Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 5:9

Διότι ο Ησαΐας λέγει κάπως έτσι: «Όπως εάν κάποιος άνθρωπος ραβδίζει την ελιά, έτσι θα τους ραβδίσουν, και εάν σταματήσει ο τρυγητός, αυτοί θα φωνάξουν δυνατά. Όσοι δε εναπομείνουν πάνω στη γη θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου.» Και πάλι ένας άλλος από τους αγίους λέγει: «Φωτίζου, λέγει, Ιερουσαλήμ· διότι έρχεται το φως σου, και η δόξα του Κυρίου ανέτειλε πάνω σου. Ιδού, σκοτάδι και γνόφος θα καλύψει τη γη, αλλά πάνω σε σένα θα φανεί ο Κύριος, και η δόξα του θα εμφανιστεί σε εσένα.» Ο δε Ιάκωβος ο μαθητής του λέγει: «Αδελφοί, μην έχετε με προσωποληψίες την πίστη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού της δόξης.» Και πάλι ο θεσπέσιος Πέτρος: «Εάν ονειδίζεστε για τον Χριστό, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας.» Β— Αρκετά όμως με αυτά για εμάς, ω γενναίε. Πες μου όμως πώς πρέπει να νοηθεί από εμάς αυτό που έχει γραφεί για τον Χριστό: «Ο οποίος στις ημέρες της σάρκας του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με ισχυρή κραυγή και δάκρυα, και αφού εισακούσθηκε για την ευλάβειά του, αν και ήταν Υιός, έμαθε την υπακοή από αυτά που έπαθε, και αφού τελειώθηκε, έγινε σε αυτούς που τον υπακούν αίτιος ακατάλυτης σωτηρίας.» Θα προσθέσω δε σε αυτά που είπα και εκείνο: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» Διότι λένε ότι τέτοια πράγματα είναι αταίριαστα προς τον Θεό Λόγο, και ότι υπολείπονται πολύ από την ενυπάρχουσα σε αυτόν υπεροχή.

Διότι, λέγει, παρέδωσε τον εαυτό του υπέρ των αμαρτιών μας· και πάλι, δίνοντας τον εαυτό του ως αντίλυτρο υπέρ όλων ημών. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Βλέπεις ότι εξαιτίας της σάρκας εκφράζεται ταπεινά για τον εαυτό του; Έτσι και εδώ, αν και ήταν Υιός, εισακούσθηκε, λέγει, εξαιτίας της ευλάβειάς του. Διότι θέλει να δείξει ότι το κατόρθωμα είναι μάλλον δικό του παρά της χάριτος του Θεού. Τόση, λέγει, ήταν η ευλάβειά του, ώστε εξαιτίας αυτής να τον σεβαστεί ο ίδιος ο Θεός. Έμαθε, λέγει, να υπακούει στον Θεό· εδώ και πάλι δείχνει πόσο μεγάλο είναι το κέρδος των παθημάτων. Και αφού τελειώθηκε, λέγει, έγινε για όλους εκείνους που τον υπακούν αιτία σωτηρίας· εάν όμως Εκείνος, ενώ ήταν Υιός, αποκόμισε από τα παθήματα την υπακοή, πόσο μάλλον εμείς. Βλέπεις πόσα αναφέρει περί υπακοής, ώστε να τους πείσει; Διότι μου φαίνεται πως διαρκώς απειθούν και δεν παρακολουθούν τα λεγόμενα· αυτό άλλωστε υπονόησε λέγοντας: «Έχετε γίνει νωθροί στην ακοή». Από όσα έπαθε, λέγει, έμαθε διαρκώς να υπακούει στον Θεό. Και αφού τελειώθηκε· δηλαδή, μέσω των παθημάτων, λέγει. Αυτό λοιπόν είναι η τελείωση, και διαμέσου αυτής πρέπει να φθάσει κανείς στην τελείωση. Διότι όχι μόνο ο ίδιος σώθηκε, αλλά και για τους άλλους αυτό έγινε περίσσευμα σωτηρίας. Αφού λοιπόν τελειώθηκε, έγινε για όσους τον υπακούν αιτία αιώνιας σωτηρίας. Έχοντας προσαγορευθεί, λέγει, από τον Θεό αρχιερέας κατά την τάξη του Μελχισεδέκ. Για τον οποίο ο λόγος μας είναι εκτενής και δυσερμήνευτος.

Όπως ακριβώς εκείνος που γδέρνει τα σφάγια κάνει φανερά όλα τα εσωτερικά τους, έτσι και στον Θεό βρίσκονται φανερά τα πάντα. «Όπως και ο Ααρών· έτσι και ο Χριστός δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό του με το να γίνει αρχιερέας, αλλά εκείνος που του είπε: Υιός μου είσαι εσύ». Εδώ θεραπεύει πάλι ένα άλλο ζήτημα, ότι δηλαδή έχει σταλεί από τον Θεό. Αυτό που συνεχώς έλεγε ο Χριστός συνομιλώντας με τους Ιουδαίους: «Δεν έχω έρθει από τον εαυτό μου». «Εγώ σήμερα σε γέννησα· όπως λέει και σε άλλο σημείο: Εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα». Αυτό αποτελεί προετοιμασία για το ότι χειροτονήθηκε από τον Θεό. «Κατά την τάξη του Μελχισεδέκ· ο οποίος στις ημέρες της επίγειας ζωής του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με δυνατή κραυγή και δάκρυα, και εισακούστηκε εξαιτίας της ευλάβειάς του». Επειδή ήταν ιερέας των εθνών, επειδή πρόσφερε τη θυσία με άρτο και οίνο. «Αν και ήταν υιός, έμαθε την υπακοή από όσα έπαθε, και αφού τελειώθηκε, έγινε για όλους όσους τον υπακούν αίτιος αιώνιας σωτηρίας, ονομαζόμενος από τον Θεό αρχιερέας κατά την τάξη του Μελχισεδέκ· για τον οποίο έχουμε πολλά να πούμε, και είναι δύσκολο να ερμηνευθούν, επειδή έχετε γίνει νωθροί στην ακοή. Διότι, ενώ θα οφείλατε να είστε δάσκαλοι λόγω του χρόνου που έχει περάσει, έχετε πάλι ανάγκη να σας διδάξει κάποιος ποια είναι τα πρώτα στοιχεία των λόγων του Θεού, και έχετε φτάσει στο σημείο να έχετε ανάγκη από γάλα, και όχι από στερεή τροφή».

Έχει γραφτεί για τον Χριστό: «Ο οποίος, κατά τις ημέρες της σάρκας του, αφού πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες, με δυνατή κραυγή και δάκρυα, προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, και αφού εισακούστηκε για την ευλάβειά του, αν και ήταν Υιός, έμαθε την υπακοή από όσα έπαθε, και αφού έφτασε στην τελειότητα, έγινε για όλους όσους τον υπακούν αίτιος αιώνιας σωτηρίας». Ακόμη και ο ίδιος ο Κύριος είπε: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» Αν μεν αυτά λέγονταν για έναν απλό άνθρωπο, θα φανέρωναν κάποιον που κυριεύεται από ακηδία και θεωρεί αφόρητη την έφοδο του πειρασμού, που έχει νικηθεί από τον φόβο και δεν έχει ούτε γενναίο χαρακτήρα ούτε ανδρείο φρόνημα —διότι τα λόγια: «Η ψυχή μου είναι περίλυπη έως θανάτου», και «τώρα η ψυχή μου έχει ταραχθεί», και «Πατέρα, αν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήριο», ανήκουν σε κάποιον που ταράζεται από μικροψυχία— και συνεπώς αυτά τα λόγια θα ταίριαζαν είτε σε κάποιον που δεν γνωρίζει το θείο θέλημα είτε σε κάποιον που αντιτίθεται στο θείο θέλημα. Αν πάλι λέγονταν για Θεό γυμνό από ανθρώπινη φύση, θα ήταν εντελώς αταίριαστα και παράλογα. Αλλά για τον Θεό που σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος, και ο οποίος με τα πάθη της δικής του σάρκας θεραπεύει τα δικά μας πάθη και μας αφήνει το δικό του παράδειγμα, λέγονται πάρα πολύ εύστοχα. Διότι αυτό ακριβώς φανερώνει το: «κατά τις ημέρες της σάρκας του, αν και ήταν Υιός».

Αλλά ως προς το πρώτο λέμε ότι η δέηση δεν ήταν μία, αλλά κάποια διπλή· η μία που ζητούσε την αποτροπή του θανάτου, και η άλλη που τον ζητούσε. Διότι λέει στην ίδια ευχή και δέηση: «όμως ας μη γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό σου». Και δηλώνοντάς το αυτό σαφέστερα, ο Ιωάννης αναφέρει ότι ο Υιός ζητά λέγοντας: «Πατέρα, δόξασε τον Υιό σου, για να σε δοξάσει και ο Υιός σου», ονομάζοντας δόξα, όπως είναι φανερό, τον σταυρό και τον θάνατο. Επομένως, ορθά λέει ο θείος Παύλος: «εισακούστηκε». Το δε «από την ευλάβεια» έχει σχεδόν αποσαφηνιστεί από όσα έχουν ειπωθεί. Διότι αναφέραμε δύο αιτήματα, το ένα της αποτροπής του θανάτου, και το άλλο της συγκατάθεσης, το οποίο αποτελούσε πράγματι δείγμα μεγάλης ευλάβειας: «όμως ας μη γίνει το δικό μου θέλημα αλλά το δικό σου». «Εισακούστηκε» λοιπόν ο Χριστός όχι ως προς την αποτροπή, αλλά «από την ευλάβεια», δηλαδή εκπληρώθηκε εκείνο το αίτημά του, όχι αυτό της αποτροπής, αλλά αυτό της ευλάβειας. Γι' αυτό λέει: «και αφού τελειώθηκε», δηλαδή αφού αναγνωρίστηκε από εμάς ως τέλειος και ασύλληπτα αγαθός και φιλάνθρωπος μέσω των παθημάτων, του σταυρού και του θανάτου. Αυτό μάλιστα το υποδήλωνε και προηγουμένως, λέγοντας «δεήσεις και ικεσίες», υπαινισσόμενος τον διπλό χαρακτήρα του αιτήματος.

Όπως ακριβώς, λοιπόν, χωρίς άνδρα και γυναίκα, ο παντοδύναμος Θεός, που έπλασε μια για πάντα τον άνθρωπο, δεν μπορεί να δημιουργήσει άνθρωπο -καθώς δεν είναι εύλογο-, έτσι δεν μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο το ευ είναι, αν ο ίδιος ο άνθρωπος δεν το θελήσει με όλη του την ψυχή και με όλη του την προαίρεση, για να μην πληγεί η λογική αξιοπρέπεια της ανθρώπινης φύσης. Διότι εκείνος που το θέλει, το ζητά με δάκρυα και κραυγή ισχυρή, όπως ακριβώς και ο ίδιος ο Χριστός, που είναι Θεός και άνθρωπος, για να λυτρωθεί από τον θάνατο ως άνθρωπος, ανέπεμψε δεήσεις και ικεσίες προς τον Θεό ως άνθρωπος με δάκρυα και κραυγή ισχυρή, και αφού τις ανέπεμψε προς Εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, εισακούστηκε λόγω της ευλάβειάς Του, και, αν και ήταν Υιός, αφού εισακούστηκε, έγινε για όσους Τον υπακούν πρόξενος αιώνιας σωτηρίας. Ποια είναι όμως η σωτηρία; Χαρίζεται μόνο στους υπάκουους το ευ είναι. Και τι είναι αυτό το ευ είναι που χαρίζεται; Ο καρπός του Πνεύματος, λέει, είναι αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα, αγαθοσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια· εναντίον αυτών δεν υπάρχει νόμος· διότι για τον δίκαιο δεν έχει τεθεί νόμος.