Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 2:7

Γι’ αυτό, επειδή η ψυχή μας έχει τιμηθεί από τον Θεό, δεν αποστέλλεται για διακονία μετά την απαλλαγή της από το σώμα, όπως αποστέλλονται οι άγγελοι· διότι εκείνοι είναι λειτουργικά, δηλαδή υπηρετικά πνεύματα, ενώ οι ψυχές, και μάλιστα των αγίων, είναι δεσποτικά πνεύματα, ως πλασμένες κατ’ εικόνα Θεού. Διότι, αν και ο άνθρωπος, μετά την παρακοή, ελαττώθηκε κάπως σε σχέση με τους αγγέλους, επειδή έγινε θνητός, όμως τιμήθηκε πολύ περισσότερο από τους αγγέλους διά της καθ’ υπόστασιν ενώσεως μέσα του του Λόγου του Θεού. Γιατί εκείνος που άλλοτε ήταν κατ’ εικόνα Θεού, τώρα έγινε μέσα στον συνάμα Θεό· και εκείνος που προηγουμένως ήταν μέτοχος της εικόνας του Θεού, έγινε μεταδότης της δικής του εικόνας προς τον Θεό· στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΑΛΛΟ. Ο μακάριος Παύλος, αναφέροντας στον Χριστό τα λόγια του όγδοου ψαλμού, λέει: «Τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι, ή ο υιός του ανθρώπου, ώστε να τον επισκέπτεσαι; Τον έκανες για λίγο κατώτερο από τους αγγέλους, τον στεφάνωσες με δόξα και τιμή, και τον κατέστησες κύριο στα έργα των χεριών σου. Τα πάντα υπέταξας κάτω από τα πόδια του.» Έπειτα προσθέτει σε αυτά: «Διότι, με το να του υποτάξει τα πάντα, δεν άφησε τίποτα ανυπότακτο σε αυτόν.» Άραγε λοιπόν, δεν θα ομολογούσαμε ως βασιλιά και Κύριο, και ότι περιβάλλεται τη θεοπρεπή δόξα, αυτόν στον οποίο τα πάντα έχουν υποταχθεί; Πώς λοιπόν δεν είναι Θεός; Και πώς συγκαταλέγεται στα δημιουργήματα αυτός που είναι πάνω από όλα, και ο οποίος υπερβαίνει τόσο πολύ τη φύση των κτιστών, ώστε τα μεν να έχουν υποταχθεί και να κρατούνται από τον ζυγό της δουλείας, ενώ εκείνος πάλι να περιβάλλεται το ελεύθερο αξίωμα της κυριότητας, και να έχει τα πάντα κάτω από τα πόδια του; Όπως λέει κάπου και ο ίδιος μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου, και η γη το υποπόδιο των ποδιών μου.»

Ομιλία Δ΄. Διότι δεν υπέταξε σε αγγέλους τη μελλοντική οικουμένη, για την οποία μιλάμε. Μαρτύρησε δε κάποιος κάπου, λέγοντας: Τι είναι ο άνθρωπος ώστε να τον θυμάσαι; Ή ο υιός του ανθρώπου ώστε να τον επισκέπτεσαι; Τον κατέστησες για λίγο κατώτερο από τους αγγέλους.

Τον ελάττωσες για λίγο σε σύγκριση με τους αγγέλους· με δόξα και τιμή τον στεφάνωσες και τον κατέστησες κύριο στα έργα των χεριών σου· τα πάντα υπέταξες κάτω από τα πόδια του. Β΄. Αυτά, βέβαια, έστω και αν έχουν λεχθεί για την κοινή ανθρώπινη φύση, εντούτοις ταιριάζουν κυριότερα στον Χριστό κατά σάρκα. Διότι το «τα πάντα υπέταξες κάτω από τα πόδια του», αφορά περισσότερο Εκείνον, παρά εμάς. Επειδή ο Υιός του Θεού επισκέφθηκε εμάς που δεν ήμασταν τίποτα, και προσλαμβάνοντας τη δική μας φύση και ενώνοντάς την με τον εαυτό Του, έγινε ανώτερος από όλα. Διότι υποτάσσοντας, λέει, τα πάντα σε αυτόν, δεν άφησε τίποτε που να μην του είναι υποταγμένο. Τώρα όμως δεν βλέπουμε ακόμη τα πάντα να έχουν υποταχθεί σε αυτόν. Αυτό που λέει, λοιπόν, έχει ως εξής: επειδή είπε, «Έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου», και ήταν επόμενο εκείνοι να δυσφορούν ακόμη, στη συνέχεια, αφού παρενέβαλε ορισμένα, προσέθεσε αυτήν τη μαρτυρία που επιβεβαιώνει την προηγούμενη. Διότι, για να μην πουν, «Πώς έθεσε τους εχθρούς κάτω από τα πόδια του, ενώ εμείς υποφέρουμε τόσα πολλά;», το υπαινίχθηκε αρκετά και στο προηγούμενο εδάφιο· διότι η λέξη «Έως», δεν φανέρωνε κάτι που γίνεται αμέσως, αλλά σε βάθος χρόνου· εδώ όμως το αναλύει διεξοδικότερα. Δηλαδή, μην τυχόν νομίσεις, λέει, επειδή δεν έχουν υποταχθεί ακόμη, ότι δεν πρόκειται να υποταχθούν. Διότι το ότι πρέπει να υποταχθούν είναι ολοφάνερο· και γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε έχει λεχθεί η προφητεία: Διότι με το να υποτάξει σε αυτόν, λέει, τα πάντα, δεν άφησε τίποτε ανυπότακτο σε αυτόν.

Πώς λοιπόν την ονομάζει μελλοντική; Διότι αυτή είναι η συνήθεια της Αγίας Γραφής, όπως και αλλού λέει: «Ο οποίος είναι τύπος εκείνου που έμελλε να έρθει», μιλώντας για τον Αδάμ και τον Χριστό. Αυτήν λοιπόν δεν την υπέταξε στους αγγέλους, αλλά στον Χριστό. «Μαρτύρησε δε κάποιος κάπου λέγοντας: Τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι, ή ο υιός του ανθρώπου, ώστε να τον επισκέπτεσαι; Τον έκανες για λίγο κατώτερο από τους αγγέλους, τον στεφάνωσες με δόξα και τιμή· τα πάντα τα υπέταξες κάτω από τα πόδια του. Διότι με το να του υποτάξει τα πάντα, δεν άφησε τίποτα που να μην του είναι υποταγμένο». Εισάγει τη μαρτυρία αόριστα, λέγοντας το «κάποιος». Διότι απευθύνεται σε ανθρώπους που γνωρίζουν. «Τώρα όμως δεν βλέπουμε ακόμη να του είναι υποταγμένα τα πάντα». Για να μην πουν: Πώς έθεσε τους εχθρούς κάτω από τα πόδια του, εφόσον εμείς υποφέρουμε τόσα; λέει: Μην νομίσεις, επειδή δεν τους υπέταξε ακόμη, ότι δεν πρόκειται να υποταχθούν· διότι πρέπει να υποταχθούν. Γι' αυτό άλλωστε έχει ειπωθεί και η προφητεία. «Βλέπουμε όμως τον Ιησού, ο οποίος έγινε για λίγο κατώτερος από τους αγγέλους εξαιτίας του πάθους του θανάτου». Λόγω του τριήμερου θανάτου, εννοεί. Και τους πείθει να τα υπομένουν όλα γενναία, λέγοντας σχεδόν: Αν αυτός που προσκυνείται από τους αγγέλους ανέχθηκε να γίνει για λίγο κατώτερος από τους αγγέλους για χάρη σου, πολύ περισσότερο εσύ, που είσαι κατώτερος από τους αγγέλους, οφείλεις να τα υπομένεις όλα για τον εαυτό σου. «Στεφανωμένο με δόξα και τιμή, ώστε με τη χάρη του Θεού».

Διότι γεννήθηκε με την ευδοκία του Πατρός· «διότι Πνεύμα Άγιο», λέει ο άγγελος, «θα επέλθει σε σένα», και έπειτα· «και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει». (Εβρ. 1,6) «Όταν δε πάλι εισαγάγει τον πρωτότοκο», αυτό σημαίνει, όταν ευδόκησε να εμφανιστεί με σάρκα ο «πρωτότοκος» Υιός του σε αυτούς που κατοικούν «την οικουμένη»· διότι λέει· «και προσήλθαν οι άγγελοι και τον διακονούσαν», και· «από τώρα θα δείτε τους αγγέλους και να κατεβαίνουν πάνω στον Υιό του ανθρώπου». (Εβρ. 1,13) Προσέφερε λοιπόν την απαρχή της δικής μας φύσης στον Πατέρα, και ο Πατέρας θαύμασε αυτό το δώρο, τόσο λόγω της αξίας εκείνου που το προσέφερε όσο και λόγω του αμώμου εκείνου που προσφέρθηκε, ώστε να το δεχθεί με τα ίδια του τα χέρια και να θέσει το δώρο δίπλα του και να πει· «κάθισε στα δεξιά μου». (Εβρ. 2,6-9) Για ποιο λόγο παραθέτει τώρα το «τι είναι ο άνθρωπος ώστε να τον θυμάσαι;»; Επειδή φαινόταν να έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό του· διότι από τη μία, αποδεικνύει τον Χριστό ανώτερο από τους αγγέλους, από την άλλη όμως αναφέρει ότι «έγινε για λίγο κατώτερος» από αυτούς. Γι' αυτό το παραθέτει, για να επιλύσει τη φαινομενική αντίθεση.