Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 3:17

Ερώτ. ρκ΄. «Να κατανοείς αυτά που λέω.» Απόκ. Επειδή του τα έγραψε όλα με παραβολές· για τον λόγο αυτόν λέει: Πρόσεχε. Και δεν υπετάγησαν στην εξουσία του Μωυσή. Έδωσε προσταγή ο Μωυσής, και σκότωσαν από αυτούς τρεις χιλιάδες λαού. Και αυτό είναι που λέει η Γραφή: «Των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο». Κείμενο ρκα΄. «Και κάθε παράβαση και παρακοή έλαβε δίκαιη ανταπόδοση». Ερμην. Όσοι παρέβησαν και παρήκουσαν κατά τον παλαιό νόμο, έλαβαν δίκαια την τιμωρία. Διότι και ο Αδάμ, επειδή παρήκουσε, κατακρίθηκε, και ο Κάιν, επειδή αμάρτησε, έγινε επικατάρατος, και οι άνθρωποι στην εποχή του Νώε, επειδή έπρατταν το κακό, κατακλύστηκαν· και οι κάτοικοι των Σοδόμων, επειδή ζούσαν άσεμνα, καταποντίστηκαν οικτρά· και οι Ιουδαίοι, έχοντας πολλές φορές επαναστατήσει απέναντι στους προφήτες, δέχτηκαν από τον Θεό πληγές και μάστιγες και τιμωρίες.

Αν δεν είχαν νηστεύσει μαζί με τους Νινευίτες ακόμη και τα άλογα ζώα, δεν θα είχαν διαφύγει την απειλή της καταστροφής. Ποιων τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο; Δεν ήταν εκείνων που επιζητούσαν την κρεατοφαγία; Εκείνοι, όσο μεν αρκούνταν στο μάννα και στο νερό από την πέτρα, νικούσαν τους Αιγυπτίους, οδοιπορούσαν μέσα από τη θάλασσα· δεν υπήρχε ασθενής ανάμεσα στις φυλές τους· επειδή όμως θυμήθηκαν τα κρέατα των λεβήτων και στράφηκαν με τις επιθυμίες τους προς την Αίγυπτο, δεν είδαν τη Γη της Επαγγελίας.

Ο Ηλίας, αφού καθάρισε την ψυχή του με νηστεία σαράντα ημερών, έτσι αξιώθηκε να δει στο σπήλαιο του Χωρήβ τον Κύριο, όσο βέβαια είναι δυνατόν να τον δει άνθρωπος. Ποιων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Δεν ήταν εκείνων που επιζητούσαν την κρεατοφαγία; Εκείνοι, όσο μεν καιρό αρκούνταν στο μάννα και στο νερό από την πέτρα, νικούσαν τους Αιγυπτίους και οδοιπορούσαν μέσα από τη θάλασσα. Δεν υπήρχε ασθενής ανάμεσα στις φυλές τους. Όταν όμως θυμήθηκαν τα κρέατα των λεβήτων και στράφηκαν με τις επιθυμίες τους προς την Αίγυπτο, δεν είδαν τη Γη της Επαγγελίας.

Αλλά νομίζω κάποιος θα πει: Πώς λοιπόν τους επανέφερε στην Ιουδαία από τη χώρα των Ασσυρίων, ή πώς τους απάλλαξε από την αιχμαλωσία; Άραγε όχι επειδή μεταβλήθηκε σε ηπιότητα και τους θεώρησε άξιους επιείκειας και αγάπης; Ναι, θα έλεγα και εγώ ότι ο λόγος αυτός είναι αληθής. Διότι ελεήθηκαν από ηπιότητα, ομολογουμένως. Αλλά εκείνοι για τους οποίους γίνεται ο λόγος απήλθαν μεν στην αιχμαλωσία, πέθαναν όμως σύμφωνα με την καταδίκη τους, αφού πέρασε μακρύς χρόνος. Και όπως ακριβώς είχε υποσχεθεί μέσω του Μωυσή στην Αίγυπτο προς τους απογόνους του Ισραήλ ότι θα τους εισαγάγει όλους στη γη που ορκίστηκε στους πατέρες τους, αλλά δεν εισήλθαν μερικοί που απείθησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο, και η γη κληροδοτήθηκε μάλλον στους απογόνους τους, έτσι θα κατανοήσεις και εδώ. Διότι έχουν πεθάνει μεν εκείνοι για τους οποίους γίνεται ο λόγος, αλλά επέστρεψαν στους καθορισμένους καιρούς οι απόγονοί τους στην Ιουδαία, μόλις τους άφησε ελεύθερους ο Κύρος, όταν συμπληρώθηκε το εβδομηκοστό έτος διαμονής τους σε ξένη χώρα.

Διότι έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού, εάν βέβαια κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχική μας πεποίθηση, σύμφωνα με το λεγόμενο: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό». Διότι κάποιοι, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Με ποιους δε αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με αυτούς που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας.» Διότι η ατίθαση συμπεριφορά και η μη υποταγή στα θεία προστάγματα τους προξένησε την απεμπόληση της ελπίδας, ενώ ήθελαν να την επιδιώξουν. Απεναντίας, το αντίθετο θα μας ωφελήσει τα μέγιστα, και εξίσου μας πείθει ο Απόστολος λέγοντας: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση για να εισέλθουμε στην ανάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο άγγελμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους. Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυσή του», στον Σωτήρα και Λυτρωτή όλων μας· εννοώ στον Χριστό, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει η δόξα στον Θεό και Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες. Αμήν.

Δια της πίστεως, ω Παλλάδιε, η οποία νοείται πνευματικά εν Χριστώ, τηρούμε την πνευματική κατάπαυση του σαββάτου, εγκαταλείποντας τους περισπασμούς αυτού του κόσμου, παύοντας τη μάταιη περιπλάνηση, απομακρυνόμενοι από τη φαυλότητα και αποτινάσσοντας τον ζυγό της αμαρτίας, παραδιδόμαστε πλέον σε ελεύθερο αγιασμό. Γι' αυτό άλλωστε και ο θεσπέσιος Παύλος λέει για όσους δεν έχουν πιστέψει ακόμη: «Με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με εκείνους που απείθησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας».

Γι' αυτό, προσθέτει πάλι ο ίδιος απευθυνόμενος σε εμάς λέγοντας: ας μην είμαστε απειθείς, αδελφοί, ούτε να σκληρύνουμε τις καρδιές μας, όπως εκείνοι την ημέρα του πειρασμού στην έρημο. «Διότι με ποιους οργίστηκε;» λέει. «Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά μόνο σε αυτούς που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν». «Ούτε να πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες· ούτε να πειράζουμε τον Χριστό, απιστώντας στις δικές του προς εμάς υποσχέσεις και απειθώντας στις εντολές και στα προστάγματά του, όπως ακριβώς κάποιοι από εκείνους τον πείρασαν, και θανατώθηκαν από τα φίδια· ούτε να γογγύζουμε, όπως γόγγυσαν μερικοί από αυτούς και θανατώθηκαν από τον εξολοθρευτή».

Διότι και σε εμάς έχει ευαγγελισθεί η σωτηρία, όπως ακριβώς και σε εκείνους, με το να λέγεται: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του». Διότι το «Σήμερα» είναι παντοτινό. Έπειτα προσθέτει: «Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν συνενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν»· δείχνοντας έτσι πώς ο λόγος δεν τους ωφέλησε· διότι εξαιτίας του ότι δεν συνενώθηκε με την πίστη, δεν ωφελήθηκαν. Έπειτα, θέλοντας να τους φοβίσει, δείχνει ακριβώς αυτό με όσα λέει: «Διότι μερικοί, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα έτη; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο; Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν πρόκειται να εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας».

«Των οποίων τα σώματα», λέει, «έπεσαν στην έρημο». Έπειτα, για να μη νομίσει κανείς ότι θα στερηθεί απλώς και μόνο την ανάπαυση, προσθέτει και την κόλαση, λέγοντας: «Διότι ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και ενεργός, και πιο κοφτερός από κάθε δίστομη μάχαιρα, και εισχωρεί βαθιά μέχρι τον διαχωρισμό ψυχής και πνεύματος, αρθρώσεων και μυελών, και κρίνει τους διαλογισμούς και τις προθέσεις της καρδιάς». Εδώ ομιλεί περί της γέεννας και περί της κολάσεως. Εισχωρεί, λέει, στα κρυφά της καρδιάς μας και διατέμνει την ψυχή. Εδώ δεν πρόκειται να πέσουν σώματα, ούτε να στερηθεί κανείς κάποια γη, όπως συνέβη εκεί, αλλά θα στερηθεί τη βασιλεία των ουρανών, και θα παραδοθεί στην αιώνια γέεννα, σε ατελεύτητη κόλαση και τιμωρία. «Αλλά να παρακαλείτε ο ένας τον άλλον». Δες την πραότητα και την ηπιότητα· δεν είπε, «να επιτιμάτε», αλλά, «να παρακαλείτε». Έτσι οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε σε εκείνους που στενοχωρούνται από τη θλίψη.

Ή αγνοείς ότι με την αμετρία του κορεσμού τρέφεις και παχαίνεις για τον εαυτό σου τον βασανιστικό σκώληκα; Διότι ποιος, ζώντας με άφθονη τροφή και συνεχή τρυφή, αξιώθηκε να δεχθεί κάποια μετοχή πνευματικού χαρίσματος; Ο Μωυσής, όταν λάμβανε τη δεύτερη νομοθεσία, χρειάστηκε και δεύτερη νηστεία. Οι Νινευίτες, αν δεν νήστευαν μαζί τους και τα άλογα ζώα, δεν θα είχαν αποφύγει την απειλή της καταστροφής. Ποιών τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο; Δεν ήταν εκείνων που επιθυμούσαν την κρεοφαγία; Εκείνοι, όσο μεν αρκούνταν στο μάννα και στο νερό που έβγαινε από τον βράχο, νικούσαν τους Αιγυπτίους, διέβαιναν μέσα από τη θάλασσα, και δεν υπήρχε άρρωστος στις φυλές τους· όταν όμως θυμήθηκαν τα κρέατα και τους λέβητες, και επέστρεψαν νοερά στην Αίγυπτο με τις επιθυμίες τους, δεν αντίκρισαν τη γη της επαγγελίας. Δεν σε φοβίζει αυτό το παράδειγμα; Δεν φρίττεις με τη λαιμαργία, μήπως τυχόν και σε αποκλείσει από τα αγαθά που ελπίζεις; Αλλά ούτε και ο σοφός Δανιήλ θα έβλεπε τις οπτασίες, αν η νηστεία δεν είχε καταστήσει πιο διαυγή την ψυχή του. Διότι από την παχιά τροφή αναπέμπονται αιθαλώδεις αναθυμιάσεις, οι οποίες, δίκην πυκνού νέφους, ανακόπτουν τις ελλάμψεις που έρχονται στον νου από το Άγιο Πνεύμα.

«Διότι έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού.» Γίναμε, λέει, εμείς αυτό που είναι κι Εκείνος. Και Αυτός μεν είναι η κεφαλή, ενώ εμείς το σώμα. «Εάν βεβαίως κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχή της υποστάσεώς μας, σύμφωνα με το ρητό: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως συνέβη κατά την εξέγερση.» Τι σημαίνει «αρχή της υποστάσεως»; Εννοεί την πίστη, δια της οποίας αποκτήσαμε υπόσταση, και γίναμε (ό,τι είμαστε), και σωθήκαμε, θα μπορούσε να πει κανείς. «Διότι ποιοι, ενώ άκουσαν, τον πίκραναν;» Αφού παρέθεσε τη μαρτυρία, θέτει και ερώτηση, πράγμα που καθιστά τον λόγο σαφή. Και αυτό που λέει είναι το εξής: Άκουσαν και εκείνοι, λέει, όπως ακούμε κι εμείς, αλλά κανένα όφελος δεν προέκυψε για αυτούς. Μην νομίσετε, λοιπόν, ότι θα ωφεληθείτε μόνο με το να ακούτε το κήρυγμα, διότι και εκείνοι άκουσαν, αλλά δεν ωφελήθηκαν καθόλου, επειδή δεν πίστεψαν. «Αλλά δεν ήταν όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο δια του Μωυσή.» Αναφέρεται σε αυτούς γύρω από τον Χάλεβ και τον Ιησού του Ναυή. «Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα χρόνια; Όχι με αυτούς που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο;»

Του ιδίου προς Θεσσαλονικείς. Άρα λοιπόν, αδελφοί, να στέκεστε σταθεροί και να κρατάτε τις παραδόσεις που διδαχθήκατε, είτε προφορικά είτε μέσω επιστολής μας. Του ιδίου από την προς Εβραίους Επιστολή περί των απειθούντων. Με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Δεν αγανάκτησε με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά μόνο σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους.

Αν πάλι είχε οριστεί για τον Αδάμ να ζήσει μια πορεία εννιακοσίων τριάντα ετών, και αν δεν είχε αμαρτήσει, οπωσδήποτε θα την είχε ολοκληρώσει· διότι η ζωή είχε οριστεί από τον Θεό, είχε όμως προγνωστεί και ο θάνατος. Γι' αυτό ο Θεός είναι αναίτιος του θανάτου· διότι δεν προκάλεσε η πρόγνωση τον θάνατο, αλλά η παράβαση της εντολής. Πώς δε ο Ενώχ ζει ακόμη, έχοντας λάβει τη μετάθεση ως έπαθλο ευσέβειας; Τι δε να πει κανείς για τον Νώε, που δικαιώθηκε ως δεύτερος (γενάρχης), διασώζοντας τα σπέρματα του κόσμου που υπέστη τον θάνατο στον βυθό εξαιτίας του πλήθους των αμαρτιών; Τι για τον Λωτ, τον κάτοικο των Σοδόμων, που όμως δεν είχε την προαίρεση Σοδομίτη; Τι για τον Μωυσή σε σχέση με τον ισραηλιτικό λαό, όταν οι Αιγύπτιοι καταταρταρώθηκαν; Τι για εκείνους «των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο», σε σύγκριση με εκείνους που δεν έσφαλαν; Και τι για εκείνους τους οποίους η γη κατάπιε ζωντανούς, σε αντίθεση με τους φυλάρχους που δεν στασίασαν; Και τι να πούμε, για να αφήσω κατά μέρος κάθε πανωλεθρία που οφείλεται στην αμαρτία και την εκούσια επιλογή, για το «εάν θέλετε, θα φάτε τα αγαθά της γης· εάν όμως όχι, η μάχαιρα θα σας καταβροχθίσει»; Τι δε για τους άθεους μιαρούς ιερείς και τις δύο πεντηκονταρχίες που ο Ηλίας κατέκαψε με θείο πυρ, σε σχέση με τους «επτά χιλιάδες άνδρες που άφησα για τον εαυτό μου», και εκείνον που ανέστησε εκ νεκρών; Εάν αυτά και άλλα περισσότερα έχουν οριστεί ως ειμαρμένη από τον Θεό, πού είναι το αυτεξούσιο, για να μην αναφέρω το άτοπο; Και τι για την τελική πανωλεθρία των Ισραηλιτών, η οποία αποτέλεσε ανταπόδοση για το κυριακό αίμα και τον φόνο των προφητών μέσω της ιταλικής λόγχης· συνέβη από προκαθορισμένο όριο ή από εκούσια επιλογή;

Διότι, στηρίζοντας και προφυλάσσοντας ο μακάριος Παύλος τους μαθητές του, ώστε να μη βρεθεί κανείς από αυτούς σε τέτοιο φρόνημα, λέει: Προσέχετε, αδελφοί, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να απομακρυνθεί από τον ζωντανό Θεό. Και το να απομακρυνθεί δεν σήμαινε το να αρνηθεί το όνομα, αλλά απέδειξε ότι σημαίνει το να μην πιστέψει στις υποσχέσεις Του, γι' αυτό, αλληγορώντας προς την αλήθεια των Χριστιανών τα τυπικά των Ιουδαίων και υποδεικνύοντας τη δική τους απείθεια για τη δική μας ασφάλεια, προσθέτει λέγοντας: Διότι μερικοί, αφού άκουσαν, τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι βγήκαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν εισήλθαν εξαιτίας της απιστίας. Και προσθέτει: Προσέχετε μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθετε στην κατάπαυσή του, φανεί κάποιος από εσάς ότι έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το ευαγγέλιο όπως και σε εκείνους. Αλλά δεν ωφέλησε ο λόγος που άκουσαν εκείνοι, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυση. Διότι η κατάπαυση των αληθινών Χριστιανών είναι η λύτρωση από τα πάθη της αμαρτίας και η πληρέστατη και ενεργός ενοίκηση του Αγίου Πνεύματος σε καθαρή καρδιά.

Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, εξασφαλίζοντας τα των μαθητών, ώστε να μη συμβεί να κυριευθεί κανείς από φρόνημα απιστίας, λέει: «Προσέχετε, αδελφοί μου, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να αποστατήσει από τον ζωντανό Θεό». Έχει θέσει δε την αποστασία, όχι με την έννοια της άρνησης του Θεού, αλλά με την έννοια της απιστίας προς τις υποσχέσεις Του. Για αυτό, αλληγορώντας τα τυπικά των Ιουδαίων και παραβάλλοντάς τα προς την αλήθεια, προσθέτει λέγοντας: «Διότι μερικοί που άκουσαν, Τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή Του, παρά σε αυτούς που απείθησαν;» Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους. Και συνεχίζει: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή Του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο μήνυμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους· αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν. Διότι στην κατάπαυση εισερχόμαστε όσοι πιστέψαμε». Και μετά από λίγα, πάλι προσθέτει:

Ας μην πτοηθούμε λοιπόν, αδελφοί μου, ούτε να φοβηθούμε από την πτώση των ηττημένων, με τη σκέψη ότι τάχα και εμείς δεν θα αντέξουμε τα πλήγματα. Θα τα αντέξουμε με τη δύναμη του Θεού και θα διαβούμε είτε μέσα από φωτιά είτε μέσα από ξίφος· ο Θεός είναι αυτός που προπορεύεται και μας προσκαλεί να εισέλθουμε στη βασιλεία που μας υποσχέθηκε, όπως κάλεσε τον Ισραήλ στη γη της επαγγελίας. Δεν γνωρίζετε τι έπαθαν εκείνοι που τότε αναστάτωναν τον λαό, λέγοντας «δεν θα μπορέσουμε να διαβούμε, διότι εκεί υπάρχουν πόλεις περιτειχισμένες ως τον ουρανό και γίγαντες, μεταξύ των οποίων και ο Ενάκ;» Και τι συνέβη; Δεν κατακάηκαν αυτοί γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ενώ ολόκληρος ο λαός που γόγγυζε εξολοθρεύτηκε και τα σώματά τους έπεσαν στην έρημο; Ας μην υπάρξει κανείς τέτοιος ταραξίας, κανείς ολιγόψυχος, κανείς απελπισμένος. Θα διαβούμε λοιπόν, αδελφοί, θα διαβούμε όπως ο Χάλεβ, λέγω, και ο Ιησούς του Ναυή, οι κληρονόμοι της επαγγελίας. Νοητά τείχη θα καταρρεύσουν για εμάς, όπως τότε τα τείχη της Ιεριχούς, με τη σάλπιγγα της ευχαριστίας, την οποία έψαλε ο μακάριος Θαδδαίος, υμνώντας από την αφετηρία των βασανιστηρίων: «Αυτή είναι η ημέρα την οποία εποίησε ο Κύριος».

Γιατί λοιπόν κινείστε εναντίον εμού του ταλαίπωρου και φλυαρείτε και μωρολογείτε; Αλλά, όπως φαίνεται, είστε κάποιοι Ισραηλίτες που λυτρώθηκαν από το χέρι του αόρατου Φαραώ και από την πικρή κατασκευή πλίνθων των παθών και από τη σκοτεινή Αίγυπτο της κοσμικής ματαιότητας, και έπειτα, κατά την πορεία της ασκητικής και γεμάτης θλίψεις διαγωγής, όταν επισυμβαίνουν κάποιες στενοχώριες, δεν ευχαριστείτε τον Θεό, δεν αποδίδετε αίνο δοξολογίας, ώστε μέσω αυτής της αγαθής σας διάθεσης να προσφερθούν τα αναγκαία από την Πρόνοια, αλλά γογγύζετε και σχεδόν λέτε «μακάρι να είχαμε πεθάνει στην Αίγυπτο», αναπολώντας τους λέβητες, τα κρεμμύδια και τα σκόρδα, τα οποία μπορεί να εκλάβει ο καθένας όπως προτιμά, ανάλογα με τα όσα ζούσε μέσα στον κόσμο. Αλλά τι έπαθαν εκείνοι τότε, το κατανοείτε εσείς που διαβάζετε· διότι κανένας από αυτούς δεν αξιώθηκε να εισαχθεί στη γη της κληρονομίας, αλλά τα σώματά τους έπεσαν στην έρημο και χάθηκαν από τον ολοθρευτή, καθώς είναι γεγραμμένο. Φοβάμαι λοιπόν, ω τέκνα, μήπως πάθουμε και εμείς το ίδιο, πράττοντας τα ίδια. Και τότε μεν υπήρχε η νηπιότητα της σκιάς και του νόμου, τώρα όμως η τελειότητα της χάριτος και της αλήθειας του Χριστού. Και αυτό πάλι δεν αναφέρεται στους λαϊκούς, αλλά σε εμάς που έχουμε ανέλθει στο ύψος της αγγελικής πολιτείας. Πού ποτέ φάνηκε στους όσιους πατέρες μας τέτοιος γογγυσμός; Ή ποιον απώθησαν εκείνοι, ο οποίος επιθυμούσε να γίνει δεκτός;