Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 13:23

Ο δε Υιός είναι ενυπόστατος χαρακτήρας. Διότι λέγει: «Όποιος είδε εμένα, είδε τον Πατέρα μου»· κανείς όμως, βλέποντας άνθρωπο, δεν είδε τον Πατέρα. Ανόμοιος: Πού είναι γραμμένο ότι ο Υιός είναι χαρακτήρας της υποστάσεως; Ορθόδοξος: Στον απόστολο Παύλο, στην Προς Εβραίους επιστολή. Ανόμοιος: Δεν διαβάζεται στην Εκκλησία; Ορθόδοξος: Από τότε που κηρύχθηκε το Ευαγγέλιο του Χριστού, υπάρχει η πεποίθηση ότι η επιστολή είναι του Παύλου· και μαζί με αυτήν, οι επιστολές του Παύλου είναι συνολικά δεκατέσσερις. Ανόμοιος: Δεν διάβασες ότι, ενώ σε όλες τις άλλες αναφέρεται το όνομά του, σε αυτήν όχι; Ορθόδοξος: Επειδή έγραφε προς τους Εβραίους. Αυτοί είχαν πληροφορηθεί αρνητικά γι' αυτόν, ότι διδάσκει αποστασία. Και για να μην κλείσουν τα αυτιά τους, αποστρεφόμενοι το όνομά του, γι' αυτό τον λόγο ξεκίνησε από τους πατέρες, λέγοντας: «Ο Θεός, ο οποίος πολυμερώς και πολυτρόπως μίλησε παλαιά στους πατέρες μας μέσω των προφητών, στις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού». Το ότι η επιστολή είναι δική του, είναι φανερό και από το τέλος της επιστολής. Διότι μνημονεύει και τον Τιμόθεο, λέγοντας: «Να γνωρίζετε ότι ο αδελφός μας Τιμόθεος έχει αφεθεί ελεύθερος, μαζί με τον οποίο, εάν έρθει σύντομα, θα σας δω». Ανόμοιος: Ακόμη και αν δεχθούμε ότι η Επιστολή είναι του Παύλου, ο χαρακτήρας της υποστάσεως δεν έχει την ύπαρξή του μέσα στην υπόσταση, και όχι σε δική του ζωή; Ορθόδοξος:

Πώς λοιπόν δεν θα έστελνε επιστολή σε αυτούς, για χάρη των οποίων ήθελε να γίνει ακόμη και ανάθεμα; Γι' αυτό έλεγε: «Να γνωρίζετε ότι ο αδελφός Τιμόθεος έχει αφεθεί ελεύθερος, μαζί με τον οποίο, εάν έρθει γρήγορα, θα σας δω». Διότι δεν είχε ακόμη συλληφθεί. Δύο χρόνια λοιπόν πέρασε στη Ρώμη φυλακισμένος· έπειτα αφέθηκε ελεύθερος· έπειτα πήγε στην Ισπανία· έπειτα μετέβη στην Ιουδαία, οπότε και συνάντησε τους Ιουδαίους. Και τότε πάλι ήρθε στη Ρώμη, οπότε και θανατώθηκε από τον Νέρωνα. Προγενέστερη λοιπόν από αυτήν την επιστολή είναι η προς Τιμόθεον. Διότι εκεί λέει: «Επειδή εγώ ήδη προσφέρομαι ως σπονδή»· και εκεί πάλι λέει: «Στην πρώτη μου απολογία κανείς δεν στάθηκε στο πλευρό μου». Διότι σε πολλά μέρη αγωνίστηκε, όπως λέει και γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς: «Εσείς γίνατε μιμητές των Εκκλησιών της Ιουδαίας». Και γράφοντας προς αυτούς τους ίδιους λέει: «Με χαρά δεχτήκατε την αρπαγή των υπαρχόντων σας». Τους βλέπεις να αγωνίζονται; Εάν λοιπόν συμπεριφέρονταν έτσι στους αποστόλους όχι μόνο στην Ιουδαία, αλλά και όπου βρίσκονταν ανάμεσα στα έθνη, τι δεν θα έκαναν στους πιστούς; Γι' αυτό, τον βλέπεις να φροντίζει ιδιαίτερα γι' αυτούς. Διότι, όταν λέει: «Πορεύομαι διακονώντας τους αγίους που βρίσκονται στα Ιεροσόλυμα»· και πάλι, όταν παρακαλεί τους Κορινθίους για την αγαθοεργία και αναφέρει ότι οι Μακεδόνες έχουν συνεισφέρει, και λέει: «Εάν αξίζει να πορευτώ κι εγώ», αυτό εννοεί. Και όταν λέει: «Μόνο να θυμόμαστε τους φτωχούς, πράγμα που και εγώ φρόντισα να πράξω», αυτό εννοεί.

Θεωρώ ότι αυτοί δεν διάκεινται καθόλου εχθρικά προς τον Τιμόθεο· γι' αυτό και τον προέβαλε. Διότι λέει: «Να γνωρίζετε ότι ο αδελφός Τιμόθεος έχει απολυθεί, μαζί με τον οποίο, εάν έρθει γρήγορα, θα σας δω». «Έχει απολυθεί», λέει· από πού; Θεωρώ ότι είχε ριχτεί στη φυλακή· ή, αν δεν συνέβη αυτό, ότι είχε αναχωρήσει από την Αθήνα· διότι και αυτό αναφέρεται στις Πράξεις. «Ασπαστείτε όλους τους ηγουμένους σας και όλους τους αγίους. Σας ασπάζονται οι αδελφοί από την Ιταλία. Η χάρις να είναι με όλους σας. Αμήν». Βλέπεις πώς αποδεικνύει ότι η αρετή δεν κατορθώνεται ούτε εξ ολοκλήρου μόνο από τον Θεό, ούτε αποκλειστικά από εμάς; Διότι με το να πει: «Να σας καταρτίσει σε κάθε έργο αγαθό», και τα εξής, αυτό ακριβώς φανερώνει· σαν να έλεγε: Έχετε μεν αρετή, αλλά χρειάζεστε συμπλήρωση. Λέγοντας δε «σε έργο και λόγο αγαθό», έδειξε ότι πρέπει να έχει κανείς και ορθό βίο και ορθά δόγματα. Πολύ ορθά δε πρόσθεσε το: «Ενεργώντας μέσα σας αυτό που είναι ευάρεστο ενώπιόν του».

Υπόμνημα του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, του Χρυσοστόμου, στην Προς Τιμόθεον Πρώτη Επιστολή. Υπόθεση. Ένας από τους μαθητές του Αποστόλου ήταν και ο Τιμόθεος. Και ο Λουκάς μαρτυρεί ότι ήταν ένας θαυμαστός νέος, για τον οποίο έδιναν καλή μαρτυρία οι αδελφοί στα Λύστρα και το Ικόνιο· ο οποίος έγινε ταυτόχρονα μαθητής και δάσκαλος. Και ήταν τόσο πολύ συνετός, ώστε, αν και άκουγε τον Παύλο να κηρύττει την πίστη χωρίς περιτομή, και έχοντας μάθει ότι και στον Πέτρο αντιστάθηκε για τον λόγο αυτόν, επέλεξε όχι μόνο να μην κηρύξει το αντίθετο, αλλά και να την υποστεί ο ίδιος· διότι τον περιέτεμε, λέει η Γραφή, σε τέτοια ηλικία· και έτσι του εμπιστεύθηκε όλη την οικονομία της διακονίας. Θα αρκούσε βέβαια η βαθιά αγάπη του Παύλου για να δείξει ποιος είναι αυτός ο άνδρας. Διότι και αλλού δίνει μαρτυρία γι' αυτόν γράφοντας: «Γνωρίζετε τη δοκιμασμένη αξία του, ότι, όπως το παιδί προς τον πατέρα, έτσι υπηρέτησε μαζί μου για το Ευαγγέλιο». Και στους Κορινθίους πάλι στέλνει επιστολή λέγοντας: «Έστειλα σε εσάς τον Τιμόθεο, ο οποίος είναι αγαπητό μου τέκνο και πιστό στον Κύριο»· και πάλι: «Προσέχετε να μην τον περιφρονήσει κανείς· διότι εργάζεται το έργο του Κυρίου, όπως κι εγώ». Και γράφοντας προς τους Εβραίους έλεγε: «Να γνωρίζετε ότι ο αδελφός Τιμόθεος έχει απελευθερωθεί»· και από παντού θα μπορούσε κανείς να διαπιστώσει τη μεγάλη αγάπη προς αυτόν. Και τα θαύματα που γίνονται στις μέρες μας αποδεικνύουν την παρρησία του ενώπιον του Θεού.

«Αμήν. Σας παρακαλώ δε, αδελφοί, να ανέχεστε τον λόγο της παρακλήσεως. Διότι σας έγραψα με συντομία. Να γνωρίζετε τον αδελφό Τιμόθεο». Τι λέει λοιπόν; Αν (ο ποιμένας) είναι πονηρός, να τον υπακούμε; Πώς εννοείς το «πονηρός»; Αν μεν ως προς την πίστη, φύγε από κοντά του και απόφευγέ τον, όχι μόνο αν είναι άνθρωπος, αλλά ακόμη κι αν είναι άγγελος που κατεβαίνει από τον ουρανό. Αν όμως ως προς τον βίο, μην περιεργάζεσαι. Διότι άκου τον Χριστό που λέει: «Στην καθέδρα του Μωυσή κάθισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι». Αφού προηγουμένως είπε γι' αυτούς πολλά φοβερά, τότε λέει: «Στην καθέδρα του Μωυσή κάθισαν. Όλα λοιπόν όσα σας λένε να κάνετε, κάντε τα· σύμφωνα όμως με τα έργα τους μην πράττετε». Έχουν, λέει, το αξίωμα, αλλά είναι βίου ακάθαρτου. Όμως εσείς να μην προσέχετε στον βίο, αλλά στα λόγια τους.

Διότι, ως προς το ήθος, κανείς δεν θα μπορούσε να βλαφθεί. Για ποιον λόγο; Επειδή είναι φανερό σε όλους, και ούτε ο ίδιος, ακόμη και αν είναι μύριες φορές πονηρός, θα διδάξει ποτέ πονηρά πράγματα. Σχετικά με την πίστη όμως, αυτό δεν είναι φανερό σε όλους, καθόσον ο πονηρός δεν θα αποφύγει να διδάσκει. Επειδή και το «Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε» αναφέρεται στον βίο και όχι στην πίστη. Αυτό άλλωστε δηλώνει και ό,τι ακολουθεί. «Γιατί βλέπεις», λέει, «το σκουπιδάκι στο μάτι του αδελφού σου, και το δοκάρι που είναι στο δικό σου μάτι δεν το καταλαβαίνεις;» «Όλα λοιπόν όσα σας πουν, να τα κάνετε, αλλά σύμφωνα με τα έργα τους να μην πράττετε». Βλέπεις ότι δεν αναφέρεται στα δόγματα, αλλά στον βίο και στα έργα. Όμως ο Παύλος πρώτα τους σύστησε θερμά και τότε λέει: «Να πείθεστε στους ηγουμένους σας και να υποτάσσεστε». «Ότι έχει απολυθεί· μαζί με τον οποίο, εάν έρθει γρήγορα, θα σας δω. Ασπαστείτε όλους τους ηγουμένους σας και όλους τους αγίους. Σας ασπάζονται οι αδελφοί από την Ιταλία». Έχει απολυθεί. Από πού; Νομίζω ότι είχε ριχτεί σε δεσμωτήριο· ή αν όχι αυτό, ότι αναχώρησε έχοντας απολυθεί από την Αθήνα. Διότι και αυτό αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων. «Η χάρις να είναι με όλους σας. Αμήν». Πώς παραμένει η χάρις μαζί μας; Εάν δεν υβρίσουμε την ευεργεσία.