Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:23

Ερώτηση 129. Εκείνος που νηστεύει πολύ, αλλά κατά τη λήψη της τροφής δεν μπορεί να ανεχθεί το κοινό φαγητό, τι πρέπει μάλλον να προτιμήσει: να νηστεύει μαζί με τους αδελφούς και να τρώει μαζί τους, ή, επειδή νηστεύει άμετρα, να έχει ανάγκη από άλλα φαγητά κατά τη λήψη της τροφής; Απόκριση. Καιρός νηστείας δεν είναι το θέλημα του καθενός, αλλά η ανάγκη όσων συντελούν στη θεοσέβεια· καθώς ιστορούν και οι Πράξεις των Αποστόλων, και μαθαίνουμε από τον εκλεκτό Δαβίδ. Εάν, λοιπόν, κάποιος νηστεύει για τέτοιον λόγο, αξιώνεται οπωσδήποτε και της δύναμης να αντέξει. Διότι είναι πιστός Εκείνος που έδωσε την υπόσχεση.

Σε λίγο πρόκειται να διασχίσουμε φοβερούς και φρικτούς τόπους, αδελφοί· δεν είναι δυνατόν να μην περάσουμε από εκείνον τον δρόμο. Κανένας από όσους βρίσκονται εδώ δεν θα μας συνοδεύσει για να μας βοηθήσει· ούτε γονείς, ούτε αδελφοί, ούτε φίλοι, ούτε συγγενείς, ούτε πλούτος, ούτε τίποτα παρόμοιο. Ας μην αμελήσουμε λοιπόν τις αγαθές πράξεις, τις οποίες θα βρούμε σε καιρό ανάγκης. Ας αγρυπνούμε στον παρόντα αιώνα, ώστε μετά τον χωρισμό από το σώμα να μην μας κρατήσουν οι άρχοντες του σκότους. Και ποιος θα βοηθήσει και θα μας λυτρώσει από τα χέρια τους; Εάν βρεθούμε γυμνοί εκείνη την ώρα από τη σκέπη του Θεού, οι άρχοντες του σκότους είναι σκληροί και ανελέητοι. Ούτε βασιλιά φοβούνται, ούτε τυράννους σέβονται, ούτε μικρό, ούτε μεγάλο, παρά μόνο εκείνον που έζησε με θεοσέβεια, εκείνον που βρέθηκε με αγαθά έργα· από το πρόσωπό του θα φοβηθούν, υποχωρούν έντρομοι, ανοίγοντας δρόμο με μεγάλη προθυμία· όπως έχει γραφτεί: «ότι υπάρχει χάρη και έλεος στους εκλεκτούς του, και προστασία στους οσίους του». Και πάλι λέει: «οι ψυχές των δικαίων βρίσκονται στο χέρι του Κυρίου, και δεν θα τις αγγίξει βάσανο»· διότι η δικαιοσύνη τους προπορεύεται μπροστά τους, και η δόξα του Θεού θα τους περισκεπάσει· τότε θα φωνάξουν, και ο Θεός θα τους εισακούσει· ενώ ακόμη θα μιλούν, θα πει: «ιδού, είμαι παρών»· διότι είναι πιστός αυτός που το υποσχέθηκε. Μακάριος αυτός που θα βρεθεί ελεύθερος την ώρα του χωρισμού.

Ιδού ο Θεός, ο Σωτήρας μου ο Κύριος· σε αυτόν θα έχω πεποίθηση και θα λάβω θάρρος. Και ο μακάριος Παύλος προτρέπει λέγοντας: Κρατούμε την υπόσχεση της ελπίδας, διότι είναι πιστός εκείνος που μας έδωσε την υπόσχεση. Προσηλωμένος σε αυτήν τη θεία και εναποταμιευμένη ελπίδα, περιφρονούσε όλα τα κοσμικά και ποθούσε διαρκώς την αιώνια δόξα. Την αγάπη δε προς τον Θεό και τον πλησίον την τήρησε με τέτοια ακρίβεια, ώστε ο ίδιος είπε τα εξής, αναχωρώντας από τον βίο: διότι είναι καλό να παραθέσουμε τα ίδια τα λόγια του θεοφόρου Πατρός, τα οποία είναι ανώτερα από κάθε απόδειξη.

Διότι είναι πιστός Εκείνος που έδωσε την υπόσχεση, ο Οποίος είναι και έτοιμος βοηθός σε όσους αναλαμβάνουν πρόθυμα τον αγώνα της αρετής. Και όταν βοηθάει Αυτός που είναι παντοδύναμος, τι από όλα δεν θα είναι κατορθωτό; Αλλά, όταν τα αναλογιστούμε αυτά και επιδοθούμε με προθυμία στα έργα της αρετής, ο πονηρός, επειδή γνωρίζει ότι το καλό δεν είναι καλό όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο, προσπαθεί να μας πείσει να μην εκτελούμε την εργασία του καλού με θεάρεστο σκοπό, ούτε να αποβλέπουμε στον έπαινο του Θεού, αλλά να αποβλέπουμε στον έπαινο των ανθρώπων, ώστε με αυτόν τον τρόπο να μας στερήσει τη μισθαποδοσία του Θεού και τα πνευματικά και ουράνια έπαθλα. Εμείς, όμως, ας αποδείξουμε και αυτή του την προσπάθεια μάταιη, αναλογιζόμενοι το μέγεθος των αμοιβών που επιφυλάσσονται σε όσους ζουν θεάρεστα, καθώς και την ασημαντότητα της ανθρωπαρέσκειας, η οποία δεν είναι απλώς μηδαμινή συγκρινόμενη με το μέλλον μέγεθος της θείας δόξας, αλλά δεν είναι καν άξια λόγου απέναντι στην κακουχία και την καταπόνηση της σάρκας.

Ομιλία ΙΘ΄. Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα Άγια με το αίμα του Ιησού, μια οδό που εγκαινίασε για εμάς, νέα και ζωντανή, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας Μέγα Ιερέα επικεφαλής στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας για να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, και ας κρατούμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας.

Διότι είναι δυνατόν κάποιος να πιστεύει έχοντας δισταγμούς· όπως ακριβώς υπάρχουν πολλοί και σήμερα που λένε ότι για κάποιους υπάρχει ανάσταση, ενώ για άλλους όχι. Αυτό όμως δεν αποτελεί βεβαιότητα της πίστεως· διότι έτσι πρέπει να πιστεύουμε, σαν να πρόκειται για ορατά πράγματα, και πολύ περισσότερο μάλιστα. Διότι εδώ, στα ορατά, είναι δυνατόν και να πέσει κανείς σε πλάνη, ενώ εκεί όχι· και εδώ μεν εμπιστευόμαστε την αίσθηση, ενώ εκεί το πνεύμα. «Έχοντας ραντίσει τις καρδιές μας, ώστε να καθαριστούμε από την πονηρή συνείδηση»· εδώ δείχνει ότι δεν ζητείται μόνο η πίστη, αλλά και ο ενάρετος βίος, και το να μην ελέγχεται η συνείδησή μας για τίποτε το πονηρό. Διότι τα Άγια δεν δέχονται εκείνους που δεν έχουν αυτή τη διάθεση με πλήρη βεβαιότητα· διότι πρόκειται για Άγια, και μάλιστα Άγια των αγίων. Επομένως, εδώ μέσα κανένας βέβηλος άνθρωπος δεν θα εισέλθει. Εκείνοι ραντίζονταν στο σώμα, εμείς όμως στη συνείδηση· ώστε και τώρα είναι δυνατόν να ραντιζόμαστε, αλλά με την ίδια την αρετή. «Και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό». Εδώ αναφέρεται στο λουτρό, το οποίο δεν είναι καθαρτήριο των σωμάτων, αλλά της ψυχής. «Διότι είναι αξιόπιστος εκείνος που έδωσε την υπόσχεση»· και ως προς ποια υπόσχεση είναι αξιόπιστος; Στο ότι πρέπει να αναχωρήσουμε για εκεί και να εισέλθουμε στη βασιλεία. Μην περιεργάζεσαι λοιπόν τίποτα, ούτε να απαιτείς λογικές αποδείξεις· τα δικά μας ζητήματα απαιτούν πίστη. «Και ας φροντίζουμε», λέει, «ο ένας τον άλλον, παρακινώντας σε αγάπη και σε καλά έργα, χωρίς να εγκαταλείπουμε τις συνάξεις μας, όπως έχουν συνηθίσει ορισμένοι, αλλά να προτρέπουμε ο ένας τον άλλον· και τόσο περισσότερο, όσο βλέπετε να πλησιάζει η ημέρα».

Μας το μαρτυρεί δε και το Άγιο Πνεύμα· διότι, αφού πρώτα είπε: «Αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω μαζί τους μετά τις ημέρες εκείνες, λέει ο Κύριος: Θα θέσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και στις διάνοιές τους θα τους γράψω, και τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους δεν θα τις θυμηθώ πλέον». Και συνεχίζει: «Όπου δε υπάρχει άφεση αυτών, δεν υπάρχει πλέον προσφορά για την αμαρτία». Εχθρούς του ονομάζει τους Ιουδαίους, και τους δαίμονες, και όλους όσοι αντιστέκονται στο κήρυγμα. «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία». Διότι, όπως ακριβώς οι αμαρτίες προκαλούν ντροπή, λέει, έτσι φέρνει παρρησία το ότι μας συγχωρήθηκαν τα πάντα, και ότι γίναμε συγκληρονόμοι, και απολαύσαμε τόσο μεγάλη αγάπη. «Για την είσοδο στα Άγια μέσω του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή, μέσα από το καταπέτασμα, δηλαδή τη σάρκα του· και έχοντας ιερέα μέγα στον οίκο του Θεού». Εννοεί τον ουρανό. «Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά, με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντισμένες τις καρδιές μας από την πονηρή συνείδηση και έχοντας λουσμένο το σώμα με καθαρό νερό, ας κρατάμε ακλόνητη την ομολογία της ελπίδας· διότι είναι πιστός αυτός που έδωσε την υπόσχεση· και ας φροντίζουμε ο ένας τον άλλον». Δείχνει έτσι ότι μαζί με την ορθή πίστη πρέπει να υπάρχουν και λαμπρά έργα. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το «και έχοντας λουσμένο το σώμα με νερό».

Μακάρια είναι η ψυχή που ακούραστα ζητά πάντοτε, με επιμονή και με πίστη, ως φτωχή και τραυματισμένη, διότι θα λάβει τα αιτήματά της και θα επιτύχει την αιώνια ίαση και θεραπεία και θα δικαιωθεί έναντι των εχθρών της, των παθών της «αμαρτίας»· διότι «είναι αξιόπιστος ο Θεός που έδωσε την υπόσχεση», ο οποίος είθε να εκπληρώσει και τα δικά μας αιτήματα. Δόξα στην αγαθότητά Του.

Και όπως ακριβώς στη θάλασσα ο Κύριος, ενώ φυσούσε ο άνεμος, σηκωνόταν τρικυμία και κινδύνευε το πλοίο, επιτίμησε τον άνεμο και εκείνος κόπασε, έτσι και στο κρυφό εργαστήρι της καρδιάς, όταν η ψυχή κλυδωνίζεται από τους πονηρούς διαλογισμούς και τα πάθη της κακίας, εγείρεται ο Κύριος όταν παρακληθεί και επιτιμά τα πνεύματα της πονηρίας και την τρικυμία της πικρής θάλασσας της αμαρτίας, και επέρχεται γαλήνη χάριτος στην ψυχή και στους λογισμούς. Και με αυτόν τον τρόπο συνδέεται ανεμπόδιστα με την αγάπη προς τον Κύριο και τον πλησίον, αρκεί μόνο στην αρχή που κάναμε, όπως προαναφέρθηκε, να δώσουμε ένα αγαθό τέλος, χωρίς να στραφούμε προς τα πίσω ή να παρεκκλίνουμε από την οδό της δικαιοσύνης, αλλά αναζητώντας αληθινά τον Κύριο και προσκαρτερώντας μέχρι τέλους στην προσευχή. Και έτσι, παραμένοντας σταθεροί σε όλες τις αρετές, δεν πρόκειται να στερηθούμε τη ζωή. Διότι «είναι πιστός εκείνος που την υποσχέθηκε» σε όσους τον αναζητούν με αλήθεια.

Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι που στον πόλεμο εξοντώνουν τους εχθρούς τους, την ώρα που χτυπούν με το ξίφος βγάζουν δυνατή κραυγή, για να τους φοβίσουν και να τους προκαλέσουν τρόμο και με τη φωνή να τους παραλύσουν ακόμη περισσότερο, έτσι και ο πονηρός, υποβάλλοντας σκέψεις πονηρές και ρυπαρές και ακάθαρτες στην ψυχή ή κάποια άλλα ατοπήματα ή ραθυμία, ή οδηγώντας τον νου σε εκτροπή προς αμαρτήματα, αμέσως υποβάλλει απελπισία στην ψυχή, ότι δήθεν δεν μπορεί πλέον να επαναφερθεί στη σωτηρία, ώστε να καταστρέψει ολοκληρωτικά τον άνθρωπο. Αυτές τις σκέψεις δεν πρέπει να τις υπολογίζουμε, αλλά να τις περιφρονούμε και να παίρνουμε θάρρος με την πίστη και την ελπίδα στον Κύριο, διότι ο ίδιος υποσχέθηκε να δικαιώσει τον ασεβή. Και αν ακόμη μας παρέσυρε σε αμαρτήματα ή κακούς λογισμούς ο σατανάς, εμείς, στηριζόμενοι στην ελπίδα του Θεού και περιφρονώντας τη συμβουλή του πονηρού, ας καταφύγουμε με όλη μας την καρδιά στον Κύριο, ώστε να μπορέσουμε να κερδίσουμε τη ζωή. Διότι ο Κύριος ήρθε για τους αμαρτωλούς, για να αποδώσει δικαιοσύνη σε όσους καταπονούνται, επειδή «πιστός είναι εκείνος που έδωσε την υπόσχεση».

Και αφού συγκάλεσε τους μαθητές του, μιμείται τον Παύλο, ή μάλλον τον δικό μου Ιησού, και με αποχαιρετιστήρια λόγια τους παρηγορεί και τους στηρίζει, κληροδοτώντας στα παιδιά του με αυτόν τον τρόπο μια καλή κληρονομιά και αντάξια των κόπων που υπέμεινε, ώστε να αποκτήσει για τον εαυτό του μια τόσο μεγάλη περιουσία. Ποια είναι η κληρονομιά, ίσως επιθυμείτε να μάθετε; Τα λόγια του Θεού, τα οποία είναι πιο επιθυμητά από το χρυσάφι και τους πολλούς πολύτιμους λίθους, και η σοφία, την οποία είναι προτιμότερο να αποκτά κανείς παρά θησαυρούς χρυσού και αργύρου. «Διότι γνωρίζετε», λέει, «ω σπλάχνα μου, τη δύναμη των αιρετικών στην κακία, και πώς θολώνοντας τον λόγο του Θεού, σπεύδουν με κάθε τρόπο να ποτίσουν τους πλησίον με θολή καταστροφή, χρησιμοποιώντας και προβάλλοντας αυτά τα δύο, την πειστικότητα και την αυστηρότητα· την μεν στους πιο απλοϊκούς, τη δε στους πιο δειλούς. Όμως, για εσάς ελπίζω και εύχομαι οι ψυχές σας να στέκονται καλά και απέναντι στα δύο. Διότι ούτε από την πειστικότητα των λόγων θα παρασυρθείτε, ούτε μέσω κενής απάτης θα εξαπατηθείτε, καθώς έχετε θεμελιωθεί πάνω στην πέτρα της αποστολικής ομολογίας και διδασκαλίας, πάνω στην οποία έχει οικοδομηθεί η Εκκλησία και την οποία οι πύλες του Άδη δεν θα κατισχύσουν· γιατί είναι πιστός εκείνος που το υποσχέθηκε, ούτε από κάτι φοβερό θα κλονιστούν οι πύργοι των καρδιών σας. Διότι μάθατε να μην φοβάστε από τα ύψη της ημέρας, ούτε από αυτούς που σκοτώνουν το σώμα αλλά δεν μπορούν να βλάψουν την ψυχή. Μάλλον, λοιπόν, να στηρίζετε τους άλλους, ώστε να φυλάττουν την παρακαταθήκη που λάβαμε από τους Αποστόλους και τους κατά καιρούς Πατέρες, για την οποία θα μας ζητηθεί λόγος την ημέρα της ανταποδόσεως. Ιδού, σας τα προείπα και με το να σας τα προείπω σας κατέστησα υπεύθυνους για αμαρτία αν παραβείτε· διότι λέει 'αν δεν είχα έλθει και δεν τους είχα μιλήσει, δεν θα είχαν αμαρτία'. Είμαι αθώος από το αίμα σας, διότι δεν απέφυγα να σας μιλήσω, αλλά αγρύπνησα στο έργο του σκοπού ως σκοπός σύμφωνα με τον Ιεζεκιήλ. Προσέχετε πώς ακριβώς θα πορευτείτε, όχι ως άσοφοι αλλά ως σοφοί, και με κάθε προφύλαξη να τηρήσετε τις δικές σας καρδιές και των αδελφών σας· διότι θα διαβείτε ανάμεσα από παγίδες και θα περπατήσετε πάνω σε επάλξεις πόλεων. Διότι και μετά τον θάνατό μου θα εισέλθουν εναντίον σας λύκοι βαρείς, που δεν θα λυπηθούν το ποίμνιο, για να εξαπατήσουν τον λαό και να τον πάρουν οπίσω τους· σε αυτούς να αντισταθείτε όντας στερεοί στην πίστη. Ο Παύλος σάς τα παραγγέλλει αυτά μέσω εμού».