Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 4:3

Διότι έχουμε γίνει μέτοχοι του Χριστού, εάν βέβαια κρατήσουμε σταθερή μέχρι τέλους την αρχική μας πεποίθηση, σύμφωνα με το λεγόμενο: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό». Διότι κάποιοι, αφού άκουσαν, παραπίκραναν τον Θεό, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο διά του Μωυσή. Με ποιους δε αγανάκτησε επί σαράντα έτη; Όχι με αυτούς που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απείθειας.» Διότι η ατίθαση συμπεριφορά και η μη υποταγή στα θεία προστάγματα τους προξένησε την απεμπόληση της ελπίδας, ενώ ήθελαν να την επιδιώξουν. Απεναντίας, το αντίθετο θα μας ωφελήσει τα μέγιστα, και εξίσου μας πείθει ο Απόστολος λέγοντας: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση για να εισέλθουμε στην ανάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο άγγελμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους. Αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυσή του», στον Σωτήρα και Λυτρωτή όλων μας· εννοώ στον Χριστό, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει η δόξα στον Θεό και Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες. Αμήν.

Εισερχόμαστε, λοιπόν, στην κατάπαυση εμείς που πιστέψαμε, σύμφωνα τουλάχιστον με τον λόγο του μακαρίου Παύλου. Και μάλιστα, μέσω της φωνής του Ιερεμία, ο Θεός κατηγορεί αυτούς οι οποίοι, μέσω της αμαρτίας ως προς τον τύπο, παραμορφώνουν την ομορφιά της αλήθειας, λέγοντας: «Βάδισε και στάσου στις πύλες των υιών του λαού σου, από τις οποίες εισέρχονται οι βασιλείς του Ιούδα και από τις οποίες εξέρχονται, και σε όλες τις πύλες της Ιερουσαλήμ, και θα τους πεις: Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, οι βασιλείς του Ιούδα και όλη η Ιουδαία και όλη η Ιερουσαλήμ, και όσοι εισέρχεστε από τις πύλες αυτές. Αυτά λέει ο Κύριος: Προφυλάξτε τις ψυχές σας και μη σηκώνετε βάρη την ημέρα των Σαββάτων, και δεν θα κάνετε κανένα έργο, και μην εξέρχεστε από τις πύλες της Ιερουσαλήμ, και μη βγάζετε βάρη από τα σπίτια σας την ημέρα των Σαββάτων, όπως έδωσα εντολή στους πατέρες σας αλλά δεν άκουσαν, και δεν έστρεψαν το αυτί τους, και σκλήρυναν τον τράχηλό τους περισσότερο από τους πατέρες τους, ώστε να μην με ακούσουν και να μη δεχθούν διαπαιδαγώγηση». Δεν διέταξε, λοιπόν, μόνο την ανάγκη να σταματούν κάθε έργο το Σάββατο, αλλά και να μην πηγαίνουν έξω από τις πύλες της Ιερουσαλήμ. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Έπειτα, ποιο θα μπορούσε να είναι το νόημα αυτών; ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Είναι ασφαλώς νοητό και πνευματικό, και βρίσκεται πέρα από τους τύπους, και είναι ανώτερο από την παλαιά σκιά.

Και πρόσεξε κάτι θαυμαστό: δεν είπε «δεν συμφώνησαν», αλλά «δεν συγκεράσθηκαν»· δηλαδή, διαχωρίστηκαν χωρίς να στασιάσουν, μολονότι όλοι εκείνοι είχαν διαμορφώσει μία και την αυτή γνώμη. Εδώ μου φαίνεται ότι υπαινίσσεται και κάποια στάση. Διότι, λέει, εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυση. Έπειτα, επιβεβαιώνοντας αυτό, πρόσθεσε: «Όπως έχει πει, ορκίστηκα μέσα στην οργή μου, δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου»· αν και τα έργα είχαν ολοκληρωθεί από την καταβολή του κόσμου.

«Σε ποιους δε ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν, εξαιτίας της απιστίας.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δʹ. «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως τυχόν, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, όπως ακριβώς και σε εκείνους, αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν ωφέλησε εκείνους, επειδή δεν είχε συγκεραστεί με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν.» «Εισερχόμαστε γάρ στην κατάπαυση εμείς που πιστέψαμε, καθώς έχει πει: Ως ορκίστηκα στην οργή μου, δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου· μολονότι τα έργα είχαν γίνει από την καταβολή του κόσμου. Διότι έχει πει κάπου για την έβδομη ημέρα το εξής: Και κατέπαυσε ο Θεός την έβδομη ημέρα από όλα τα έργα του· και σε αυτό το σημείο πάλι: Δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου. Επειδή λοιπόν απομένει να εισέλθουν κάποιοι σε αυτήν, και εκείνοι στους οποίους κηρύχθηκε προηγουμένως το Ευαγγέλιο δεν εισήλθαν εξαιτίας της απείθειάς τους, πάλι καθορίζει κάποια ημέρα, Σήμερα, λέγοντας μέσω του Δαβίδ μετά από τόσο πολύ χρόνο, καθώς έχει λεχθεί: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας.» Από πού είναι αυτό φανερό; Επειδή οφείλουν κάποιοι, λέει, να εισέλθουν, αλλά όλοι εκείνοι δεν εισήλθαν. Το ότι όμως πρέπει να εισέλθουμε, και ότι πρέπει κάποιοι να εισέλθουν, ας ακούσουμε από πού είναι αυτό φανερό. Μετά από τόσα έτη, λέει, λέει πάλι ο Δαβίδ: Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του. «

Διότι, στηρίζοντας και προφυλάσσοντας ο μακάριος Παύλος τους μαθητές του, ώστε να μη βρεθεί κανείς από αυτούς σε τέτοιο φρόνημα, λέει: Προσέχετε, αδελφοί, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να απομακρυνθεί από τον ζωντανό Θεό. Και το να απομακρυνθεί δεν σήμαινε το να αρνηθεί το όνομα, αλλά απέδειξε ότι σημαίνει το να μην πιστέψει στις υποσχέσεις Του, γι' αυτό, αλληγορώντας προς την αλήθεια των Χριστιανών τα τυπικά των Ιουδαίων και υποδεικνύοντας τη δική τους απείθεια για τη δική μας ασφάλεια, προσθέτει λέγοντας: Διότι μερικοί, αφού άκουσαν, τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι βγήκαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους οργίστηκε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή του, παρά σε εκείνους που απείθησαν; Και βλέπουμε ότι δεν εισήλθαν εξαιτίας της απιστίας. Και προσθέτει: Προσέχετε μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθετε στην κατάπαυσή του, φανεί κάποιος από εσάς ότι έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το ευαγγέλιο όπως και σε εκείνους. Αλλά δεν ωφέλησε ο λόγος που άκουσαν εκείνοι, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε αυτούς που τον άκουσαν. Διότι εμείς που πιστέψαμε εισερχόμαστε στην κατάπαυση. Διότι η κατάπαυση των αληθινών Χριστιανών είναι η λύτρωση από τα πάθη της αμαρτίας και η πληρέστατη και ενεργός ενοίκηση του Αγίου Πνεύματος σε καθαρή καρδιά.

Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος, εξασφαλίζοντας τα των μαθητών, ώστε να μη συμβεί να κυριευθεί κανείς από φρόνημα απιστίας, λέει: «Προσέχετε, αδελφοί μου, μήπως υπάρξει σε κάποιον από εσάς πονηρή καρδιά απιστίας, με το να αποστατήσει από τον ζωντανό Θεό». Έχει θέσει δε την αποστασία, όχι με την έννοια της άρνησης του Θεού, αλλά με την έννοια της απιστίας προς τις υποσχέσεις Του. Για αυτό, αλληγορώντας τα τυπικά των Ιουδαίων και παραβάλλοντάς τα προς την αλήθεια, προσθέτει λέγοντας: «Διότι μερικοί που άκουσαν, Τον παραπίκραναν, αλλά όχι όλοι όσοι εξήλθαν από την Αίγυπτο μέσω του Μωυσή. Και με ποιους αγανάκτησε επί σαράντα χρόνια; Όχι με εκείνους που αμάρτησαν, των οποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; Και σε ποιους ορκίστηκε ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή Του, παρά σε αυτούς που απείθησαν;» Και βλέπουμε ότι δεν μπόρεσαν να εισέλθουν εξαιτίας της απιστίας τους. Και συνεχίζει: «Ας φοβηθούμε, λοιπόν, μήπως, ενώ παραμένει η υπόσχεση να εισέλθουμε στην κατάπαυσή Του, φανεί ότι κάποιος από εσάς έχει υστερήσει. Διότι και σε εμάς έχει κηρυχθεί το χαρμόσυνο μήνυμα, όπως ακριβώς και σε εκείνους· αλλά ο λόγος που άκουσαν δεν τους ωφέλησε, επειδή δεν ενώθηκε με την πίστη σε εκείνους που τον άκουσαν. Διότι στην κατάπαυση εισερχόμαστε όσοι πιστέψαμε». Και μετά από λίγα, πάλι προσθέτει: