Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 12:24

Παρατήρησε δε, ότι δεν είπε πως δεν επιθυμεί κάθε αίμα, αλλά το συγκεκριμένο αίμα, αυτό που προέρχεται από τα συγκεκριμένα ζώα. Διότι για το αίμα που εκχέεται στα έσχατα των αιώνων εις άφεσιν αμαρτιών (το οποίο και ομιλεί ανώτερα από εκείνο του Άβελ), δεν θα μπορούσε να πει ότι δεν το επιθυμεί, αλλά μεταθέτει τις θυσίες στο πνευματικό επίπεδο, επειδή πρόκειται να γίνει και μετάθεση της ιερωσύνης. Διότι, εάν απορρίπτει τις σωματικές θυσίες, είναι προφανές ότι απορρίπτει και τον κατά νόμον αρχιερέα. Επειδή πώς είναι δυνατόν να τελειωθούν στα χέρια οι κατά νόμον αρχιερείς, εφόσον το κριάρι του ολοκαυτώματος, επί του οποίου επέθεταν τα χέρια τους, δεν προσάγεται πλέον; Και πώς να ραντιστούν αυτοί που δεν ραντίζονται πλέον με το αίμα;

Ονομάζει δε επουράνια, και πολύ δικαιολογημένα, την κλήση που γίνεται δια του Χριστού· διότι ο Θεός των όλων θα χαρίσει σε όσους έχουν κληθεί μέσω Αυτού, όχι πρόσκαιρα και ευμάραντα αγαθά και όσα έδινε στους αρχαιότερους ο νόμος δια του Μωυσή, αλλά όσα παρατείνονται για έναν αιώνιο βίο σε εκείνους που άπαξ αξιώθηκαν να τα λάβουν και η απόκτησή τους είναι αναφαίρετη. Αποκληθήκαμε δε και με άλλον τρόπο επουράνιοι, με τον Χριστό να πρωτεύει και να γίνεται για εμάς οδός και θύρα. Γι' αυτό εξάλλου και ο Παύλος λέει «Και καθώς φορέσαμε την εικόνα του χοϊκού, ας φορέσουμε και την εικόνα του επουράνιου», και πάλι «Ο πρώτος άνθρωπος πλάστηκε από τη γη και είναι χοϊκός, ο δεύτερος από τον ουρανό. Όποιος είναι ο χοϊκός, τέτοιοι είναι και οι χοϊκοί, και όποιος είναι ο επουράνιος, τέτοιοι είναι και οι επουράνιοι». Έχουμε γίνει λοιπόν επουράνιοι, διότι μορφωνόμαστε κατά τον Χριστό δια του Πνεύματος, ο Οποίος είναι από τον ουρανό· γι' αυτό, αν και περπατάμε πάνω στη γη, έχουμε «το πολίτευμα στους ουρανούς». Διότι εμείς δεν έχουμε προσέλθει όμοια με τους αρχαίους σε «φωτιά που ψηλαφιέται και σε γνόφο και σε σκοτάδι και σε θύελλα και σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή ρημάτων», αλλά μάλλον έχουμε προσέλθει «στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανήγυρη και σε εκκλησία πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον κριτή Θεό των πάντων και σε πνεύματα δικαίων που έχουν τελειωθεί και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από εκείνο του Άβελ».

Καταβόησε λοιπόν εναντίον του Κάιν το αίμα εκείνου που φονεύθηκε από αυτόν. «Διότι η φωνή», λέει, «του αίματος του αδελφού σου βοά προς εμένα». Απέδωσε δε και ο θείος Παύλος φωνή στο τίμιο αίμα του Χριστού· διότι είπε ότι αυτό λαλεί καλύτερα από εκείνο του Άβελ· διότι το μεν κατέκρινε τον φονιά και εξέπεμπε κατά κάποιον τρόπο φωνή κατηγορίας, το δε έγινε σωτήριο για τον κόσμο και εξασφάλισε σε αυτόν την άφεση των παραπτωμάτων. Διότι το αίμα του Χριστού μας καθαρίζει από κάθε αμαρτία, καθώς έχει γραφτεί. Επομένως η απώλεια των εθνών, δηλαδή τα αίματά τους που αναζητήθηκαν από τον Θεό, απέκτησε δύναμη κραυγής και προκάλεσε τον Δημιουργό των πάντων σε οργή εναντίον εκείνων που τους φόνευσαν. Διότι όπως το αίμα του Άβελ λέγεται ότι βόησε προς τον Θεό, όχι επειδή βεβαίως το ίδιο είχε δική του φωνή, αλλά διότι ο Θεός αποστράφηκε την ατοπία της πράξης· έτσι θα το κατανοήσει κανείς και για εκείνους που προσκυνούν τους δαίμονες. Διότι, αν και δεν γνωρίζουν τον Θεό των πάντων και εξαιτίας αυτού δεν βόησαν προς αυτόν, ωστόσο, επειδή αδικήθηκαν από τον Σατανά, μέσω της ίδιας της κατάστασης κατά κάποιον τρόπο αναφώνησαν, ζητώντας οπωσδήποτε βοήθεια για τους εαυτούς τους. <Ελέησόν με, Κύριε, δες την ταπείνωσή μου.> (A f. 66) Αναγωγικά δε, αφού ο Ψαλμωδός μνημόνευσε την κραυγή των πενήτων την οποία δεν λησμόνησε ο Θεός, παρουσίασε αμέσως ποια ήταν η κραυγή εκ μέρους των πενήτων εθνών.

Αλλά το μεν αίμα του Άβελ ίσως κατακραύγαζε μόνο εναντίον του φονιά· το δε τίμιο αίμα του Χριστού, από τη μία κατακραύγαζε εναντίον της ωμότητας και της αχαριστίας των Ιουδαίων, από την άλλη, απάλλαξε τον κόσμο από την αμαρτία, αφού χύθηκε υπέρ αυτού. Γι' αυτόν τον λόγο, λέει ο θεσπέσιος Παύλος: «Προσήλθαμε εμείς, που δικαιωθήκαμε μέσω της πίστης, στον ραντισμό του αίματος, το οποίο ομιλεί καλύτερα από το αίμα του Άβελ». Θα ταίριαζε δε, νομίζω, να προσθέσουμε στα όσα ειπώθηκαν και εκείνο: «Διότι», λέει, «μετά τον θάνατο του Άβελ, ο Αδάμ γνώρισε την Εύα τη γυναίκα του, και αυτή συνέλαβε και γέννησε υιό, και του έδωσε το όνομα Σηθ, λέγοντας: Ο Θεός ανέστησε για μένα ένα άλλο σπέρμα στη θέση του Άβελ, τον οποίο σκότωσε ο Κάιν». Έπειτα, μετά από άλλα λέει: «Ο Αδάμ έζησε διακόσια τριάντα έτη· και γέννησε υιό σύμφωνα με τη μορφή του και σύμφωνα με την εικόνα του, και του έδωσε το όνομα Σηθ». Παρατήρησε λοιπόν ότι μετά τον θάνατο του Άβελ, γεννιέται πάλι υιός, ο Σηθ, ο οποίος είναι ομοιότατος με εκείνον που πλάστηκε κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού, δηλαδή με τον Αδάμ. Διότι, μετά τον κατά σάρκα θάνατο του Εμμανουήλ, βλάστησε αμέσως άλλο σπέρμα στον Αδάμ, το οποίο έχει πλούσιο μέσα του το υπέρτατο κάλλος της θείας εικόνας· «Διότι εμείς που πιστεύουμε, αναμορφωνόμαστε προς τον Χριστό μέσω του Πνεύματος».

Διότι αυτό νομίζω ότι δηλώνει η επίθεση των χειρών στο μοσχάρι: αυτός που μέσω του αίματός του εισήλθε στα Άγια των αγίων, και εξασφάλισε για εμάς άγια λύτρωση, και με μία προσφορά τελειοποίησε για πάντα αυτούς που αγιάζονται, σύμφωνα με τα λόγια του μακαρίου Παύλου· αυτός είναι που με τον ραντισμό του δικού του αίματος αγιάζει την Εκκλησία, και μάλιστα πλούσια. «Διότι θα βουτήξει», λέει, «ο ιερέας το δάχτυλό του στο αίμα, και θα ραντίσει από το αίμα επτά φορές με το δάχτυλο ενώπιον του Κυρίου». «Διότι έχουμε προσέλθει», λέει, «στην επουράνια Ιερουσαλήμ, και στην Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στο αίμα του ραντισμού το οποίο μιλάει καλύτερα από το αίμα του Άβελ». Διότι το μεν αίμα του Άβελ κραύγαζε προς τον Θεό, καταδικάζοντας τον φονιά, ενώ το τίμιο αίμα του Σωτήρα όλων μας Χριστού μιλάει προς τον Θεό για εμάς τα καλύτερα. Διότι χύθηκε ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων.

Και σε όλες τις εναντίον του επιβουλές των Ιουδαίων συμβαίνει το ίδιο· τότε καθίσταται πιο λαμπρός, όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του Ααρών. Επαναστάτησαν εναντίον του και τον έκαναν πιο λαμπρό· διότι εξαιτίας αυτού στολίζεται με το ιερατικό ένδυμα, και του περιτίθεται η κίδαρις και ο υπόλοιπος διάκοσμος της στολής, ώστε να είναι αναμφισβήτητη η χειροτονία του, και ώστε στο εξής να θαυμάζεται από τα χάλκινα πέταλα. Γνωρίζετε βεβαίως την ιστορία· γι' αυτό και παρατρέχω τη διήγηση. Και αν θέλετε, ας εξετάσουμε πάλι τα ίδια από την αρχή. Ο Κάιν σκότωσε τον αδελφό του, αλλά με αυτό μάλλον τον ωφέλησε· διότι άκουσε τι λέει: «Η φωνή του αίματος του αδελφού σου βοά προς εμένα»· και πάλι αλλού λέει, «σε αίμα, που λαλεί καλύτερα από εκείνο του Άβελ». Τον απάλλαξε από την αβεβαιότητα του μέλλοντος, του αύξησε τον μισθό· όλοι μάθαμε την αγάπη που είχε ο Θεός προς αυτόν. Διότι σε τι αδικήθηκε, εφόσον δέχτηκε τον θάνατο νωρίτερα; Σε τίποτα. Διότι, πες μου, τι κερδίζουν όσοι πεθαίνουν αργότερα; Τίποτα· επειδή η ευημερία δεν εξαρτάται από το αν θα ζήσει κανείς πολλά ή λίγα χρόνια, αλλά από το να χρησιμοποιήσει τη ζωή του με τον δέοντα τρόπο. Οι τρεις παίδες ρίχτηκαν στο καμίνι, και εξαιτίας αυτού έγιναν πιο λαμπροί· ο Δανιήλ στον λάκκο, και από αυτό κατέστη πιο περιφανής.

Ομιλία ΛΒ΄. Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος ψηλαφητό, και σε φωτιά που καίει, σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα, και σε ήχο σάλπιγγας, και σε φωνή λόγων, την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί άλλος λόγος (διότι δεν μπορούσαν να αντέξουν την προσταγή: «Ακόμη και θηρίο αν αγγίξει το όρος, θα λιθοβοληθεί»· και, (τόσο φοβερό ήταν το θέαμα) ο Μωυσής είπε: «Είμαι γεμάτος φόβο και τρόμο»)· αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών, και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανήγυρη και Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι εγγεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό που είναι κριτής των πάντων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού, το οποίο λαλεί ανώτερα από το αίμα του Άβελ.

Το ότι τα όσα συνέβησαν τότε στο όρος ήταν γεμάτα φρίκη, είναι φανερό από αυτά που έλεγαν: «Ας μη μας μιλήσει ο Θεός, αλλά ας μας μιλήσει ο Μωυσής». Διότι δεν μπορούσαν να αντέξουν, λέει, την προσταγή: «Ακόμη και θηρίο αν αγγίξει το όρος, θα λιθοβοληθεί»· και (τόσο φοβερό ήταν το θέαμα), που ο Μωυσής είπε: «Είμαι έκφοβος και έντρομος». Τι το παράξενο, λοιπόν, αν αναφέρει ότι ο λαός βίωσε τέτοια συναισθήματα, όταν και ο ίδιος που εισήλθε στον γνόφο, όπου βρισκόταν ο Θεός, λέει: «Είμαι έμφοβος και έντρομος»; Αντιθέτως, εσείς έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε πανήγυρη μυριάδων αγγέλων, και σε Εκκλησία πρωτοτόκων που έχουν καταγραφεί στους ουρανούς, και στον Θεό που είναι κριτής των πάντων, και σε πνεύματα δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον μεσίτη της νέας διαθήκης, τον Ιησού, και σε αίμα ραντισμού που μιλάει ανώτερα από το αίμα του Άβελ. Δες μέσα από πόσα σημεία έδειξε την υπεροχή της Καινής απέναντι στην Παλαιά Διαθήκη. Διότι αντί της κάτω Ιερουσαλήμ υπάρχει η επουράνια: «Επειδή έχετε προσέλθει, λέει, στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ»· αντί του Μωυσή ο Ιησούς: «Και σε μεσίτη, λέει, νέας διαθήκης, τον Ιησού»· και αντί του λαού, όλοι οι άγγελοι: «Και σε πανήγυρη μυριάδων αγγέλων, λέει». Και ποιους ονομάζει πρωτοτόκους λέγοντας, «Και σε Εκκλησία πρωτοτόκων»; Όλους τους χορούς των πιστών. Και αυτούς τους ίδιους ονομάζει «πνεύματα δικαίων που έχουν τελειωθεί». Μη θλίβεστε, λοιπόν· μαζί με αυτούς θα είστε, λέει.

Τι είναι αυτό που λέει: «στο αίμα του ραντισμού, το οποίο λαλεί καλύτερα από του Άβελ»; Διότι, μήπως μίλησε το αίμα του Άβελ; Ναι· και το πώς, άκουσέ το από τον Παύλο που λέει: «Με την πίστη ο Άβελ πρόσφερε ανώτερη θυσία από τον Κάιν, δια της οποίας έλαβε τη μαρτυρία ότι είναι δίκαιος· και δι' αυτής, αν και πέθανε, ακόμη λαλεί». Αυτό το αποδεικνύει και ο Θεός λέγοντας: «Η φωνή του αίματος του αδελφού σου βοά προς εμένα». Είτε, λοιπόν, αυτό μπορεί να πει κανείς, είτε ότι ακόμη και τώρα μνημονεύεται· αλλά όχι όμως όπως το αίμα του Χριστού. Διότι τούτο καθάρισε τους πάντες, και εκπέμπει φωνή λαμπρότερη και σαφέστερη, όσο μεγαλύτερη είναι η μαρτυρία που κατέχει μέσα από τα ίδια τα γεγονότα.

Διότι τέτοια είναι η πόλη του Θεού, η οποία περιλαμβάνει την Εκκλησία των πρωτοτόκων, τα πνεύματα των δικαίων, την πανήγυρη των αγγέλων, το αίμα του ραντισμού, διά του οποίου ενώθηκαν τα πάντα, και ο ουρανός δέχθηκε τα της γης, και η γη τα του ουρανού, και επήλθε η ειρήνη που από παλαιά ποθούσαν και οι άγγελοι και οι άγιοι.

Επειδή θέλησε να κληρονομήσει και αυτός την επαγγελία, λέει, και παρόλο που με δάκρυα αναζήτησε επίμονα αυτήν ακριβώς την επαγγελία, αποδοκιμάστηκε, επειδή δεν βρήκε τόπο μετανοίας. Διότι δεν μετανόησε, λέει. Πώς άλλωστε, αφού έλεγε: «Πλησιάζουν οι ημέρες του πένθους του πατέρα μου, και θα σκοτώσω τον αδελφό μου τον Ιακώβ»; «Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, και που φλέγεται με φωτιά, και σε γνόφο, και σε σκοτάδι, και σε θύελλα.» Έχοντας ήδη σε πολλά συγκρίνει τη Νέα με την Παλαιά, και έχοντας δείξει ότι αυτή είναι πολύ ανώτερη από εκείνη, πάλι και εδώ συγκρίνει συνοπτικά, τοποθετώντας τον Ιησού αντί του Μωυσή, και αντί για λαό μυριάδες αγγέλων, και αντί για όρος τον ουρανό. «Ούτε σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή λόγων, την οποία όσοι άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί άλλος λόγος. Διότι δεν μπορούσαν να υποφέρουν την προσταγή: Κι αν ακόμη θηρίο αγγίξει το όρος, θα λιθοβοληθεί. Και τόσο φοβερό ήταν το θέαμα, ώστε ο Μωυσής είπε: Είμαι γεμάτος φόβο και τρόμο. Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών, και στην πόλη του ζώντος Θεού, στην επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανηγυρική σύναξη, και σε Εκκλησία πρωτοτόκων που είναι εγγεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή των πάντων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού, που μιλάει καλύτερα από ό,τι εκείνο του Άβελ. Προσέξτε να μην απορρίψετε αυτόν που μιλάει.» Σαν να είναι δηλαδή παρών κάποιος βασιλιάς.

Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, και σε φωτιά που καίει, και σε σκοτάδι, και σε θύελλα, και σε ήχο σάλπιγγας, και σε φωνή λόγων, για την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί άλλος λόγος (διότι δεν μπορούσαν να υποφέρουν αυτό που τους διατασσόταν), αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών, και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων που πανηγυρίζουν, και στην Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι εγγεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή των πάντων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από τον Άβελ. Έτσι λοιπόν, τόσο ο προφητικός λόγος όσο και το αποστολικό κήρυγμα δίνουν φτερά στον νου μας προς τα ουράνια, και μας προτρέπουν να συλλογιζόμαστε και να ατενίζουμε τα εκεί κάλλη, και να παρατηρούμε την πανήγυρη των αγίων που κατοικούν και ευφραίνονται σε αυτά, και μας εισάγουν και μας υπόσχονται τα θεαυγή και ξεκάθαρα δόγματα του Ευαγγελίου: ότι δηλαδή οίκος του Θεού είναι η Εκκλησία του Θεού, όπως φρονεί και ο θείος Απόστολος.

Αυτός είναι ο παράδεισος, ω Γρηγόριε, στον οποίο αρπάχτηκε ο Παύλος και στον οποίο εισήλθε ο Μέγας Βασίλειος μαζί με τους υπόλοιπους αγίους, και στον οποίο άνοιξε την είσοδο για όλους τους αγίους του ο Χριστός, όπως ακριβώς διδάσκει την Εκκλησία του ο θείος Παύλος λέγοντας τα εξής: «Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για την είσοδο στα άγια διά του αίματος του Ιησού, την οποία εγκαινίασε για εμάς ως οδό πρόσφατη και ζωντανή διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας μέγαν ιερέα στον οίκο του Θεού, ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως», και λίγο μετά: «Διότι δεν έχετε προσέλθει σε όρος που μπορεί να ψηλαφηθεί, ούτε σε φωτιά που καίει, ούτε σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα, ούτε σε ήχο σάλπιγγας και σε φωνή ρημάτων, την οποία όσοι την άκουσαν παρακάλεσαν να μην τους απευθυνθεί πλέον άλλος λόγος», και στη συνέχεια: «Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλων, σε πανηγυρική σύναξη και Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς, και στον Θεό, τον κριτή όλων, και στα πνεύματα των δικαίων που έχουν φτάσει στην τελειότητα, και στον Ιησού, τον μεσίτη της νέας διαθήκης, και στο αίμα του ραντισμού που λαλεί καλύτερα από το αίμα του Άβελ.» Αυτός είναι ο παράδεισος, η νέα Ιερουσαλήμ στους ουρανούς, στην οποία γνωρίζω ότι στέκεται και η πύρινη ρομφαία, η οποία στρέφεται και επιτρέπει την είσοδο σε αυτήν στους μεν αγίους, ενώ στους αναξίους την αποκλείει με τρόπο φοβερό.