Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 5:4

Είτε λοιπόν θέλει να σημάνει κάτι τέτοιο είτε, πράγμα που ταιριάζει περισσότερο στα προκείμενα νοήματα, διασαφηνίζει πάλι ότι μέσω Αυτού ερχόμαστε στην ηγεσία και στην καθοδήγηση των λογικών ποιμνίων, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον Παύλο: «Διότι κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτήν την τιμή, παρά μόνο εκείνος που καλείται από τον Θεό». Και βέβαια, κανένας από τους αγίους προφήτες δεν ανέδειξε τον εαυτό του, αλλά ούτε και ο λαμπρός και μέγας χορός των αποστόλων θα διαπιστωθεί ότι κάλεσε ο ίδιος τον εαυτό του σε αυτό. Διότι αναδείχθηκε μέσω του θελήματος του Χριστού, ο οποίος τους κάλεσε στην αποστολή ονομαστικά και έναν προς έναν, όπως λέει στην προκείμενη παραβολή. Επειδή γνωρίζουμε πώς στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο παρατέθηκαν μεν στη σειρά τα ονόματα των αποστόλων, έπειτα αμέσως παρατίθεται ο τρόπος της ανακήρυξής τους: «διότι αυτούς τους δώδεκα», λέει, «ανέδειξε ο Σωτήρας, τους οποίους και ονόμασε αποστόλους». Βλέποντας λοιπόν τον παράφρονα Φαρισαίο να διακατέχεται από αρχομανία και να φλέγεται υπερβολικά για τον τίτλο και την ουσία της ηγεσίας, τον διδάσκει ωφέλιμα ότι ο Ίδιος είναι ο χορηγός του να καθοδηγεί κάποιος ανθρώπους και ότι Αυτός έχει τη δύναμη να εισαγάγει εύκολα σε αυτό το έργο.

Γι' αυτό ακριβώς και ο Παύλος, ευχόμενος να υπάρξουν τα καλύτερα από όλα για όσους έχουν κληθεί, λέει: «Χάρις σε σας και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Και προτρέποντας πάλι σε ειρήνη με τον Θεό όσους δεν είχαν ακόμη πιστέψει, λέει: «Υπέρ του Χριστού, λοιπόν, είμαστε πρεσβευτές, σαν να σας παρακαλεί ο Θεός μέσω ημών· σας παρακαλούμε υπέρ του Χριστού, συμφιλιωθείτε με τον Θεό». Αλλά και ο προφήτης Ησαΐας δεν μας προτρέπει λιγότερο φωνάζοντας: «Ας κάνουμε ειρήνη μαζί του, ας κάνουμε ειρήνη εμείς που ερχόμαστε». Ταιριαστή είναι, λοιπόν, η δύναμη του λόγου σε αυτόν που χορηγεί την ειρήνη, ή μάλλον στην ειρήνη των πάντων, δηλαδή στον Χριστό· «Διότι αυτός είναι η ειρήνη μας», σύμφωνα με τις Γραφές. <Και τους είπε πάλι: Ειρήνη σε σας· καθώς με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, κι εγώ αποστέλλω εσάς.> Με αυτά τα λόγια ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός χειροτόνησε τους καθοδηγητές και δασκάλους της οικουμένης και τους οικονόμους των θείων του μυστηρίων, τους οποίους προστάζει, σαν φωστήρες, να αναλάμψουν πλέον και να καταυγάσουν όχι μόνο τη χώρα των Ιουδαίων, σύμφωνα με το μέτρο της νομικής εντολής που εκτεινόταν «από τον Δαν έως τη Βηρσαβεέ», σύμφωνα με το γεγραμμένο, αλλά μάλλον ολόκληρη την υφήλιο και όσους είναι διασκορπισμένοι και κατοικούν παντού. Αληθινά, λοιπόν, λέει ο Παύλος ότι «κανείς δεν παίρνει από μόνος του την τιμή αυτή, αλλά εκείνος που καλείται από τον Θεό».

Μτ 25, 14-30. 〈Άνθρωπος〉 οικοδεσπότης είναι ο δημιουργός και κύριος του σύμπαντος αυτού. Με την αποδημία ο λόγος της παραβολής παρομοιάζει είτε την ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς είτε το αόρατο και απρόσιτο της θείας φύσης. Ως 〈υπάρχοντα〉 του Θεού πρέπει να νοηθούν εκείνοι που σε κάθε χώρα και πόλη έχουν πιστέψει σε αυτόν. 〈Δούλους〉 του αποκαλεί αυτούς τους οποίους κατά καιρούς ο Χριστός στεφανώνει με το καύχημα της ιερωσύνης· διότι ο θεσπέσιος Παύλος γράφει: «κανείς δεν παίρνει από μόνος του την τιμή, αλλά αυτός που καλείται από τον Θεό». Σε αυτούς παραδίδει εκείνους που έχουν υπαχθεί σε αυτόν, δίνοντας στον καθένα πνευματικό χάρισμα, ανάλογα με τη διάθεση και την ικανότητά του. Αυτή λέμε ότι είναι η διανομή των 〈ταλάντων〉, τα οποία δεν χορηγούνται σε ίσο μέτρο στους υπηρέτες εξαιτίας της διαφορετικότητας της διανοίας. Και 〈ευθύς〉, λέει, έφυγαν και εργάστηκαν, όπου το 〈ευθύς〉 εδώ μας υποδηλώνει ότι πρέπει κανείς να εκτελεί τα έργα του Θεού χωρίς καμία καθυστέρηση. Εκείνοι όμως που κυριαρχούνται από οκνηρία και αργία θα βρεθούν στα έσχατα δεινά. Διότι, λέει, έθαψε το τάλαντο που του δόθηκε στη γη, δηλαδή διατήρησε το χάρισμα στον εαυτό του ανενεργό και ανωφελές για τους άλλους. Γι' αυτό, λοιπόν, αφαιρείται από 〈αυτόν το τάλαντο〉 και 〈θα δοθεί〉 σε εκείνον που πλουτίζει· διότι το Πνεύμα και η δωρεά των θείων χαρισμάτων θα απομακρυνθούν από τέτοιους ανθρώπους, ενώ σε εκείνους που εργάστηκαν φιλότιμα θα υπάρξει πλουσιότερη η χορηγία των χαρισμάτων.

Διότι, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος: «Κανείς δεν παίρνει μόνος του αυτή την τιμή, αλλά μόνο όταν καλείται από τον Θεό, όπως ακριβώς και ο Χριστός δεν δόξασε τον εαυτό Του για να γίνει αρχιερέας, αλλά Εκείνος που Του είπε: Συ είσαι ιερέας στον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ.» Διότι, όντας Θεός εκ φύσεως και Κύριος των πάντων, και δεχόμενος τη λατρεία από όλους, επειδή έγινε άνθρωπος, ονομάστηκε και δικός μας αρχιερέας. Λέγεται δε ότι έλαβε και τη δόξα του Δαβίδ, δηλαδή την εξουσία και τη βασιλεία επί του Ισραήλ. Και λέγοντας Ισραήλ δεν εννοούμε βεβαίως τον κατά σάρκα, αλλά τον κατά πνεύμα και νοητό. Διότι δεν είναι, λέει, όλοι όσοι προέρχονται από τον Ισραήλ, ο πραγματικός Ισραήλ, ούτε επειδή είναι σπέρμα του Αβραάμ είναι όλοι τέκνα του, αλλά όσοι έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστεως, ακολουθώντας τα ίχνη του πατέρα Αβραάμ, αυτοί είναι και τέκνα του, και ονομάζονται υιοί της επαγγελίας και Ισραήλ. Αφού λοιπόν αναδείχθηκε ο Χριστός αρχιερέας όλων μας, λέγει ότι δεν θα υπάρξει κανείς που να αντιλέγει. Διότι δεν θα κατορθώσει τίποτα ο εχθρός εναντίον του, και ο υιός της ανομίας δεν θα μπορέσει πλέον να τον κακοποιήσει. Αλλά και με άλλον τρόπο. Διότι ο μεν Ισραήλ αντέλεξε, αλλά τα έθνη δέχθηκαν με χαρά να βασιλεύονται από Αυτόν. Γι' αυτό, άλλωστε, βρίσκεται να λέει δια της φωνής του Δαβίδ, για μεν τον Ισραήλ: «Λύτρωσέ με από τις αντιλογίες του λαού», ενώ για τα έθνη: «Θα με καταστήσεις κεφαλή των εθνών· λαός τον οποίο δεν γνώριζα με υπηρέτησε, με την πρώτη ακοή με υπάκουσε.»

Επειδή, λοιπόν, σε πολλά σημεία της θεόπνευστης Γραφής οι πιστοί έχουν ονομαστεί εκλεκτή γη, αμπελώνας και κήπος· για τον λόγο αυτόν αναφέρει ο λόγος της Γραφής, ότι όσοι κατά καιρούς γίνονται ιερείς του Κυρίου και λειτουργοί του Θεού θα είναι γεωργοί και αμπελουργοί, ορθοτομώντας τον λόγο της αλήθειας και ιερουργώντας το Ευαγγέλιο του Χριστού, όπως ακριβώς έχει γραφτεί. Επομένως, δεν οικειοποιούνται αυθαίρετα από μόνοι τους αυτή την τιμή, αλλά μάλλον καλούνται από τον Θεό, όπως λέει και ο πάνσοφος Παύλος.

Και αυτό μπορούν να το διαπιστώσουν όσοι προσέχουν με ακρίβεια, ότι δηλαδή πρώτον η προσέγγισή του έχει πολλή έλλειψη παιδείας, και έπειτα ότι είναι γεμάτη από την έσχατη αναισχυντία. Διότι δεν ζητούσε απλώς να ακολουθήσει τον Χριστό, όπως έκαναν πολλοί άλλοι από το πλήθος των Ιουδαίων, αλλά μάλλον επιχειρούσε να οικειοποιηθεί τα αποστολικά αξιώματα και ζητούσε να έχει τέτοιου είδους ακολουθία, όντας αυτόκλητος σε αυτό, αν και ο μακάριος Παύλος γράφει ότι «Κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του την τιμή αυτή, αλλά μόνο όταν καλείται από τον Θεό, όπως ακριβώς ο Ααρών» και οι θεσπέσιοι μαθητές. Και κατά έναν άλλο τρόπο, δικαίως τον απέπεμψε· διότι έπρεπε αυτός να σηκώσει «τον σταυρό του», δηλαδή να πεθάνει ως προς τον κόσμο, ήτοι να αποταχθεί τους μάταιους περισπασμούς της παρούσας ζωής· διότι «η φιλία του κόσμου είναι έχθρα προς τον Θεό». Επειδή ήταν τέτοιος ο άνθρωπος, τον ελέγχει εμμέσως, όχι τόσο για να τον ονειδίσει, αλλά για να τον διορθώσει, ώστε να γίνει καλύτερος. Γι' αυτό λέει: «Οι αλεπούδες έχουν φωλιές» και τα εξής.

«εκβάλλετε δαιμόνια, καθαρίζετε λεπρούς, εγείρετε νεκρούς.» Και πράγματι, φέροντας τη δύναμη του Χριστού, κατέπλησσαν όλη την οικουμένη. Πρόσεξε όμως την άκρα νήψη του ευαγγελιστή· διότι δεν λέει απλώς ότι αναδείχθηκαν οι άγιοι απόστολοι, αλλά τους αναφέρει ονομαστικά, προσθέτοντας και τη μνήμη των προηγούμενων, ώστε να μην τολμήσει κανείς να εγγράψει τον εαυτό του στη χορεία των εκλεκτών. Όπως λέει άλλωστε ο Παύλος: «Κανείς δεν παίρνει από μόνος του την τιμή, αλλά εκείνος που καλείται από τον Θεό.» Και εφόσον λοιπόν οι άγιοι απόστολοι κλήθηκαν ονομαστικά σε αυτό το μέγα και λαμπρό αξίωμα, κάποιοι έφτασαν κατά καιρούς σε τέτοιο σημείο παραφροσύνης και θράσους, ώστε να ονομάσουν τους εαυτούς τους αποστόλους του Χριστού και να αρπάξουν την τιμή που δεν τους απονεμήθηκε. Αυτούς τους μνημονεύουν οι θεσπέσιοι μαθητές, λέγοντας: «Τέτοιοι άνθρωποι είναι ψευδαπόστολοι, εργάτες δόλιοι, που μετασχηματίζονται σε αγγέλους δικαιοσύνης.» Και δεν είναι παράδοξο· διότι και ο ίδιος ο Σατανάς μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός.

Και βέβαια ο θεσπέσιος Πέτρος κατηγορούσε σφόδρα τα πλήθη των Ιουδαίων, φωνάζοντας ρητά ότι σκότωσαν κρεμώντας πάνω στο ξύλο τον Σωτήρα και λυτρωτή των πάντων, και «Αρνήθηκαν μεν τον άγιο και δίκαιο, και ζήτησαν να τους χαριστεί ένας άνδρας φονιάς.» Πρόσθετε δε σε αυτά: «Και τώρα, αδελφοί, γνωρίζω ότι πράξατε από άγνοια, όπως και οι άρχοντές σας. Μετανοήστε λοιπόν, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου Ιησού, και θα λάβετε τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος· διότι σε εσάς ανήκουν οι επαγγελίες, και στα τέκνα σας.» Επομένως, ακόμα και αν συμβούν, λέει, σημεία και τέρατα, θα σωθεί καθένας που θα αναγνωρίσει ως δεσπότη τον Κύριο του ουρανού και της γης. Και ότι ο λόγος της σωτηρίας επρόκειτο να κηρυχθεί πρώτα σε αυτήν ακριβώς την κυριοκτόνο Ιερουσαλήμ, και έπειτα να μεταφερθεί σε όλα τα έθνη μέσω των αγίων Αποστόλων, γίνεται σαφές από τον Προφήτη που λέει: «Στο όρος Σιών και στην Ιερουσαλήμ θα υπάρχει εκείνος που διασώζεται και εκείνος που ευαγγελίζεται, αυτούς που ο Κύριος έχει προσκαλέσει»· διότι, όπως γράφει ο θεσπέσιος Παύλος, «Κανείς δεν παίρνει από μόνος του αυτήν την τιμή, παρά μόνο αν καλείται από τον Θεό.»

Διότι, μήπως δεν αγιάζεται κάθε ιερέας, και έτσι προσέρχεται στη συνέχεια στο καθήκον της ιερουργίας; «Διότι κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή,» όπως είναι γραμμένο, «αλλά εκείνος που καλείται από τον Θεό, όπως ακριβώς και ο Ααρών.» Προσέθεσε δε ο Παύλος, ότι «Και ο ίδιος ο Χριστός δεν δόξασε τον εαυτό του για να γίνει αρχιερέας, αλλά εκείνος που του μίλησε λέγοντας: Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα. Όπως λέει και σε άλλο σημείο: Εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα κατά την τάξη Μελχισεδέκ.» Διότι είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε, ότι ούτε ο ίδιος ο Υιός, ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα, θα λεγόταν ότι ιερουργεί και ότι εντάσσεται στη λειτουργική τάξη, εάν δεν νοούνταν ότι έγινε άνθρωπος σαν εμάς, και όπως ακριβώς ονομάστηκε προφήτης, ακόμη δε και απόστολος εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης του, έτσι ονομάστηκε και ιερέας.

ΛΟΓΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ. Περί της ιερωσύνης, και ότι η ιερωσύνη κατά τον νόμο ήταν τύπος της ιερωσύνης εν Χριστώ. ΚΥΡ. Σχετικά με τη σκηνή και όσα έχουν θεοπνεύστως λεχθεί γι' αυτήν, έχουμε διατυπώσει επαρκή λόγο, πολύ καλά και κομψά επεξεργασμένο προς την πνευματική λεπτομέρεια. Θα ήταν πρέπον, όπως τουλάχιστον μου φαίνεται, και ξέρω ότι θα συμφωνήσεις και εσύ, να αναφερθούμε στα προνόμια της ιερωσύνης, και με ποιον τρόπο πάλι μέσω της ιερωσύνης που είναι κατά τύπο και σύμφωνα με τον νόμο, υποδηλώνεται η αληθινή, δηλαδή αυτή εν Χριστώ και δι' Αυτού, η οποία αγιάζει το ιερό γένος, εννοώ πάλι αυτούς που έχουν λαμπρυνθεί στην πίστη και έχουν πλουτίσει την οικειότητα με τον Θεό μέσω της συμμετοχής τους στο Άγιο Πνεύμα. ΠΑΛΛ. Θα ήταν πρέπον και πολύ λογικό. ΚΥΡ. Αφού λοιπόν ολοκληρώθηκε η αγία σκηνή με την πρέπουσα ευπρέπεια, και έλαβε τη μορφή που υποδείχθηκε στο όρος στον θεσπέσιο Μωυσή, ο Θεός προχώρησε στην ανάδειξη των ιερέων, και μάλιστα έλεγε: «Και εσύ, φέρε κοντά σου τον Ααρών τον αδελφό σου και τους υιούς του από τους υιούς του Ισραήλ για να ιερατεύουν σε εμένα, τον Ααρών και τον Ναδάβ και τον Αβιούδ, και τον Ελεάζαρ, και τον Ιθάμαρ τους υιούς του Ααρών». Ονομαστικά λοιπόν έχουν κληθεί οι εκλεκτοί προς ιερατεία. «Διότι δεν λαμβάνει κάποιος από μόνος του την τιμή, αλλά αυτός που καλείται από τον Θεό», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

«Δεν θα μπορέσεις να θυσιάσεις το Πάσχα σε καμία από τις πόλεις σου τις οποίες σου δίνει ο Κύριος ο Θεός σου, παρά μόνο στον τόπο τον οποίο θα εκλέξει ο Κύριος ο Θεός σου, για να επικληθεί το όνομά του εκεί. Θα θυσιάσεις το Πάσχα το εσπέρας, κατά τη δύση του ηλίου, τον καιρό που βγήκες από την Αίγυπτο, και θα το βράσεις, θα το ψήσεις και θα το φας στον τόπο που θα εκλέξει ο Κύριος ο Θεός σου». Διότι, ενώ η χώρα των Ιουδαίων είχε γεμίσει με αναρίθμητες πόλεις και χωριά, ο Θεός διέταξε να τελούνται τα ιερά και ο νόμος για το Πάσχα μόνο στην αγία πόλη, και αυτό, νομίζω, επειδή το γράμμα του νόμου μας σκιαγραφεί πολύ καλά το εξής: ότι δεν είναι θεμιτό, ούτε επιτρέπεται σε κανέναν να επιτελεί το μυστήριο του Χριστού με όποιον τρόπο επιλέξει, δηλαδή σε οποιονδήποτε τόπο. Διότι ο μόνος πρέπων και αληθινά οικειότατος χώρος για αυτό είναι η αγία πόλη, δηλαδή η Εκκλησία, στην οποία υπάρχει νόμιμος ιερέας, και τα ιερά τελούνται από αγιασμένα χέρια, και προσφέρεται θυμίαμα στον Θεό τον Παντοκράτορα, και καθαρή θυσία, σύμφωνα με τα λόγια του προφήτη. Επομένως, οι αιρετικοί, που διαστρέφουν τα ορθά, δεν υπολογίζουν καθόλου τον νόμο περί αυτού· διότι θυσιάζουν τον αμνό όχι στην αγία πόλη, ούτε διά χειρός εκείνων που έχουν εκλεγεί από το Πνεύμα για ιερουργία, αλλά, καθώς μας γράφει ο θείος Παύλος, αρπάζουν για τον εαυτό τους την τιμή, και προσφέρουν τη θυσία σε κάθε τόπο.

Ας ανανήψουμε, λοιπόν, προτού αναχωρήσουμε για εκεί όπου δεν υπάρχει αυτός που παρηγορεί. Εκεί θα δούμε τους πράους και ταπεινούς στην καρδιά με πολλή δόξα, και εμείς οι ανυπάκουοι θα βρισκόμαστε σε στενοχώρια. Διότι τίποτα δεν κάνουμε για τον Θεό, τίποτα για την αγάπη Του, τίποτα με ταπεινοφροσύνη, αλλά όλα με υπερηφάνεια, όλα για την ανθρωπαρέσκεια και την ολέθρια κενοδοξία. Όλοι είμαστε υπερήφανοι, όλοι οργίλοι και θυμώδεις· διότι φθονούμε ο ένας τον άλλον και κατασπαράζουμε ο ένας τον άλλον. Ας μας προφθάσουν γρήγορα οι οικτιρμοί Σου, Κύριε, διότι εξαθλιωθήκαμε πάρα πολύ. Βοήθησέ μας, Θεέ, ο Σωτήρας μας. Άκου αυτόν που λέει: όποιος δεν είναι μαζί μου, είναι εναντίον μου, και όποιος δεν μαζεύει μαζί μου, σκορπίζει. Ή μήπως ξέχασες τον μυλικό λίθο που έχει οριστεί ως τιμωρία για όσους προκαλούν σκάνδαλα; Μην εξαπατάσαι, άνθρωπε· διότι δεν είναι δυνατόν να προκόψεις χωρίς τον φόβο του Θεού και χωρίς μεγάλη ταπεινοφροσύνη. Διότι οι προκοπές που επιτυγχάνονται χωρίς αυτά είναι πρόξενοι ζημιάς. Έχει γραφτεί εξάλλου: κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του την τιμή, παρά μόνο αυτός που καλείται από τον Θεό. Γι' αυτό απομακρύνσου από το κακό και πράξε το αγαθό, ζήτησε την ειρήνη και επιδίωξέ την, ώστε να την κατακτήσεις· διότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι στους δικαίους, ενώ το πρόσωπο του Κυρίου είναι εναντίον αυτών που πράττουν κακά, για να εξολοθρεύσει από τη γη τη μνήμη τους.

Επομένως, ούτε ο Απόστολος σας πείθει, όταν λέει: αν όλο το σώμα ήταν ακοή, πού θα ήταν η όσφρηση; Αν λοιπόν είναι όλοι πρώτοι, όλοι ηγούμενοι, όλοι διατάκτες, πού βρίσκεται τελικά η διαφορά της διάταξης του Θεού; Αλλά ούτε πείθεστε σε αυτόν που λέει: κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του την τιμή, παρά μόνο όποιος καλείται από τον Θεό· ή, πάλι, όπως λέει: μην γίνεστε πολλοί διδάσκαλοι· για αυτόν τον λόγο ο Θεός όρισε αρχές και εξουσίες. Διότι, αν και στους ουρανούς όλοι είναι άφθαρτοι και αθάνατοι, όντας λειτουργικά πνεύματα, ο Θεός δεν ευδόκησε να ανήκουν όλοι σε ένα και μόνο τάγμα, αλλά και μεταξύ των θείων και αθάνατων λειτουργών διατάχθηκε να υπάρχουν αρχές, εξουσίες και υπεροχές, και κανένας από αυτούς δεν υπερβαίνει τη δική του τάξη. Αφού, λοιπόν, τα πάντα έχουν δημιουργηθεί με τάξη και τρόπο, γιατί εμείς εμπλεκόμαστε σε άδικες φιλονικίες μεταξύ μας; Οι Άγγελοι και οι Αρχάγγελοι δεν παραβαίνουν τις προσταγές, ενώ εμείς υπερβαίνουμε και παραγκωνίζουμε ο ένας τον άλλον, και ο ένας προσπαθεί να ξεπεράσει τον άλλον, και βιαζόμαστε να προσπεράσουμε, να εξουθενώσουμε και να μειώσουμε ο ένας τον άλλον, σαν να μπορούσαμε έτσι να κατορθώσουμε κάτι περισσότερο.

Αλλά, αφού είπε ότι ο Παλαμάς κατασυκοφαντεί τους αγίους, έπειτα προχωρώντας ομολογεί ότι τα χωρία που παραθέτει εκείνος ανήκουν πράγματι στους αγίους, τα οποία μάλιστα προσπαθώντας να διαστρεβλώσει, ο ίδιος καταστρέφεται ολοφάνερα. Έπειτα, περιβάλλει τον εαυτό του με διδασκαλικό αξίωμα, δήθεν εύλογα, αλλά στην πραγματικότητα ψευδώς, διότι ούτε ίχνος από όσα λέγονται εδώ από αυτόν δεν παρουσιάστηκε σε εκείνη τη Διάλεξη. Τώρα όμως αυτός, χωρίς καν να έχει ακούσει τον Απόστολο που λέει «κανείς δεν παίρνει από μόνος του την τιμή», έχει χειροτονηθεί ο ίδιος από τη δική του γραφίδα και είναι αυτοδημιούργητος δάσκαλος, γι' αυτό και είναι μάλλον ψευδοδιδάσκαλος παρά δάσκαλος. Τη συσσώρευση λοιπόν του ψεύδους σε αυτήν τη διδασκαλία του, καθώς και γενικότερα τις απροκάλυπτες λογομαχίες, όχι μόνο εναντίον μας αλλά και εναντίον των αγίων, και το εντελώς ανακόλουθο και ακατάλληλο της φλυαρίας του, και το σμήνος των βλασφημιών κατά του Θεού, και την αλαζονεία και την αναίδεια και την υπερβολική μεγαλαυχία, και γενικά όλον αυτόν τον συρφετό που έχει συγκεντρώσει εναντίον μας και εναντίον της ευσέβειας, ή μάλλον εναντίον της ίδιας της κεφαλής και της ψυχής του, νομίζω ότι προς το παρόν πρέπει να τα παραλείψω.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄. «Διότι κάθε αρχιερέας, εφόσον προέρχεται από ανθρώπους, εγκαθίσταται για χάρη των ανθρώπων στα ζητήματα που αφορούν τον Θεό, προκειμένου να προσφέρει δώρα και θυσίες για τις αμαρτίες, δυνάμενος να δείχνει επιείκεια σε όσους αγνοούν και πλανώνται· επειδή και ο ίδιος περιβάλλεται από αδυναμία, και εξαιτίας αυτής οφείλει, όπως ακριβώς προσφέρει για τον λαό, έτσι να προσφέρει και για τον εαυτό του θυσίες για τις αμαρτίες. Και κανείς δεν αναλαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή, παρά μόνο εφόσον καλείται από τον Θεό.» Κάνοντας σύγκριση των διαθηκών, ξεκινά από τους ιερείς. Και την αναπτύσσει ως εξής: ότι οι μεν της Παλαιάς προέρχονταν από ανθρώπους, ενώ ο ιερέας της Καινής από το Άγιο Πνεύμα, έστω κι αν έγινε άνθρωπος. Και ο μεν πρώτος περιβάλλεται από αδυναμία, ενώ ο δεύτερος παρέμεινε αναμάρτητος· διότι δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα του.

Όπως ακριβώς εκείνος που γδέρνει τα σφάγια κάνει φανερά όλα τα εσωτερικά τους, έτσι και στον Θεό βρίσκονται φανερά τα πάντα. «Όπως και ο Ααρών· έτσι και ο Χριστός δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό του με το να γίνει αρχιερέας, αλλά εκείνος που του είπε: Υιός μου είσαι εσύ». Εδώ θεραπεύει πάλι ένα άλλο ζήτημα, ότι δηλαδή έχει σταλεί από τον Θεό. Αυτό που συνεχώς έλεγε ο Χριστός συνομιλώντας με τους Ιουδαίους: «Δεν έχω έρθει από τον εαυτό μου». «Εγώ σήμερα σε γέννησα· όπως λέει και σε άλλο σημείο: Εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα». Αυτό αποτελεί προετοιμασία για το ότι χειροτονήθηκε από τον Θεό. «Κατά την τάξη του Μελχισεδέκ· ο οποίος στις ημέρες της επίγειας ζωής του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με δυνατή κραυγή και δάκρυα, και εισακούστηκε εξαιτίας της ευλάβειάς του». Επειδή ήταν ιερέας των εθνών, επειδή πρόσφερε τη θυσία με άρτο και οίνο. «Αν και ήταν υιός, έμαθε την υπακοή από όσα έπαθε, και αφού τελειώθηκε, έγινε για όλους όσους τον υπακούν αίτιος αιώνιας σωτηρίας, ονομαζόμενος από τον Θεό αρχιερέας κατά την τάξη του Μελχισεδέκ· για τον οποίο έχουμε πολλά να πούμε, και είναι δύσκολο να ερμηνευθούν, επειδή έχετε γίνει νωθροί στην ακοή. Διότι, ενώ θα οφείλατε να είστε δάσκαλοι λόγω του χρόνου που έχει περάσει, έχετε πάλι ανάγκη να σας διδάξει κάποιος ποια είναι τα πρώτα στοιχεία των λόγων του Θεού, και έχετε φτάσει στο σημείο να έχετε ανάγκη από γάλα, και όχι από στερεή τροφή».

Σε τέτοιους ανθρώπους ανήκει το να δεσμεύουν και να λύνουν και να ιερουργούν και να διδάσκουν, και όχι σε εκείνους που λαμβάνουν την ψήφο και τη χειροτονία μόνο από ανθρώπους· «διότι κανείς», λέει, «δεν λαμβάνει από μόνος του την τιμή, παρά μόνο εκείνος που καλείται από τον Κύριο».

Σε τέτοιους ανθρώπους, λοιπόν, ανήκει το να δεσμεύουν και να λύνουν, να ιερουργούν και να διδάσκουν, και όχι σε εκείνους που λαμβάνουν μόνο την ψήφο και τη χειροτονία από τους ανθρώπους. Διότι κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή, παρά μόνο αυτός που καλείται από τον Κύριο. Δεν είπε: εκείνος που δέχεται την ψήφο από τους ανθρώπους, αλλά: εκείνος που έχει προοριστεί και προχειριστεί γι' αυτό από τον Θεό. Επειδή όσοι προέρχονται από ανθρώπους και αναδεικνύονται μέσω ανθρώπων, είναι κλέφτες και ληστές, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος: Εγώ είμαι η θύρα. Όλοι όσοι ήρθαν και έρχονται όχι δι' εμού, αλλά εισέρχονται από αλλού, είναι κλέφτες και ληστές.

Δες, λοιπόν, ω άνθρωπε, πώς, αφού υψώθηκες με αλαζονεία, κατακρημνίστηκες, διότι βγήκες εκτός των δικών σου μέτρων και δεν διατήρησες για τον εαυτό σου το αξίωμα που κατείχες. Ή μήπως δεν διάβασες ότι κάθε «αλλοτριοεπίσκοπος» είναι αποκηρυγμένος; Και: «Δεν τους απέστειλα», λέει, «και όμως αυτοί προφήτευαν»· και: «κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή, παρά μόνο εκείνος που καλείται από τον Θεό». Έτσι και ο Χριστός δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό Του για να γίνει αρχιερέας, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, αλλά Εκείνος που Του είπε: «Εσύ είσαι ιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξιν Μελχισεδέκ». Εσένα όμως, αδελφέ, ποιος σε κάλεσε και ποιος σε κατέστησε νομοθέτη στην Εκκλησία του Θεού; Εσύ που, επειδή ίσως δεν έμαθες καν να υπακούς σε εξουσία, και εξαιτίας αυτού δεν έχεις κριθεί άξιος να εξουσιάζεις κανέναν, οφείλεις να καθοδηγείσαι από νόμους μάλλον παρά να νομοθετείς, να καθοδηγείσαι από άλλους μάλλον παρά να καθοδηγείς, να φωτίζεσαι παρά να φωτίζεις, να διδάσκεσαι παρά να διδάσκεις, και από την πείρα του πρώτου να ανέρχεσαι στο δεύτερο, όπως ακριβώς ορίζει ο θείος νόμος, ο οποίος ισχύει άριστα τόσο στα θεία όσο και στα ανθρώπινα αξιώματα.