Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 13:2

Διότι «χίλιες χιλιάδες παραστέκονταν ενώπιόν του υμνώντας τον και μύριες μυριάδες τον υπηρετούν». Ας αναγνωρίσουμε, λοιπόν, και εμείς τον Ευεργέτη. Ας δοξάσουμε τον Πατέρα μαζί με τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα· ας ομολογήσουμε μία Θεότητα. Ας παύσουμε να αμαρτάνουμε. Ας ενθυμούμαστε τους φτωχούς. Ας παραμένει η φιλαδελφία. Μην παραμελείτε τη φιλοξενία. Διότι, διάγοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον βίο μας, θα κληρονομήσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι για αυτόν και για τον Λωτ ειπώθηκε ότι «Μην ξεχνάτε τη φιλοξενία, διότι μέσω αυτής κάποιοι, χωρίς να το καταλάβουν, φιλοξένησαν αγγέλους». Εάν, λοιπόν, ο Αβραάμ είχε μάθει ότι είναι ο Δεσπότης, θα είχε χρησιμοποιήσει τα λόγια του εκατόνταρχου. Διότι δεν βρίσκουμε τίποτα πιο ταπεινό από αυτόν που θεωρούσε τον εαυτό του χώμα και στάχτη. Και ο εκατόνταρχος εξάλλου, στον κατάλληλο καιρό, χρησιμοποίησε την ταπείνωση, αφού αναγνώρισε τον ίδιο τον Σωτήρα. Εμείς, όμως, λέμε ότι είχε και το έργο της φιλοξενίας, διότι η πίστη του δεν ήταν χωρίς έργα. Ούτε ο Χριστός θα επαινούσε μια αδρανή πίστη, επομένως η πίστη του συνοδευόταν και από έργα. Και την ώρα της φιλοξενίας θα χρησιμοποιούσε και αυτός την παράκληση του πατριάρχη Αβραάμ προς όλους.

Το Πνεύμα να μην το σβήνετε, τις προφητείες να μην τις περιφρονείτε. Όλα δε να τα δοκιμάζετε, το καλό να το κρατάτε· από κάθε είδους πονηρό να απέχετε. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ. Οι ηλικιωμένοι άνδρες να είναι νηφάλιοι, σεμνοί, σώφρονες, υγιείς στην πίστη, στην αγάπη, στην υπομονή. Οι ηλικιωμένες γυναίκες ομοίως να έχουν συμπεριφορά ιεροπρεπή, να μην είναι συκοφάντριες, να μην είναι υποδουλωμένες σε πολύ κρασί, να είναι δασκάλες του καλού, ώστε να νουθετούν τις νέες να αγαπούν τους άνδρες τους, να αγαπούν τα παιδιά τους, να είναι σώφρονες, αγνές, οικονόμοι του σπιτιού, αγαθές, να υποτάσσονται στους δικούς τους άνδρες, για να μη βλασφημείται ο λόγος του Θεού. ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ. Να τους υπενθυμίζεις να υποτάσσονται στις αρχές και στις εξουσίες, να πειθαρχούν, να είναι έτοιμοι για κάθε αγαθό έργο, να μην κακολογούν κανέναν, να είναι ειρηνικοί, επιεικείς, δείχνοντας κάθε πραότητα προς όλους τους ανθρώπους. ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ. Η φιλαδελφία ας παραμένει, τη φιλοξενία να μην την ξεχνάτε· διότι μέσω αυτής κάποιοι, χωρίς να το καταλάβουν, φιλοξένησαν αγγέλους. Να θυμάστε τους φυλακισμένους σαν να είστε φυλακισμένοι μαζί τους, αυτούς που κακουχούνται σαν να βρίσκεστε και εσείς στο ίδιο σώμα. Ο γάμος ας είναι τίμιος σε όλα και η συζυγική κλίνη αμίαντη· διότι τους πόρνους και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός. Ο τρόπος της ζωής σας να είναι αφιλάργυρος· να αρκείστε σε αυτά που έχετε.

Και εκείνος απάντησε: «Αυτός που έδειξε έλεος σε αυτόν». Διότι ούτε ο ιερέας ούτε ο Λευίτης έγιναν πλησίον αυτού που υπέφερε, αλλά αυτός που τον σπλαχνίστηκε. Και προς αυτά ο Χριστός είπε: «Πήγαινε, και κάνε κι εσύ το ίδιο.» Διότι είναι ανώφελο το αξίωμα της ιερωσύνης για όσους το έλαβαν, και για εκείνους που θεωρούνται νομομαθείς το να ονομάζονται νομομαθείς, αν δεν διακρίνονται από τα ίδια τους τα έργα. Ιδού λοιπόν, πλέχτηκε το στεφάνι της αγάπης για εκείνον που αγάπησε τον πλησίον του· αυτός ήταν Σαμαρείτης, αλλά όχι απορριπτέος. Γι' αυτό έχει μαρτυρήσει ο πρώτος μεταξύ των μαθητών, δηλαδή ο μακάριος Πέτρος, λέγοντας περίπου τα εξής: «Επ' αληθείας κατανοώ ότι ο Θεός δεν είναι προσωπολήπτης, αλλά σε κάθε έθνος όποιος τον φοβάται και πράττει δικαιοσύνη, είναι δεκτός από αυτόν.» Διότι ο φιλάρετος Κύριος δέχεται κοντά του όλους τους εραστές των αγαθών έργων, και τους αγκαλιάζει, και τους καθιστά γνήσιους δικούς του, και τους αξιώνει των μελλοντικών αγαθών. <Μια γυναίκα, ονόματι Μάρθα, τον υποδέχτηκε στο σπίτι της.> (A f. 146 b) Πάντως, σύμφωνα με την αφήγηση, είναι σπουδαίο πράγμα και αξιόκτητο η αρετή της φιλοξενίας· και το επιβεβαιώνει ο σοφότατος Παύλος λέγοντας: «Την φιλοξενία να μην την ξεχνάτε.» Τέτοια ήταν η Μάρθα που υποδέχτηκε τον Κύριο, την οποία είναι καλό να μιμούμαστε· όπως ακριβώς και τη φιλομαθέστατη αδελφή της Μαρία, η οποία καθισμένη κοντά στα πόδια του Σωτήρα, γέμιζε το νου της από τις διδαχές του.

Να νουθετείτε τους απείθαρχους, να παρηγορείτε τους ολιγόψυχους, να στηρίζετε τους ασθενείς, να δείχνετε μακροθυμία προς όλους. Να γίνεστε μιμητές μου. Προσέχετε να μην ανταποδώσει κανείς σε κάποιον κακό αντί για κακό, αλλά πάντοτε να επιδιώκετε το αγαθό. Να γίνεστε μιμητές μου. Πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε· έχοντας αρνηθεί την ασέβεια και τις κοσμικές επιθυμίες. Να γίνεστε μιμητές μου, αδελφοί. Να μην ξεχνάτε τη φιλοξενία. Στη φιλαδελφία να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας, στην ελπίδα να χαίρεστε, στη θλίψη να υπομένετε, στην προσευχή να επιμένετε. Να γίνεστε μιμητές της δικής μου εικόνας. Να γίνεστε μιμητές του μακαρίου Παύλου, για να συμβασιλεύσετε με τον Χριστό στους απείρους αιώνες.

Εάν δε κάποιοι εν αγνοία τους φιλοξένησαν αγγέλους, εσείς όχι εν αγνοία, αλλά εν γνώσει σας διώκετε αγγέλους.

Έτσι, λοιπόν, ας υποδεχόμαστε τους ξένους, και ας μην αποβλέπουμε ποτέ στην ευτέλεια της εξωτερικής τους εμφάνισης. Διότι μερικές φορές, εάν επιδείξουμε τη φιλοξενία με τέτοιο φρόνημα, θα αξιωθούμε και εμείς να υποδεχθούμε τέτοια πρόσωπα, τα οποία θεωρούνται μεν άνθρωποι, αλλά εφαρμόζουν την αρετή των αγγέλων. Αρκεί μόνο να μην τους περιεργαζόμαστε, ούτε να πολυπραγμονούμε, για να μην χάσουμε τον θησαυρό. Επειδή και ο μακάριος Παύλος, υπονοώντας αυτούς τους δικαίους και διδάσκοντάς μας πώς πέτυχαν τέτοια υποδοχή, λέει: «Τη φιλοξενία να μην τη λησμονείτε· διότι μέσω αυτής κάποιοι, χωρίς να το καταλάβουν, φιλοξένησαν αγγέλους».

Τη φιλοξενία να μην τη λησμονείτε· διότι μέσω αυτής κάποιοι φιλοξένησαν αγγέλους χωρίς να το γνωρίζουν. Πρόσεξε πώς τους προστάζει να διαφυλάττουν τα όσα ήδη έχουν· και δεν προσθέτει άλλα· διότι δεν είπε: «Γίνετε φιλάδελφοι», αλλά: «Η φιλαδελφία ας παραμένει». Και πάλι δεν είπε: «Γίνετε φιλόξενοι», σαν να μην ήταν, αλλά: «Τη φιλοξενία να μην τη λησμονείτε»· διότι αυτό ήταν πιθανό να συμβεί εξαιτίας των θλίψεων. Έπειτα, προσθέτει και αυτό που ήταν ικανό να τους προτρέψει περισσότερο, λέγοντας: «Κάποιοι φιλοξένησαν αγγέλους χωρίς να το γνωρίζουν». Βλέπεις πόση είναι η τιμή, πόσο το κέρδος; Τι σημαίνει, «χωρίς να το γνωρίζουν»; Χωρίς να ξέρουν ποιοι είναι, λέει, τους φιλοξένησαν. Γι' αυτόν τον λόγο και δόθηκε μεγάλος μισθός στον Αβραάμ, διότι τους φιλοξένησε χωρίς να γνωρίζει ότι ήταν άγγελοι· επειδή, εάν το γνώριζε, δεν θα ήταν καθόλου θαυμαστό.

Γ΄. Αυτά έλεγε τότε ο Παύλος, τώρα όμως τα λέω εγώ· και δεν λέω τα ίδια μόνο προς τους παρόντες αδελφούς, αλλά και προς τους απόντες. Κανείς δεν άρπαξε τα υπάρχοντά σας· αλλά και αν κάποιοι τα έχουν αρπάξει, να δείχνετε φιλοξενία από όσα σας έχουν απομείνει. Διότι ποια απολογία θα έχουμε πλέον εμείς, όταν εκείνοι ακούνε αυτά τα λόγια ακόμη και μετά την αρπαγή των υπαρχόντων τους; Και πρόσεξε, εδώ λέει: «Την αγαθοεργία μην την ξεχνάτε», ενώ έχει πει πιο πάνω: «Τη φιλοξενία»· δεν εννοεί κάτι διαφορετικό, αλλά το ίδιο πράγμα με άλλη λέξη. Και δεν είπε: «Την ξενοδοχία μην την ξεχνάτε», αλλά, «Τη φιλοξενία»· δηλαδή, μην παρέχετε απλώς κατάλυμα στους ξένους, αλλά να το κάνετε αγαπώντας τους ξένους. Και δεν ανέφερε τη μελλοντική και επιφυλασσόμενη αμοιβή, για να μην τους κάνει πάλι πιο ράθυμους, αλλά εκείνη που έχει ήδη δοθεί· διότι πρόσθεσε: «Μέσω αυτής μερικοί, χωρίς να το καταλάβουν, φιλοξένησαν αγγέλους». Αλλά ας εξετάσουμε από την αρχή τα όσα ειπώθηκαν.

Αυτό, λοιπόν, γεμάτος θαυμασμό και ο Παύλος προτρέπει και λέει: «Να μην ξεχνάτε τη φιλοξενία· διότι μέσω αυτής κάποιοι φιλοξένησαν αγγέλους εν αγνοία τους». Και ορθά είπε το «εν αγνοία τους». Διότι, εάν τους υποδεχόταν με τόση καλωσύνη γνωρίζοντας ποιοι ήταν, δεν θα είχε κάνει τίποτα το μέγα και θαυμαστό. Όλος ο έπαινος όμως έγκειται στο ότι, αγνοώντας ποιοι ήταν οι διερχόμενοι, και νομίζοντας ότι επρόκειτο απλώς για κοινούς οδοιπόρους, τους προσκάλεσε μέσα με τόση μεγάλη προθυμία. Έτσι και εσύ, λοιπόν, εάν υποδεχθείς κάποιον επιφανή και λαμπρό επιδεικνύοντας πολλή προθυμία, δεν έπραξες τίποτα το θαυμαστό· διότι η αξία του φιλοξενούμενου εξαναγκάζει πολλές φορές ακόμη και αυτόν που απεχθάνεται τη φιλοξενία να επιδείξει κάθε περιποίηση. Το μέγιστο όμως και θαυμαστό είναι, όταν δεχόμαστε με πολλή καλωσύνη τους τυχαίους, τους περιφρονημένους και τους ταπεινούς. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Χριστός, αποδεχόμενος όσους πράττουν κατ' αυτόν τον τρόπο, έλεγε: «Εφόσον το πράξατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, το πράξατε σε εμένα».

Δηλαδή, αυτή που έφτασε σε ολόκληρη την υπ' ουρανόν. «Όχι μόνο τη γη, αλλά και τον ουρανό· και το "άπαξ", δηλώνει,» Με αυτό εννοεί ότι η παράδοση της Καινής Διαθήκης ειρηνοποίησε τα επουράνια και τα επίγεια, και ότι γνωρίστηκε μέσω της Εκκλησίας στις αρχές και στις εξουσίες η πολυποίκιλη σοφία του Θεού. «Τη μετάθεση όσων σαλεύονται, ως κτιστών πραγμάτων, για να παραμείνουν όσα δεν σαλεύονται· γι' αυτό, παραλαμβάνοντας βασιλεία ασάλευτη,» Με αυτό εννοεί ότι μετέθεσε τον νόμο σε πνευματική πολιτεία. «Ας έχουμε χάρη, διά της οποίας λατρεύουμε ευάρεστα τον Θεό με σεβασμό και ευλάβεια. Διότι ο Θεός μας είναι πυρ καταναλίσκον.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ'. «Η φιλαδελφία ας παραμένει.» Ας λατρεύουμε με ευχαριστία, λέει, όχι με γογγυσμούς, ούτε αποκάμνοντας στις θλίψεις. «Τη φιλοξενία να μην την ξεχνάτε· διότι μέσω αυτής...» Δεν είπε ξενοδοχίας, αλλά φιλοξενίας· δηλαδή, μην παρέχετε απλώς κατάλυμα, αλλά να αγαπάτε τους ξένους. «...κάποιοι φιλοξένησαν αγγέλους χωρίς να το καταλάβουν. Να θυμάστε τους φυλακισμένους, σαν να είστε συνδεδεμένοι μαζί τους, και όσους κακοπαθούν, επειδή και εσείς βρίσκεστε στο σώμα.» Διότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο δόθηκε μεγάλος μισθός στον Αβραάμ, επειδή τους φιλοξένησε χωρίς να γνωρίζει ότι ήταν άγγελοι.

«Εάν κάποιος έλθει σε σας ως ξένος στη χώρα σας, δεν θα τον καταπιέσετε· θα είναι ανάμεσά σας σαν αυτόχθονας.» «Είπε ο ηλικιωμένος άνδρας: Πού πηγαίνεις και από πού έρχεσαι; Και εκείνος του είπε: Εμείς διαβαίνουμε από τη Βηθλεέμ της Ιουδαίας έως τα μέρη του όρους Εφραίμ, και δεν υπάρχει κανείς να με δεχθεί στο σπίτι του. Και ο ηλικιωμένος άνδρας είπε: Ειρήνη σε σένα, κάθε σου έλλειψη την αναλαμβάνω εγώ· μόνο μην διανυκτερεύσεις στην πλατεία. Και τον έβαλε στο σπίτι του· και οδήγησε μέσα τα γαϊδούρια, και έβαλε χορτάρι στα υποζύγιά του, και έπλυναν τα πόδια τους, και έφαγαν και ήπιαν.» «Έξω δεν διανυκτέρευε ο ξένος· η θύρα μου ήταν ανοιχτή σε καθέναν που ερχόταν.» «Εκείνος που δέχεται προφήτη στο όνομα του προφήτη, θα λάβει μισθό προφήτη. Και εκείνος που δέχεται δίκαιο στο όνομα του δικαίου, θα λάβει μισθό δικαίου.» «Όταν πια διασώθηκαν, έμαθαν ότι το νησί ονομάζεται Μελίτη. Και οι βάρβαροι μας έδειξαν ασυνήθιστη φιλανθρωπία. Διότι, αφού άναψαν φωτιά, μας δέχθηκαν όλους κοντά της, εξαιτίας της βροχής που είχε πιάσει και εξαιτίας του ψύχους. Στα περίχωρα του τόπου εκείνου υπήρχαν κτήματα που ανήκαν στον πρώτο του νησιού, ονόματι Πόπλιο, ο οποίος μας δέχθηκε και μας φιλοξένησε φιλικά για τρεις ημέρες.» «Η φιλαδελφία ας παραμένει. Και μην λησμονείτε τη φιλοξενία. Διότι μέσω αυτής μερικοί φιλοξένησαν αγγέλους χωρίς να το γνωρίζουν.» Να θεωρείς τον εαυτό σου ξένο και να τιμάς τους ξένους.