Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 6:11

Βλέπεις τον έπαινο που κρύβεται μέσα στην κατηγορία και την επίκριση; Και δεν το λέει αυτό μόνο για τον εαυτό του, αλλά για όλους· διότι δεν είπε: «Έχω πεισθεί», αλλά: «Έχουμε πεισθεί για εσάς για τα καλύτερα»· δηλαδή, για τα καλά. Αυτά τα λέει αναφερόμενος είτε στον τρόπο ζωής είτε στην ανταπόδοση. Έπειτα, αφού είπε πιο πάνω ότι «είναι αδόκιμος και κοντά σε κατάρα» και ότι «το τέλος του είναι η καύση», για να μη φανεί ότι τα λέει αυτά για εκείνους, πρόσθεσε αμέσως το: «Διότι δεν είναι άδικος ο Θεός ώστε να λησμονήσει το έργο σας και τον κόπο της αγάπης»· φανερώνοντας ότι: «Αν και μιλάμε με αυτόν τον τρόπο, σε καμία περίπτωση δεν τα λέμε αυτά για εσάς». «Και αν δεν τα λες για εμάς, γιατί μας επιπλήττεις αποκαλώντας μας νωθρούς, και μας εκφοβίζεις κάνοντας μνεία για αγκάθια;». «Επειδή επιθυμούμε», λέει, «ο καθένας από εσάς να επιδεικνύει την ίδια προθυμία προς την πλήρη βεβαιότητα της ελπίδας μέχρι το τέλος· ώστε να μη γίνετε νωθροί, αλλά μιμητές εκείνων οι οποίοι μέσω της πίστεως και της μακροθυμίας κληρονομούν τις επαγγελίες».

Γ'. «Επιθυμούμε», λέει· άρα δεν το θέλουμε αυτό μόνο στα λόγια. Αλλά τι επιθυμείς, πες. Επιθυμούμε να εμμένετε στην αρετή· όχι επειδή κατακρίνουμε τα προηγούμενα, λέει, αλλά επειδή φοβόμαστε για τα μελλοντικά. Και δεν είπε: «Όχι επειδή κατακρίνουμε τα προηγούμενα, αλλά τα παρόντα· διότι χαλαρώσατε, γίνατε πιο ράθυμοι». Αλλά δες πώς το εξέφρασε με ηπιότητα, και δεν τους πλήγωσε. Διότι τι λέει; «Επιθυμούμε δε ο καθένας από εσάς να επιδεικνύει τον ίδιο ζήλο μέχρι τέλους». Διότι αυτό είναι το θαυμαστό της συνέσεως του Παύλου, το ότι δεν φανερώνει πως ενέδωσαν, πως υποχώρησαν. Διότι το να πει, «Επιθυμούμε ο καθένας από εσάς», είναι σαν να έλεγε κανείς: «Θέλω να δείχνεις πάντοτε ζήλο, και όπως ακριβώς ήσουν πρωτύτερα, τέτοιος να είσαι και τώρα και στο μέλλον». Διότι αυτό καθιστούσε τον έλεγχο πιο ήπιο και ευπρόσδεκτο. Και δεν είπε «Θέλω», το οποίο θα ήταν γνώρισμα διδασκαλικής αυθεντίας, αλλά χρησιμοποίησε εκείνο που ήταν γνώρισμα πατρικής φιλοστοργίας και κάτι ισχυρότερο από το θέλω, το «Επιθυμούμε»· λέγοντας σχεδόν: «Συγχωρήστε μας εάν πούμε κάτι το βαρύ».

Διότι επιθυμούμε ο καθένας από εσάς να επιδεικνύει την ίδια σπουδή για την πλήρη βεβαιότητα της ελπίδας σας μέχρι τέλους. Τι σημαίνει αυτό; Η ελπίδα, λέγει, υποβαστάζει, αυτή ανορθώνει και πάλι· μην αποκάμνετε, ούτε να απελπίζεσθε, για να μην αποβεί μάταιη η ελπίδα σας· διότι εκείνος που εργάζεται τα αγαθά, ελπίζει και σε αγαθά, και ουδέποτε οδηγεί τον εαυτό του σε απελπισία.

Πάλι τους μεταφέρει στον μελλοντικό χρόνο, για τον οποίο δεν υπάρχει ευθύνη, λέγοντας: «Για να μη γίνετε πιο νωθροί»· διότι για εκείνο που δεν είναι ακόμη παρόν, δεν θα μπορούσαμε να είμαστε υπόλογοι. Επειδή εκείνος που παρακινείται να δείξει επιμέλεια στο παρόν, θεωρούμενος ως ράθυμος, ίσως γίνει και πιο οκνηρός· ενώ εκείνος που παρακινείται για το μέλλον, δεν αντιδρά έτσι. «Επιθυμούμε δε», λέει, «ο καθένας από εσάς». Πολλή είναι η φιλοστοργία του· νοιάζεται εξίσου για μεγάλους και μικρούς, γνωρίζει τους πάντες και δεν παραβλέπει κανέναν, αλλά επιδεικνύει την ίδια φροντίδα για τον καθένα, καθώς και ίση μεταχείριση προς όλους· γι' αυτό και τους έπειθε περισσότερο να αποδεχθούν το βάρος των λόγων του. «Για να μη γίνετε νωθροί», λέει. Διότι, όπως ακριβώς η αδράνεια βλάπτει το σώμα, έτσι και την ψυχή η απουσία των αγαθών έργων την καθιστά πιο αδιάφορη και ασθενική. «Να γίνετε δε μιμητές», λέει, «εκείνων που μέσω της πίστεως και της μακροθυμίας κληρονομούν τις επαγγελίες». Και το ποιοι είναι αυτοί, το εξηγεί στη συνέχεια. Προηγουμένως είχε πει να μιμηθούν τα παλαιότερα δικά τους κατορθώματα· έπειτα, για να μην πουν: «Ποια;», τους ανάγει στον Πατριάρχη, φέρνοντάς τους τα παραδείγματα για μεν τα κατορθώματα από το δικό τους περιβάλλον, για δε την ιδέα ότι έχουν εγκαταλειφθεί, από τον Πατριάρχη. Και το κάνει αυτό, για να μην πουν ότι εγκαταλείφθηκαν επειδή καταφρονήθηκαν ως ανάξιοι λόγου, αλλά για να γνωρίζουν ότι αυτό είναι το γνώρισμα των κατεξοχήν γενναίων ανδρών, δηλαδή το να διανύουν τον βίο τους μέσα από πειρασμούς, και ότι έτσι μεταχειρίζεται ο Θεός τους θαυμαστούς και μεγάλους άνδρες.

Για ποιον λόγο, λοιπόν, το παρουσιάζει αυτό ως κάτι τόσο σπουδαίο; Διότι είναι πράγματι πάρα πολύ σπουδαίο. Πολλοί, βέβαια, συμπάσχουν με τους φίλους τους όταν εκείνοι δυστυχούν, όταν όμως ευημερούν, δεν συμμερίζονται πλέον τη χαρά τους, αλλά αντίθετα τους φθονούν. Αλλά εμείς δεν πράττουμε έτσι, αλλά, είτε βρίσκεστε σε συμφορές, δεν διστάζουμε να συμμετάσχουμε στη δυστυχία σας, είτε ευημερείτε, δεν κυριευόμαστε από τον φθόνο. Έπειτα, επειδή συνεχώς επανέφερε αυτό το θέμα λέγοντας: «Δεν στενοχωρείσθε μέσα μας», και «Στενοχωρείσθε στα σπλάχνα σας», και «Χωρέστε μας», και «Πλατυνθείτε και εσείς», και «Κανέναν δεν αδικήσαμε», και επειδή όλα αυτά φαίνονταν να αποτελούν κατάκριση εναντίον τους, δες πώς με διαφορετικό τρόπο καταπραΰνει αυτό το βάρος λέγοντας: «Έχω πολλή παρρησία απέναντί σας». Γι' αυτό τολμώ τέτοια λόγια, λέγει, όχι για να σας κατακρίνω, αλλά εξαιτίας της μεγάλης μου παρρησίας· πράγμα που έλεγε και παραπάνω φανερώνοντάς το: «Έχω πολλή καύχηση για εσάς». Διότι μην νομίσετε, λέγει, ότι επειδή τα λέω αυτά, τα λέω επειδή σας έχω εντελώς καταδικάσει· διότι πάρα πολύ καμαρώνω και καυχώμαι για εσάς· αλλά τα λέω επειδή νοιάζομαι, και επειδή επιθυμώ να προοδεύσετε περισσότερο στην αρετή· πράγμα που έλεγε και προς τους Εβραίους μετά από αυστηρή επιτίμηση: «Έχουμε όμως πεισθεί για εσάς για τα καλύτερα, και για εκείνα που συνδέονται με τη σωτηρία, αν και μιλάμε με αυτόν τον τρόπο. Επιθυμούμε δε καθένας από εσάς να επιδεικνύει τον ίδιο ζήλο, για την πλήρη βεβαιότητα της ελπίδας μέχρι τέλους». Έτσι ακριβώς και εδώ: «Έχω πολλή καύχηση για εσάς». Σε άλλους καυχόμαστε, λέγει, για εσάς.

Δικαίως αποκάλεσε την αμαρτία τριβόλι. Διότι από όπου κι αν την πιάσεις, τρυπάει και δαγκώνει. «Και είναι κοντά στην κατάρα.» Είπε «κοντά στην κατάρα», όχι «κατάρα». Εκείνος όμως που δεν έχει πέσει ακόμη στην κατάρα, αλλά βρέθηκε κοντά της, θα μπορέσει να βρεθεί και μακριά. «Της οποίας το τέλος είναι η καύση.» Δεν είπε, η οποία θα καεί. Αλλά τι; «Της οποίας το τέλος είναι η καύση»· εάν, λέει, επιμείνει μέχρι τέλους. «Είμαστε δε πεπεισμένοι για εσάς, αγαπητοί, για τα καλύτερα και για όσα συνδέονται με τη σωτηρία, αν και μιλάμε με αυτόν τον τρόπο.» Αφού τους έψεξε αρκετά, τους θεραπεύει και πάλι, ώστε να μην τους καταβάλει. Διότι τι λέει; Δεν τα λέμε αυτά επειδή σας έχουμε καταδικάσει, ούτε επειδή θεωρούμε ότι είστε γεμάτοι αγκάθια, αλλά επειδή φοβόμαστε μήπως συμβεί αυτό. Πρόσθεσε, λοιπόν: «Είμαστε πεπεισμένοι για εσάς για τα καλύτερα, και για όσα συνδέονται με τη σωτηρία». «Διότι δεν είναι άδικος ο Θεός, ώστε να ξεχάσει το έργο σας και τον κόπο της αγάπης, την οποία επιδείξατε για το όνομά Του, εφόσον υπηρετήσατε τους αγίους και συνεχίζετε να τους υπηρετείτε.» Ω, πώς αναπτέρωσε την ψυχή τους, υπενθυμίζοντάς τους τα παλαιά κατορθώματα, και σε ποια αναγκαιότητα τους έθεσε, ώστε να μην αναμένουν ότι ο Θεός θα τους ξεχάσει! Διότι είναι αναπόφευκτο να αμαρτάνει εκείνος που δεν είναι απόλυτα βέβαιος για την ελπίδα του. «Επιθυμούμε δε ο καθένας από εσάς να δείχνει την ίδια προθυμία προς την πλήρη βεβαιότητα της ελπίδος μέχρι τέλους.» Αυτό είναι θαυμαστό, και δείγμα της συνέσεως του Παύλου, το ότι δηλαδή δεν φανερώνει πως εκείνοι υποχώρησαν.