Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 13:12

Απορρίπτοντας δε ο Θεός και Πατέρας τη λατρεία κατά τον νόμο ως πιο γήινη, έστρεψε την προσοχή του στη θυσία του Σωτήρα μας Χριστού. Το δε «προσέσχε», δηλώνει το ότι ευαρεστήθηκε. Έπειτα, τι συνέβη επιπλέον; Επιπλήχθηκε ο Κάιν επειδή δεν έκανε σωστά τη μοιρασιά, και αφού ελέγχθηκε, αρρώστησε από τον φθόνο και όρμησε απερίσκεπτα στον φόνο. Νουθετούσε και ο Θεός εν τω Υιώ τον λαό των Ιουδαίων, απαιτώντας από αυτούς τα ανώτερα ως προσφορά, προστάζοντάς τους να μετατρέψουν τη λατρεία κατά τον νόμο σε πνευματική καρποφορία και προτρέποντάς τους να μεταπλάσουν το γράμμα σε αλήθεια. Εκείνοι όμως, ελεγχόμενοι εξοργίζονται, και κυριεύονται μεν από τον πατρικό φθόνο, επιθυμούν δε φονικά και άδικα τον θάνατο του Σωτήρα μας Χριστού. Εξαπάτησε ο Κάιν τον Άβελ και, αφού τον πήρε στο πεδίο, τον κατέστησε νεκρό· ομοίως εξαπάτησαν, στο μέτρο που εξαρτιόταν από αυτούς, οι Ιουδαίοι τον Χριστό, στέλνοντας τον προδότη με σχήμα φίλου, ο οποίος, φτάνοντας σε αυτόν για να τον παραδώσει, τον ασπαζόταν απατηλά λέγοντας: «Χαίρε, ραββί». Αλλά και αφού τον πήραν στο πεδίο, δηλαδή έξω από την πύλη, τον θανάτωσαν. Διότι «έξω από την πύλη» έπαθε για εμάς και υπέρ ημών ο Χριστός.

Όμως το σωτήριο πάθος καθαίρεσε τις αρχές, θριάμβευσε επί των κοσμοκρατόρων αυτού του αιώνα, ελευθέρωσε τους πάντες από την τυραννία του διαβόλου, μας προσήγαγε στον Θεό. Διότι με την πληγή του εμείς θεραπευτήκαμε, και σήκωσε τις αμαρτίες μας στο σώμα του πάνω στο ξύλο, και εκείνος μεν καταπονήθηκε, εμείς όμως σωθήκαμε, και το πάθος του έγινε για εμάς ασφάλεια και τείχος. Διότι μας εξαγόρασε από την κατάρα του νόμου, γινόμενος για χάρη μας κατάρα, και επειδή ο ίδιος έπαθε όταν δοκιμάστηκε, βοήθησε όσους δοκιμάζονται, και έπαθε έξω από την πόλη, για να αγιάσει με το δικό του αίμα τον λαό.

Διότι ήταν αδύνατον αίμα τράγων και ταύρων να αφαιρέσει αμαρτίες. Έπαθε μάλιστα έξω από την πύλη, για να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα, όπως λέει ο Παύλος. Διότι έπαθε, όχι βέβαια για τον εαυτό του, κάθε άλλο, αλλά για όλη την οικουμένη.

Διότι, είτε ως μοσχάρι είτε ως ερίφιο νοηθεί ο Χριστός ως θυσία υπέρ της αμαρτίας, δεν θυσιάστηκε μόνο υπέρ των εθνών, αλλά για να ελευθερώσει και τον ίδιο τον Ισραήλ, ο οποίος υπέμεινε μεγάλη καταδίκη εξαιτίας της παραβάσεως του νόμου. Και το μαρτυρεί γράφοντας ο σοφότατος Παύλος: «Γι' αυτό και ο Υιός, για να αγιάσει τον λαό διά του ιδίου αυτού αίματος, έπαθε έξω από την πύλη». Ποιος είναι λοιπόν άραγε ο σκοπός της παραβολής; Ας ερευνήσουμε την αιτία για την οποία ειπώθηκε, διότι έτσι θα γνωρίσουμε την αλήθεια. Είπε λοιπόν αυτός ο μακάριος Λουκάς λίγο πιο πριν σχετικά με τον Σωτήρα όλων μας Χριστό: «Πλησίαζαν δε σε αυτόν όλοι οι τελώνες και οι αμαρτωλοί για να τον ακούσουν· και γόγγυζαν οι Φαρισαίοι και οι Γραμματείς, λέγοντας, ότι Αυτός δέχεται αμαρτωλούς και συντρώγει μαζί τους».

Η μεν δαμάλα λοιπόν αναφέρεται λόγω της υποταγής και του ότι τέθηκε υπό τον νόμο ως καθοδηγητή. Κόκκινη δε, επειδή ο τρόπος της θείας οικονομίας πραγματοποιήθηκε με αίμα για εμάς και προς χάριν μας. Άμωμη δε, λόγω του αναμάρτητου, διότι δεν γνώρισε αμαρτία. Και χωρίς να έχει δοκιμάσει εργασία και ζυγό, λόγω της ελευθερίας Του ως προς τη θεότητα και επειδή του ήταν ξένη η δουλεία, παρόλο που έγινε όμοιος με εμάς και έλαβε μορφή δούλου. «Και θα δώσουν», λέει, «τη δαμάλα στον ιερέα Ελεάζαρ, θα την βγάλουν έξω από την παρεμβολή σε τόπο καθαρό, και θα τη σφάξουν μπροστά του». Ο δε ιερέας αποτελεί τύπο των ιερών και αγιασμένων ανθρώπων, οι οποίοι έχουν χριστεί με το Άγιο Πνεύμα. Επειδή ακριβώς και σε εμάς που έχουμε πιστέψει έχει ειπωθεί κάπου μέσω της φωνής του αγίου: «Εσείς δε είστε γένος εκλεκτό, βασίλειο ιεράτευμα, έθνος άγιο». Σε εμάς λοιπόν τους ιερούς, στο εκλεκτό γένος και στο άγιο έθνος, δόθηκε ο Χριστός από τον Θεό και Πατέρα, ως αγιασμός και απολύτρωση, ως σοφία και δικαιοσύνη, ως Σωτήρας και Λυτρωτής, και όπως γράφει ο θεσπέσιος Παύλος, «έπαθε έξω από την πύλη». Εκεί δήλωσε ότι πρέπει να πάμε και εμείς, φέροντας τον ονειδισμό Του, δηλαδή τον δικό μας σταυρό.

«Αυτό δε που τώρα ζω στη σάρκα, το ζω με την πίστη στον Υιό του Θεού, ο οποίος με αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό του για εμένα.» Επομένως, όλοι εμείς ανήκουμε στον Χριστό, και μέσω αυτού έχουμε συμφιλιωθεί με τον Πατέρα, αφού εκείνος έπαθε σαρκικά για εμάς, ώστε να μας αναδείξει καθαρισμένους. Διότι είναι γραμμένο: «Γι' αυτό και ο Ιησούς, για να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα, έπαθε έξω από την πύλη.» Και πάλι: «Και εμάς, που κάποτε ήμασταν αποξενωμένοι και εχθροί στη διάνοια μέσα στα πονηρά έργα, τώρα μας συμφιλίωσε στο σώμα της σάρκας του μέσω του θανάτου, για να μας παρουσιάσει άγιους και άμωμους ενώπιόν του.» Κατανόησε, λοιπόν, πώς αποκαλεί «δικό του αίμα» και «δική του σάρκα» αυτήν που προσφέρθηκε για εμάς, ώστε να μην ισχυριζόμαστε ότι ανήκει σε κάποιον άλλον υιό πέραν αυτού, ο οποίος να νοείται ξεχωριστά, να έχει τιμηθεί με απλή συνάφεια, να έχει επίκτητη δόξα και όχι ουσιώδη υπεροχή, και να του έχει επιτεθεί ως κάλυμμα και σαν προσωπείο το όνομα της υιότητας και της ανώτερης από όλα θεότητας.

Όταν δε αφαιρούνται τα εντόσθια του μόσχου και προσφέρονται στο θυσιαστήριο, το υπόλοιπο σώμα κατακαίγεται έξω από το στρατόπεδο. Διότι αυτός είναι το ιερό θύμα, που ευωδιάζει με τις αρετές, τύποι των οποίων θα ήταν τα εντόσθια, καθώς οι αρετές είναι κατά κάποιον τρόπο κρυμμένες μέσα μας και βρίσκονται εσωτερικά στον νου. Αυτός είναι και εκείνος που έπαθε έξω από την πύλη, και με τον θάνατο της δικής του σάρκας καθαρίζει τους μολυσμένους: «Διότι η στάχτη της δαμάλεως, ραντίζοντας τους μολυσμένους, αγιάζει, λέει, προς την καθαρότητα της σάρκας». Επομένως, ένας και ο αυτός είναι ο Εμμανουήλ, και ευωδιάζει στις άγιες σκηνές, εννοώ βέβαια στις Εκκλησίες· έπαθε όμως και έξω από την πύλη, όπου πρέπει να εξέλθουμε και εμείς φέροντας τον ονειδισμό του, όπως είπε ο θεσπέσιος Παύλος.

Το δε υπόλοιπο σώμα κατακαίγεται, αφού μεταφερθεί έξω από την παρεμβολή. Και ο Χριστός παρομοιάζεται με μοσχάρι, ως ευρισκόμενος εκτός ζυγού αλλά και υπό ζυγόν. Διότι, αν και Θεός κατά φύση, υπήχθη στον νόμο εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης. Διότι, μήπως το μικρό μοσχάρι δεν είναι μεν ασυνήθιστο στον ζυγό, ανήκει όμως σε φύση που τίθεται υπό ζυγόν; ΠΑΛΛ. Έτσι είναι. ΚΥΡ. Επομένως, πάλι κατ' οικονομίαν ονομάστηκε μοσχάρι ο Χριστός, για να κατανοηθεί ταυτόχρονα από εμάς και το ασυνήθιστο της θεότητος του Λόγου προς τη δουλεία, αλλά και το ότι βρέθηκε σε φύση υπό ζυγόν ως προς την ανθρώπινη διάσταση. Και σφάζεται υπέρ της αγίας σκηνής και εκείνων που έθεσαν πάνω του τα χέρια τους. αυτοί δε είναι Λευίτες και ιερείς. διότι πέθανε υπέρ της Εκκλησίας και όσων έχουν αφιερωθεί σε αυτόν διαμέσου της πίστεως. Και ότι ο θάνατος του Εμμανουήλ είναι ιερός και ευπρόσδεκτος στον Θεό και Πατέρα ως θυσία, μπορείς να το κατανοήσεις από το ότι το αίμα χύνεται στο άγιο θυσιαστήριο και το χρίει, και καίγονται ως θυμίαμα τα εντόσθια, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελούν τύπο των εσωτερικών και νοερών αρετών, στις οποίες υπάρχει η πνευματική ευωδία, και όχι με έναν μόνο τρόπο, εφόσον πολλά είναι τα εντόσθια, το λίπος, τα νεφρά και ο λοβός του ήπατος. Το υπόλοιπο σώμα κατακαίγεται έξω από την παρεμβολή. Διότι έξω από την πύλη έπαθε ο Χριστός. έτσι γράφει άλλωστε ο Παύλος.

Λοιπόν, ο Χριστός έπαθε έξω από την πύλη για χάρη μας, σύμφωνα με τη φωνή του μακαρίου Παύλου, ας εξέλθουμε λοιπόν και εμείς, φέροντας τον ονειδισμό Του, έξω από την πύλη, σφαζόμενοι με τον ίδιο τρόπο ως μοσχάρι και προσφερόμενοι ως ολοκαύτωμα ως κριός, προσφέροντας την εν Χριστώ πολιτεία μας ως ευωδία στον Θεό. Και αυτά μεν είναι τα θύματα υπέρ του Ααρών, των συν αυτώ και των απογόνων του, ενώ υπέρ του λαού, προσφέρεται τράγος περί αμαρτίας. Και ποιος είναι ο λόγος; Καίτοι προσφέρθηκε μοσχάρι για τον καθαρμό των ιερέων. Διότι όλα όσα αφορούν τους ιερείς υπερέχουν, και οι προσφορές των θυσιών, και τα του καθαρμού και αγνισμού. Το δε μοσχάρι, επειδή είναι μεγαλύτερο σε μέγεθος σώματος από τον τράγο, αποτελεί σαφή ένδειξη αυτής της νοητής υπεροχής. Το μοσχάρι και ο αμνός για ολοκαύτωμα υποδηλώνουν την εν Χριστώ νηπιότητα εκείνων που καθιερώνονται με την πίστη, ενώ ο μόσχος και ο κριός υποδεικνύουν πολύ καλά την υπομονή στα παθήματα και την ανδρεία, καθώς και την καρποφορία με πραότητα. Και ο μόσχος είναι τύπος του πρώτου, ενώ ο κριός του δεύτερου. Το λεπτό αλεύρι που είναι εμποτισμένο με λάδι φανερώνει πολύ καλά τη λαμπρή ελπίδα της εν Χριστώ ζωής. Διότι δεν πρέπει να επιδίδονται στην εν Χριστώ πολιτεία σκυθρωποί και δακρυσμένοι, αλλά εύθυμοι και ιλαροί. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το «Ελάτε να αγαλλιάσουμε στον Κύριο».

Γι' αυτό, λοιπόν, και σε εμάς είπε ο θεσπέσιος Παύλος: «Ας εξέλθουμε, λοιπόν, έξω από την πύλη φέροντας τον ονειδισμό του», δηλαδή τον σταυρό υπέρ ημών και για χάρη μας. Και ο ίδιος ο Σωτήρας λέει κάπου: «Όποιος δεν παίρνει τον σταυρό του και δεν ακολουθεί πίσω μου, δεν είναι άξιός μου.» Φαίνεται δε ότι με το «έξω από την πύλη» ο ιερότατος Παύλος εννοεί το έξω από τον κόσμο.

β΄. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, πάρα πολύ σωστά ο λυτρωτής Κύριος έδωσε εντολή σε εκείνον που οφείλει να τον ακολουθήσει, να απογυμνωθεί και να εξέλθει από τον κόσμο. Διότι πρώτα οφείλει ο άνθρωπος να απορρίψει από πάνω του τις αιτίες της χαύνωσης, και έτσι να προσεγγίσει το έργο. Και ο ίδιος ο Κύριος, όταν άρχισε να πολεμά με τον διάβολο, τον πολέμησε σε ξηρότατη έρημο. Και ο Παύλος προτρέπει να εξέλθουν από την πόλη όσοι σηκώνουν τον σταυρό του Χριστού· «ας εξέλθουμε μαζί του», λέει, «έξω από την πόλη και ας σηκώσουμε τον ονειδισμό του· διότι έξω από την πόλη έπαθε». Διότι με το να αποχωρίσει κανείς τον εαυτό του από τον κόσμο και τα του κόσμου, γρήγορα ο άνθρωπος λησμονεί την παλαιά του συνήθεια και αναστροφή, και δεν κοπιάζει πολύ χρόνο σε αυτά. Το να πλησιάζει, αντίθετα, τον εαυτό του στον κόσμο και στα πράγματά του, χαυνώνει γρήγορα τη δύναμη της διάνοιάς του.

Μήπως, λέει, και εμείς δεν τα τηρούμε; Και τα τηρούμε, και μάλιστα αυστηρότερα, αφού δεν μεταδίδουμε μερίδιο από αυτά ούτε καν στους ίδιους τους ιερείς. Διότι τα ζώα, των οποίων το αίμα εισφέρεται για την αμαρτία στα Άγια μέσω του αρχιερέα, αυτών τα σώματα κατακαίγονται έξω από την παρεμβολή. Γι' αυτό και ο Ιησούς, προκειμένου να αγιάσει τον λαό δια του ιδίου του αίματος, έξω από την πύλη έπαθε, λέει. Είδες τον τύπο να λάμπει; Έξω, λέει, από την παρεμβολή, και, Έξω από την πύλη. Επειδή, λοιπόν, εκείνα που προσφέρονταν για την αμαρτία αποτελούσαν κάποιον τύπο, και γίνονταν ολοκαύτωμα έξω από την παρεμβολή, έτσι και ο Ιησούς, που προσφέρθηκε για τις αμαρτίες μας, εύλογα πάσχει έξω από την πύλη. Άρα, οφείλουμε και εμείς να μιμούμαστε εκείνον που έπαθε για εμάς, και να βγούμε έξω από τον κόσμο, ή μάλλον έξω από τα πράγματα του κόσμου. Γι' αυτό, θέλοντας να το δηλώσει αυτό, πρόσθεσε: Ας εξερχόμαστε, λοιπόν, προς αυτόν έξω από την παρεμβολή, φέροντας τον ονειδισμό του· δηλαδή, πάσχοντας τα ίδια, συμμετέχοντας στα παθήματά του. Ως κατάδικος σταυρώθηκε έξω· ας μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, ούτε και εμείς να εξέλθουμε έξω από τον κόσμο· διότι αυτό υπονόησε λέγοντας, Έξω από την παρεμβολή, και, Έξω από την πύλη.

Επομένως, τίποτα δεν τους έσωζε, μολονότι επεδείκνυαν ζήλο για τις τυπικές διατάξεις, αλλά, επειδή δεν είχαν πίστη, δεν ωφελήθηκαν σε τίποτα ούτε και έτσι. Έπειτα, αποσπά τη θυσία από τον τύπο και ανάγει τον λόγο στο πρωτότυπο, λέγοντας ότι τα σώματα των ζώων, των οποίων το αίμα εισφέρεται στα Άγια από τον αρχιερέα, κατακαίγονται έξω από την παρεμβολή. Γι' αυτό και ο Ιησούς, προκειμένου να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα, έπαθε έξω από την πύλη. Άρα, εκείνα ήταν τύπος αυτών εδώ, και με αυτόν τον τρόπο τα εκπλήρωσε όλα ο Χριστός πάσχοντας έξω. Εδώ φανερώνει επίσης το ότι έπαθε εκουσίως· διότι αποδεικνύει ότι ούτε εκείνα γίνονταν τυχαία, αλλά αποτελούσαν κάποιον τύπο, και η ίδια η οικονομία δεν ήταν ανεξάρτητη από το πάθος, αλλά το αίμα αναφέρθηκε στον ουρανό.

Τι σημαίνει, λοιπόν, το «Ας εξέλθουμε προς αυτόν»; Ας γίνουμε κοινωνοί των παθών του, ας υπομείνουμε τον ονειδισμό του· διότι δεν έπαθε απλώς έξω από την πύλη, αλλά για να άρουμε κι εμείς τον σταυρό του, και να παραμένουμε έξω από τον κόσμο, και να επιδιώκουμε να βρισκόμαστε έξω από αυτόν. Όπως λοιπόν εκείνος ονειδιζόταν ως κατάδικος, έτσι κι εμείς. Και μέσω αυτού ας προσφέρουμε θυσία στον Θεό.

Διότι τα σώματα των ζώων, των οποίων το αίμα εισφέρεται από τον αρχιερέα στα άγια για την αμαρτία, κατακαίγονται έξω από την παρεμβολή. Γι' αυτό και ο Ιησούς, προκειμένου να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα, έπαθε έξω από την πύλη. Επομένως, ας εξέλθουμε προς αυτόν έξω από την παρεμβολή, φέροντας τον ονειδισμό του. Το είπε και το διέταξε ο Παύλος· εμείς υπακούσαμε και εξήλθαμε. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, συναγόμαστε έξω.

«Έχουμε θυσιαστήριο, από το οποίο δεν έχουν δικαίωμα να φάνε αυτοί που λατρεύουν στη σκηνή. Διότι τα σώματα των ζώων, των οποίων το αίμα εισφέρεται για την αμαρτία στα Άγια μέσω του αρχιερέα, κατακαίονται έξω από το στρατόπεδο. Γι' αυτό και ο Ιησούς, για να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα,» Με ήπιο τρόπο υπονοεί όσους εισηγούνται την αποχή από τις τροφές. «έπαθε έξω από την πύλη. Ας εξερχόμαστε, λοιπόν, προς αυτόν έξω από το στρατόπεδο, φέροντας τον ονειδισμό του. Διότι δεν έχουμε εδώ μόνιμη πόλη, αλλά αναζητούμε τη μελλοντική. Μέσω αυτού, λοιπόν, ας προσφέρουμε διαρκώς θυσία αινέσεως στον Θεό, δηλαδή καρπό» Δηλαδή, πάσχοντας τα ίδια ας γίνουμε κοινωνοί στα παθήματα του Χριστού. «χειλέων που ομολογούν το όνομά του. Την δε αγαθοεργία και την αλληλεγγύη να μην τις λησμονείτε· διότι με τέτοιες θυσίες ευαρεστείται ο Θεός.» Εννοεί το να προσφέρουμε ευχαριστία, και να υπομένουμε γενναία τα πάντα, ακόμη και αυτά που φαίνονται λυπηρά. Αυτό μας κάνει να βρισκόμαστε κοντά στον Θεό· τότε έχουμε και τον Θεό οφειλέτη μας. Όταν όμως δεν υπομένουμε σωστά τα παθήματα, εμείς είμαστε οφειλέτες και υπόλογοι στον Θεό, και πολλές φορές αυτά γίνονται για εμάς αιτία καταδίκης· ενώ τα άλλα συντελούν στην έκτιση των αμαρτημάτων μας. «Να πείθεστε στους ηγουμένους σας, και να υποτάσσεστε.»

Εβρ. 13,10-13 Αυτό απευθύνεται σε εκείνους που θα μπορούσαν να απορήσουν: πώς λες «έχεις θυσιαστήριο;» Διότι τι θυσιάστηκε σε αυτό; Αφού και ο ίδιος ο Χριστός, για τον οποίο διαρκώς αναφέρεις ότι θυσιάστηκε, ότι έγινε θυσία και προσφορά υπέρ του κόσμου, ούτε κι αυτός λοιπόν θυσιάστηκε στο θυσιαστήριό σου· διότι είναι φανερό ότι έπαθε «έξω» από την πόλη της Ιερουσαλήμ. Προς αυτούς λοιπόν απαντά: Ναι, έξω βέβαια έπαθε, αλλά ακριβώς μέσω αυτού αποδεικνύεται κυρίως ότι «έχουμε θυσιαστήριο». Διότι και σε εσάς «τα σώματα» των θυσιαζομένων δεν «κατακαίγονται» πάνω στα ίδια τα θυσιαστήρια, αλλά «έξω από την παρεμβολή». Και επιπλέον, γι' αυτόν τον λόγο «έπαθε έξω από την πύλη», για να αγιάσει όλους, και όχι μόνο τους ιερείς. Εάν λοιπόν έγινε θυσία υπέρ πάντων, πώς δεν υπάρχει και θυσιαστήριο; Το δε «για να αγιάσει τον λαό» προσδίδει και άλλη έννοια. Είπα, λέει, ότι «εκείνοι που λατρεύουν στη σκηνή δεν έχουν δικαίωμα να φάνε» από το θυσιαστήριό μας, όχι επειδή αυτό τους είναι αδύνατο, αλλά επειδή με τη δική τους απόφαση καθιστούν τους εαυτούς τους ανάξιους. Διότι - τουλάχιστον από την πλευρά της φιλανθρωπίας του Χριστού - όχι μόνο δεν εμποδίζονται, αλλά και γι' αυτό ακριβώς το λόγο έπαθε, «για να αγιάσει», λέει, όχι τον δείνα ή τον τάδε αλλά ολόκληρο «τον λαό», και για να τους δώσει το δικαίωμα να τρώνε και από το δικό του θυσιαστήριο, «έπαθε έξω από την πύλη».