Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 11:24

Αυτός δε είναι ο Χριστός που υποδηλώνεται, ο «Κύριος των δυνάμεων», ο οποίος εξαιτίας των δικών μας αμαρτιών κατήλθε από τον ουρανό και συνελήφθη και γεννήθηκε και ανακλίθηκε σε φάτνη, μέχρι να σώσει το ανθρώπινο γένος. Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο, δείχνοντας την ευσπλαχνία του για εμάς, αποστέλλει και τώρα τους μαθητές του στο απέναντι χωριό, λέγοντάς τους: «Πηγαίνετε στο απέναντι χωριό και θα βρείτε ένα πουλάρι δεμένο· αφού το λύσετε, φέρτε το σε εμένα». Και πηγαίνουν οι άγιοι απόστολοι και λύνουν το πουλάρι σύμφωνα με όσα τους πρόσταξε ο Κύριος. Αποτελεί δε έργο μεγάλων ανδρών το να λύσουν αυτό το πουλάρι, αγαπητοί μου. Και όταν λέω μεγάλων, δεν εννοώ ως προς τη σωματική ηλικία, αλλά μεγάλων στην πίστη, στην αγάπη, στη δικαιοσύνη, μεγάλων στη φρόνηση, στην ανδρεία, στην αρετή. Τέτοιος ακριβώς μαρτυρείται ότι υπήρξε και ο Μωυσής, όπως όταν ο απόστολος λέει γι' αυτόν: «Με την πίστη ο Μωυσής, όταν έγινε μεγάλος, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ». Αλλά και ο Ισαάκ, προκόβοντας, έγινε μεγάλος. Διότι σε τέτοιους μεγάλους ανήκει το να λύσουν αυτό το πουλάρι. Και μακάρι κι εγώ να ήμουν τόσο μεγάλος, ώστε να μπορέσω να λύσω τα δεσμά των παρισταμένων. Διότι ο καθένας από εμάς είναι δεμένος με τα δεσμά της αμαρτίας, όπως μαρτυρεί και η Γραφή λέγοντας ότι «ο καθένας σφίγγεται με τα σχοινιά των δικών του αμαρτιών». Ας προσευχηθούμε, λοιπόν, να αποστείλει ο Ιησούς και σε εμάς τους μαθητές του, ώστε να λύσουν και εμάς από τα δεσμά με τα οποία ο καθένας μας είναι δεμένος.

Παρατήρησε, λοιπόν, ξεκάθαρα τον Θεό να νομοθετεί αυτά σε όσους προέρχονται από τον Ισραήλ: διότι οι χίλιοι εκλεκτοί από κάθε φυλή εκστράτευσαν εναντίον των Μαδιανιτών. Και κερδίζοντας τη νίκη, νομίζω, με κόπο και ιδρώτα, μοίρασαν αμέσως τα λάφυρα που συγκέντρωσαν από τον πόλεμο σε ολόκληρη τη συναγωγή, και με τα κατορθώματα αυτών που ανδραγάθησαν δοξαζόταν το υπόλοιπο πλήθος. «Διότι θα μοιράσετε», λέει, «τα λάφυρα, εσύ και ο ιερέας Ελεάζαρ, και οι αρχηγοί των πατριών της συναγωγής. Και θα μοιράσετε τα λάφυρα ανάμεσα στους πολεμιστές που βγήκαν στη μάχη, και ανάμεσα στην υπόλοιπη συναγωγή». Διότι το γεγονός ότι αυτό που υστερεί λιγάκι και ακολουθεί πίσω από το μεγαλείο τους, πρόκειται να συνδοξαστεί μαζί με τους εξαιρετικά εκλεκτούς και πιο επιφανείς, το υπέδειξε κατά κάποιον τρόπο και ο θεσπέσιος Παύλος. Διότι, αφού απαρίθμησε από τους αρχαιότερους αγίους εκείνους που διακρίθηκαν μέσω της πίστης και των οποίων η δόξα είναι λαμπρή εξαιτίας της ακριβούς ευσέβειάς τους προς τον Θεό, λέει: «Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, και δεν έλαβαν τις υποσχέσεις, επειδή ο Θεός προέβλεψε κάτι καλύτερο για εμάς, ώστε να μην τελειωθούν χωρίς εμάς». Και γράφει σε άλλους: «Ήδη έχετε φτάσει στην τελειότητα. Χωρίς εμάς βασιλεύσατε, και μακάρι να βασιλεύατε, ώστε να συμβασιλεύσουμε κι εμείς μαζί σας».

Είναι καλό να διηγείται κανείς τον βίο του Μωυσή και ωφέλιμο να μιμείται τις αρετές του. Αυτός δοκίμασε αναρίθμητους κινδύνους και πειρασμούς. Αυτός, όταν γεννήθηκε, ρίχτηκε από τους γονείς του στον ποταμό. Τον οποίο, αφού τον παρέλαβε η θυγατέρα του βασιλιά, τον ανέθρεψε ως γιο της. Όταν δε ξεπέρασε τη νηπιακή σκέψη και έφτασε στο ώριμο φρόνημα, δεν θέλησε πλέον την πρόσκαιρη άνεση, ούτε τη μάταιη δόξα των Αιγυπτίων, ούτε τον φθαρτό πλούτο που οδηγεί στην απώλεια, αλλά, αφού απαρνήθηκε απολύτως τα πάντα, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, και, μισώντας τη βασιλεία και την επίδειξη, προτίμησε να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας.

Αγαθό τον ονόμασε ο Κύριος για τα έργα του· πιστό για την πίστη του. Αντί για περικεφαλαία, την ελπίδα των μελλόντων αγαθών, τα οποία μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε, ούτε σε καρδιά ανθρώπου ανέβηκαν· στα οποία επιθυμούν να εγκύψουν οι Άγγελοι. Διότι αυτή η ελπίδα θα σου προσφέρει ισχυρή παρηγοριά στις κακουχίες και στις θλίψεις, και η μνήμη της θα σε ευφράνει. Διότι σε αυτήν είχαν στραμμένη την προσοχή τους οι μακάριοι μάρτυρες του Χριστού, στα βασανιστήρια, στις φρικτές και ποικίλες τιμωρίες, και στη δριμύτητα της φωτιάς. Αυτήν είχαν μπροστά στα μάτια τους, την ποθούμενη ελπίδα· γι' αυτό και τα πάντα τα υπέμειναν πρόθυμα και με ευχαριστία, για να την επιτύχουν. Διότι και ο Μωυσής, έχοντας θέσει αυτή την ανταμοιβή μπροστά στα μάτια του, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της κόρης του Φαραώ· προτιμώντας την ως ανώτερη από τους θησαυρούς της Αιγύπτου. Γι' αυτό και προτίμησε μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας. Αυτή την ελπίδα να την θέτεις πάντοτε και αδιάλειπτα μπροστά στα μάτια σου, αδελφέ, ώστε η επιθυμία για αυτήν να μην σε αφήσει να συλλογίζεσαι τίποτε από τα φθαρτά· και όχι μόνο αυτό, αλλά να διεγείρει την προθυμία σου για κάθε αγαθό έργο.

Ιʹ. Ο ίδιος ο Παύλος γνωρίζει να ονομάζει Χριστό τον Υιό του Θεού που προϋπάρχει της σάρκας, αποκαλώντας τον ταυτόχρονα πέτρα μέσα από όσα γράφει για εκείνους που έζησαν μαζί με τον Μωυσή στην έρημο, λέγοντας: «διότι έπιναν από την πνευματική πέτρα που τους ακολουθούσε, και η πέτρα αυτή ήταν ο Χριστός», και επισφραγίζει το ίδιο λίγο πιο κάτω λέγοντας: «ούτε να πειράζουμε τον Χριστό, όπως τον πείραξαν μερικοί από αυτούς και εξολοθρεύτηκαν από τα φίδια». Και ακόμη περισσότερο βεβαιώνει το ίδιο λέγοντας: «Με την πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, θεωρώντας τον ονειδισμό του Χριστού μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου». Ακόμη δε πιο ξεκάθαρα αποδεικνύει αυτό σε όσα αναφέρει: «Αυτό το φρόνημα ας υπάρχει μεταξύ σας, το οποίο υπήρχε και στον Χριστό Ιησού, ο οποίος, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας μορφή δούλου, και βρέθηκε κατά το σχήμα ως άνθρωπος». Αντιλαμβάνεσαι ότι πριν κενώσει τον εαυτό του και λάβει «μορφή δούλου», υπήρχε και προϋπήρχε και βρισκόταν «σε μορφή Θεού». Και ποιος ήταν αυτός; Κανένας άλλος από τον Ιησού Χριστό. Αυτός, λοιπόν, ο Ιησούς Χριστός ήταν ο Θεός Λόγος και πριν λάβει τη σάρκα.

Δηλαδή, αν και ήταν ήδη γέροντας. «Και έδωσε εντολές σχετικά με τα οστά του. Με πίστη ο Μωυσής, όταν γεννήθηκε,» Για να πιστέψει ο λαός ότι οπωσδήποτε θα υπάρξει λύτρωση γι' αυτόν. Διότι δεν θα έκανε μνεία για τη μεταφορά των οστών του, εάν δεν έβλεπε με βεβαιότητα ότι αυτή πρόκειται να συμβεί. «Κρύφτηκε επί τρεις μήνες από τους γονείς του, επειδή είδαν ότι το παιδί ήταν χαριτωμένο, και δεν φοβήθηκαν το διάταγμα του βασιλιά. Με πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε,» Επειδή δεν ήταν καθόλου φοβερό να φανούν κατώτεροι από εκείνους τους αγίους, για τον λόγο αυτό, παραθέτει και ταπεινούς και άσημους άνδρες. «Αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού,» Αυτό το αναφέρει διδάσκοντάς τους να τα περιφρονούν όλα και να μην στενοχωρούνται για την αρπαγή των υπαρχόντων τους, από τη στιγμή μάλιστα που ο Μωυσής για χάρη της πίστεως εγκατέλειψε τους βασιλικούς θησαυρούς.

Του ιδίου από την Προς Εβραίους Επιστολή — Εμείς όμως δεν είμαστε από εκείνους που δειλιάζουν και οδηγούνται στην απώλεια, αλλά από εκείνους που πιστεύουν για τη σωτηρία της ψυχής. Η πίστη είναι η βεβαιότητα για όσα ελπίζουμε, η απόδειξη πραγμάτων που δεν βλέπονται. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι πρεσβύτεροι. Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες δημιουργήθηκαν με τον λόγο του Θεού, ώστε αυτά που βλέπουμε να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα. Με την πίστη ο Άβελ προσέφερε στον Θεό καλύτερη θυσία από τον Κάιν, μέσω της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος, καθώς ο Θεός έδωσε μαρτυρία για τα δώρα του· και μέσω αυτής, αν και πέθανε, ακόμη λαλεί. Με την πίστη ο Ενώχ μετατέθηκε, για να μη δει τον θάνατο, και δεν βρισκόταν πλέον, διότι τον μετέθεσε ο Θεός· διότι πριν από τη μετάθεσή του είχε λάβει τη μαρτυρία ότι υπήρξε ευάρεστος στον Θεό. Χωρίς πίστη, όμως, είναι αδύνατον να του ευαρεστήσει κανείς· διότι εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που τον αναζητούν. Με την πίστη ο Νώε, όταν έλαβε θεία αποκάλυψη για όσα δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του· μέσω της οποίας κατέκρινε τον κόσμο, και έγινε κληρονόμος της δικαιοσύνης που προέρχεται από την πίστη. Με την πίστη ο Αβραάμ, όταν κλήθηκε, υπάκουσε να εξέλθει προς τον τόπο που επρόκειτο να λάβει ως κληρονομιά, και εξήλθε χωρίς να γνωρίζει πού πηγαίνει. Με την πίστη παροίκησε στη γη της επαγγελίας σαν να ήταν ξένη, κατοικώντας σε σκηνές μαζί με τον Ισαάκ και τον Ιακώβ, τους συγκληρονόμους της ίδιας επαγγελίας· διότι περίμενε την πόλη που έχει σταθερά θεμέλια, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Με την πίστη και η ίδια η Σάρρα έλαβε δύναμη να συλλάβει σπέρμα, και παρά την προχωρημένη ηλικία της γέννησε, επειδή θεώρησε αξιόπιστο εκείνον που έδωσε την υπόσχεση. Γι' αυτό και από έναν άνθρωπο, ο οποίος μάλιστα ήταν νεκρωμένος, γεννήθηκαν απόγονοι τόσοι στο πλήθος όσα τα άστρα του ουρανού και σαν την άμμο δίπλα στο χείλος της θάλασσας που είναι αναρίθμητη. Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, χωρίς να έχουν λάβει τις υποσχέσεις, αλλά αφού τις είδαν από μακριά και τις χαιρέτησαν, και αφού ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι πάνω στη γη. Διότι εκείνοι που λένε τέτοια πράγματα φανερώνουν ότι αναζητούν πατρίδα. Και αν μεν θυμούνταν εκείνην από την οποία βγήκαν, θα είχαν καιρό να επιστρέψουν· τώρα όμως ορέγονται μια καλύτερη, δηλαδή την επουράνια. Γι' αυτό ο Θεός δεν ντρέπεται γι' αυτούς, να ονομάζεται Θεός τους· διότι τους ετοίμασε πόλη. Με την πίστη ο Αβραάμ προσέφερε τον Ισαάκ, όταν δοκιμαζόταν, και προσέφερε τον μονογενή του αυτός που είχε αναδεχθεί τις υποσχέσεις, προς τον οποίο είχε ειπωθεί ότι μέσω του Ισαάκ θα ονομαστεί το σπέρμα σου, αναλογιζόμενος ότι ο Θεός έχει τη δύναμη να ανασταίνει ακόμη και από τους νεκρούς· γι' αυτό και τον ξαναπήρε πίσω ως παραβολή. Με την πίστη ο Ισαάκ ευλόγησε τον Ιακώβ και τον Ησαύ για μελλοντικά πράγματα. Με την πίστη ο Ιωσήφ, όταν πέθαινε, μνημόνευσε για την έξοδο των υιών Ισραήλ, και έδωσε εντολή για τα οστά του. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν γεννήθηκε, κρύφτηκε για τρεις μήνες από τους γονείς του, διότι είδαν ότι το παιδί ήταν χαριτωμένο, και δεν φοβήθηκαν το διάταγμα του βασιλιά. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας· θεωρώντας ως μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου τον ονειδισμό του Χριστού, διότι απέβλεπε στη μισθαποδοσία. Με την πίστη εγκατέλειψε την Αίγυπτο, χωρίς να φοβηθεί τον θυμό του βασιλιά· διότι έμεινε σταθερός σαν να έβλεπε τον αόρατο. Με την πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει ο εξολοθρευτής των πρωτοτόκων. Με την πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν από ξηρά, την οποία όταν δοκίμασαν οι Αιγύπτιοι καταποντίστηκαν. Με την πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν για επτά ημέρες. Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη. Και τι άλλο να πω πλέον;

Παρομοίως συνέβη και με τον Μωυσή. Ο Θεός, έχοντας προγνωρίσει και προορίσει αυτόν ως ηγέτη και λυτρωτή του λαού, οικονόμησε να γίνει γιος της κόρης του Φαραώ και να μεγαλώσει μέσα σε βασιλικό πλούτο, δόξα και τρυφή, εκπαιδευμένος σε όλη τη σοφία των Αιγυπτίων. Όταν όμως ανδρώθηκε και μεγάλωσε, τα αρνήθηκε όλα εκείνα, επιλέγοντας μάλλον την κακουχία και τους ονειδισμούς του Χριστού, σύμφωνα με τον αποστολικό λόγο, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας. Και αφού έγινε φυγάς από την Αίγυπτο, πόσο χρόνο πέρασε κάνοντας ποιμενική εργασία, αυτός, ο γιος βασιλιά που είχε ανατραφεί με τόση απόλαυση και βασιλική τρυφή. Και έτσι αργότερα, αφού αναδείχθηκε δόκιμος και πιστός στον Θεό μέσω της πολλής του μακροθυμίας, καθώς υπέμεινε πολλούς πειρασμούς, έγινε λυτρωτής, ηγέτης και βασιλιάς του Ισραήλ, και ονομάστηκε από τον Θεό θεός του Φαραώ. Διότι μέσω αυτού ο Θεός μάστισε την Αίγυπτο, μέσω αυτού φανέρωσε τα μεγάλα θαυμάσια στον Φαραώ, και τέλος καταπόντισε τους Αιγυπτίους στη θάλασσα. Ιδού πώς το θέλημα και η πρόθεση του Θεού φανερώθηκαν μετά από τόσα χρόνια, και εκπληρώθηκαν μετά από τόσες δοκιμασίες και θλίψεις.