Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 11:2

Ας αναλογιστούμε ότι και εμείς βρισκόμαστε σε αδυναμίες και νικιόμαστε από τα πάθη· και όταν το παθαίνουμε αυτό, ευχόμαστε εκείνοι που οφείλουν να μας επιπλήξουν και έχουν την εξουσία να μας τιμωρήσουν, να είναι καλοσυνάτοι και αμνησίκακοι απέναντί μας. Πρέπει λοιπόν, συμμεριζόμενοι τις αδυναμίες ο ένας του άλλου, «να βαστάζουμε τα βάρη αλλήλων· διότι έτσι θα εκπληρώσουμε τον νόμο του Χριστού». Παρατήρησε δε ότι στο κατά Ματθαίον ο Πέτρος ρωτά και λέει: «Πόσες φορές θα αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω;» Εδώ όμως ο Κύριος λέει προς τους αποστόλους ότι «Ακόμη και αν επτά φορές την ημέρα αμαρτήσει», δηλαδή πολλές φορές, και ισάριθμες φορές καταδικάσει τον εαυτό του, «θα τον συγχωρήσεις». <Είπαν οι απόστολοι στον Κύριο: Πρόσθεσέ μας πίστη.> (Α f. 231) Την ψυχή όλων των αγίων δεν την ευφραίνει η απόκτηση των πρόσκαιρων και επίγειων αγαθών, διότι αυτά είναι φθαρτά και εύκολα χάνονται, αλλά μάλλον εκείνα που καθιστούν αυτούς που τα λαμβάνουν σεβαστούς και μακάριους. Αυτά δε είναι προφανώς τα θεόσδοτα και πνευματικά χαρίσματα· ένα από τα οποία, και μάλιστα εξαιρετικό, είναι η πίστη, δηλαδή η εδραίωση της πίστης προς τον Σωτήρα όλων μας Χριστό· την οποία βεβαίως και ο Παύλος αναγνωρίζει ως το αποκορύφωμα των αγαθών που υπάρχουν μέσα μας· γι' αυτό άλλωστε είπε ότι «Χωρίς πίστη, είναι αδύνατον ποτέ να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό». Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι προπάτορες. Δες λοιπόν τους αγίους αποστόλους, που έγιναν ζηλωτές των παλαιότερων αγίων· διότι τι ζητούν από τον Χριστό; «

Κατήχηση Ε΄ προς τους φωτιζομένους, εκφωνηθείσα στα Ιεροσόλυμα, περί πίστεως. Και ανάγνωσμα από την προς Εβραίους επιστολή: Είναι δε η πίστη βεβαιότητα για όσα ελπίζουμε, απόδειξη για πράγματα που δεν βλέπονται. Διότι μέσω αυτής έλαβαν καλή μαρτυρία οι προπάτορες, και τα εξής. Πόσο μεγάλο αξίωμα σας δίνει ο Κύριος, καθώς μετατίθεστε από την τάξη των Κατηχουμένων σε εκείνη των Πιστών.

Πίστη είναι η υπόσταση των πραγμάτων που ελπίζουμε, η απόδειξη αυτών που δεν βλέπονται. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι προπάτορες. Ω! Τι εκπληκτική λέξη χρησιμοποίησε λέγοντας, «Απόδειξη αυτών που δεν βλέπονται»· διότι η λέξη «απόδειξη» χρησιμοποιείται για τα απολύτως ολοφάνερα. Η πίστη λοιπόν, λέγει, είναι η όραση των αφανών, και φέρνει τα μη ορώμενα στην ίδια ακριβώς βεβαιότητα με τα ορώμενα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑʹ. «Η πίστη είναι η υπόσταση αυτών που ελπίζουμε, η απόδειξη πραγμάτων που δεν βλέπονται. Διότι με αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι πρεσβύτεροι. Με την πίστη κατανοούμε ότι δημιουργήθηκαν οι αιώνες (οι κόσμοι) με τον λόγο του Θεού, ώστε αυτά που βλέπονται να μην έχουν γίνει από τα φαινόμενα. Με την πίστη ο Άβελ πρόσφερε στον Θεό ανώτερη θυσία από τον Κάιν, μέσω της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος, καθώς ο ίδιος ο Θεός έδωσε μαρτυρία για τα δώρα του, και μέσω αυτής, αν και πέθανε» Διότι, αν κάποιος δεν έχει βεβαιωθεί για τα αόρατα πιο καθαρά και από τα ορατά, δεν μπορεί να υπάρξει πίστη. «ακόμη λαλεί. Με την πίστη ο Ενώχ μετατέθηκε για να μη δει θάνατο, και δεν βρισκόταν πλέον, διότι τον μετέθεσε ο Θεός. Επειδή πριν από τη μετάθεσή του έλαβε τη μαρτυρία ότι είχε ευαρεστήσει τον Θεό, και χωρίς πίστη είναι αδύνατον να Τον ευαρεστήσει κανείς. Διότι αυτός που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που Τον εκζητούν. Με την πίστη ο Νώε, αφού έλαβε θεία αποκάλυψη για όσα δεν βλέπονταν ακόμη, δείχνοντας ευλάβεια κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του.» Όπως ακριβώς ο ουρανός με το να φαίνεται μόνο λαλεί, έτσι και ο Άβελ με το να μνημονεύεται. «Μέσω αυτής (της πίστεως) κατέκρινε τον κόσμο.» Διότι απέδειξε ότι ήταν άξιοι κολάσεως, αυτοί που δεν συνετίζονταν ούτε με την κατασκευή της κιβωτού. «Και έγινε κληρονόμος της δικαιοσύνης που προέρχεται από την πίστη.» Δηλαδή, από αυτό φάνηκε δίκαιος, από το ότι πίστεψε στον Θεό. «

«Όσο έχετε το φως, να πιστεύετε στο φως, για να γίνετε υιοί του φωτός.» «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, τα έργα που κάνω εγώ, θα τα κάνει και εκείνος, και μεγαλύτερα από αυτά θα κάνει.» «Μακάριοι όσοι δεν είδαν και πίστεψαν.» «Τι θα πούμε λοιπόν; Ότι τα έθνη που δεν επιδίωκαν τη δικαιοσύνη, κατέκτησαν τη δικαιοσύνη, και μάλιστα τη δικαιοσύνη που προέρχεται από την πίστη· ενώ ο Ισραήλ, που επιδίωκε τον νόμο της δικαιοσύνης, δεν έφτασε στον νόμο της δικαιοσύνης. Γιατί; Διότι δεν την επιδίωξαν εκ πίστεως, αλλά σαν να προερχόταν από τα έργα. Επειδή σκόνταψαν στον λίθο του προσκόμματος, καθώς είναι γραμμένο: Ιδού, θέτω στη Σιών λίθο προσκόμματος, και πέτρα σκανδάλου, και όποιος πιστεύει σε αυτόν, δεν θα καταισχυνθεί.» «Γνωρίζοντας ότι δεν δικαιώνεται ο άνθρωπος από τα έργα του νόμου, ειμή μόνο διά της πίστεως στον Ιησού Χριστό, και εμείς πιστέψαμε στον Χριστό Ιησού, για να δικαιωθούμε εκ πίστεως του Ιησού Χριστού, και όχι από τα έργα του νόμου· διότι από τα έργα του νόμου δεν πρόκειται να δικαιωθεί καμία σάρκα.» «Διότι εν Χριστώ Ιησού, ούτε η περιτομή έχει κάποια ισχύ, ούτε η ακροβυστία, αλλά η πίστη που ενεργείται διά της αγάπης.» «Πίστη είναι η υπόσταση των πραγμάτων που ελπίζουμε, η απόδειξη των πραγμάτων που δεν βλέπουμε. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι προπάτορες. Χωρίς πίστη είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό. Διότι εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που τον αναζητούν.» «Να γυμνάζεις τον εαυτό σου στην ευσέβεια.»

Του ιδίου από την Προς Εβραίους Επιστολή — Εμείς όμως δεν είμαστε από εκείνους που δειλιάζουν και οδηγούνται στην απώλεια, αλλά από εκείνους που πιστεύουν για τη σωτηρία της ψυχής. Η πίστη είναι η βεβαιότητα για όσα ελπίζουμε, η απόδειξη πραγμάτων που δεν βλέπονται. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι πρεσβύτεροι. Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες δημιουργήθηκαν με τον λόγο του Θεού, ώστε αυτά που βλέπουμε να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα. Με την πίστη ο Άβελ προσέφερε στον Θεό καλύτερη θυσία από τον Κάιν, μέσω της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος, καθώς ο Θεός έδωσε μαρτυρία για τα δώρα του· και μέσω αυτής, αν και πέθανε, ακόμη λαλεί. Με την πίστη ο Ενώχ μετατέθηκε, για να μη δει τον θάνατο, και δεν βρισκόταν πλέον, διότι τον μετέθεσε ο Θεός· διότι πριν από τη μετάθεσή του είχε λάβει τη μαρτυρία ότι υπήρξε ευάρεστος στον Θεό. Χωρίς πίστη, όμως, είναι αδύνατον να του ευαρεστήσει κανείς· διότι εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που τον αναζητούν. Με την πίστη ο Νώε, όταν έλαβε θεία αποκάλυψη για όσα δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του· μέσω της οποίας κατέκρινε τον κόσμο, και έγινε κληρονόμος της δικαιοσύνης που προέρχεται από την πίστη. Με την πίστη ο Αβραάμ, όταν κλήθηκε, υπάκουσε να εξέλθει προς τον τόπο που επρόκειτο να λάβει ως κληρονομιά, και εξήλθε χωρίς να γνωρίζει πού πηγαίνει. Με την πίστη παροίκησε στη γη της επαγγελίας σαν να ήταν ξένη, κατοικώντας σε σκηνές μαζί με τον Ισαάκ και τον Ιακώβ, τους συγκληρονόμους της ίδιας επαγγελίας· διότι περίμενε την πόλη που έχει σταθερά θεμέλια, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Με την πίστη και η ίδια η Σάρρα έλαβε δύναμη να συλλάβει σπέρμα, και παρά την προχωρημένη ηλικία της γέννησε, επειδή θεώρησε αξιόπιστο εκείνον που έδωσε την υπόσχεση. Γι' αυτό και από έναν άνθρωπο, ο οποίος μάλιστα ήταν νεκρωμένος, γεννήθηκαν απόγονοι τόσοι στο πλήθος όσα τα άστρα του ουρανού και σαν την άμμο δίπλα στο χείλος της θάλασσας που είναι αναρίθμητη. Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, χωρίς να έχουν λάβει τις υποσχέσεις, αλλά αφού τις είδαν από μακριά και τις χαιρέτησαν, και αφού ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι πάνω στη γη. Διότι εκείνοι που λένε τέτοια πράγματα φανερώνουν ότι αναζητούν πατρίδα. Και αν μεν θυμούνταν εκείνην από την οποία βγήκαν, θα είχαν καιρό να επιστρέψουν· τώρα όμως ορέγονται μια καλύτερη, δηλαδή την επουράνια. Γι' αυτό ο Θεός δεν ντρέπεται γι' αυτούς, να ονομάζεται Θεός τους· διότι τους ετοίμασε πόλη. Με την πίστη ο Αβραάμ προσέφερε τον Ισαάκ, όταν δοκιμαζόταν, και προσέφερε τον μονογενή του αυτός που είχε αναδεχθεί τις υποσχέσεις, προς τον οποίο είχε ειπωθεί ότι μέσω του Ισαάκ θα ονομαστεί το σπέρμα σου, αναλογιζόμενος ότι ο Θεός έχει τη δύναμη να ανασταίνει ακόμη και από τους νεκρούς· γι' αυτό και τον ξαναπήρε πίσω ως παραβολή. Με την πίστη ο Ισαάκ ευλόγησε τον Ιακώβ και τον Ησαύ για μελλοντικά πράγματα. Με την πίστη ο Ιωσήφ, όταν πέθαινε, μνημόνευσε για την έξοδο των υιών Ισραήλ, και έδωσε εντολή για τα οστά του. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν γεννήθηκε, κρύφτηκε για τρεις μήνες από τους γονείς του, διότι είδαν ότι το παιδί ήταν χαριτωμένο, και δεν φοβήθηκαν το διάταγμα του βασιλιά. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας· θεωρώντας ως μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου τον ονειδισμό του Χριστού, διότι απέβλεπε στη μισθαποδοσία. Με την πίστη εγκατέλειψε την Αίγυπτο, χωρίς να φοβηθεί τον θυμό του βασιλιά· διότι έμεινε σταθερός σαν να έβλεπε τον αόρατο. Με την πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει ο εξολοθρευτής των πρωτοτόκων. Με την πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν από ξηρά, την οποία όταν δοκίμασαν οι Αιγύπτιοι καταποντίστηκαν. Με την πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν για επτά ημέρες. Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη. Και τι άλλο να πω πλέον;