Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 4:16

Αλλά ας γίνουμε και εμείς νήπια ως προς την κακία, αδελφοί, νέοι και γέροντες, άρχοντες μαζί και αρχόμενοι, για να ενδυναμωθούμε από τον Θεό και να στήσουμε τρόπαιο και να βαστάξουμε τα σύμβολα της νίκης, όχι μόνο κατά των πονηρών παθών, αλλά και κατά των ορατών και αοράτων εχθρών, και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια· διότι το νεαρό πουλάρι, στο οποίο καταδέχθηκε να επιβιβαστεί ο Κύριος για χάρη μας, ενώ ήταν ένα, προτύπωνε την υποταγή των εθνών σε Αυτόν, από τα οποία προερχόμαστε όλοι εμείς, άρχοντες μαζί και αρχόμενοι.

Εδώ υπονοείται και κάτι άλλο: ότι είναι δυνατόν να υπομείνει κανείς τις δοκιμασίες χωρίς αμαρτία, ακόμη και όταν βρίσκεται σε θλίψεις. Ώστε, και όταν λέει, «εν ομοιώματι σαρκός», δεν εννοεί αυτό, ότι δηλαδή επρόκειτο για απλό ομοίωμα σάρκας, αλλά ότι προσέλαβε πραγματική σάρκα. Γιατί λοιπόν είπε: «εν ομοιώματι»; Αναφερόταν στην αμαρτωλή σάρκα· διότι η σάρκα του ήταν όμοια με τη δική μας σάρκα. Επειδή ως προς τη φύση της ήταν ίδια με εμάς, αλλά ως προς την αμαρτία δεν ήταν πλέον η ίδια. Ας προσερχόμαστε λοιπόν με παρρησία στον θρόνο της χάριτός του, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια. Σε ποιον θρόνο χάριτος αναφέρεται; Στον βασιλικό θρόνο, για τον οποίο λέει: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου». Ήταν σαν να έλεγε: Ας προσερχόμαστε με παρρησία, επειδή έχουμε αναμάρτητο Αρχιερέα, ο οποίος κατατροπώνει την οικουμένη. «Διότι, να έχετε θάρρος», λέει, «εγώ έχω νικήσει τον κόσμο». Επειδή το να πάθει τα πάντα, αλλά να παραμείνει καθαρός από αμαρτίες, αυτό ακριβώς σημαίνει. Εάν εμείς βρισκόμαστε υπό την εξουσία της αμαρτίας, λέει, αυτός όμως είναι αναμάρτητος. πώς να προσερχόμαστε με παρρησία;

Διότι τώρα είναι θρόνος χάριτος και όχι θρόνος κρίσεως. Γι' αυτό λέει: «Ας προσερχόμαστε με παρρησία, για να λάβουμε έλεος», τέτοιο που ζητούμε. Διότι τούτο είναι πλουσιοπάροχη ευεργεσία και βασιλική δωρεά. «Και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια». Ορθά είπε: «Για έγκαιρη βοήθεια». Εάν προσέλθεις τώρα, λέει, θα λάβεις και χάρη και έλεος· διότι προσέρχεσαι σε κατάλληλο καιρό. Εάν όμως προσέλθεις τότε, δεν θα τα λάβεις πλέον· διότι τότε η προσέλευση θα είναι άκαιρη, αφού τότε δεν υπάρχει πια θρόνος χάριτος. Είναι θρόνος χάριτος, ενόσω ο Βασιλεύς κάθεται χορηγώντας τη χάρη Του. Όταν όμως επέλθει η συντέλεια, τότε εγείρεται για κρίση· διότι, όπως λέει η Γραφή: «Ανάστα, ο Θεός, κρίνε την γη».

Υπάρχει και κάτι άλλο να πούμε: «Ας προσερχόμαστε», λέει, «με παρρησία», δηλαδή χωρίς να έχουμε πονηρή συνείδηση, χωρίς να διστάζουμε· διότι ένας τέτοιος άνθρωπος δεν μπορεί να προσέλθει με παρρησία. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα, και σε ημέρα σωτηρίας σε βοήθησα». Επειδή και τώρα το να βρίσκουν μετάνοια όσοι αμαρτάνουν μετά το ιερό λουτρό, είναι έργο της χάριτος. Για να μη νομίσεις, όμως, ακούγοντας ότι είναι αρχιερέας, πως στέκεται όρθιος, αμέσως τον τοποθετεί στον θρόνο· διότι ο ιερέας δεν κάθεται, αλλά στέκεται όρθιος. Βλέπεις ότι το να γίνει αρχιερέας δεν είναι ζήτημα φύσεως, αλλά χάριτος, συγκαταβάσεως και κενώσεως; Αυτό είναι κατάλληλο να το πούμε τώρα και για εμάς: ας προσερχόμαστε με παρρησία ζητώντας· αρκεί μόνο να προσκομίσουμε πίστη, και τα δίνει όλα. Τώρα είναι ο καιρός της δωρεάς, κανείς ας μην απελπίζεται για τον εαυτό του. Τότε θα είναι ο καιρός της απόγνωσης, όταν θα κλείσει ο νυμφώνας, όταν θα εισέλθει ο βασιλιάς για να δει τους συνδαιτυμόνες, όταν θα αναπαυθούν στους κόλπους του πατριάρχη όσοι πρόκειται να αξιωθούν αυτά τα αγαθά. Τώρα, όμως, δεν έχει φτάσει ακόμη αυτή η ώρα· διότι το θέατρο ακόμη υφίσταται, ακόμη ο αγώνας διεξάγεται, ακόμη το βραβείο είναι μετέωρο.

Εφόσον λοιπόν τέτοια είναι εδώ η πηγή, τέτοια είναι και η ζωή, και η τράπεζα είναι γεμάτη από αναρίθμητα αγαθά και από παντού αναβλύζουν για εμάς τα πνευματικά δώρα, ας προσέλθουμε με αληθινή καρδιά, με καθαρή συνείδηση, για να λάβουμε χάρη και έλεος προς έγκαιρη βοήθεια· με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του μονογενούς Υιού, του Κυρίου και σωτήρα μας Ιησού Χριστού, διά του οποίου και μαζί με τον οποίο, στον Πατέρα και στο ζωοποιό Πνεύμα, ανήκει η δόξα, η τιμή και το κράτος, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Για τον λόγο αυτόν, ο διάκονος βάζει να σταθούν εκείνη την ώρα και οι ενεργούμενοι και τους παραγγέλλει να κλίνουν μόνο την κεφαλή και να απευθύνουν τις ικεσίες τους με τη στάση του σώματός τους· διότι δεν είναι θεμιτό να προσεύχονται αυτοί μαζί με την κοινή σύναξη των αδελφών. Για τον λόγο αυτόν τους ζητά να σταθούν, ώστε εσύ, αφού τους σπλαχνιστείς τόσο για τη συμφορά όσο και για την αφωνία τους, να αξιοποιήσεις τη δική σου παρρησία προς προστασία τους. Έχοντας, λοιπόν, όλα αυτά κατά νου, ας προστρέχουμε εκείνη την ώρα, ώστε να ελκύσουμε το έλεος και να βρούμε χάρη και έγκαιρη βοήθεια.

Διότι στους ανθρώπους είναι αδύνατον να γνωρίσει την κακουχία εκείνου που υποφέρει, αυτός που δεν έχει λάβει πείρα και δεν έχει περάσει μέσα από αισθητές δοκιμασίες. Όλα όμως τα υπέστη, λέει, ο δικός μας Αρχιερέας. Διότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο πρώτα τα υπέστη και έπειτα ανήλθε, ώστε να μπορεί να συμπονά. «Ας προσερχόμαστε, λοιπόν, με παρρησία στον θρόνο της χάριτος, για να λάβουμε έλεος». Είναι θρόνος χάριτος, όχι θρόνος κρίσεως. Διότι όλο αυτό το έργο είναι εκδήλωση αγάπης και βασιλική δωρεά, που συγχωρεί τις αμαρτίες. «Και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια». Εάν προσέλθεις τώρα, λέει, θα λάβεις και χάρη και έλεος. Διότι προσέρχεσαι εγκαίρως· αν όμως προσέλθεις τότε, δεν θα τα λάβεις πλέον. Διότι τότε η προσδοκία είναι άκαιρη. Διότι τότε δεν υπάρχει θρόνος χάριτος, αλλά θρόνος κρίσεως· διότι, λέει (η Γραφή): «Ανάστα, ο Θεός, κρῖνον τὴν γῆν». Το δε «με παρρησία» σημαίνει το να μην έχουμε πονηρή συνείδηση και να μη διστάζουμε. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος δεν μπορεί να προσέλθει με παρρησία. Για να μη νομίσεις, ακούγοντας για Αρχιερέα, ότι στέκεται όρθιος (ως λειτουργός), αμέσως τον ανυψώνει στον βασιλικό θρόνο. Βλέπεις ότι το να γίνει Αρχιερέας δεν είναι γνώρισμα της φύσεώς (Του), αλλά (αποτέλεσμα) συγκαταβάσεως και κενώσεως.

Ας μην αμελήσουμε, λοιπόν, σύμφωνα με τις δυνάμεις μας, να υπακούμε στον Θεό, ο οποίος μας καλεί σε αιώνια ζωή και μακάριο τέλος μέσω της εφαρμογής των θείων και σωτηριωδών εντολών του, ώστε να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια. «Διότι η χάρις», λέει ο θείος Απόστολος, «είναι μαζί με όλους όσοι αγαπούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό με αφθαρσία», δηλαδή εκείνων που αγαπούν τον Κύριο με την αφθαρσία της αρετής και την καθαρή και ανυπόκριτη σεμνότητα του βίου τους, με το να πράττουν τα θελήματά του και να μην αλλοιώνουν τίποτα από τα θεία του προστάγματα.

Ας μην αμελήσουμε, λοιπόν, κατά τη δύναμή μας να υπακούμε στον Θεό, ο οποίος μας καλεί σε αιώνια ζωή και μακάριο τέλος μέσω της εφαρμογής των θείων και σωτηρίων εντολών του, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια. Διότι η χάρις, λέει ο θείος απόστολος, είναι με όλους όσοι αγαπούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό εν αφθαρσία, δηλαδή με εκείνους που αγαπούν τον Κύριο με την αδιάφθορη αρετή και με την καθαρή και ανυπόκριτη σεμνότητα του βίου τους, ή για να το πούμε σαφέστερα, με εκείνους που αγαπούν τον Κύριο πράττοντας τα θελήματά του και χωρίς να παραφθείρουν τίποτα από τα θεία του προστάγματα.

Γι' αυτό, προχωρώντας παρακάτω, προσθέτει: «Ας φροντίσουμε λοιπόν να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση», δηλαδή αγωνιζόμενοι σε όλες τις αρετές που απορρέουν από τις εντολές, έχοντας την πίστη ότι θα αξιωθούμε τέλεια τον αγιασμό του Πνεύματος, και «για να μην πέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απείθειας». Γι' αυτό, ενθαρρύνοντας και αναζωπυρώνοντας τις προαιρέσεις τους στην πίστη, λέει: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με παρρησία στον θρόνο της χάριτος, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια», και πάλι: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντιστεί, δηλαδή καθαριστεί, στις καρδιές από την πονηρή συνείδηση», και πάλι: «Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύετε τον ζωντανό και αληθινό Θεό». Και αν συλλέξετε τις υπόλοιπες μαρτυρίες από τις Άγιες Γραφές, θα βρείτε πάρα πολλές που έχουν ειπωθεί για αυτόν τον σκοπό.