Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 11:28

Με την πίστη η Ραάβ δεν καταστράφηκε μαζί με την πόλη της Ιεριχούς, επειδή δέχθηκε με ειρήνη τους κατασκόπους. Με την πίστη ο Μωυσής τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, με σκοπό να τελούμε και εμείς με πίστη το σωτήριο Πάσχα, και όχι με υποκρισία («Διότι καθετί που δεν προέρχεται από πίστη είναι αμαρτία»)· χρίοντας με το αίμα όχι τους δύο παραστάτες των θυρών, αλλά σφραγίζοντας ψυχή και σώμα· προκειμένου ο Φαραώ μαζί με τον διάβολο να καταποντιστεί στο πέλαγος της Ερυθράς Θάλασσας. Εμείς δε, ο νέος Ισραήλ, ας ψάλουμε μαζί με τον Μωυσή την επινίκια ωδή. Με την πίστη οι προφήτες κατατρόπωσαν βασίλεια, πέτυχαν την εκπλήρωση των επαγγελιών, έφραξαν στόματα λεόντων, δηλαδή ο σοφός Δανιήλ· έσβησαν τη δύναμη του πυρός, δηλαδή οι τρεις παίδες, πατώντας τη φλόγα της φωτιάς που ήταν πιο απαλή και από τη δροσιά.

Παρατήρησε, λοιπόν, ξεκάθαρα τον Θεό να νομοθετεί αυτά σε όσους προέρχονται από τον Ισραήλ: διότι οι χίλιοι εκλεκτοί από κάθε φυλή εκστράτευσαν εναντίον των Μαδιανιτών. Και κερδίζοντας τη νίκη, νομίζω, με κόπο και ιδρώτα, μοίρασαν αμέσως τα λάφυρα που συγκέντρωσαν από τον πόλεμο σε ολόκληρη τη συναγωγή, και με τα κατορθώματα αυτών που ανδραγάθησαν δοξαζόταν το υπόλοιπο πλήθος. «Διότι θα μοιράσετε», λέει, «τα λάφυρα, εσύ και ο ιερέας Ελεάζαρ, και οι αρχηγοί των πατριών της συναγωγής. Και θα μοιράσετε τα λάφυρα ανάμεσα στους πολεμιστές που βγήκαν στη μάχη, και ανάμεσα στην υπόλοιπη συναγωγή». Διότι το γεγονός ότι αυτό που υστερεί λιγάκι και ακολουθεί πίσω από το μεγαλείο τους, πρόκειται να συνδοξαστεί μαζί με τους εξαιρετικά εκλεκτούς και πιο επιφανείς, το υπέδειξε κατά κάποιον τρόπο και ο θεσπέσιος Παύλος. Διότι, αφού απαρίθμησε από τους αρχαιότερους αγίους εκείνους που διακρίθηκαν μέσω της πίστης και των οποίων η δόξα είναι λαμπρή εξαιτίας της ακριβούς ευσέβειάς τους προς τον Θεό, λέει: «Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, και δεν έλαβαν τις υποσχέσεις, επειδή ο Θεός προέβλεψε κάτι καλύτερο για εμάς, ώστε να μην τελειωθούν χωρίς εμάς». Και γράφει σε άλλους: «Ήδη έχετε φτάσει στην τελειότητα. Χωρίς εμάς βασιλεύσατε, και μακάρι να βασιλεύατε, ώστε να συμβασιλεύσουμε κι εμείς μαζί σας».

Ομιλία ΚΖ΄. Με πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει εκείνος που εξολόθρευε τα πρωτότοκα. Με πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν σε ξηρά γη· όταν οι Αιγύπτιοι αποπειράθηκαν να κάνουν το ίδιο, καταποντίστηκαν. Με πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν επί επτά ημέρες. Με πίστη η πόρνη Ραάβ δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή υποδέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη.

αʹ. Ο Παύλος συνηθίζει να παρεμβάλλει πολλά ενδιάμεσα και είναι πυκνός στα νοήματα. Διότι τέτοια είναι η χάρη του Πνεύματος· δεν περιέχει λίγα νοήματα μέσα σε πλήθος λόγων, αλλά με τη βραχύτητα των λέξεων εναποθέτει μεγάλη και πλούσια έννοια. Δες λοιπόν πώς, ενώ ομιλεί υπό μορφή προτροπής και αναφέρεται στην πίστη, τι είδους τύπο και μυστήριο υπενθυμίζει, του οποίου εμείς κατέχουμε την αλήθεια. «Με πίστη», λέει, «τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε αυτός που εξολόθρευε τα πρωτότοκα να μην τους αγγίξει». Τι είναι όμως «η πρόσχυση του αίματος»; Θυσιαζόταν ένα αρνί σε κάθε σπίτι, και το αίμα του επαλειφόταν στους παραστάτες των θυρών, και αυτό αποτελούσε προστατευτικό τείχος απέναντι στον όλεθρο των Αιγυπτίων. Εάν λοιπόν το αίμα ενός αρνιού ανάμεσα στους Αιγυπτίους και μέσα σε τόσο μεγάλη καταστροφή διαφύλαξε τους Ιουδαίους αβλαβείς, πολύ περισσότερο θα διασώσει εμάς το αίμα του Χριστού, το οποίο επαλείφεται όχι στους παραστάτες των θυρών, αλλά στις ψυχές μας· διότι και τώρα ο ολοθρευτής περιφέρεται μέσα σε τούτη τη βαθιά νύχτα. Αλλά ας εξοπλιστούμε με εκείνη τη θυσία.

Ονομάζει την χρίση πρόσχυση· διότι ο Θεός μας εξήγαγε από την Αίγυπτο, από το σκότος, από την ειδωλολατρία. Αν και αυτό που έγινε δεν ήταν τίποτα, αυτό που κατορθώθηκε ήταν μέγα· διότι αυτό που έγινε ήταν αίμα, ενώ αυτό που κατορθώθηκε ήταν σωτηρία, έμφραξη και εμπόδιο της απώλειας. Ο άγγελος φοβήθηκε το αίμα· διότι γνώριζε τίνος πράγματος ήταν τύπος· έφριξε, αναλογιζόμενος τον Δεσποτικό θάνατο· γι' αυτόν τον λόγο δεν άγγιξε τους παραστάτες των θυρών. Είπε ο Μωυσής: «Χρίστε»· και έχρισαν, και έλαβαν θάρρος αφού έχρισαν.

Δεν τα άφησε απλώς, λέει, αλλά τα αρνήθηκε, δηλαδή τα μίσησε και τα αποστράφηκε. Διότι, εφόσον βρισκόταν μπροστά του ο ουρανός, ήταν περιττό να θαυμάζει τα βασίλεια της Αιγύπτου. «Παρά να έχει πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας, θεωρώντας ως μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου». Ονόμασε αμαρτία το να μη θελήσει να συγκακοπαθήσει με τους άλλους. «Τον ονειδισμό του Χριστού· διότι απέβλεπε στη μισθαποδοσία. Με την πίστη εγκατέλειψε την Αίγυπτο, χωρίς να φοβηθεί τον θυμό του βασιλιά». Δηλαδή, το να ονειδίζεται με τέτοιο τρόπο όπως και εσείς εξαιτίας του Χριστού· ή διότι οι Αιγύπτιοι ονείδιζαν τον Θεό, αδικώντας και καταπονώντας τους Ισραηλίτες, νομίζοντας ότι δεν μπορούσε να τους σώσει. «Διότι, σαν να έβλεπε τον Αόρατο, έδειξε καρτερία». Έχοντας, λέει, τον Θεό διαρκώς στην καρδιά του, τα υπέμεινε αυτά. «Με την πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους εγγίσει αυτός που εξολοθρεύει τα πρωτότοκα». Εδώ εισάγει τον λόγο περί των μυστηρίων. Λέει, δηλαδή, ότι επειδή πίστεψε πως θα αποτρέψει τον εξολοθρευτή και θα σώσει το γένος, έσφαξε το αρνί. «Με την πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν να περπατούσαν σε ξηρά». Πάλι επεκτείνει το παράδειγμα προς μίμηση σε ολόκληρο τον λαό.

Αυτός αποτελεί σφραγίδα, ώστε να μη μας εγγίσει ο εξολοθρευτής, όπως λέγει η Γραφή. Αυτός είναι η ανάσταση των πεσμένων, το στήριγμα όσων στέκονται, η βακτηρία των ασθενών, η ράβδος των ποιμαινομένων, η καθοδήγηση όσων επιστρέφουν, η τελείωση όσων προκόβουν, η σωτηρία ψυχής και σώματος, η αποτροπή όλων των κακών, ο πρόξενος όλων των αγαθών, η αναίρεση της αμαρτίας, το φυτό της αναστάσεως, το ξύλο της αιωνίου ζωής.

Του ιδίου από την Προς Εβραίους Επιστολή — Εμείς όμως δεν είμαστε από εκείνους που δειλιάζουν και οδηγούνται στην απώλεια, αλλά από εκείνους που πιστεύουν για τη σωτηρία της ψυχής. Η πίστη είναι η βεβαιότητα για όσα ελπίζουμε, η απόδειξη πραγμάτων που δεν βλέπονται. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι πρεσβύτεροι. Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες δημιουργήθηκαν με τον λόγο του Θεού, ώστε αυτά που βλέπουμε να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα. Με την πίστη ο Άβελ προσέφερε στον Θεό καλύτερη θυσία από τον Κάιν, μέσω της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος, καθώς ο Θεός έδωσε μαρτυρία για τα δώρα του· και μέσω αυτής, αν και πέθανε, ακόμη λαλεί. Με την πίστη ο Ενώχ μετατέθηκε, για να μη δει τον θάνατο, και δεν βρισκόταν πλέον, διότι τον μετέθεσε ο Θεός· διότι πριν από τη μετάθεσή του είχε λάβει τη μαρτυρία ότι υπήρξε ευάρεστος στον Θεό. Χωρίς πίστη, όμως, είναι αδύνατον να του ευαρεστήσει κανείς· διότι εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που τον αναζητούν. Με την πίστη ο Νώε, όταν έλαβε θεία αποκάλυψη για όσα δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του· μέσω της οποίας κατέκρινε τον κόσμο, και έγινε κληρονόμος της δικαιοσύνης που προέρχεται από την πίστη. Με την πίστη ο Αβραάμ, όταν κλήθηκε, υπάκουσε να εξέλθει προς τον τόπο που επρόκειτο να λάβει ως κληρονομιά, και εξήλθε χωρίς να γνωρίζει πού πηγαίνει. Με την πίστη παροίκησε στη γη της επαγγελίας σαν να ήταν ξένη, κατοικώντας σε σκηνές μαζί με τον Ισαάκ και τον Ιακώβ, τους συγκληρονόμους της ίδιας επαγγελίας· διότι περίμενε την πόλη που έχει σταθερά θεμέλια, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Με την πίστη και η ίδια η Σάρρα έλαβε δύναμη να συλλάβει σπέρμα, και παρά την προχωρημένη ηλικία της γέννησε, επειδή θεώρησε αξιόπιστο εκείνον που έδωσε την υπόσχεση. Γι' αυτό και από έναν άνθρωπο, ο οποίος μάλιστα ήταν νεκρωμένος, γεννήθηκαν απόγονοι τόσοι στο πλήθος όσα τα άστρα του ουρανού και σαν την άμμο δίπλα στο χείλος της θάλασσας που είναι αναρίθμητη. Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, χωρίς να έχουν λάβει τις υποσχέσεις, αλλά αφού τις είδαν από μακριά και τις χαιρέτησαν, και αφού ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι πάνω στη γη. Διότι εκείνοι που λένε τέτοια πράγματα φανερώνουν ότι αναζητούν πατρίδα. Και αν μεν θυμούνταν εκείνην από την οποία βγήκαν, θα είχαν καιρό να επιστρέψουν· τώρα όμως ορέγονται μια καλύτερη, δηλαδή την επουράνια. Γι' αυτό ο Θεός δεν ντρέπεται γι' αυτούς, να ονομάζεται Θεός τους· διότι τους ετοίμασε πόλη. Με την πίστη ο Αβραάμ προσέφερε τον Ισαάκ, όταν δοκιμαζόταν, και προσέφερε τον μονογενή του αυτός που είχε αναδεχθεί τις υποσχέσεις, προς τον οποίο είχε ειπωθεί ότι μέσω του Ισαάκ θα ονομαστεί το σπέρμα σου, αναλογιζόμενος ότι ο Θεός έχει τη δύναμη να ανασταίνει ακόμη και από τους νεκρούς· γι' αυτό και τον ξαναπήρε πίσω ως παραβολή. Με την πίστη ο Ισαάκ ευλόγησε τον Ιακώβ και τον Ησαύ για μελλοντικά πράγματα. Με την πίστη ο Ιωσήφ, όταν πέθαινε, μνημόνευσε για την έξοδο των υιών Ισραήλ, και έδωσε εντολή για τα οστά του. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν γεννήθηκε, κρύφτηκε για τρεις μήνες από τους γονείς του, διότι είδαν ότι το παιδί ήταν χαριτωμένο, και δεν φοβήθηκαν το διάταγμα του βασιλιά. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας· θεωρώντας ως μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου τον ονειδισμό του Χριστού, διότι απέβλεπε στη μισθαποδοσία. Με την πίστη εγκατέλειψε την Αίγυπτο, χωρίς να φοβηθεί τον θυμό του βασιλιά· διότι έμεινε σταθερός σαν να έβλεπε τον αόρατο. Με την πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει ο εξολοθρευτής των πρωτοτόκων. Με την πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν από ξηρά, την οποία όταν δοκίμασαν οι Αιγύπτιοι καταποντίστηκαν. Με την πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν για επτά ημέρες. Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη. Και τι άλλο να πω πλέον;