Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 4:2

«Διότι και εμείς έχουμε λάβει το χαρμόσυνο άγγελμα, ακριβώς όπως και εκείνοι.» Επειδή όμως, σε όσους δεν γνωρίζουν να κατανοούν σωστά, φαινόταν ότι ονομάζει εδώ «κατάπαυση» την είσοδο στη γη της επαγγελίας, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την ηγεσία του Ιησού –και εννοώ τον Ιησού του Ναυή– για να δείξει καθαρότερα ότι δεν κάνει απολύτως κανέναν λόγο για εκείνην, αλλά αποβλέπει στην προσδοκώμενη μελλοντική, και προς εκείνην κατευθύνεται ο σκοπός των νοημάτων του, λέγει πάλι στη συνέχεια: «Διότι, εάν ο Ιησούς τους είχε οδηγήσει στην κατάπαυση, δεν θα μιλούσε αργότερα για άλλη ημέρα. Επομένως, απομένει ένας σαββατισμός για τον λαό του Θεού», ονομάζοντας εδώ σαφέστατα ως σαββατισμό την τελική ανάπαυση των αγίων. Γι' αυτό, στη συνέχεια δίνει ένα ακριβές σημείο αυτού του νοήματος, προσθέτοντας τα εξής: «Διότι εκείνος που εισήλθε στην κατάπαυσή του, αναπαύθηκε και ο ίδιος από τα έργα του, όπως ακριβώς και ο Θεός από τα δικά του. Ας σπεύσουμε λοιπόν να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση, ώστε να μην πέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απειθείας.»

Διότι έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού, εάν βέβαια κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχική μας πεποίθηση, σύμφωνα με το λεγόμενο: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό». Διότι κάποιοι, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Με ποιους δε αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με αυτούς που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας.» Διότι η ατίθαση συμπεριφορά και η μη υποταγή στα θεία προστάγματα τους προξένησε την απεμπόληση της ελπίδας, ενώ ήθελαν να την επιδιώξουν. Απεναντίας, το αντίθετο θα μας ωφελήσει τα μέγιστα, και εξίσου μας πείθει ο Απόστολος λέγοντας: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση για να εισέλθουμε στην ανάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο άγγελμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους. Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυσή του», στον Σωτήρα και Λυτρωτή όλων μας· εννοώ στον Χριστό, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει η δόξα στον Θεό και Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες. Αμήν.

Διότι και σε εμάς έχει ευαγγελισθεί η σωτηρία, όπως ακριβώς και σε εκείνους, με το να λέγεται: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του». Διότι το «Σήμερα» είναι παντοτινό. Έπειτα προσθέτει: «Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν συνενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν»· δείχνοντας έτσι πώς ο λόγος δεν τους ωφέλησε· διότι εξαιτίας του ότι δεν συνενώθηκε με την πίστη, δεν ωφελήθηκαν. Έπειτα, θέλοντας να τους φοβίσει, δείχνει ακριβώς αυτό με όσα λέει: «Διότι μερικοί, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα έτη; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν νεκρά στην έρημο; Σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν πρόκειται να εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας».

«Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν, εξαιτίας της απιστίας.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δʹ. «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, όπως ακριβώς και σε εκείνους, αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν ωφέλησε εκείνους, επειδή δεν είχε συγκεραστεί με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν.» «Εισερχόμαστε γάρ στην κατάπαυση εμείς που πιστέψαμε, καθώς έχει πει: Ως ορκίστηκα στην οργή μου, δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου· μολονότι τα έργα είχαν γίνει από την καταβολή του κόσμου. Διότι έχει πει κάπου για την έβδομη ημέρα το εξής: Και κατέπαυσε ο Θεός την έβδομη ημέρα από όλα τα έργα του· και σε αυτό το σημείο πάλι: Δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου. Επειδή λοιπόν απομένει να εισέλθουν κάποιοι σε αυτήν, και εκείνοι στους οποίους κηρύχθηκε προηγουμένως το Ευαγγέλιο δεν εισήλθαν εξαιτίας της απείθειάς τους, πάλι καθορίζει κάποια ημέρα, Σήμερα, λέγοντας μέσω του Δαβίδ μετά από τόσο πολύ χρόνο, καθώς έχει λεχθεί: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας.» Από πού είναι αυτό φανερό; Επειδή οφείλουν κάποιοι, λέει, να εισέλθουν, αλλά όλοι εκείνοι δεν εισήλθαν. Το ότι όμως πρέπει να εισέλθουμε, και ότι πρέπει κάποιοι να εισέλθουν, ας ακούσουμε από πού είναι αυτό φανερό. Μετά από τόσα έτη, λέει, λέει πάλι ο Δαβίδ: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του. «

Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως, ενώ παραμένει σε ισχύ η υπόσχεση για την είσοδό μας στην κατάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς υστέρησε. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το ευαγγέλιο, όπως ακριβώς και σε εκείνους· αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν.

Εβρ. 3,9 Ή του πειρασμού με τον οποίο πείρασαν, ώστε το «ου» να είναι άρθρο και όχι δηλωτικό τόπου. Εβρ. 3,12 Υπάρχουν βέβαια πολλές «πονηρές καρδιές απιστίας»· διότι πονηρή καρδιά απιστίας είναι το να μην πιστεύει κανείς ότι είναι κακό η φιλαργυρία, η έναρξη της ύβρεως, η μέθη και μύρια άλλα. Μεγαλύτερη όμως και ασυγκρίτως πονηρή καρδιά απιστίας είναι εκείνη που απομακρύνεται από την πίστη προς τον Θεό. Προσέχετε λοιπόν, λέει, μήπως υπάρξει ποτέ σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας· απιστίας δε, λέω, εκείνης που απομακρύνεται «από τον ζώντα Θεό». Ορθά όμως λέει: «πονηρή καρδιά απιστίας»· διότι υπάρχει και αγαθή καρδιά απιστίας, όπως το «μην πιστεύετε σε κάθε πνεύμα, αλλά να δοκιμάζετε τα πνεύματα αν προέρχονται από τον Θεό». Εβρ. 4,2 Επειδή δεν «είχαν συγκεραστεί», λέει, «με εκείνους που άκουσαν», δηλαδή με εκείνους που πίστεψαν. Πώς όμως ήταν δυνατόν να συγκεραστούν; «Εν τη πίστει», λέει, δηλαδή μέσω της πίστεως· διότι αν αυτοί είχαν πιστέψει όπως και εκείνοι, θα ενώνονταν σε ένα, αφού η πίστη κατά κάποιον τρόπο θα τους συνέδεε και θα τους συγκερνούσε.

Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, εξασφαλίζοντας τα των μαθητών, ώστε να μη συμβεί να κυριευθεί κανείς από φρόνημα απιστίας, λέει: «Προσέχετε, αδελφοί μου, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να αποστατήσει από τον ζωντανό Θεό». Έχει θέσει δε την αποστασία, όχι με την έννοια της άρνησης του Θεού, αλλά με την έννοια της απιστίας προς τις υποσχέσεις Του. Για αυτό, αλληγορώντας τα τυπικά των Ιουδαίων και παραβάλλοντάς τα προς την αλήθεια, προσθέτει λέγοντας: «Διότι μερικοί που άκουσαν, Τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή Του, παρά σε αυτούς που απείθησαν;» Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους. Και συνεχίζει: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή Του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο μήνυμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους· αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν. Διότι στην κατάπαυση εισερχόμαστε όσοι πιστέψαμε». Και μετά από λίγα, πάλι προσθέτει: