Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 7:1

Έφθασε πάλι σε εμάς η πληροφορία πώς μερικοί, έχοντας πλανηθεί περισσότερο από όλους τους προαναφερθέντες και έχοντας επαρθεί από μεγαλύτερη αλαζονεία της διανοίας, τόλμησαν να περιέλθουν σε σύγχυση λογισμών, να καταλήξουν σε βλάσφημη αντίληψη και να ισχυριστούν ότι αυτός ο Μελχισεδέκ είναι ο Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Και ω, πόσο αφύλακτος είναι ο νους των ανθρώπων και πόσο εξαπατημένη η καρδιά τους, η οποία δεν έχει κανένα έρεισμα αληθείας. Επειδή δηλαδή ο Απόστολος αποκαλεί τον Μελχισεδέκ χωρίς πατέρα και χωρίς μητέρα και χωρίς γενεαλογία, οι άνθρωποι αυτοί, πλανηθέντες στη σκέψη τους από το υπερβολικό μέγεθος της εκφράσεως και εκλαμβάνοντάς τα ως αναλογούντα στον Πατέρα των όλων, διαμόρφωσαν μέσα τους την πλάνη της βλασφημίας. Διότι, εφόσον ο Πατέρας των όλων, ο Θεός ο Παντοκράτορας, δεν έχει ούτε πατέρα ούτε μητέρα ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής (καθώς αυτό ομολογείται από όλους), εξομοιώνοντας με Αυτόν τον Μελχισεδέκ, επειδή ο Απόστολος μίλησε κατ' αυτόν τον τρόπο γι' αυτόν, έπεσαν στη βλασφημία της αφροσύνης, μη έχοντας κατανοήσει τα υπόλοιπα που έχουν λεχθεί γι' αυτόν. Διότι για τον Μελχισεδέκ αναφέρεται ότι «ήταν ιερέας του Υψίστου». Εάν λοιπόν αυτός είναι Ύψιστος και Πατέρας, τότε, όντας ιερέας άλλου Υψίστου, δεν θα μπορούσε πλέον ο ίδιος να είναι Πατέρας των όλων, εφόσον ιερουργεί σε άλλον Ύψιστο. Και ω της χυδαιότητας των ανθρώπων, η οποία δεν κατανοεί την αλήθεια, αλλά στρέφεται προς τις πλάνες.

Στους δε γιους της Χεττούρας τα δώρα ήταν χρηματική περιουσία, χρυσός, άργυρος και ιματισμός, καθώς και όσα ο Αβραάμ εν μυστηρίω έκλεισε μέσα στους σάκους, «λίβανο και σμύρνα και χρυσό», από αυτά που ανήκαν στους βασιλείς των Σοδόμων και της Γομόρρας, τα οποία 〈είχαν λαφυραγωγηθεί από〉 τους ανθρώπους του Χοδολλογόμορ [και του Βαρσά και των λοιπών], οι οποίοι συνέλαβαν τους αιχμαλώτους από τα Σόδομα, τα Γόμορρα και τις άλλες περιοχές, λαφυραγώγησαν τους ίππους, αιχμαλώτισαν το πλήθος των ανθρώπων και άρπαξαν τις περιουσίες του καθενός, καθώς και το πλήθος των χρημάτων και των λοιπών αγαθών· τα οποία ο ίδιος ανέκτησε τότε «από την κατακοπή των βασιλέων», χωρίς να τολμήσει να επιστρέψει όσα είχαν ήδη αφιερωθεί στον Κύριο Θεό, αλλά δίνοντάς τα ως δώρα, μαζί με τα άλλα, στους γιους του από τη Χεττούρα, όπως βρίσκουμε στις παραδόσεις των Εβραίων. 8.

βʹ. Αυτό ας κάνουμε και εμείς· αν και είναι άπειρο το πέλαγος των προφητών και υπάρχουν εκεί πολλά βάθη, ας τολμήσουμε να πλεύσουμε στη θάλασσα ανάλογα με τη δύναμή μας· μάλλον δε όχι σύμφωνα με τη δική μας δύναμη, αλλά σύμφωνα με τη χάρη που μας έχει δοθεί άνωθεν, και ας τολμήσουμε να ανοιχτούμε στη θάλασσα όχι εξαιτίας της δικής μας παρρησίας, αλλά για τη δική σας ωφέλεια, μιμούμενοι και σε αυτό τον Παύλο. Διότι, για να διαπιστώσεις ότι δεν τους στέρησε τον λόγο για τον Μελχισεδέκ, άκουσε τα εξής. Αφού δηλαδή είπε: «Για τον οποίο έχουμε πολλά να πούμε και δυσερμήνευτα», πρόσθεσε: «Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς δικαιοσύνης, έπειτα δε και βασιλιάς της Σαλήμ, που σημαίνει βασιλιάς ειρήνης, απάτωρ, αμήτωρ, αγενεαλόγητος, ο οποίος δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αλλά, εξομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές». Άραγε δεν τάραξε τις ακοές σας ο Παύλος, όταν μιλάει για άνθρωπο και λέει «απάτωρ, αμήτωρ»; Και τι λέω, για άνθρωπο; Διότι, αν αυτό λεγόταν για τον Χριστό, δεν θα μας προκαλούσε και πάλι μεγάλη απορία και συζήτηση; Διότι, αν είναι απάτωρ, πώς είναι Υιός; Αν είναι απάτωρ, πώς είναι Μονογενής; Διότι ο υιός οφείλει να έχει πατέρα, διαφορετικά δεν θα ήταν υιός. Αλλά και απάτωρ είναι ο Υιός του Θεού και αμήτωρ. Πώς; Απάτωρ ως προς την κάτω γέννηση, αμήτωρ ως προς την άνω· διότι ούτε στη γη είχε πατέρα, ούτε στον ουρανό μητέρα. Αγενεαλόγητος.

Ομιλία ΙΒʹ. Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς της Σαλήμ, ιερέας του Θεού του Υψίστου, ο οποίος συνάντησε τον Αβραάμ καθώς επέστρεφε από την κατακοπή των βασιλέων και τον ευλόγησε, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε ως μερίδιο τη δεκάτη από όλα, και του οποίου το όνομα ερμηνεύεται πρώτα ως βασιλιάς δικαιοσύνης, έπειτα δε και ως βασιλιάς της Σαλήμ (το οποίο σημαίνει βασιλιάς ειρήνης), χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία, μη έχοντας ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αλλά έχοντας παρομοιωθεί με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές.

«Ακροθίνια» ονομάζονται τα λάφυρα. Και δεν μπορεί να πει κανείς ότι του τα έδωσε επειδή συμμετείχε στον πόλεμο· διότι γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είπε: «Τον συνάντησε καθώς επέστρεφε από τη συντριβή των βασιλέων», δηλώνοντας ότι εκείνος παρέμενε στην κατοικία του, και ότι του προσέφερε τις απαρχές από τους δικούς του κόπους. Και βέβαια, όσοι από τους υιούς του Λευί λαμβάνουν την ιερωσύνη, έχουν εντολή να εισπράττουν το δέκατο από τον λαό σύμφωνα με τον νόμο, δηλαδή από τους αδελφούς τους, μολονότι και αυτοί έχουν προέλθει από την οσφύ του Αβραάμ.

Έπειτα, αφού επιτίμησε τους μαθητές —διότι είναι αναγκαίο να συντομεύσει—, λέει ποιος είναι ο Μελχισεδέκ, και εισάγει την ιστορία, λέγοντας τα εξής: Αυτός είναι που συνάντησε τον Αβραάμ, όταν επέστρεφε από την κατατροπή των βασιλέων, και τον ευλόγησε, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε ως μερίδιο το ένα δέκατο από όλα. Έπειτα, αποκαλύπτοντας το βαθύτερο νόημα του τύπου, αναφέρει: «Αναλογιστείτε δε πόσο μέγας ήταν αυτός, στον οποίο ο πατριάρχης Αβραάμ έδωσε το ένα δέκατο από όλα».

Διότι, το ότι δεν τους στέρησε τον λόγο περί του Μελχισεδέκ, άκουσέ το από τα εξής. Αφού λοιπόν είπε: «Για τον οποίο ο λόγος είναι πολύς και δυσκολοερμήνευτος», πρόσθεσε: «Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς δικαιοσύνης, έπειτα δε και βασιλιάς της Σαλήμ, το οποίο σημαίνει βασιλιάς ειρήνης, απάτωρ, αμήτωρ, αγενεαλόγητος, μη έχοντας ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αλλά όντας εξομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄. «Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς της Σαλήμ, ιερέας του Ύψιστου Θεού, που συνάντησε τον Αβραάμ». Σε πολλά σημεία κάνει τη σύγκριση μεταξύ της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Δες, λοιπόν, πάλι και από αυτό το σημείο να αποδεικνύεται ότι ο τύπος της ιεροσύνης του Χριστού, δηλαδή ο Μελχισεδέκ, ήταν πολύ ανώτερος από τους ιερείς του νόμου. Και δες πώς επαυξάνει το επιχείρημα, πρώτα μεν από το όνομα· διότι το Μελχισεδέκ ερμηνεύεται βασιλιάς δικαιοσύνης· έπειτα και από τον τρόπο της ύπαρξής του, επειδή είναι χωρίς πατέρα και χωρίς μητέρα. Διότι ο Μελχισεδέκ είναι τέτοιος, χωρίς να γενεαλογείται, και μας είναι άγνωστο και ποιον πατέρα είχε, και ποια μητέρα, και από πού είχε την αρχή του, και ποιο ήταν το τέλος του. Διότι η Γραφή δεν παραθέτει καμία γενεαλογία γι' αυτόν, όπως συμβαίνει με τους άλλους. Αν, λοιπόν, ο τύπος είναι τόσο σπουδαίος, πόσο μάλλον η αλήθεια, δηλαδή ο Χριστός. Το ότι δε ο Μελχισεδέκ ήταν τύπος Του, το απέδειξε και η ένορκη διαβεβαίωση προς Αυτόν: «Εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα, κατά την τάξη του Μελχισεδέκ».

Αυτός υπήρχε και πριν από κάθε αιώνα· και αυτό σημαίνει το ότι δεν έχει «αρχή ημερών». «Όταν επέστρεφε από την κατατροπή των βασιλέων και τον ευλόγησε, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε ως μερίδιο το ένα δέκατο από όλα· το όνομά του ερμηνεύεται πρώτα βασιλιάς δικαιοσύνης, και έπειτα και βασιλιάς της Σαλήμ, το οποίο σημαίνει βασιλιάς ειρήνης, χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία.» Δεν μπορεί κανείς να πει, αναφέρει, ότι (ο Αβραάμ) του έδωσε τη δεκάτη επειδή συμμετείχε στον πόλεμο. Διότι γι' αυτόν τον λόγο είπε ότι τον συνάντησε καθώς επέστρεφε. «Μη έχοντας ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής· όντας δε αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές. Αναλογιστείτε λοιπόν πόσο σπουδαίος ήταν αυτός, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε το ένα δέκατο.» Και πώς (είναι δυνατόν αυτό), παρά με το να μην αναφέρεται (στα κείμενα); Λέει λοιπόν, ότι, όπως ακριβώς αυτός είναι χωρίς πατέρα επειδή δεν καταγράφεται η γενεαλογία του, έτσι και ο Χριστός είναι (χωρίς αρχή) από την ίδια τη φύση του πράγματος· και όπως γι' αυτόν (τον Μελχισεδέκ) δεν γνωρίζουμε ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, επειδή δεν έχει καταγραφεί, έτσι (συμβαίνει) και με τον Ιησού, όχι επειδή δεν έχει καταγραφεί, αλλά επειδή πράγματι δεν υπάρχει (αρχή και τέλος σε Αυτόν).