Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 12:13

Για να αποκτήσουμε, λοιπόν, κι εμείς τον Θεό ως φιλάνθρωπο ιατρό για τα ψυχικά μας πάθη, ας πασχίσουμε να γίνουμε τέτοιοι και προς τους αδελφούς μας που σφάλλουν, προσφέροντάς τους τον οίνο της παραίνεσης αναμεμειγμένο με το έλαιο της συμπόνιας, ώστε το χωλό να μην εξαρθρωθεί, αλλά μάλλον να θεραπευθεί, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, έτσι ώστε, αφού γίνουμε συνεργοί του Θεού, να εντρυφήσουμε αιώνια στα αγαθά Του, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα η δόξα, ομού με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων· αμήν.

Ερώτηση του ίδιου προς τον ίδιο μέγα Γέροντα, με μορφή προσευχής: Κύριε Ιησού Χριστέ, ο ιατρός των τραυματισμένων ψυχών, σου προσφέρουμε προσευχές βγαλμένες από τα άγιά σου λόγια, τις οποίες δέξου μέσω του θεράποντός σου. Διότι εσύ ο ίδιος είπες, Άγιε: «Δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι ασθενείς.» Έκανε δε μνεία περί τούτου και ο θεράποντάς σου Παύλος: «Για να μην εκτραπεί το χωλό, αλλά μάλλον να θεραπευτεί.» Είπες, Άγιε, σε μια απόκριση για αυτά: Αν έγινες καλά, γιατί χωλαίνεις; Εκείνος που θεραπεύτηκε δεν χωλαίνει, αλλά περπατά ορθά. Εγώ, επειδή είμαι χωλός και τραυματισμένος, γι' αυτό κραυγάζω, για να επισκεφθείς κι εμένα, όπως επισκέφθηκες και εκείνον που κατέβαινε στην Ιεριχώ και έπεσε στους ληστές. Διότι κι εγώ στους ίδιους ληστές περιέπεσα και τραυματίστηκα. Για να δέσεις και τα δικά μου τραύματα και να με επιβιβάσεις στο άγιό σου κτήνος, δηλαδή στην αγαθή πίστη, και να με εισαγάγεις στο άγιό σου πανδοχείο και να με φροντίσεις, εκεί όπου φροντίζεις όλους τους καταπονούμενους. Δέσποτα, η αιμορροούσα γυναίκα σε πλησίασε από πίσω και, αφού άγγιξε τα ιμάτιά σου, σώθηκε.

Διότι την κατέλαβε, και αντιστάθηκαν στον Σωτήρα όλων Χριστό, κατά τον καιρό της παρουσίας του, οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ όντας χωλοί και τυφλοί· διότι δεν γνώριζαν να βαδίζουν ορθά. Αλλά ούτε και δέχονταν στον νου τους το θείο φως, εκείνοι που δεν αποδέχονταν την πίστη, και κυρίως οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Και γι' αυτό είπε μέσω της φωνής του Δαβίδ: «Υιοί αλλότριοι με εξαπάτησαν, υιοί αλλότριοι πάλιωσαν και χώλαναν από τα μονοπάτια τους». Τους γράφει δε και ο Παύλος λέγοντας: «Γι' αυτό ανορθώστε τα πεσμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ευθείες τις τροχιές για τα πόδια σας, ώστε να μην εκτραπεί το χωλό μέλος, αλλά μάλλον να θεραπευτεί». Και ότι ήταν επίσης τυφλοί, το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Σωτήρας λέγοντας: «Για κρίση ήλθα εγώ στον κόσμο τούτο, ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να δουν, και αυτοί που βλέπουν να γίνουν τυφλοί». Διότι ανέβλεψαν μεν τα έθνη, αν και ποτέ πριν δεν έβλεπαν. Τυφλώθηκαν δε τα πλήθη των Ιουδαίων, αν και έβλεπαν το μυστήριο του Χριστού, τουλάχιστον όσον αφορά τη μυσταγωγία μέσω του νόμου. Ταλανίζει, λοιπόν, την Ιερουσαλήμ και λέει: Αλίμονο πόλη Αριήλ, την οποία πολέμησε ο Δαβίδ· την ονομάζει δε Αριήλ, χρησιμοποιώντας το όνομα που είχε επικρατήσει ως συνήθεια στους πολλούς. Διότι το Αριήλ ερμηνεύεται ως λέων Θεού.

Διότι ομολογουμένως έχουν πέσει στον όλεθρο, μη αποδεχόμενοι το ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα, αλλά προσέχοντας περισσότερο σε διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων, αν και ο Θεός λέει ολοκάθαρα μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Λαέ μου, αυτοί που σας μακαρίζουν, σας πλανούν, και ταράσσουν τον δρόμο των ποδιών σας». Διότι, μιλώντας τους συνεχώς για τον νόμο που δόθηκε μέσω του Μωυσή, εκείνοι που έλαχαν να τους καθοδηγούν, και φωνάζοντας συχνά εκείνο: «Μακάριοι είμαστε, Ισραήλ, διότι τα αρεστά στον Κύριο μας είναι γνωστά», απομάκρυναν τον νου όσων ήταν υπό την εξουσία τους από την αγάπη προς τον Χριστό, και πείθοντάς τους να περιφρονούν τη χάρη του, τους έχουν πλανήσει και έχουν ανακατέψει τον δρόμο των ποδιών τους, μην αφήνοντάς τους να ορθοποδήσουν, δηλαδή να πορευθούν μέσω ευθύγραμμου δρόμου προς τη δικαίωση που προέρχεται από την πίστη, μολονότι ο νόμος δεν τελειοποιεί τίποτα. Επομένως, «Εξεγέρσου», λέει· αυτό είναι ολοκάθαρα εκείνο που εκφράζεται διά της φωνής του Παύλου: «Έγειρε εσύ που κοιμάσαι, και ανάστα από τους νεκρούς, και θα σε φωτίσει ο Χριστός». Και επιπλέον αυτού και το εξής: «Γι' αυτό ανορθώστε τα χαλαρωμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ορθούς δρόμους για τα πόδια σας». Το ότι δε έχουν εκτίσει ποινή πρέπουσα και ισάξια με τις ασέβειές τους, επειδή ύβρισαν τον Χριστό και τόλμησαν, στο μέτρο που εξαρτιόταν από αυτούς, να παραδώσουν στον θάνατο τον αρχηγό της ζωής, το αποδεικνύει λέγοντας: «Αυτή που ήπιε το ποτήρι της οργής από το χέρι του Κυρίου».

Ήταν μάλλον ειδωλολάτρης, και προερχόταν από την αγέλη των πλανεμένων. Αλλά ανοικοδόμησε οίκο για τον Δαβίδ. Διότι η Εκκλησία του Χριστού έχει εγερθεί, και όχι σε έναν μόνο τόπο ή χώρα, αλλά σε όλη την οικουμένη, καθώς την οικοδομούν εκείνοι που κάποτε λάτρευαν την κτίση και ήταν σκοτισμένοι από τη διαβολική ομίχλη, αλλά έπειτα πίστεψαν και φωτίστηκαν, και θαύμασαν υπερβολικά τον κατά σάρκα Χριστό που προήλθε από το σπέρμα του Δαβίδ. Όμως, εκτός από αυτά, πρόσεξε και το εξής: Ο οίκος οικοδομήθηκε για τον Δαβίδ μέσω του αλλογενούς Χιράμ. Ο θεσπέσιος Δαβίδ όμως μετέφερε σε αυτόν την κιβωτό, η οποία βρισκόταν στα χέρια άλλων και κειτόταν κάπου έξω. «Διότι πορεύθηκε», λέει, «και ανέβασε την κιβωτό του Θεού από τον οίκο του Αβεδδαρά στην πόλη του Δαβίδ με ευφροσύνη». Η κιβωτός, η οποία περιείχε τον νόμο που δόθηκε μέσω του Μωυσή, θα μπορούσε να συμβολίζει αυτούς που βρίσκονταν υπό τον νόμο και τη σκιά του. Αυτοί που παλαιότερα ήταν τυφλοί και χωλοί, όταν, έχοντας δεχθεί μέσα τους την πίστη, τον προσκυνήσουν, τότε και αυτοί μαζί με εμάς θα εισαχθούν στον οίκο του Δαβίδ, δηλαδή του Χριστού. Και θα προχωρήσουν κατευθείαν προς κάθε αρετή, και θα διανύσουν τον δρόμο της ευσέβειας προς αυτόν με πόδι ορθό και σταθερό, καθώς ο θεσπέσιος Παύλος τούς παραγγέλλει: «Γι' αυτό, ανορθώστε τα χαλαρωμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ίσιους δρόμους για τα πόδια σας, ώστε το χωλό μέλος να μην εκτραπεί, αλλά μάλλον να θεραπευτεί».

Γράφει, λοιπόν, και αυτός: «Γι' αυτό, ανορθώστε τα εξαντλημένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ίσιους δρόμους για τα πόδια σας», ώστε το χωλό να μην εκτραπεί, αλλά μάλλον να θεραπευτεί. Η θεραπεία δε μιας τέτοιας χωλότητας δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει διαφορετικά, παρά μόνο διά της πίστεως και της αγάπης προς τον Χριστό. Όσοι όμως δεν αποδέχθηκαν την πίστη παρέμειναν στη χωλότητα, και στην εκτροπή του πάθους, σύμφωνα με τα λόγια του μακαρίου Παύλου. Αποτελεί, λοιπόν, συμβολισμό της νοητής χωλότητας του Ισραήλ, το πάθημα που συνέβη στον μηρό του Ιακώβ ενώ πάλευε.

Έλεγαν δε ότι, εάν τελικά, μετά την παύση του διωγμού και αφού παρερχόταν ικανός χρόνος, δινόταν στους προαναφερθέντες η ευκαιρία μετάνοιας σε καιρό ειρήνης, εφόσον μετανοούσαν αληθινά και επιδείκνυαν τον καρπό της μετάνοιάς τους, δεν θα έπρεπε να γίνει ο καθένας δεκτός στον δικό του κληρικό βαθμό, αλλά μετά από ένα χρονικό διάστημα να συμμετέχουν στις συνάξεις της εκκλησίας και στη θεία κοινωνία, στην τάξη όμως των λαϊκών και όχι των κληρικών. Και αυτό ήταν φιλαλήθες και γεμάτο ζήλο. 3. Ο δε αγιώτατος Πέτρος, όντας ευσπλαχνικός και ενεργώντας ως πατέρας όλων, παρακαλούσε και ικέτευε λέγοντας: «Ας τους δεχτούμε καθώς μετανοούν και ας τους ορίσουμε ως κανόνα μετάνοιας να παρευρίσκονται στην εκκλησία, και ας μην τους αποστραφούμε ούτε από τους κλήρους (όπως αναφέρει η είδηση που έφτασε σε εμάς), μήπως τυχόν αυτό τους γίνει αιτία ντροπής και, λόγω της παράτασης του χρόνου, εκείνοι που μια φορά από ανανδρία και αδυναμία ταρακουνήθηκαν και κλονίστηκαν από τον διάβολο, εκτραπούν εντελώς και δεν θεραπευτούν, σύμφωνα με το γεγραμμένο “για να μην εκτραπεί το χωλό, αλλά μάλλον να θεραπευτεί”». Και ο μεν λόγος του Πέτρου ήταν υπέρ του ελέους και της φιλανθρωπίας, ενώ του Μελιτίου και εκείνων που ήταν μαζί του υπέρ της αλήθειας και του ζήλου. Έτσι, υπό την όψη της φαινομενικά ευσεβούς προθέσεως και από τις δύο πλευρές, δημιουργήθηκε το σχίσμα, καθώς οι μεν υποστήριζαν το ένα, και οι δε το άλλο.

Επομένως, αδελφοί, ανορθώστε τα εξαντλημένα ως προς την αρετή χέρια σας και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ίσιους δρόμους για τα πόδια σας, βαδίζοντας τις ευθείες οδούς του Κυρίου: τη δικαιοσύνη, τη σωφροσύνη, την αγάπη, την ταπείνωση, την αλήθεια. Αντίθετα, διεστραμμένοι και σκολιοί δρόμοι είναι οπωσδήποτε το μίσος, το ψεύδος, ο δόλος, ο φθόνος, η πλεονεξία, η υπερηφάνεια και τα παρόμοια με αυτά, τα οποία, όχι μόνο όταν πράττονται, αλλά και μόνο όταν αγαπιούνται και μελετώνται στον νου, καθιστούν τον άνθρωπο άξιο της θείας αποστροφής. Διότι ο μεν άνθρωπος βλέπει το πρόσωπο, ο δε Θεός βλέπει στην καρδιά, και Αυτός είναι που ερευνά τις καρδιές και τα νεφρά.

ΟΜΙΛΙΑ Λ΄. Κάθε παιδαγωγία προς το παρόν δεν φαίνεται να προξενεί χαρά, αλλά λύπη· αργότερα όμως, σε όσους έχουν ασκηθεί μέσω αυτής, αποδίδει ειρηνικό καρπό δικαιοσύνης. Γι' αυτό, ανορθώστε τα χαλαρωμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα· και χαράξτε ευθείες πορείες για τα πόδια σας, ώστε το χωλό να μην παρεκκλίνει, αλλά μάλλον να θεραπευτεί.

Γι' αυτό, ανορθώστε τα χαλαρωμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάντε ευθείες τις τροχιές για τα πόδια σας, ώστε να μην εκτραπεί το μέλος που χωλαίνει, αλλά μάλλον να θεραπευθεί. Απευθύνεται σε αυτούς σαν να μιλάει σε δρομείς, σε πυγμάχους και σε πολεμιστές. Βλέπεις πώς τους εξοπλίζει, πώς τους ανυψώνει το ηθικό; Εδώ τα λέει αυτά αναφορικά με τους λογισμούς τους. Βαδίζετε ορθά, λέει, δηλαδή χωρίς να αμφιβάλλετε. Διότι, αν η παιδαγωγία προέρχεται από αγάπη, αν πηγάζει από πατρική φροντίδα, αν καταλήγει σε αγαθό σκοπό –καθώς αυτό το αποδεικνύει και με πράξεις, και με λόγια, και με τα πάντα– για ποιο λόγο αποθαρρύνεστε; Επειδή τέτοιοι είναι όσοι έχουν απελπιστεί, όσοι δεν ενδυναμώνονται από την ελπίδα των μελλόντων αγαθών. Βαδίζετε ορθά, λέει, ώστε να μην επιδεινωθεί η χωλότητα, αλλά να μεταβληθεί και να επανέλθει στην προηγούμενη υγιή κατάσταση· διότι αυτός που τρέχει ενώ χωλαίνει, επιδεινώνει το κακό. Βλέπεις ότι εξαρτάται από εμάς το να θεραπευθούμε πλήρως; Επιδιώκετε την ειρήνη με όλους και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο. Εκείνο που έλεγε και παραπάνω, «Να μην εγκαταλείπετε τις συνάξεις σας», αυτό ακριβώς υπαινίσσεται και εδώ. Διότι τίποτε δεν καθιστά τους ανθρώπους τόσο εύκολους στην ήττα και τόσο ευάλωτους κατά τη διάρκεια των πειρασμών, όσο η διάσπαση. Και δες πώς: Διάσπασε μια στρατιωτική φάλαγγα στον πόλεμο, και οι εχθροί δεν θα χρειαστούν καν κόπο, αλλά θα τους αιχμαλωτίσουν σαν να ήταν ήδη δεμένοι, βρίσκοντάς τους μεμονωμένα και όντας εξαιτίας αυτού πιο αδύναμοι. Επιδιώκετε την ειρήνη με όλους, λέει. Επομένως, ακόμη και με εκείνους που σας κάνουν κακό.

Διότι όποιον αγαπά ο Κύριος τον παιδαγωγεί, και μαστιγώνει κάθε υιό που αποδέχεται· υπομείνετε την παιδαγωγία· ο Θεός σας συμπεριφέρεται ως προς υιούς. Διότι ποιος είναι υιός, τον οποίο δεν παιδαγωγεί ο πατέρας; Εάν όμως είστε χωρίς παιδαγωγία, της οποίας όλοι έχουν γίνει μέτοχοι, άρα είστε νόθοι, και όχι υιοί. Έπειτα, τους μεν σαρκικούς μας πατέρες τους είχαμε παιδαγωγούς, και τους σεβόμασταν· δεν θα υποταχθούμε πολύ περισσότερο» Εάν τα πάθη των πλησίον δεν μας αφυπνίζουν, λέγει, τουλάχιστον τα πάθη του Δεσπότου μας διεγείρουν προς τούτο, στο να αγωνιζόμαστε υπέρ των ψυχών μας. «Στον Πατέρα των πνευμάτων, και θα ζήσουμε; Διότι εκείνοι μεν για λίγες ημέρες, όπως τους φαινόταν ορθό, μας παιδαγωγούσαν· αυτός όμως για το συμφέρον μας, ώστε να γίνουμε μέτοχοι της αγιότητός του. Και κάθε παιδαγωγία προς το παρόν δεν φαίνεται να προξενεί χαρά, αλλά λύπη· αργότερα όμως καρπό ειρηνικό σε εκείνους που δι' αυτής» Ή των χαρισμάτων εννοεί, ή των προσευχών, ή των δυνάμεων. «έχουν γυμναστεί αποδίδει δικαιοσύνης. Γι' αυτό ανορθώστε τα χαλαρωμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και κάνετε ορθές πορείες για τα πόδια σας, ώστε να μην εκτραπεί το χωλό, αλλά μάλλον να θεραπευτεί.

«Αναθαρρήστε, μη φοβάστε. Ιδού ο Θεός ημών.» «Ιδού, ο Κύριος ημών έρχεται με δύναμη.» «Ιδού, ο μισθός του είναι μαζί του και το έργο του ενώπιόν του.» «Κύριε παντοκράτορα, Θεέ του Ισραήλ, ψυχή που στενάζει και πνεύμα που κυριεύεται από ακηδία έκκραξαν προς εσένα· Κύριε, άκουσε, Κύριε, ελέησε, διότι είσαι Θεός ελεήμων.» «Ανορθώστε τα πεσμένα χέρια και τα παραλυμένα γόνατα, και χαράξτε ίσιους δρόμους για τα πόδια σας, ώστε να μην εκτραπεί το χωλό, αλλά μάλλον να θεραπευτεί.» Η υπερβολική κατήφεια γίνεται αιτία αμαρτίας.