα, αν κάποιος είναι ενάρετος, αυτόν ας μιμούμαστε, προς αυτόν ας στρέφουμε το βλέμμα μας, ώστε να αγαπούμε και να αγαπιόμαστε· διότι από την αγάπη πηγάζουν τα καλά έργα.

Μας το μαρτυρεί δε και το Άγιο Πνεύμα· διότι, αφού πρώτα είπε: «Αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω μαζί τους μετά τις ημέρες εκείνες, λέει ο Κύριος: Θα θέσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και στις διάνοιές τους θα τους γράψω, και τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους δεν θα τις θυμηθώ πλέον». Και συνεχίζει: «Όπου δε υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για την αμαρτία». Εχθρούς του ονομάζει τους Ιουδαίους, και τους δαίμονες, και όλους όσοι αντιστέκονται στο κήρυγμα. «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία». Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες προκαλούν ντροπή, λέει, έτσι φέρνει παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν τα πάντα, και ότι γίναμε συγκληρονόμοι, και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια μέσω του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή, μέσα από το καταπέτασμα, δηλαδή τη σάρκα του· και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού». Εννοεί τον ουρανό. «Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, ας κρατάμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας· διότι είναι πιστός αυτός που έδωσε την υπόσχεση· και ας φροντίζουμε ο ένας τον άλλον». Δείχνει έτσι ότι μαζί με την ορθή πίστη πρέπει να υπάρχουν και λαμπρά έργα. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το «και έχοντας λουσμένο το σώμα με νερό».

Αυτός είναι ο παράδεισος, ω Γρηγόριε, στον οποίο αρπάχτηκε ο Παύλος και στον οποίο εισήλθε ο Μέγας Βασίλειος μαζί με τους υπόλοιπους αγίους, και στον οποίο άνοιξε την είσοδο για όλους τους αγίους του ο Χριστός, όπως ακριβώς διδάσκει την Εκκλησία του ο θείος Παύλος λέγοντας τα εξής: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα άγια διά του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας μέγαν ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως», και λίγο μετά: «Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, ούτε σε φωτιά που καίει, ούτε σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα, ούτε σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή ρημάτων, την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί πλέον άλλος λόγος», και στη συνέχεια: «Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανηγυρική σύναξη και Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή όλων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από το αίμα του Άβελ.» Αυτός είναι ο παράδεισος, η νέα Ιερουσαλήμ στους ουρανούς, στην οποία γνωρίζω ότι στέκεται και η πύρινη ρομφαία, η οποία στρέφεται και επιτρέπει την είσοδο σε αυτήν στους μεν αγίους, ενώ στους αναξίους την αποκλείει με τρόπο φοβερό.

Κάθισε, λοιπόν, δηλαδή το πρόσλημμα που έλαβε από εμάς έγινε κοινωνός της θείας βασιλείας, στα δεξιά του Θεού, δηλαδή στον Υιό και Λόγο, με τον οποίο έχει ενωθεί καθ' υπόστασιν, ώστε μέσω αυτής της μίας και εφάπαξ προσφοράς να τελειοποιεί στο διηνεκές τους πολλούς που βρίσκονται εδώ [στον κόσμο], οι οποίοι αγιάζονται μέσω των πολλών αισθητών προσφορών που τελούνται συχνά και σε πολλά μέρη. Είναι αόρατα παρών παντού και σε όλους, ενώνοντας τους πολλούς και ανάγοντάς τους στον εαυτό Του μέσω της κοινωνίας του ενός άρτου και του ποτηρίου, τα οποία μεταστοιχειώνονται με την ενέργεια του παντουργού Πνεύματος στο πανάγιο σώμα Του και στο τίμιο αίμα Του. Και κάνοντας αυτό πιο ξεκάθαρο, προσθέτει στη συνέχεια: «Έχοντας, λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια διά του αίματος του Ιησού, είσοδο την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διά του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας Του, και έχοντας Μέγα Ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως». Αυτό που προηγουμένως ονόμασε θυσία που τελέστηκε εφάπαξ, τώρα το ονόμασε οδό πρόσφατη, αλλά και ζωντανή, καθώς τελείται στο διηνεκές μέσω των θείων αγιασμάτων που προσφέρονται καθημερινά, τα οποία επίσης ονόμασε καταπέτασμα και είσοδο στα Άγια. Και ακόμη πιο ξεκάθαρα τα ονόμασε σάρκα και αίμα του Κυρίου, όπως ακριβώς είχε προείπει και ο ίδιος ο Κύριος: «Ο άρτος, τον οποίο εγώ θα σας δώσω, είναι η σάρκα μου, την οποία θα δώσω για τη ζωή του κόσμου». Και διανέμοντας τον άρτο και το ποτήριο στον Μυστικό Δείπνο [είπε]: «Αυτό είναι το σώμα μου» και «αυτό είναι το αίμα μου». Αυτός, λοιπόν, είναι ο μέγας και πρώτος και μοναδικός Ιερέας που προσφέρει στον οίκο του Θεού, όπως λέει ο θείος Απόστολος, ονομάζοντάς Τον και πάλι οίκο, τον οποίο η σοφία οικοδόμησε για τον εαυτό της, γνωρίζοντας ότι Αυτός είναι ταυτόχρονα και η σοφία και ο οίκος, Εκείνος που από τα παρθενικά αίματα οικοδόμησε για τον εαυτό Του τη σάρκα και έγινε σάρκα μέσω αμετάβλητης ενώσεως, και έτσι εσκήνωσε σε αυτήν, και μέσω αυτής μέσα σε εμάς, σύμφωνα με τη θεολογία του Ιωάννη.

Γι' αυτό, προχωρώντας παρακάτω, προσθέτει: «Ας φροντίσουμε λοιπόν να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση», δηλαδή αγωνιζόμενοι σε όλες τις αρετές που απορρέουν από τις εντολές, έχοντας την πίστη ότι θα αξιωθούμε τέλεια τον αγιασμό του Πνεύματος, και «για να μην πέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απείθειας». Γι' αυτό, ενθαρρύνοντας και αναζωπυρώνοντας τις προαιρέσεις τους στην πίστη, λέει: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με παρρησία στον θρόνο της χάριτος, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια», και πάλι: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντιστεί, δηλαδή καθαριστεί, στις καρδιές από την πονηρή συνείδηση», και πάλι: «Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύετε τον ζωντανό και αληθινό Θεό». Και αν συλλέξετε τις υπόλοιπες μαρτυρίες από τις Άγιες Γραφές, θα βρείτε πάρα πολλές που έχουν ειπωθεί για αυτόν τον σκοπό.

Ας σπεύσουμε, λοιπόν, να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση, ώστε να μην περιπέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απείθειας. Και ποια άλλη είναι η κατάπαυση των Χριστιανών, παρά η απολύτρωση από τα πάθη της αμαρτίας, και η πληρέστατη και ενεργής ενοίκηση του αγαθού Πνεύματος στην καθαρή καρδιά; Γι' αυτόν τον λόγο, παρακινώντας τους πάλι προς την πίστη, λέει: Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντίσει τις καρδιές μας για να καθαριστούν από την πονηρή συνείδηση, και πάλι: Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύετε τον ζωντανό και αληθινό Θεό! Αρμόζει, λοιπόν, εμείς ως ευγνώμονες δούλοι να ομολογούμε την άμετρη αγαθότητα του Θεού προς τους ανθρώπους, η οποία έχει υποσχεθεί μέσα από αυτά τα λόγια, και να θεωρούμε τις υποσχέσεις αληθινές και βέβαιες· ώστε, ακόμη και αν εξαιτίας της νωθρότητας ή της αδυναμίας της προαιρέσεως δεν παραδώσαμε εντελώς τους εαυτούς μας στον Δημιουργό μας, ούτε φθάσαμε στα μεγάλα και τέλεια μέτρα της αρετής, τουλάχιστον να μπορέσουμε να επιτύχουμε κάποιο έλεος χάρη στο ορθό και αδιάστροφο φρόνημα και την υγιή πίστη μας.

Εάν, λοιπόν, έχεις «αυτόν τον θησαυρό» μέσα στο οστράκινο σκεύος σου, εάν «αυτός που είπε: μέσα από το σκοτάδι να λάμψει φως, έλαμψε» στην καρδιά σου «προς φωτισμό της γνώσης» του ευαγγελίου, εάν η «ειρήνη του Θεού» κυβερνά αδιαλείπτως στην καρδιά σου, εάν έχοντας επιδιώξει κατέλαβες την «ειρήνη» μαζί με τον αγιασμό, εάν «στον εσωτερικό» σου «άνθρωπο» κατοίκησε ο Χριστός, εάν «ο Πατέρας» μαζί με τον μονογενή του έκανε «μονή» σε εσένα, εάν αξιώθηκες τον μακαρισμό μέσω της καθαρότητας της καρδιάς, εάν έγινες «ναός του Θεού» «και το πνεύμα» του κατοίκησε μέσα σου, εάν «με πλήρη βεβαιότητα πίστης» έχεις ραντισμένη την καρδιά «από πονηρή συνείδηση», εάν «ο Θεός της ειρήνης» σε αγίασε ολοκληρωτικά «και ολόκληρο» «το πνεύμα» σου και την ψυχή «και το σώμα αμέμπτως», εάν είσαι φρόνιμη παρθένος που έχει τη λαμπάδα και το λάδι στο αγγείο, εάν γνωρίζεις τι σημαίνει: «οι οσφύες σας περιεζωσμένες και οι λύχνοι καιόμενοι», εάν ενδύθηκες το «ένδυμα» του «γάμου», εάν από όλα αυτά έλαβες πείρα μέσω της ενέργειας μέσα στην καρδιά, θα μπορέσεις να νυμφευθείς επάξια τον επουράνιο νυμφίο· ειδάλλως, και αν εγώ σιωπήσω, «οι λίθοι θα κραυγάσουν».