Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:34

Υπέμεναν δε, όπως λέγει ο Κύριός μας, ότι «Εκείνος που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί»· και όπως λέγει ο ψαλμωδός: «Κοπίασε στον αιώνα, και θα ζήσει μέχρι τέλους»· διότι όσοι δίκαιοι έχουν την ελπίδα τους στον Θεό, δεν είχαν σαρκική ανάπαυση, η οποία να τους χωρίζει από τον Θεό· αλλά παρέμεναν στους κόπους, χωρίς να δειλιάζουν ούτε βέβαια να αμφιβάλλουν για τις θείες υποσχέσεις· απεναντίας, υπομένοντας τις θλίψεις ως κάτι το ελαφρύ, θυμούνται Εκείνον που λέγει μέσω του Αποστόλου: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά». Μαρτυρεί επίσης και για όσους δεν δέχθηκαν την απελευθέρωσή τους, ότι δεν ήθελαν να γυρίσουν πίσω, προκειμένου να βρίσκονται στα επουράνια· και εμείς δεν πρέπει να βρισκόμαστε προσκολλημένοι στα κοσμικά, αλλά να μεταβούμε στο να είμαστε μαζί με τον Θεό.

Έπειτα όλοι ομόθυμα όρμησαν στα σπίτια των θεοσεβών, και σε όσους γείτονες γνώριζε ο καθένας, εισβάλλοντας μέσα τους έσερναν έξω, τους σύλαγαν και λεηλατούσαν τα υπάρχοντά τους, ιδιοποιούμενοι μεν τα πολυτιμότερα από τα κειμήλια, ενώ τα πιο ευτελή και όσα ήταν κατασκευασμένα από ξύλο τα σκορπούσαν και τα έκαιγαν στους δρόμους, παρουσιάζοντας το θέαμα μιας πόλης που έχει αλωθεί από εχθρούς. Οι αδελφοί απομακρύνονταν και υποχωρούσαν, και αποδέχθηκαν την αρπαγή των υπαρχόντων τους με χαρά, όμοια με εκείνους για τους οποίους δίνει μαρτυρία και ο Παύλος. Και δεν γνωρίζω αν κάποιος, εκτός ίσως από έναν που υπέκυψε, μέχρι τουλάχιστον αυτού του σημείου αρνήθηκε τον Κύριο. »Αλλά, αφού συνέλαβαν και την τότε εξαιρετικά θαυμαστή ηλικιωμένη παρθένο Απολλωνία, χτυπώντας την στις σιαγόνες τής έσπασαν όλους τους οδόντες. Έπειτα, αφού άναψαν μια πυρά έξω από την πόλη, απειλούσαν να την κάψουν ζωντανή, εάν δεν αναφωνούσε μαζί τους τα κηρύγματα της ασέβειας. Εκείνη, αφού τους παρακάλεσε να την αφήσουν για λίγο και αποδεσμεύθηκε, πήδηξε με αποφασιστικότητα στη φωτιά και κάηκε.

Ήδη όμως ο λόγος μου σκιρτά και σπεύδει προς πανηγυρισμό, και συνευφραίνεται με όσα βλέπει, και καλεί τους πάντες σε πνευματική χορεία, όσους είχαν αφοσιωθεί σε νηστείες και κλαυθμό και δέηση, ζητώντας νύχτα και μέρα τη λύτρωση από τα δεινά που τους συνέχουν, και έχοντας ως σωτήριο φάρμακο μέσα στις συμφορές την ελπίδα που δεν καταισχύνει· και όσους, αφού υπέμειναν μεγάλους αγώνες και άθλους, και αφού πλήγηκαν από πολλές και χαλεπές προσβολές των περιστάσεων, έγιναν θέατρο στον κόσμο, και σε αγγέλους, και σε ανθρώπους, κατά τον λόγο του Αποστόλου· και που, αν και καταπονήθηκαν στα σώματα, παρέμειναν αήττητοι στις ψυχές, έχοντας δύναμη για τα πάντα δια του Χριστού που τους ενδυναμώνει· και όσους, αφού απέβαλαν την κοσμική ύλη της κακίας και την κοσμική δυναστεία, είτε αποδέχθηκαν με χαρά τη διαρπαγή των υπαρχόντων τους, είτε εξορίστηκαν αδίκως από την πατρίδα τους, όπως λέγεται, ή αποχωρίστηκαν για λίγο από άνδρες, ή γυναίκες, ή γονείς, ή τέκνα, ή από όσα άλλα ονόματα της επίγειας αυτής οικειότητας δεσμευόμαστε, και οι οποίοι προσφέροντας ως καρπό στο αίμα του Χριστού τα παθήματά τους υπέρ του Χριστού, τώρα θα μπορούσαν να πουν και να ψάλουν επίκαιρα εκείνο: «Επέτρεψες να επιβιβαστούν άνθρωποι πάνω στις κεφαλές μας· διήλθαμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και μας εξήγαγες σε τόπο αναψυχής».

225. Προς τον Στρατήγιο τον μοναχό. Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι το να υπομένει κανείς το κακό παρά τη θέλησή του είναι δείγμα ανανδρίας, ενώ το να επιλέγει να αδικηθεί με τη θέλησή του, το θεωρούν ως το μέγιστο τεκμήριο επιείκειας και φιλοσοφίας. Όμως εκείνοι που γνωρίζουν να κρίνουν ορθά τα πράγματα, ή μάλλον αυτοί που πιστεύουν στις ιερές Γραφές, δεν αποστερούν ούτε από ανταμοιβές ούτε από επαίνους ακόμη και εκείνον που αδικείται ακουσίως, αλλά το υπομένει με φιλοσοφική καρτερία, με τον Παύλο μάλιστα να το επικυρώνει λέγοντας: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά, γνωρίζοντας ότι έχετε για τους εαυτούς σας καλύτερη και μόνιμη περιουσία στους ουρανούς». Εάν δε πεις: Τι μπορούσε να κάνει άλλωστε, εφόσον αδικούνταν από κάποιον ισχυρότερο; Θα απαντούσα: θα μπορούσε να κατακραυγάσει, να κατηγορήσει, να καταραστεί, να διασύρει, να καταφύγει στα δικαστήρια. Αυτός λοιπόν που, ενώ μπορεί να τα πράξει όλα αυτά, δεν τα πράττει, δικαίως θα μπορούσε, αν όχι να εξισωθεί με εκείνον που εκουσίως επέλεξε να αδικηθεί, τουλάχιστον να τοποθετηθεί αμέσως μετά από αυτόν.

Καθώς, λοιπόν, διαδιδόταν ο λόγος και σπειρόταν η ευσέβεια, από παντού άναβαν πυρές και εκδηλώνονταν έχθρες και πόλεμοι, όχι μόνο εναντίον των διδασκάλων, αλλά και εναντίον των μαθητών. Διότι, μόλις κάποιος αποδεχόταν τον λόγο, περιφερόταν ως κοινός εχθρός όλων, και εκδιωκόταν από την πατρίδα του, και εξοριζόταν σε ξένα μέρη, και έχανε την περιουσία του, και αντιμετώπιζε κίνδυνο για την ίδια του την ελευθερία, ή μάλλον για την ίδια του τη ζωή· και δεν είχε τότε καμία ισχύ η δεσποτεία της φυσικής συγγένειας, αλλά, όπως προείπα, ακόμη και τα παιδιά περιφρονούνταν, και τα αδέλφια και οι συγγενείς λογίζονταν ως εχθροί, και μαζί με τους διδασκάλους οι μαθητές υπέφεραν τα πάνδεινα. Και φανερώνοντας αυτά ακριβώς ο Παύλος έλεγε: «Να θυμάστε τις παλαιότερες ημέρες, κατά τις οποίες, αφού φωτιστήκατε, υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων, αφενός μεν διότι γίνατε θέαμα με ονειδισμούς και θλίψεις, αφετέρου δε διότι γίνατε συμμέτοχοι εκείνων που έζησαν υπό τέτοιες συνθήκες. Διότι και με τους δεσμίους συμπάσχατε, και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά, γνωρίζοντας ότι έχετε για τον εαυτό σας στους ουρανούς μια περιουσία ανώτερη και μόνιμη». Και πάλι, απευθύνοντας επιστολή στους Θεσσαλονικείς, έλεγε: «Διότι εσείς, αδελφοί, γίνατε μιμητές των Εκκλησιών που βρίσκονται στην Ιουδαία, επειδή και εσείς πάθατε τα ίδια από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και εκείνοι από τους Ιουδαίους, οι οποίοι και τον Κύριο σκότωσαν, και εμάς καταδίωξαν, και είναι αντίθετοι προς όλους τους ανθρώπους».

Άκουσε, λοιπόν, τι λέει στους Φιλιππησίους: Ότι σε εσάς χαρίστηκε για χάρη του Χριστού, όχι μόνο το να πιστεύετε σε αυτόν, αλλά και το να πάσχετε για αυτόν. Στους Θεσσαλονικείς, πάλι, λέει ότι γίνατε μιμητές των Εκκλησιών του Θεού που βρίσκονται στην Ιουδαία. Και γράφοντας προς τους Εβραίους έλεγε: Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας με χαρά την αποδεχθήκατε.

Πώς λοιπόν δεν θα έστελνε επιστολή σε αυτούς, για χάρη των οποίων ήθελε να γίνει ακόμη και ανάθεμα; Γι' αυτό έλεγε: «Να γνωρίζετε ότι ο αδελφός Τιμόθεος έχει αφεθεί ελεύθερος, μαζί με τον οποίο, εάν έρθει γρήγορα, θα σας δω». Διότι δεν είχε ακόμη συλληφθεί. Δύο χρόνια λοιπόν πέρασε στη Ρώμη φυλακισμένος· έπειτα αφέθηκε ελεύθερος· έπειτα πήγε στην Ισπανία· έπειτα μετέβη στην Ιουδαία, οπότε και συνάντησε τους Ιουδαίους. Και τότε πάλι ήρθε στη Ρώμη, οπότε και θανατώθηκε από τον Νέρωνα. Προγενέστερη λοιπόν από αυτήν την επιστολή είναι η προς Τιμόθεον. Διότι εκεί λέει: «Επειδή εγώ ήδη προσφέρομαι ως σπονδή»· και εκεί πάλι λέει: «Στην πρώτη μου απολογία κανείς δεν στάθηκε στο πλευρό μου». Διότι σε πολλά μέρη αγωνίστηκε, όπως λέει και γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς: «Εσείς γίνατε μιμητές των Εκκλησιών της Ιουδαίας». Και γράφοντας προς αυτούς τους ίδιους λέει: «Με χαρά δεχτήκατε την αρπαγή των υπαρχόντων σας». Τους βλέπεις να αγωνίζονται; Εάν λοιπόν συμπεριφέρονταν έτσι στους αποστόλους όχι μόνο στην Ιουδαία, αλλά και όπου βρίσκονταν ανάμεσα στα έθνη, τι δεν θα έκαναν στους πιστούς; Γι' αυτό, τον βλέπεις να φροντίζει ιδιαίτερα γι' αυτούς. Διότι, όταν λέει: «Πορεύομαι διακονώντας τους αγίους που βρίσκονται στα Ιεροσόλυμα»· και πάλι, όταν παρακαλεί τους Κορινθίους για την αγαθοεργία και αναφέρει ότι οι Μακεδόνες έχουν συνεισφέρει, και λέει: «Εάν αξίζει να πορευτώ κι εγώ», αυτό εννοεί. Και όταν λέει: «Μόνο να θυμόμαστε τους φτωχούς, πράγμα που και εγώ φρόντισα να πράξω», αυτό εννοεί.

Ομιλία ΚΑʹ. Να θυμάστε δε τις παλαιότερες ημέρες, κατά τις οποίες, αφού φωτισθήκατε, υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων· αφενός διότι γίνατε δημόσιο θέαμα με ονειδισμούς και θλίψεις, και αφετέρου διότι γίνατε συμμέτοχοι εκείνων που δοκιμάζονταν με αυτόν τον τρόπο. Διότι και αυτούς που ήταν στα δεσμά τούς συμπονέσατε, και την αρπαγή των υπαρχόντων σας την αποδεχθήκατε με χαρά, γνωρίζοντας ότι έχετε για τον εαυτό σας στους ουρανούς περιουσία ανώτερη και παντοτινή.

Δεν μπορώ να πω, λέει, ότι υποφέρατε μεν αυτά, πλην όμως νιώθατε πόνο, αλλά αντίθετα χαιρόσασταν πάρα πολύ. Και αυτό το φανέρωσε λέγοντας: «Αφετέρου δε, επειδή γίνατε κοινωνοί εκείνων που ζούσαν κατ' αυτόν τον τρόπο· διότι συμπονέσατε και τους φυλακισμένους»· και φέρνει στο μέσον τους ίδιους τους αποστόλους. Όχι μόνο, λέει, δεν ντρεπόσασταν για τα δικά σας παθήματα, αλλά γινόσασταν κοινωνοί και των άλλων που υπέφεραν τα ίδια. Αυτό αποτελεί επίσης και προτροπή προς αυτούς. Δεν είπε: «Σηκώστε τις δικές μου θλίψεις, γίνετε κοινωνοί μου», αλλά απλώς: «Συμπονέσατε τους φυλακισμένους».

Δεν είπε πάλι: «Κανείς ας μην είναι πόρνος»· αλλά, αφού το είπε μία φορά, έπειτα το πρόσθεσε ως κοινή προτροπή, και όχι σαν να απευθύνεται ειδικά προς αυτούς: «Αφιλάργυρος να είναι ο τρόπος της ζωής σας· να αρκείστε στα παρόντα». Δεν είπε: «Μην αποκτήσετε τίποτα», αλλά: «Αφιλάργυρος ας είναι ο τρόπος της ζωής σας»· δηλαδή, ελεύθερος ας είναι ο νους, ας φανερώνει το φρόνημα τη φιλοσοφημένη του διάθεση. Και θα τη φανερώσει, εάν δεν επιζητούμε τα περιττά, εάν περιοριζόμαστε μόνο στα απολύτως αναγκαία. Διότι και πιο πάνω έλεγε: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας με χαρά την αποδεχθήκατε».

Δ'. Τι άραγε είναι αυτό που λέει; Ως προς το κήρυγμα, λέει, μοιραστήκαμε την οικουμένη, και εγώ μεν ανέλαβα τους εθνικούς, εκείνοι δε τους Ιουδαίους, σύμφωνα με ό,τι φάνηκε καλό στον Θεό· ως προς τη φροντίδα όμως των φτωχών που βρίσκονται ανάμεσα στους Ιουδαίους, εγώ συνεισέφερα το μερίδιό μου σε εκείνους. Εάν όμως υπήρχε πόλεμος και διαμάχη μεταξύ μας, εκείνοι δεν θα το αποδέχονταν αυτό. Και ποιοι είναι αυτοί οι φτωχοί; Πολλοί από τους Ιουδαίους στην Παλαιστίνη, αφού πίστεψαν, στερήθηκαν όλα τους τα υπάρχοντα και διώκονταν από παντού. Και αυτό το φανερώνει στην προς Εβραίους Επιστολή, λέγοντας: «Διότι και την αρπαγή των υπαρχόντων σας με χαρά την αποδεχθήκατε»· το φανερώνει επίσης όταν γράφει στους Θεσσαλονικείς και διακηρύσσει την ανδρεία τους: «Διότι εσείς», λέει, «γίνατε μιμητές των Εκκλησιών του Θεού που βρίσκονται στην Ιουδαία, επειδή και εσείς τα ίδια πάθατε από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και εκείνοι από τους Ιουδαίους». Και μέσα από όλα αυτά αποδεικνύει ότι οι εξ Ελλήνων πιστοί δεν πολεμήθηκαν τόσο πολύ από τους υπόλοιπους Έλληνες, όσο διώχθηκαν οι εξ Ιουδαίων πιστοί από τους ομοεθνείς τους· διότι αυτό το έθνος ήταν το πιο σκληρό από όλα. Γι' αυτόν τον λόγο επιδεικνύουν μεγάλη σπουδή, ώστε να απολαμβάνουν εκείνοι κάθε φροντίδα, όπως γράφει και στους Ρωμαίους και στους Κορινθίους.

Διότι θέλει να μιλήσει περί ελεημοσύνης· γι' αυτό και εκ των προτέρων είπε: «Χαίρω διότι σε όλα έχω απόλυτη εμπιστοσύνη σε εσάς», με σκοπό, μέσα από όσα είχαν ήδη κατορθώσει, να τους καταστήσει πιο πρόθυμους και σε αυτό το έργο. Και δεν είπε ευθέως: «Δώστε, λοιπόν, ελεημοσύνη»· αλλά παρατήρησε τη σύνεσή του, πώς από μακριά και από ψηλά προετοιμάζει το έδαφος του λόγου: «Σας κάνω γνωστή», λέγει, «τη χάρη του Θεού που έχει δοθεί στις Εκκλησίες της Μακεδονίας». Διότι, για να μην υπερηφανεύονται, ονομάζει την πράξη χάρη, και διηγούμενος τα έργα των άλλων, με τα εγκώμια προς τους άλλους καθιστά αυτούς περισσότερο προθύμους. Και συνθέτει δύο επαίνους για τους Μακεδόνες, ή μάλλον τρεις: και ότι υπομένουν γενναία τους πειρασμούς, και ότι γνωρίζουν να ελεούν, και ότι, μολονότι ήταν φτωχοί, επέδειξαν αφθονία στην ελεημοσύνη· διότι είχαν αρπαγεί οι περιουσίες τους. Και δηλώνοντάς το αυτό έλεγε, όταν τους έστελνε επιστολή: «Διότι εσείς γίνατε μιμητές», λέγει, «των Εκκλησιών του Θεού που βρίσκονται στην Ιουδαία, επειδή και εσείς πάθατε τα ίδια από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και εκείνοι από τους Ιουδαίους». Άκουσε τι έλεγε έπειτα από αυτά στέλνοντας επιστολή στους Εβραίους: «Διότι και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά».

Ας τρέχουμε, λοιπόν, προς τους κινδύνους για χάρη Του σαν προς τα μεγαλύτερα στεφάνια, και ας μη θεωρούμε ούτε τη φτώχεια, ούτε την αρρώστια, ούτε την κακοήθεια, ούτε τη συκοφαντία, ούτε τον ίδιο τον θάνατο ως κάτι βαρύ και επαχθές, όταν τα υπομένουμε αυτά για Εκείνον. Διότι, εάν έχουμε πνευματική εγρήγορση, θα αποκομίσουμε το μέγιστο κέρδος μέσα από όλα αυτά· όπως ακριβώς, εάν δεν βρισκόμαστε σε εγρήγορση, δεν πρόκειται να καρπωθούμε τίποτα καλό ούτε από τα αντίθετα. Σκέψου, λοιπόν: σε κατατρέχει κάποιος και σε πολεμά; Άρα σε προετοιμάζει να βρίσκεσαι σε επαγρύπνηση και σου παρέχει την αφορμή να γίνεις όμοιος με τον Θεό. Διότι, εάν αγαπήσεις αυτόν που σε επιβουλεύεται, θα γίνεις όμοιος με Εκείνον που ανατέλλει τον ήλιο Του σε πονηρούς και σε αγαθούς. Σου αφαιρεί κάποιος άλλος τα χρήματα; Αν το υπομείνεις με γενναιότητα, θα λάβεις τον ίδιο μισθό με εκείνους που έχουν δαπανήσει τα πάντα για τους φτωχούς. Διότι «δεχθήκατε με χαρά», λέει, «την αρπαγή των υπαρχόντων σας, γνωρίζοντας ότι έχετε περιουσία ανώτερη στους ουρανούς, η οποία παραμένει αιώνια». Σε κακολόγησε κάποιος και σε χλεύασε; Είτε είναι αληθινά αυτά, είτε είναι ψευδή, σου έπλεξε το μεγαλύτερο στεφάνι, εάν υπομείνεις τη λοιδορία με πραότητα. Επειδή, αφενός εκείνος που συκοφαντεί μας εξασφαλίζει μεγάλο μισθό («Να χαίρεστε», λέει, «και να αγαλλιάζετε, όταν πουν κάθε πονηρό λόγο εναντίον σας λέγοντας ψέματα, διότι ο μισθός σας είναι πολύς στους ουρανούς»), αφετέρου εκείνος που λέει την αλήθεια πάλι μας ωφελεί τα μέγιστα, αρκεί μόνο να υπομείνουμε με πραότητα τα όσα λέγονται.

Διότι γράφοντας σε εκείνους έλεγε: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας με χαρά την αποδεχθήκατε». Εδώ, λοιπόν, κινεί τον λόγο περί της αναστάσεως. Και τι; Δεν τους είχε μιλήσει για αυτό το θέμα; Αλλά εδώ υπαινίσσεται κάποιο άλλο μυστήριο. Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Ότι «εμείς οι ζωντανοί, που θα απομείνουμε», λέει, «έως την παρουσία του Κυρίου, δεν θα προηγηθούμε από εκείνους που έχουν κοιμηθεί». Αφενός, λοιπόν, και ο λόγος περί της αναστάσεως είναι ικανός να παρηγορήσει αυτόν που βρίσκεται σε οδύνη· αφετέρου, και αυτό που λέγεται τώρα είναι ικανό να καταστήσει την ανάσταση αξιόπιστη. Πρώτα όμως ας αναφέρουμε εκείνο που και ο ίδιος είπε: «Δεν θέλω να αγνοείτε, αδελφοί, σχετικά με όσους έχουν κοιμηθεί, για να μη λυπάστε, όπως και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα». Δες πώς και εδώ εκφράζεται με πραότητα. Δεν είπε: «Τόσο ανόητοι είστε», όπως έκανε προς τους Κορινθίους, «τόσο άφρονες, ώστε, αν και γνωρίζετε για την ανάσταση, να λυπάστε έτσι, σαν εκείνους που δεν πιστεύουν»· αλλά με πολύ μεγάλη πραότητα είπε, «Δεν θέλω», σεβόμενος την άλλη τους αρετή. Και δεν είπε, «σχετικά με αυτούς που έχουν πεθάνει», προσφέροντας έτσι αμέσως από τα προοίμια την παρηγοριά.

Διότι όλοι τους έφτυναν, τους ύβριζαν, τους περιγελούσαν, τους χλεύαζαν, τους αποκαλούσαν μωρούς και ανόητους, επειδή, έχοντας απομακρυνθεί από τον πατροπαράδοτο τρόπο ζωής, αποδέχθηκαν ένα νέο δόγμα. Και αυτό δεν είναι μικρό πράγμα για να κλονίσει την ψυχή, εάν η πίστη δεν είναι ριζωμένη σε βάθος. Διότι τίποτα δεν πληγώνει τόσο την ψυχή, όσο ο ονειδισμός· τίποτα δεν φθείρει τόσο την ψυχή και τη διάνοια, όσο τα σκώμματα και οι λοιδορίες· διότι πολλοί άνδρες πολλές φορές λύγισαν δεχόμενοι ονειδισμούς. Αυτά δε τα λέω τώρα, για να κρατούμε την πίστη με παρρησία. Διότι εάν τότε, που ολόκληρη η οικουμένη τους ονείδιζε, δεν λύγισαν, πολύ περισσότερο τώρα πρέπει να διακρατούμε με παρρησία το κήρυγμα της αλήθειας, όταν ολόκληρη η οικουμένη έχει συνταχθεί με το μέρος μας. Το ότι, όμως, εκείνοι δεν σταματούσαν μόνο σε κατηγορίες, ονειδισμούς και λοιδορίες, αλλά και χαίρονταν όσοι τα υπέφεραν αυτά, άκουσε τα εξής: «Διότι και την αρπαγή των υπαρχόντων σας», λέει, «με χαρά την αποδεχθήκατε». Βλέπεις ότι και οι περιουσίες τους δημεύονταν παλαιότερα, και ήταν εκτεθειμένες σε αρπαγή για όλους όσους ήθελαν να τους βλάψουν. Και αυτά βέβαια τα έλεγε απευθύνοντας επιστολή προς τους Εβραίους.

Αλλά ποτέ δεν έβρισκε ανάπαυλα από τους κινδύνους. Διότι, λέει, «με ασθένεια και με φόβο και με πολύ τρόμο βρέθηκα κοντά σας»· και όχι μόνο αυτός, αλλά και οι μαθητές υπέφεραν τα ίδια. «Διότι θυμηθείτε», λέει, «τις προηγούμενες ημέρες, κατά τις οποίες, αφού φωτιστήκατε, υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων· αφενός διότι γίνατε θέαμα με ονειδισμούς και θλίψεις, και αφετέρου διότι γίνατε κοινωνοί εκείνων που έπασχαν κατ' αυτόν τον τρόπο. Διότι δεχθήκατε με χαρά την αρπαγή των υπαρχόντων σας». Και πάλι, γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς λέει: «Διότι εσείς πάθατε τα ίδια από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και αυτοί από τους Ιουδαίους, οι οποίοι σκότωσαν και τον Κύριο και τους προφήτες τους, και εμάς καταδίωξαν, και δεν είναι αρεστοί στον Θεό, και είναι αντίθετοι προς όλους τους ανθρώπους». Και στέλνοντας πάλι επιστολή προς τους Κορινθίους, έλεγε ότι: «Περισσεύουν τα παθήματα του Χριστού σε εσάς, και όπως ακριβώς είστε κοινωνοί των παθημάτων, έτσι είστε και της παρηγοριάς», και προς τους Γαλάτες: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια;», λέει, «αν βέβαια είναι μάταια».

Έμπαιναν λοιπόν σφραγίδες στα σπίτια, και όλα τα υπάρχοντά τους διαρπάζονταν. Και όπως ακριβώς οι άνθρωποι που πρόκειται να αποδημήσουν σε μια μακρινή πατρίδα, ρευστοποιώντας την περιουσία τους, συχνά στέλνουν τον πλούτο τους από πριν· έτσι ακριβώς συνέβαινε και με αυτούς. Επειδή επρόκειτο να αποδημήσουν προς τον ουρανό, η περιουσία τους αποστελλόταν από πριν, και μάλιστα οι ίδιοι οι εχθροί τους εξυπηρετούσαν αυτήν τη μεταφορά. Διότι δεν μεταφέρονται στον ουρανό μόνο τα χρήματα που δίνονται ως ελεημοσύνη, αλλά και εκείνα που διαρπάζουν όσοι πολεμούν την πίστη και διώκουν αυτούς που ζουν με ευσέβεια, και αυτά επίσης θησαυρίζονται εκεί. Και για να βεβαιωθείς ότι αυτό δεν υπολείπεται από το προηγούμενο, άκου τι λέει ο Παύλος: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχτήκατε με χαρά, προσδοκώντας ότι έχετε καλύτερη και μόνιμη περιουσία στους ουρανούς». Ήταν λοιπόν οι μάρτυρες στη φυλακή, και ολόκληρη η πόλη συνέρρεε εκεί, αν και επικρέμονταν μεγάλοι φόβοι, απειλές και κίνδυνοι για όποιον θα πλησίαζε, θα συνομιλούσε και θα επικοινωνούσε μαζί τους. Όμως ο φόβος του Θεού τα παραμέρισε όλα εκείνα, και εξαιτίας τους πολλοί γίνονταν τότε μάρτυρες, περιφρονώντας την παρούσα ζωή χάριν της συναναστροφής μαζί τους. Και καθώς συνέρρεαν πολλοί, τελούνταν συνεχείς ψαλμωδίες, ιερές παννυχίδες, συνάξεις γεμάτες από πνευματική διδασκαλία, και εφόσον η εκκλησία είχε κλείσει, η φυλακή γινόταν πλέον εκκλησία.

Διότι και άρχοντες και βασιλείς και οικείοι και συγγενείς και όλοι πολεμούσαν τους πιστούς, και ο πόλεμος διεγειρόταν μέσα από την ίδια τη φύση. Διότι πολλές φορές ο πατέρας παρέδωσε το παιδί του, η μητέρα τη θυγατέρα της, και ο κύριος τον υπηρέτη του. Διότι δεν σπαράσσονταν μεταξύ τους μόνο οι πόλεις, ούτε οι χώρες, αλλά πολλές φορές και τα ίδια τα σπίτια· και η ταραχή που επικρατούσε τότε ήταν φοβερότερη από κάθε εμφύλιο πόλεμο. Διότι και περιουσίες διαρπάζονταν, και η ελευθερία καταλυόταν, και ο κίνδυνος επικρεμόταν πάνω από αυτήν την ίδια τη ζωή, χωρίς να επιδράμουν βάρβαροι και να προξενούν καταστροφές, αλλά από τους ίδιους που θεωρούνταν ότι προΐσταντο και κυβερνούσαν, οι οποίοι συμπεριφέρονταν στους υπηκόους τους χειρότερα από όλους τους εχθρούς. Και δηλώνοντας αυτό ο Παύλος έλεγε: «Υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων· αφενός επειδή γίνατε δημόσιο θέαμα με χλευασμούς και θλίψεις, και αφετέρου επειδή γίνατε συμμέτοχοι εκείνων που βίωναν τέτοιες καταστάσεις. Διότι και στα δεσμά μου συμπονέσατε, και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά». Και στους Γαλάτες επίσης λέει: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια; Αν βέβαια πήγαν μάταια». Αλλά και στους Θεσσαλονικείς, και στους Φιλιππησίους, και γενικά προς όλους σε όσους αποστέλλει επιστολές, πολλά τέτοια μαρτυρεί.

Διότι και την αρπαγή των υπαρχόντων σας τη δεχθήκατε με χαρά, γνωρίζοντας ότι έχετε στους ουρανούς περιουσία ανώτερη και μόνιμη. Και όταν προέτρεπε τους Θεσσαλονικείς, αυτούς έφερε ως παράδειγμα: «Διότι εσείς, αδελφοί, γίνατε μιμητές των Εκκλησιών του Θεού που βρίσκονται στην Ιουδαία, επειδή και εσείς πάθατε τα ίδια από τους δικούς σας ομοεθνείς, όπως ακριβώς και εκείνοι από τους Ιουδαίους». Επειδή, λοιπόν, υπέφεραν τα πιο σκληρά από όλα τα δεινά, και όχι μόνο δεν τύγχαναν ελέους, αλλά τους αφαιρούσαν και όλα τους τα υπάρχοντα, και άγονταν και φέρονταν, και διώκονταν από παντού, είναι εύλογο που παρακινεί τους πάντες από κάθε τόπο για να τους συντρέξουν. Και εδώ πάλι για αυτούς τους ίδιους προτρέπει τους Κορινθίους, λέγοντας: «Σχετικά δε με τη λογία για τους αγίους, όπως διέταξα στις Εκκλησίες της Γαλατίας, έτσι να κάνετε και εσείς».

Αν, λοιπόν, εκείνος, επειδή δεν λυπήθηκε τον υιό του, εγκωμιαζόταν κατ' αυτόν τον τρόπο, συλλογίσου πόσο μεγάλο μισθό θα λάβουν αυτοί που δεν λυπήθηκαν τον ίδιο τους τον εαυτό, στεκόμενοι σε τούτη την παράταξη όχι μία, ούτε δύο και τρεις ημέρες, αλλά ολόκληρη τη ζωή τους, βαλλόμενοι από λοιδορίες, ύβρεις, κακοήθειες και συκοφαντίες. Διότι ούτε αυτό είναι μικρό πράγμα. Γι' αυτό και ο Παύλος το θαυμάζει ως κάτι μεγάλο, λέγοντας: «Αφενός επειδή γίνατε θέαμα εξαιτίας των ονειδισμών και των θλίψεων, και αφετέρου επειδή γίνατε συμμέτοχοι εκείνων που υπέφεραν τα ίδια». Τι θα μπορούσε να πει κανείς για εκείνους που και οι ίδιοι πεθαίνουν, αλλά και για εκείνους που διεξάγουν τέτοιους αγώνες, προετοιμάζοντας και άνδρες και γυναίκες; Και πολύ σωστά τους θαυμάζει. Επειδή πολλοί διέθεσαν ακόμη και τις περιουσίες τους, ώστε οι φυλακισμένοι και οι εξόριστοι να έχουν κάποια παρηγοριά στην τόση ταλαιπωρία τους, και δέχτηκαν με χαρά την αρπαγή των υπαρχόντων τους, σύμφωνα με εκείνο το αποστολικό λόγιο· άλλοι εξορίστηκαν από την πατρίδα τους, και άλλοι στερήθηκαν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή.

Αντί του: εναντιώθηκαν. «Αλλά τουναντίον, βλέποντας ότι μου έχει εμπιστευθεί το Ευαγγέλιο της ακροβυστίας, όπως ακριβώς στον Πέτρο της περιτομής (διότι εκείνος που ενήργησε στον Πέτρο για την αποστολή στην περιτομή, ενήργησε και σε εμένα για τα έθνη)· και αναγνωρίζοντας τη χάρη που μου δόθηκε, ο Ιάκωβος, ο Κηφάς και ο Ιωάννης, οι οποίοι θεωρούνταν ότι είναι στύλοι, έδωσαν σε εμένα και στον Βαρνάβα δεξιά χείρα κοινωνίας, ώστε εμείς μεν να πάμε στα έθνη, αυτοί δε στην περιτομή.» Με τη φράση «αλλά τουναντίον βλέποντας», πρέπει να συνδεθεί το «έδωσαν σε εμένα και στον Βαρνάβα». Αναφέρει δε τα ενδιάμεσα, αποδεικνύοντας πάλι ότι δεν έχει χειροτονηθεί από ανθρώπους για να κηρύττει στα έθνη, πράγμα το οποίο έλεγαν οι εχθροί γι' αυτόν. «Μόνο να θυμόμαστε τους φτωχούς, πράγμα το οποίο και φρόντισα ο ίδιος να κάνω.» Οι συμφωνίες, λέει, έγιναν τέτοιες, ώστε εκείνοι μεν να κηρύττουν στους Ιουδαίους, εμείς δε στα έθνη. Κοινή όμως έγινε και για τους δύο η φροντίδα των φτωχών. Και αυτοί οι φτωχοί ήταν εκείνοι από τους Ιουδαίους που πίστεψαν στον Χριστό, οι οποίοι και στερήθηκαν τα ίδια τους τα σπίτια από τους Ιουδαίους· και αυτοί είναι στους οποίους έγραφε: «Και την αρπαγή των υπαρχόντων σας την αποδεχθήκατε με χαρά». «Όταν όμως ήλθε ο Κηφάς στην Αντιόχεια, του αντιστάθηκα κατά πρόσωπο.» Όσο βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα ο Πέτρος, συγκατέβαινε στον Ιουδαϊσμό, μην εμποδίζοντας προς το παρόν την περιτομή, ούτε τα Σάββατα.

«Όποιος αθέτησε τον νόμο του Μωυσή, πεθαίνει χωρίς οίκτο με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων· πόσο χειρότερη τιμωρία νομίζετε ότι θα αξιωθεί;» Διότι γνωρίζει ότι από τη συναναστροφή και από τη σύναξη των πιστών, προκύπτει μεγάλη δύναμη. Διότι, όπως λέει, όπου είναι συγκεντρωμένοι δύο ή τρεις στο όνομά μου, εκεί είμαι κι εγώ ανάμεσά τους. «Αυτός που καταπάτησε τον Υιό του Θεού και θεώρησε κοινό το αίμα της διαθήκης, με το οποίο αγιαστήκατε, και εξύβρισε το πνεύμα της χάριτος. Διότι γνωρίζουμε αυτόν που είπε: Σε εμένα ανήκει η εκδίκηση, εγώ θα ανταποδώσω, λέει ο Κύριος. Και πάλι, Θα κρίνει τον λαό του. Φοβερό είναι να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού.» Διότι, όταν κάποιος, αφού μεταλάβει από αυτόν στα μυστήρια, διαπράττει αμαρτία, πώς δεν τον καταπάτησε, δείχνοντας περιφρόνηση προς αυτόν; «Να θυμάστε δε τις προηγούμενες ημέρες, κατά τις οποίες, αφού φωτιστήκατε, υπομείνατε μεγάλο αγώνα παθημάτων· αφενός μεν με το να γίνεστε θέαμα με ονειδισμούς και θλίψεις, αφετέρου δε με το να γίνετε κοινωνοί με όσους ζούσαν με αυτόν τον τρόπο. Διότι και στα δεσμά μου συμπάσχατε, και υπομείνατε την αρπαγή των υπαρχόντων σας.» Επειδή, λοιπόν, είχαν καταρρεύσει από τις θλίψεις, δες πώς τους παρηγορεί. Πρώτον μεν, με βάση τις δικές τους εμπειρίες· διότι λέει, να θυμάστε τις προηγούμενες ημέρες. Έπειτα με βάση τη Γραφή που λέει, Ο δε δίκαιος θα ζήσει από την πίστη. Έπειτα με βάση λογικά επιχειρήματα, λέγοντας, ότι Η πίστη είναι η βεβαιότητα των πραγμάτων που ελπίζονται, η απόδειξη αυτών που δεν βλέπονται.

Βλέπεις ότι μιλάει για τον εαυτό του και για τους άλλους που ήταν φυλακισμένοι κατ' αυτόν τον τρόπο. Δεν τα θεωρήσατε δεσμά, αλλά σταθήκατε σαν γενναίοι αθλητές, διότι όχι μόνο στα δικά μας παθήματα δεν είχατε ανάγκη από παρηγοριά, αλλά γίνατε παρηγοριά και στους άλλους. «Με χαρά τα δεχθήκατε, γνωρίζοντας ότι έχετε για τον εαυτό σας καλύτερη και μόνιμη περιουσία στους ουρανούς».

ΠΘʹ. Από εκείνους που αποκτούν αγαθά, άλλοι μεν τα αποκτούν απαθώς, γι' αυτό και όταν τα στερούνται δεν λυπούνται, όπως εκείνοι που δέχτηκαν με χαρά την αρπαγή των υπαρχόντων τους. Άλλοι δε τα αποκτούν εμπαθώς, γι' αυτό και όταν πρόκειται να τα στερηθούν γίνονται περίλυποι, όπως ο πλούσιος στο Ευαγγέλιο που αποχώρησε λυπημένος· εάν μάλιστα τα στερηθούν, λυπούνται μέχρι θανάτου. Η στέρηση, λοιπόν, ελέγχει και φανερώνει τη διάθεση του απαθούς και του εμπαθούς. {Ϟʹ.} Όσους προσεύχονται σε ύψιστο βαθμό, τους πολεμούν οι δαίμονες για να μην συλλαμβάνουν τα νοήματα των αισθητών πραγμάτων ως ψιλά· τους γνωστικούς, για να παραμένουν για πολύ χρόνο μέσα τους οι εμπαθείς λογισμοί· κι εκείνους που αγωνίζονται στην πρακτική αρετή, για να τους πείσουν να αμαρτήσουν έμπρακτα· με κάθε τρόπο δε αγωνίζονται ενάντια σε όλους, ώστε οι άθλιοι να χωρίσουν τους ανθρώπους από τον Θεό.

Όταν λοιπόν το έμαθε αυτό ο Συμεών, αποδέχθηκε με χαρά, όντας αποστολικός στο φρόνημα, ακόμη και την αρπαγή των υπαρχόντων του, κατακρίνοντας εντόνως αυτούς που τον εξαπάτησαν και περιγελώντας την ανοησία τους, διότι νόμισαν ότι θα έβρισκαν θησαυρούς χρυσού σε εκείνον για τον οποίο η κατά Χριστόν πενία αποτελούσε πλούτο σε όλη του τη ζωή, και η στέρηση ήταν πολυτελής τράπεζα, πιο άφθονη από τα γεύματα των καλομαθημένων.