Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 3:19

Επομένως, η αργία του Σαββάτου σημαίνει την εν αναπαύσει και αγιασμώ ζωή των αγίων, όταν πλέον, έχοντας αποβάλει κάθε τι που προκαλεί λύπη και έχοντας απαλλαγεί από κάθε πόνο, θα απολαύσουν τα αγαθά που προέρχονται από τον Θεό. Γι' αυτό άλλωστε και ο μακάριος Παύλος, όταν μας μιλούσε για αυτά και ερευνούσε πολύ σωστά τον τρόπο με τον οποίο ο λαός τηρούσε τον σαββατισμό, λέει τα εξής: «Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά μόνο σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους.» Επειδή δηλαδή κάποιοι νόμιζαν ότι η γη της καταπαύσεως ήταν εκείνη προς την οποία βάδιζαν όταν αναχώρησαν από τη χώρα των Αιγυπτίων, αν και αυτή είχε ληφθεί ως τύπος εκείνης που πρόκειται να δοθεί στους αγίους από τον Χριστό, την οποία και ο Δαβίδ ονόμασε γη ζώντων, ο σοφότατος Παύλος προσπαθεί να αποδείξει ότι εκείνη, που κληροδοτήθηκε τότε στους υιούς του Ισραήλ με τα προστάγματα του Ιησού, ήταν τύπος της προσδοκώμενης. Διότι το ότι εκείνα λαμβάνονται ως τύπος της αλήθειας, το αποδεικνύει γρήγορα, παραθέτοντας αποδεικτικό συλλογισμό για τα προλεχθέντα. Λέει, λοιπόν, τα εξής: «Επειδή, λοιπόν, απομένει να εισέλθουν σε αυτήν κάποιοι, και εκείνοι που πρώτοι άκουσαν το χαρμόσυνο μήνυμα δεν εισήλθαν εξαιτίας της απιστίας τους, πάλι ορίζει μια ημέρα, λέγοντας 'Σήμερα' μέσω του Δαβίδ, μετά από τόσο πολύ χρόνο, όπως έχει προειπωθεί: 'Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό'».

Διότι έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού, εάν βέβαια κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχική μας πεποίθηση, σύμφωνα με το λεγόμενο: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό». Διότι κάποιοι, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Με ποιους δε αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με αυτούς που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας.» Διότι η ατίθαση συμπεριφορά και η μη υποταγή στα θεία προστάγματα τους προξένησε την απεμπόληση της ελπίδας, ενώ ήθελαν να την επιδιώξουν. Απεναντίας, το αντίθετο θα μας ωφελήσει τα μέγιστα, και εξίσου μας πείθει ο Απόστολος λέγοντας: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση για να εισέλθουμε στην ανάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο άγγελμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους. Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυσή του», στον Σωτήρα και Λυτρωτή όλων μας· εννοώ στον Χριστό, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει η δόξα στον Θεό και Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες. Αμήν.

Δια της πίστεως, ω Παλλάδιε, η οποία νοείται πνευματικά εν Χριστώ, τηρούμε την πνευματική κατάπαυση του σαββάτου, εγκαταλείποντας τους περισπασμούς αυτού του κόσμου, παύοντας τη μάταιη περιπλάνηση, απομακρυνόμενοι από τη φαυλότητα και αποτινάσσοντας τον ζυγό της αμαρτίας, παραδιδόμαστε πλέον σε ελεύθερο αγιασμό. Γι' αυτό άλλωστε και ο θεσπέσιος Παύλος λέει για όσους δεν έχουν πιστέψει ακόμη: «Με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με εκείνους που απείθησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας».

Γι' αυτό, προσθέτει πάλι ο ίδιος απευθυνόμενος σε εμάς λέγοντας: ας μην είμαστε απειθείς, αδελφοί, ούτε να σκληρύνουμε τις καρδιές μας, όπως εκείνοι την ημέρα του πειρασμού στην έρημο. «Διότι με ποιους οργίστηκε;» λέει. «Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά μόνο σε αυτούς που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν». «Ούτε να πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες· ούτε να πειράζουμε τον Χριστό, απιστώντας στις δικές του προς εμάς υποσχέσεις και απειθώντας στις εντολές και στα προστάγματά του, όπως ακριβώς κάποιοι από εκείνους τον πείρασαν, και θανατώθηκαν από τα φίδια· ούτε να γογγύζουμε, όπως γόγγυσαν μερικοί από αυτούς και θανατώθηκαν από τον εξολοθρευτή».

Διότι και σε εμάς έχει ευαγγελισθεί η σωτηρία, όπως ακριβώς και σε εκείνους, με το να λέγεται: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του». Διότι το «Σήμερα» είναι παντοτινό. Έπειτα προσθέτει: «Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν συνενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν»· δείχνοντας έτσι πώς ο λόγος δεν τους ωφέλησε· διότι εξαιτίας του ότι δεν συνενώθηκε με την πίστη, δεν ωφελήθηκαν. Έπειτα, θέλοντας να τους φοβίσει, δείχνει ακριβώς αυτό με όσα λέει: «Διότι μερικοί, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα έτη; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο; Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν πρόκειται να εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας».

«Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν, εξαιτίας της απιστίας.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δʹ. «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, όπως ακριβώς και σε εκείνους, αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν ωφέλησε εκείνους, επειδή δεν είχε συγκεραστεί με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν.» «Εισερχόμαστε γάρ στην κατάπαυση εμείς που πιστέψαμε, καθώς έχει πει: Ως ορκίστηκα στην οργή μου, δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου· μολονότι τα έργα είχαν γίνει από την καταβολή του κόσμου. Διότι έχει πει κάπου για την έβδομη ημέρα το εξής: Και κατέπαυσε ο Θεός την έβδομη ημέρα από όλα τα έργα του· και σε αυτό το σημείο πάλι: Δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου. Επειδή λοιπόν απομένει να εισέλθουν κάποιοι σε αυτήν, και εκείνοι στους οποίους κηρύχθηκε προηγουμένως το Ευαγγέλιο δεν εισήλθαν εξαιτίας της απείθειάς τους, πάλι καθορίζει κάποια ημέρα, Σήμερα, λέγοντας μέσω του Δαβίδ μετά από τόσο πολύ χρόνο, καθώς έχει λεχθεί: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας.» Από πού είναι αυτό φανερό; Επειδή οφείλουν κάποιοι, λέει, να εισέλθουν, αλλά όλοι εκείνοι δεν εισήλθαν. Το ότι όμως πρέπει να εισέλθουμε, και ότι πρέπει κάποιοι να εισέλθουν, ας ακούσουμε από πού είναι αυτό φανερό. Μετά από τόσα έτη, λέει, λέει πάλι ο Δαβίδ: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του. «

Του ιδίου προς Θεσσαλονικείς. Άρα λοιπόν, αδελφοί, να στέκεστε σταθεροί και να κρατάτε τις παραδόσεις που διδαχθήκατε, είτε προφορικά είτε μέσω επιστολής μας. Του ιδίου από την προς Εβραίους Επιστολή περί των απειθούντων. Με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Δεν αγανάκτησε με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά μόνο σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους.

71. Εάν για όσους απείθησαν ορκίστηκε ο Θεός παλαιά ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, και γι' αυτό δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους, πώς είναι δυνατόν κάποιοι, μόνο με τη σωματική άσκηση και χωρίς πίστη, να μπορέσουν να εισέλθουν στην κατάπαυση της απαθείας και στην τελειότητα της γνώσης, εφόσον βλέπουμε ότι πολλοί δεν μπόρεσαν να εισέλθουν κατ' αυτόν τον τρόπο και να αναπαυθούν από όλους τους κόπους τους; Πρέπει λοιπόν ο καθένας να προσέχει, μήπως υπάρχει μέσα του πονηρή καρδιά απιστίας και γι' αυτό στερείται, παρότι υποβάλλεται σε πολλούς κόπους, την κατάπαυση και την τελειοποίησή του· για τον λόγο αυτόν κοπιάζει διαρκώς με τα έργα της πρακτικής αρετής και τρώει τον άρτο της οδύνης. Εάν του απομένει σαββατισμός (κατάπαυση), ας σπεύσει να εισέλθει μέσω της πίστεως στην κατάπαυση της απαθείας και στην τελειότητα της γνώσεως, ώστε να μην πέσει στο παλαιό παράδειγμα της απείθειας και πάθει τα ίδια με εκείνους που απείθησαν παλαιά.

Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, εξασφαλίζοντας τα των μαθητών, ώστε να μη συμβεί να κυριευθεί κανείς από φρόνημα απιστίας, λέει: «Προσέχετε, αδελφοί μου, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να αποστατήσει από τον ζωντανό Θεό». Έχει θέσει δε την αποστασία, όχι με την έννοια της άρνησης του Θεού, αλλά με την έννοια της απιστίας προς τις υποσχέσεις Του. Για αυτό, αλληγορώντας τα τυπικά των Ιουδαίων και παραβάλλοντάς τα προς την αλήθεια, προσθέτει λέγοντας: «Διότι μερικοί που άκουσαν, Τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή Του, παρά σε αυτούς που απείθησαν;» Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους. Και συνεχίζει: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή Του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο μήνυμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους· αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν. Διότι στην κατάπαυση εισερχόμαστε όσοι πιστέψαμε». Και μετά από λίγα, πάλι προσθέτει: