Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 13:8

β'. Εδώ το «Χθες» δηλώνει όλο τον παρελθοντικό χρόνο· το «Σήμερα», τον παρόντα· ο «αιώνας», το άπειρο και εκείνο που δεν έχει τέλος. Αυτό δε που λέει, είναι το εξής: Ακούσατε για Αρχιερέα, αλλά όχι για Αρχιερέα που λαμβάνει τέλος· διότι είναι πάντοτε ο ίδιος. Ίσως δε, επειδή υπήρχαν κάποιοι που έλεγαν ότι αυτός που σταυρώθηκε δεν είναι ο προσδοκώμενος Χριστός, αλλά ότι θα έρθει άλλος, λέει το «Χθες και σήμερα» και «Ο ίδιος στους αιώνες», δηλώνοντας με αυτό ότι εκείνος που ήρθε θα έρθει πάλι, και ότι αυτός ο ίδιος και προϋπήρχε, και υπάρχει, και θα υπάρχει στους αιώνες.

«Ιησούς Χριστός», λέγει, «χθες και σήμερον ο αυτός, και εις τους αιώνας». Αυτό που εννοεί είναι το εξής: Μην νομίσετε ότι τότε θαυματούργησε, ενώ τώρα δεν θαυματουργεί. Ο ίδιος είναι, και επειδή είναι ο ίδιος, δεν υπάρχει περίπτωση κατά την οποία να μην μπορεί να ενεργήσει τα ίδια έργα. Ίσως αποβλέποντας σε αυτό είπε: «Να θυμάστε τους προεστώτες σας». «Με διδαχές ποικίλες και ξένες να μην παρασύρεστε». —Ξένες, δηλαδή διαφορετικές από εκείνες που ακούσατε από εμάς. Ποικίλες, δηλαδή κάθε είδους. Διότι τέτοιου είδους διδαχές δεν έχουν τίποτα το βέβαιο, αλλά είναι αλλοπρόσαλλες, και κυρίως ως προς το ζήτημα των τροφών διαφέρουν. Γι' αυτό, εστιάζοντας σε αυτό το σημείο, προσθέτει: «Διότι είναι καλό να στηρίζεται η καρδιά με τη χάρη, όχι με τροφές». Αυτές είναι οι ποικίλες, αυτές είναι οι ξένες διδαχές. Εδώ τους επικρίνει για την προσκόλλησή τους στην τήρηση των διατάξεων περί τροφών. Διότι αποδεικνύει ότι από την τήρηση των διατάξεων περί τροφών εξέπεσαν στην ετεροδιδασκαλία, και εξαιτίας αυτών παρασύρθηκαν προς τις ποικίλες και ξένες διδαχές. Και παρατήρησε ότι δεν τολμά να το πει αυτό φανερά, αλλά το εκφράζει σαν αίνιγμα. Διότι με το να πει: «Μη παρασύρεστε με ποικίλες και ξένες διδαχές», και: «Είναι καλό να στηρίζεται η καρδιά με τη χάρη, όχι με τροφές», σχεδόν επαναλαμβάνει τον λόγο του Χριστού, με τον οποίο έλεγε: «Δεν μολύνει τον άνθρωπο εκείνο που εισέρχεται, αλλά εκείνο που εξέρχεται».

Να ενθυμείσθε τους καθοδηγητές σας, οι οποίοι σας κήρυξαν τον λόγο του Θεού. Ας είναι, λέγει, τίμιος και ας μη μολύνεται με την επικοινωνία με άλλη. «Των οποίων, εξετάζοντας προσεκτικά το τέλος της διαγωγής τους, να μιμείσθε την πίστη. Ο Ιησούς Χριστός χθες και σήμερα είναι ο ίδιος, και εις τους αιώνας. Μην παρασύρεσθε από διδασκαλίες ποικίλες και ξένες. Διότι είναι καλό» Παρατηρώντας τον βίο και την πολιτεία τους, λέγει, να μιμείσθε την πίστη τους. Τι σημαίνει «εξετάζοντας προσεκτικά [αναθεωροῦντες]»; Το να φέρνετε συνεχώς στο μυαλό σας, να εξετάζετε, να συλλογίζεσθε, να αναζητάτε, να ερευνάτε με ακρίβεια, ότι η διαγωγή τους έχει καλό τέλος. «Με τη χάρη να στερεώνεται η καρδιά,» αντί του «με την πίστη». «Όχι με τροφές, από τις οποίες δεν ωφελήθηκαν όσοι πορεύθηκαν σύμφωνα με αυτές.»

Εκτός δε από τα προειρημένα, εάν η υπόσταση του Χριστού δεν είναι εκ φύσεως μία, πώς ο Παύλος, ο μύστης των άρρητων και θεατής των αθέατων, αναφωνεί: «Ο Ιησούς Χριστός είναι ο ίδιος χθες και σήμερα και εις τους αιώνες»; Και εάν ο Χριστός αποτελεί δύο υποστάσεις, πώς συνέλαβε στη μήτρα της η Παρθένος εκ Πνεύματος Αγίου και γέννησε Υιό, ο οποίος, λαμβάνοντας το δικό μας φύραμα, προήλθε ως ισχυρός Θεός και πατέρας του μέλλοντος αιώνος, και έγινε γνωστός καλυμμένος με τη σάρκα; Πώς δε ο Θεός μας, με τον οποίο κανένας άλλος δεν μπορεί να συγκριθεί, εμφανίστηκε επί της γης και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους; Η παράθεση και η χρήση των ευαγγελικών και αποστολικών ρητών και θεωρημάτων, καθώς και των προφητικών χρησμών, θα μπορούσε να γεμίσει πολύστιχα βιβλία, μέσω των οποίων θεολογείται ότι η σεσαρκωμένη υπόσταση του Λόγου είναι μία, και η νεστοριανή δυσσέβεια ελέγχεται και καταργείται.

Αν δε ομολογείς ότι διασώζεται καθεμία από τις δύο φύσεις, χωρίς καμία μεταβολή να τις αλλοιώνει ούτε, πολύ περισσότερο, κάποια επινόηση να εισάγει την αναίρεσή τους, αλλά στην μία υπόσταση του Χριστού, του αληθινού Θεού μας, θεωρούνται και προσκυνούνται αχώριστες, πώς η μία και η άλλη φύση είναι πάλι μία και όχι δύο, ενώ για τον ίδιο φρονείς και λέγεις τόσο τα υψηλά όσο και τα ταπεινά; Διακρίνω μορφή ευσέβειας, εικόνα και σφραγίδα της αλήθειας, που προβάλλει ενώπιόν μου τον χαρακτήρα της ορθοδοξίας. Διότι και η καθολική και αποστολική Εκκλησία του Θεού κηρύττει ότι του ίδιου και ενός Χριστού είναι τόσο τα θαύματα όσο και όσα γνωρίζονται από το πρόσλημμα, ότι ο ίδιος πέθανε για εμάς σύμφωνα με τις Γραφές και ο ίδιος δεσπόζει της κτίσεως, ως αέναη πηγή της αθανασίας που περιβάλλεται το ανέσπερο φως ως ιμάτιο, αλλά και ότι συγκαταλέγεται με τους νεκρούς, τα μεν εξαιτίας της αδέσποτης κυριαρχίας της υπερούσιας θεότητας, τα δε εξαιτίας του νόμου της ανθρωπότητας. Αλλά ούτε δύο υιούς ομολογείς, ούτε αυτό σε διαχωρίζει από τη χορεία των ευσεβών· δεν λέγεις δύο υιούς, τον έναν θνητό και τον άλλον κυρίαρχο της αθανασίας, και είθε κανείς άλλος να μην προλάβει να το πει, για να μη γίνει πλήρωμα του άδη και της ακόρεστης κοιλιάς του. Διότι ένας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ένας ο μεσίτης Θεού και ανθρώπων, ο ίδιος χθες και σήμερα και στους αιώνες.

Επομένως, μάταια κακοποιήθηκε από τους ασύνετους το παράδειγμα του ανθρώπου, με σκοπό τη διαβολή και την ανατροπή της ασύγχυτης και αδιαίρετης καθ' υπόστασιν ενώσεως των δύο φύσεων του Χριστού. Το ότι δε ο Χριστός, ο Θεός μας, κυρίως λέγεται και τα δύο από τα οποία και αποτελείται, δηλαδή Θεός και άνθρωπος, πολλοί άλλοι το διακηρύσσουν, και ο θείος Κύριλλος στην επιστολή του προς τον Σούκενσο λέγει ότι ένας και ο αυτός υπάρχει και ως το ένα και ως το άλλο. Και προς τον Ουαλεριανό, τον επίσκοπο Ικονίου, γράφει ομοίως: «Λοιπόν, κατά κοινή ομολογία αυτό που προέρχεται από σάρκα είναι σάρκα, ενώ αυτό που προέρχεται από τον Θεό είναι Θεός, και ταυτόχρονα και τα δύο είναι ο Χριστός, ο οποίος είναι ένας Υιός, ένας Κύριος μαζί με την δική του σάρκα». Διότι το «και τα δύο» τι άλλο βεβαιώνει παρά ότι ο ίδιος είναι και Θεός και άνθρωπος; Αλλά, παρόλο που ο Κύριλλος τα διακηρύσσει αυτά, ωστόσο κάποιοι τόλμησαν να υλακτούν ότι ο Χριστός προέρχεται μεν από θεότητα και ανθρωπότητα, αλλά δεν είναι ούτε άνθρωπος ούτε Θεός, χωρίς να ντραπούν ούτε τον θεόπνευστο και μεγαλόφωνο λόγο του Παύλου, ο οποίος αναφωνεί: «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερα ο ίδιος και στους αιώνες», ομολογώντας με το «χθες και σήμερα» ότι ο ίδιος είναι άνθρωπος, και ανακηρύσσοντας με το «και στους αιώνες» τον ίδιο ως Θεό.

Επομένως, όσα ακούσαμε και γνωρίσαμε, και τα οποία οι πατέρες μας μάς διηγήθηκαν, θεωρήσαμε ότι δεν πρέπει να τα αποκρύψουμε από μια άλλη γενεά. Διότι, αν και στους ψαλμούς έχουν ειπωθεί αυτά για τον Μωυσή και για τα σημεία και τα θαύματα που έγιναν μέσω αυτού, εντούτοις, από την ίδια τη δική τους ωφέλεια, γνωρίσαμε κι εμείς ότι τούτοι οι τωρινοί πατέρες είναι τέκνα και μιμητές εκείνων. Γι' αυτό και διακηρύττουμε τα έργα τους, ώστε να γίνει γνωστό σε εμάς και στην επερχόμενη γενεά, εις τον αιώνα, ότι ο Ιησούς Χριστός χθες και σήμερα είναι ο ίδιος, και στους αιώνες.