Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 11:31

Με την πίστη η Ραάβ δεν καταστράφηκε μαζί με την πόλη της Ιεριχούς, επειδή δέχθηκε με ειρήνη τους κατασκόπους. Με την πίστη ο Μωυσής τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, με σκοπό να τελούμε και εμείς με πίστη το σωτήριο Πάσχα, και όχι με υποκρισία («Διότι καθετί που δεν προέρχεται από πίστη είναι αμαρτία»)· χρίοντας με το αίμα όχι τους δύο παραστάτες των θυρών, αλλά σφραγίζοντας ψυχή και σώμα· προκειμένου ο Φαραώ μαζί με τον διάβολο να καταποντιστεί στο πέλαγος της Ερυθράς Θάλασσας. Εμείς δε, ο νέος Ισραήλ, ας ψάλουμε μαζί με τον Μωυσή την επινίκια ωδή. Με την πίστη οι προφήτες κατατρόπωσαν βασίλεια, πέτυχαν την εκπλήρωση των επαγγελιών, έφραξαν στόματα λεόντων, δηλαδή ο σοφός Δανιήλ· έσβησαν τη δύναμη του πυρός, δηλαδή οι τρεις παίδες, πατώντας τη φλόγα της φωτιάς που ήταν πιο απαλή και από τη δροσιά.

Παρατήρησε, λοιπόν, ξεκάθαρα τον Θεό να νομοθετεί αυτά σε όσους προέρχονται από τον Ισραήλ: διότι οι χίλιοι εκλεκτοί από κάθε φυλή εκστράτευσαν εναντίον των Μαδιανιτών. Και κερδίζοντας τη νίκη, νομίζω, με κόπο και ιδρώτα, μοίρασαν αμέσως τα λάφυρα που συγκέντρωσαν από τον πόλεμο σε ολόκληρη τη συναγωγή, και με τα κατορθώματα αυτών που ανδραγάθησαν δοξαζόταν το υπόλοιπο πλήθος. «Διότι θα μοιράσετε», λέει, «τα λάφυρα, εσύ και ο ιερέας Ελεάζαρ, και οι αρχηγοί των πατριών της συναγωγής. Και θα μοιράσετε τα λάφυρα ανάμεσα στους πολεμιστές που βγήκαν στη μάχη, και ανάμεσα στην υπόλοιπη συναγωγή». Διότι το γεγονός ότι αυτό που υστερεί λιγάκι και ακολουθεί πίσω από το μεγαλείο τους, πρόκειται να συνδοξαστεί μαζί με τους εξαιρετικά εκλεκτούς και πιο επιφανείς, το υπέδειξε κατά κάποιον τρόπο και ο θεσπέσιος Παύλος. Διότι, αφού απαρίθμησε από τους αρχαιότερους αγίους εκείνους που διακρίθηκαν μέσω της πίστης και των οποίων η δόξα είναι λαμπρή εξαιτίας της ακριβούς ευσέβειάς τους προς τον Θεό, λέει: «Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, και δεν έλαβαν τις υποσχέσεις, επειδή ο Θεός προέβλεψε κάτι καλύτερο για εμάς, ώστε να μην τελειωθούν χωρίς εμάς». Και γράφει σε άλλους: «Ήδη έχετε φτάσει στην τελειότητα. Χωρίς εμάς βασιλεύσατε, και μακάρι να βασιλεύατε, ώστε να συμβασιλεύσουμε κι εμείς μαζί σας».

Σχετικά δε με τη φιλοξενία δεν έχετε ανάγκη να σας γράφει κανείς, διότι γνωρίζετε ότι η φιλοξενία είναι ανώτερη από πολλές αρετές. Διότι και ο πατριάρχης Αβραάμ μέσω αυτής φιλοξένησε Αγγέλους, και ο δίκαιος Λωτ χάρη στη φιλοξενία δεν χάθηκε κατά την καταστροφή των Σοδόμων. Παρομοίως δε και η Ραάβ, η επονομαζόμενη πόρνη, χάρη στη φιλοξενία δεν καταστράφηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή υποδέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη. Διότι λέγει ο Σωτήρας: ξένος ήμουν και με περιμαζέψατε· και, μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θα ελεηθούν.

Ε΄. Και πρόσεξε το παράδοξο κήρυγμα της φιλανθρωπίας: Εκείνος που λέει μέσα στον νόμο: «Δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα πορνεύσεις», μεταβάλλοντας τον λόγο Του από φιλανθρωπία, αναφωνεί μέσω του μακαρίου Ιησού: «Η Ραάβ η πόρνη ας ζήσει». Εκείνος ο Ιησούς, ο γιος του Ναυή, που λέει: «Η πόρνη ας ζήσει», αποτελούσε εικόνα του Κυρίου Ιησού, ο οποίος λέει: «Οι πόρνες και οι τελώνες θα προηγηθούν από εσάς στη βασιλεία των ουρανών». Αν πρέπει να ζήσει, γιατί την ονομάζει πόρνη; Αν είναι πόρνη, γιατί να ζήσει; Αναφέρω, λέει, την προηγούμενη κατάσταση, για να θαυμάσεις τη μετέπειτα μεταστροφή. Και τι έκανε, λέει, η Ραάβ που να αποτελεί πρόξενο σωτηρίας; Το ότι δέχθηκε τους κατασκόπους ειρηνικά; Αυτό το κάνει και μια πανδοχέας. Αλλά δεν καρπώνεται τη σωτηρία μόνο από αυτή την εξωτερική πράξη, αλλά πρωτίστως από την πίστη και από τη διάθεσή της προς τον Θεό.

Εικόνα της Εκκλησίας είναι η Ραάβ, η οποία κάποτε ήταν βουτηγμένη στην πορνεία των δαιμόνων, αλλά τώρα δέχεται τους κατασκόπους του Χριστού, όχι εκείνους που εστάλησαν από τον Ιησού του Ναυή, αλλά τους αποστόλους που απεστάλησαν από τον Ιησού, τον αληθινό Σωτήρα. «Αντιλήφθηκα», λέει, «ότι ο Θεός σας είναι πάνω στον ουρανό και κάτω στη γη, και εκτός από αυτόν άλλος Θεός δεν υπάρχει». Αυτά τα παρέλαβαν οι Ιουδαίοι και δεν τα φύλαξαν· αυτά τα άκουσε η Εκκλησία και τα διατήρησε. Είναι άξια, λοιπόν, κάθε επαίνου η Ραάβ, η εικόνα της Εκκλησίας. Γι' αυτό και ο γενναίος Παύλος, αφού κατανόησε το μεγαλείο της πίστης της, και χωρίς να τη θεωρήσει αδόκιμη εξαιτίας της προηγούμενης ζωής της, αλλά άξια αποδοχής χάρη στη θεάρεστη μεταστροφή της, τη συγκαταλέγει ανάμεσα σε όλους τους αγίους, λέγοντας: «Με την πίστη ο Άβελ προσέφερε θυσία· με την πίστη ο Αβραάμ έπραξε τούτο και εκείνο· με την πίστη ο Νώε κατασκεύασε κιβωτό· με την πίστη ο Μωυσής έπραξε και κατόρθωσε τούτα και εκείνα»· και, αφού μνημόνευσε στη συνέχεια πολλούς αγίους, στο τέλος πρόσθεσε: «Με την πίστη η πόρνη Ραάβ δεν καταστράφηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή δέχτηκε τους κατασκόπους και τους φυγάδευσε από άλλο δρόμο». Και πρόσεξε πώς, με πολλή σοφία, εκδήλωσε την ευγνωμοσύνη της.

«Εισήλθαν σε εσένα κατάσκοποι;» Λέει: «Ναι»· διότι, αν έλεγε από την αρχή «Όχι», θα προκαλούσε εκείνους που είχαν έλθει να ερευνήσουν. Αλλά λέει: «Και εισήλθαν, και εξήλθαν από αυτόν τον δρόμο· καταδιώξτε τους και θα τους προφτάσετε». Ω, τι καλό ψεύδος! Ω, τι καλός δόλος, που δεν προδίδει τα θεία, αλλά διαφυλάττει την ευσέβεια. Εάν, λοιπόν, εκείνη τη Ραάβ η μετάνοια την αξίωσε τέτοιας σωτηρίας, και κηρύσσεται από το στόμα των αγίων, με τον Ιησού του Ναυή να βροντοφωνάζει στην έρημο: «Ας ζήσει η Ραάβ η πόρνη», και τον Παύλο να λέει: «Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς», πόσο μάλλον εμείς, εάν προσφέρουμε μετάνοια, θα δεχθούμε τη σωτηρία; Ο παρών καιρός είναι καιρός μετανοίας· διότι είναι μεγάλος ο φόβος των αμαρτημάτων που μας βαραίνουν, εάν η μετάνοια δεν προλάβει την τιμωρία. Ας προφτάσουμε το πρόσωπό Του με εξομολόγηση· ας σβήσουμε την πυρκαγιά των αμαρτημάτων, όχι με πολλά νερά, αλλά με λίγα δάκρυα. Πολύ είναι το πυρ της αμαρτίας, και με λίγο δάκρυ σβήνεται· διότι το δάκρυ σβήνει την πυρκαγιά των αμαρτημάτων και αποπλύνει τη δυσωδία της αμαρτίας.

Και αρχίζει από τους γονείς του Μωυσή, κάποιους άσημους ανθρώπους, που δεν είχαν τίποτε τόσο σπουδαίο όσο το παιδί τους. Γι' αυτό και προχωρώντας αυξάνει το παράδοξο, συγκαταλέγοντας πόρνες γυναίκες και χήρες· διότι, λέει: «Με την πίστη η πόρνη Ραάβ δεν καταστράφηκε μαζί με εκείνους που απείθησαν, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη».

Ομιλία ΚΖ΄. Με πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει εκείνος που εξολόθρευε τα πρωτότοκα. Με πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν σε ξηρά γη· όταν οι Αιγύπτιοι αποπειράθηκαν να κάνουν το ίδιο, καταποντίστηκαν. Με πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν επί επτά ημέρες. Με πίστη η πόρνη Ραάβ δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή υποδέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη.

β΄. Βλέπεις παντού, ότι αυτή δεν μεταβάλλεται σύμφωνα με κάποια ακολουθία, ούτε με νόμο της φύσης, αλλά τα πάντα γίνονται πέρα από κάθε προσδοκία; Επομένως και εδώ τα πάντα γίνονται πέρα από κάθε προσδοκία. Διότι, επειδή έλεγε συνεχώς ότι πρέπει να πιστεύουμε στις μελλοντικές ελπίδες, εύλογα ανέπτυξε όλο αυτόν τον λόγο, αποδεικνύοντας ότι όχι μόνο τώρα, αλλά και εξαρχής, όλα τα θαύματα μέσω αυτής της πίστης έχουν επιτελεστεί και κατορθωθεί. Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν καταστράφηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή υποδέχθηκε τους κατασκόπους ειρηνικά. Είναι, επομένως, αισχρό, εάν φανείτε πιο άπιστοι και από μια πόρνη. Καίτοι εκείνη άκουσε τους άνδρες που της τα ανήγγειλαν, και αμέσως πίστεψε. Γι' αυτό λοιπόν ακολούθησε και το ανάλογο αποτέλεσμα· διότι, ενώ όλοι οι άλλοι καταστράφηκαν, μόνη αυτή διασώθηκε.

Για να μη λένε ότι δεν μπορούμε να γίνουμε σαν τους αγίους. «Την οποία όταν δοκίμασαν να διαβούν οι Αιγύπτιοι, καταποντίστηκαν. Με την πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού περικυκλώθηκαν επί επτά ημέρες.» Έδειξε, λέει, ότι ήταν νερό, μέσω εκείνων που έπεσαν μέσα και πνίγηκαν, έστω και αν, κατά το θέλημα του Θεού, έγινε πιο στερεό από τείχος. «Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν καταστράφηκε μαζί με τους απειθείς, αφού δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη.»

Του ιδίου από την Προς Εβραίους Επιστολή — Εμείς όμως δεν είμαστε από εκείνους που δειλιάζουν και οδηγούνται στην απώλεια, αλλά από εκείνους που πιστεύουν για τη σωτηρία της ψυχής. Η πίστη είναι η βεβαιότητα για όσα ελπίζουμε, η απόδειξη πραγμάτων που δεν βλέπονται. Διότι χάρη σε αυτήν έλαβαν καλή μαρτυρία οι πρεσβύτεροι. Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες δημιουργήθηκαν με τον λόγο του Θεού, ώστε αυτά που βλέπουμε να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα. Με την πίστη ο Άβελ προσέφερε στον Θεό καλύτερη θυσία από τον Κάιν, μέσω της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος, καθώς ο Θεός έδωσε μαρτυρία για τα δώρα του· και μέσω αυτής, αν και πέθανε, ακόμη λαλεί. Με την πίστη ο Ενώχ μετατέθηκε, για να μη δει τον θάνατο, και δεν βρισκόταν πλέον, διότι τον μετέθεσε ο Θεός· διότι πριν από τη μετάθεσή του είχε λάβει τη μαρτυρία ότι υπήρξε ευάρεστος στον Θεό. Χωρίς πίστη, όμως, είναι αδύνατον να του ευαρεστήσει κανείς· διότι εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει, και ότι γίνεται μισθαποδότης σε αυτούς που τον αναζητούν. Με την πίστη ο Νώε, όταν έλαβε θεία αποκάλυψη για όσα δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του· μέσω της οποίας κατέκρινε τον κόσμο, και έγινε κληρονόμος της δικαιοσύνης που προέρχεται από την πίστη. Με την πίστη ο Αβραάμ, όταν κλήθηκε, υπάκουσε να εξέλθει προς τον τόπο που επρόκειτο να λάβει ως κληρονομιά, και εξήλθε χωρίς να γνωρίζει πού πηγαίνει. Με την πίστη παροίκησε στη γη της επαγγελίας σαν να ήταν ξένη, κατοικώντας σε σκηνές μαζί με τον Ισαάκ και τον Ιακώβ, τους συγκληρονόμους της ίδιας επαγγελίας· διότι περίμενε την πόλη που έχει σταθερά θεμέλια, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. Με την πίστη και η ίδια η Σάρρα έλαβε δύναμη να συλλάβει σπέρμα, και παρά την προχωρημένη ηλικία της γέννησε, επειδή θεώρησε αξιόπιστο εκείνον που έδωσε την υπόσχεση. Γι' αυτό και από έναν άνθρωπο, ο οποίος μάλιστα ήταν νεκρωμένος, γεννήθηκαν απόγονοι τόσοι στο πλήθος όσα τα άστρα του ουρανού και σαν την άμμο δίπλα στο χείλος της θάλασσας που είναι αναρίθμητη. Σύμφωνα με την πίστη πέθαναν όλοι αυτοί, χωρίς να έχουν λάβει τις υποσχέσεις, αλλά αφού τις είδαν από μακριά και τις χαιρέτησαν, και αφού ομολόγησαν ότι είναι ξένοι και παρεπίδημοι πάνω στη γη. Διότι εκείνοι που λένε τέτοια πράγματα φανερώνουν ότι αναζητούν πατρίδα. Και αν μεν θυμούνταν εκείνην από την οποία βγήκαν, θα είχαν καιρό να επιστρέψουν· τώρα όμως ορέγονται μια καλύτερη, δηλαδή την επουράνια. Γι' αυτό ο Θεός δεν ντρέπεται γι' αυτούς, να ονομάζεται Θεός τους· διότι τους ετοίμασε πόλη. Με την πίστη ο Αβραάμ προσέφερε τον Ισαάκ, όταν δοκιμαζόταν, και προσέφερε τον μονογενή του αυτός που είχε αναδεχθεί τις υποσχέσεις, προς τον οποίο είχε ειπωθεί ότι μέσω του Ισαάκ θα ονομαστεί το σπέρμα σου, αναλογιζόμενος ότι ο Θεός έχει τη δύναμη να ανασταίνει ακόμη και από τους νεκρούς· γι' αυτό και τον ξαναπήρε πίσω ως παραβολή. Με την πίστη ο Ισαάκ ευλόγησε τον Ιακώβ και τον Ησαύ για μελλοντικά πράγματα. Με την πίστη ο Ιωσήφ, όταν πέθαινε, μνημόνευσε για την έξοδο των υιών Ισραήλ, και έδωσε εντολή για τα οστά του. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν γεννήθηκε, κρύφτηκε για τρεις μήνες από τους γονείς του, διότι είδαν ότι το παιδί ήταν χαριτωμένο, και δεν φοβήθηκαν το διάταγμα του βασιλιά. Με την πίστη ο Μωυσής, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της θυγατέρας του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να κακουχείται μαζί με τον λαό του Θεού, παρά να έχει την πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας· θεωρώντας ως μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου τον ονειδισμό του Χριστού, διότι απέβλεπε στη μισθαποδοσία. Με την πίστη εγκατέλειψε την Αίγυπτο, χωρίς να φοβηθεί τον θυμό του βασιλιά· διότι έμεινε σταθερός σαν να έβλεπε τον αόρατο. Με την πίστη τέλεσε το Πάσχα και την πρόσχυση του αίματος, ώστε να μην τους αγγίξει ο εξολοθρευτής των πρωτοτόκων. Με την πίστη διέβησαν την Ερυθρά θάλασσα σαν από ξηρά, την οποία όταν δοκίμασαν οι Αιγύπτιοι καταποντίστηκαν. Με την πίστη έπεσαν τα τείχη της Ιεριχούς, αφού κυκλώθηκαν για επτά ημέρες. Με την πίστη η Ραάβ η πόρνη δεν χάθηκε μαζί με τους απειθείς, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους με ειρήνη. Και τι άλλο να πω πλέον;