Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 7:25

Περί του να μην εισέρχεται ο Ααρών πάντοτε στα Άγια των αγίων. α'. Όντας Θεός κατά φύση και εκ Θεού Πατρός, ο Μονογενής συγκατέβηκε στα δικά μας μέτρα, και εμφανίστηκε στη γη, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους, και όχι για άλλον λόγο, παρά για να γίνει, όπως λέει ο θεσπέσιος Παύλος, ελεήμων και πιστός αρχιερέας στα προς τον Θεό, ώστε να συγχωρεί τις αμαρτίες του λαού. Διότι ο νόμος που θεσπίστηκε παλαιότερα μέσω του Μωυσή με τη μεσολάβηση αγγέλων, καθιστά ιερείς ανθρώπους που πάσχουν από την κοινή ασθένεια της φύσης, και εξαιτίας αυτής οφείλουν, όπως ακριβώς για τα αμαρτήματα του λαού, έτσι και για τα δικά τους αμαρτήματα, να προσφέρουν θυσία. Ο λόγος όμως της ορκωμοσίας, που δόθηκε μετά τον νόμο, καθιστά «Υιό, τέλειο για πάντα· γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών.» Προσφέρει δε ιλασμό ο Χριστός, σε καμία περίπτωση για τον εαυτό του. Και ο λόγος είναι αληθινός· διότι δεν έπραξε αμαρτία· αλλά μάλλον υπέρ ημών. Και αυτό μας το αποσαφηνίζει πολύ καλά ο θεσπέσιος Παύλος, γράφοντας γι' αυτόν: «Τον οποίο ο Θεός προόρισε ως μέσο ιλασμού μέσω της πίστεως στο αίμα του.» Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο λέει ότι εισήλθε στα Άγια των αγίων μία φορά, έχοντας βρει αιώνια λύτρωση, και ότι με μία προσφορά τελειοποίησε, και μάλιστα για πάντα, αυτούς που αγιάζονται.

Και εμείς μεν έχουμε σωθεί. Αυτός δε σηκώνει τις αμαρτίες μας, και για εμάς πονάει. Διότι παρέδωσε την ίδια του τη ζωή θεληματικά για εμάς, αλλά αναστήθηκε. Επειδή ήταν Θεός κατά φύση, και βρίσκεται στους ουρανούς στα δεξιά του Πατρός, «ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ των αγίων», όπως ακριβώς ανέφερα προ ολίγου. Και αυτά τα λέω πάλι ως προερχόμενα από τη σκιά του Νόμου, την οποία και θα εξηγήσω με σαφήνεια πώς ακριβώς έχει. Έχει γραφτεί λοιπόν στο Λευιτικό: «Και είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή: Μίλησε στον αδελφό σου τον Ααρών, να μην εισέρχεται οποιαδήποτε ώρα στο εσωτερικό του καταπετάσματος του αγιαστηρίου, μπροστά στο ιλαστήριο, που βρίσκεται πάνω στην κιβωτό του μαρτυρίου, και δεν θα πεθάνει. Διότι μέσα σε νεφέλη θα εμφανιστώ πάνω στο ιλαστήριο.» Διότι έπρεπε, έπρεπε ο Ααρών, εκπληρώνοντας την καθορισμένη εικόνα και τον τύπο της ιερωσύνης του Χριστού, να μην κάνει την είσοδό του στα Άγια των αγίων κάθε ώρα, δηλαδή σε κάθε καιρό, σαν να παραχαράσσει την ομορφιά του μυστηρίου. Διότι μια φορά εισήλθε ο Χριστός, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση, όπως είπα. Θα ήταν λοιπόν σφάλμα απέναντι στην ίδια την αλήθεια μέσω των τύπων, το να μην εισέρχεται ο Ααρών στα Άγια των αγίων μία φορά τον χρόνο, αλλά οποιαδήποτε ώρα, και σαν σε κάθε στιγμή. Γι' αυτό διέταξε να το τηρεί αυτό, για να μην πεθάνει.

«Γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται στον Θεό μέσω αυτού·» διότι έτσι έγραψε και ο θεσπέσιος Παύλος. Επομένως, το να μην αφαιρείται από το κεφάλι η κίδαρις, υποδηλώνει το αναπόβλητο της ιερωσύνης. Αν πάλι λεγόταν, «Δεν θα αφαιρέσει τη μίτρα από το κεφάλι του», θα κατανοήσεις πολύ καλά το συνεχές και ακατάσειστο της βασιλείας του· διότι η μίτρα στα άκρα του μετώπου, η οποία φέρει το χρυσό έλασμα, αποτελεί σύμβολο εξουσίας και βασιλείας. Αλλά λέει, «Ούτε τα ιμάτιά του θα διαρρήξει». Αυτό συνηθίζουν να το κάνουν ορισμένοι για τους νεκρούς· όμως για τον Χριστό αυτό είναι εντελώς ξένο. Διότι είναι αδύνατον η ίδια η Ζωή να υποστεί τον πόνο του θανάτου. Επειδή για αυτήν τίποτα απολύτως δεν είναι νεκρό, αλλά η ίδια αποτελεί την κατάλυση του θανάτου και την ανατροπή της φθοράς. Γι' αυτό, άλλωστε, και ο Σωτήρας κάποτε επέπληξε εκείνους που ήθελαν να θρηνούν για το κοριτσάκι του αρχισυνάγωγου, λέγοντας: «Αποχωρήστε και μην κλαίτε· διότι το κορίτσι δεν πέθανε, αλλά κοιμάται». Διότι ήταν πραγματικά άτοπο να χύνουν δάκρυα σαν να ήταν νεκρή η κόρη, ενώ ήταν παρούσα η Ζωή των πάντων, δηλαδή ο Χριστός. Αν όμως δάκρυσε για τον Λάζαρο, λέμε ότι αυτό το γεγονός είναι καρπός φιλοστοργίας και δείγμα της θείας πραότητας και συμπάθειας προς εμάς· διότι σπλαχνίστηκε τη φύση μας, που τυραννιόταν από τον θάνατο, και το δάκρυ του ήταν η λύτρωσή της από αυτό το πάθος. ΠΑΛΛ. Έτσι φαίνεται. ΚΥΡ.

Λέει δε και ο θείος απόστολος, εξετάζοντας τα σχετικά χωρία: «Γι' αυτό, επειδή ο Θεός ήθελε να δείξει περισσότερο στους κληρονόμους το αμετάθετο της βουλής του, μεσολάβησε με όρκο, ώστε μέσω δύο αμετάθετων πραγμάτων, στα οποία είναι αδύνατον να ψευσθεί ο Θεός, να έχουμε ισχυρή παράκληση», και πάλι: «και εκείνοι μεν έχουν γίνει ιερείς χωρίς ορκωμοσία, αυτός όμως με ορκωμοσία, μέσω εκείνου που του λέει: ορκίστηκε ο Κύριος και δεν θα μεταμεληθεί· εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ». «Και εκείνοι μεν έγιναν πολλοί ιερείς, επειδή εμποδίζονταν από τον θάνατο να παραμένουν· αυτός όμως, επειδή μένει στον αιώνα, έχει την ιερωσύνη απαράβατη. Γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών». Μέσα από αυτά αποδεικνύεται ότι υπάρχει ανάμεσα στα όντα και υφίσταται στον χώρο των νοητών κάποια θεία δύναμη, η οποία έχει ιερωθεί στον Θεό των όλων σύμφωνα με τα λόγια των Εβραίων, όχι με γεώδες και ανθρώπινο μύρο, αλλά έχοντας κατασταθεί για να ιερουργεί στον επί πάντων Θεό με κάποια θεοπρεπή και ένθεη αρετή και δύναμη. Επομένως, εκείνος που προφητεύεται μέσω του ψαλμού, παρουσιάζεται σαφώς ως κάποιος αιώνιος ιερέας και Υιός του Υψίστου Θεού, εφόσον έχει γεννηθεί από τον ίδιο τον Ύψιστο Θεό και είναι σύνθρονος της βασιλείας Του.

Άκουσε δε τι λέει και για αυτά ο απόστολος: «Γι' αυτό ο Θεός, θέλοντας να δείξει περισσότερο στους κληρονόμους της βασιλείας το αμετάθετο της βουλής του, μεσολάβησε με όρκο, ώστε με δύο πράγματα αμετάθετα, στα οποία είναι αδύνατον να πει ψέματα ο Θεός, να έχουμε ισχυρή παρηγοριά εμείς που καταφύγαμε στο να κρατήσουμε γερά την προκείμενη ελπίδα». Και προσθέτει λέγοντας: «Και εκείνοι μεν έγιναν πολλοί ιερείς, επειδή εμποδίζονταν από τον θάνατο να παραμένουν· αυτός όμως, επειδή παραμένει αιώνια, έχει την ιεροσύνη απαράβατη· γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, εφόσον ζει πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών. Διότι τέτοιος αρχιερέας μας έπρεπε, όσιος, άκακος, αμίαντος, χωρισμένος από τους αμαρτωλούς, και ο οποίος έγινε υψηλότερος από τους ουρανούς». Και καταλήγει: «Και το κύριο σημείο σε όσα ειπώθηκαν είναι το εξής: έχουμε τέτοιον αρχιερέα, ο οποίος κάθισε στα δεξιά της μεγαλοσύνης στα ύψη, λειτουργός των Αγίων και της αληθινής σκηνής, την οποία έστησε ο Κύριος, και όχι άνθρωπος». Αυτά λοιπόν λέει ο απόστολος.

Και πάλι: «αν όμως πεθάναμε», λέει, «μαζί με τον Χριστό, πιστεύουμε ότι και θα συζήσουμε με αυτόν, γνωρίζοντας ότι ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον· ο θάνατος δεν τον κυριεύει πια», και ξανά: «το δε χάρισμα του Θεού είναι ζωή αιώνια εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών». Επομένως, η αιώνια ζωή δεν θα μας χορηγηθεί με κανέναν άλλο τρόπο παρά μόνο «εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών»· και η ελπίδα μας δεν είναι απλώς να ζήσουμε, αλλά να δοξαστούμε μαζί του, να κληρονομήσουμε μαζί του και να συμβασιλεύσουμε μαζί του· διότι τα πάντα θα υπάρξουν για εμάς μέσα από την κοινωνία μαζί του. Αυτό διδάσκει ο ίδιος λέγοντας: «πιστός είναι ο Θεός, μέσω του οποίου κληθήκατε σε κοινωνία με τον Υιό του, τον Ιησού Χριστό τον Κύριό μας». Το ποια είναι δε αυτή η κοινωνία, το φανερώνει λέγοντας: «και μας συνέγειρε και μας συνεκάθισε στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού, για να επιδείξει στους επερχόμενους αιώνες τον υπερβάλλοντα πλούτο της χάριτός του με την αγαθότητά του προς εμάς εν Χριστώ Ιησού». Ο ίδιος πάλι δίδασκε και αυτά για τον Σωτήρα, λέγοντας: «αυτός δε, επειδή μένει αιώνια, έχει την ιερωσύνη απαράβατη· γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, ζώντας πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών». Όχι μόνο αυτό, αλλά έλεγε επίσης ότι και ο Μελχισεδέκ μένει ιερέας «στο διηνεκές», επειδή έχει παρομοιαστεί «με τον Υιό του Θεού».

Διότι εκείνοι μεν έγιναν ιερείς χωρίς ορκωμοσία· αυτός όμως με ορκωμοσία, μέσω εκείνου που του λέει: «Ορκίστηκε ο Κύριος και δεν θα μετανοήσει, εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ»· κατά τόσο ανώτερης διαθήκης έγινε εγγυητής ο Ιησούς. Και εκείνοι μεν έγιναν ιερείς πολλοί στον αριθμό, επειδή ο θάνατος τους εμπόδιζε να παραμένουν· αυτός όμως, επειδή παραμένει στον αιώνα, έχει την ιεροσύνη αμετάβιβαστη. Θέτει λοιπόν δύο διαφορές: ότι δεν έχει τέλος, όπως η ιεροσύνη του νόμου, και ότι δόθηκε με ορκωμοσία. Αυτό δε το αποδεικνύει από τον Χριστό που την ασκεί· «βάσει της δυνάμεως», λέει, «μιας ακατάλυτης ζωής». Το αποδεικνύει επίσης και από τον όρκο, ότι δηλαδή ορκίστηκε, αλλά και από την ίδια την πραγματικότητα. Διότι, αφού εκείνη ήταν ασθενής, λέει, καταργήθηκε· τούτη εδώ, επειδή είναι ισχυρή, παραμένει σταθερή. Το αποδεικνύει αυτό και από το πρόσωπο του ιερέα. Πώς; Δείχνοντας ότι είναι ένας· και δεν θα ήταν ένας, εάν δεν ήταν αθάνατος. Διότι, όπως ακριβώς υπάρχουν πολλοί ιερείς εξαιτίας του ότι είναι θνητοί, έτσι και Αυτός είναι ένας εξαιτίας του ότι είναι αθάνατος. «Κατά τόσο ανώτερης διαθήκης έγινε εγγυητής ο Ιησούς», καθόσον του ορκίστηκε ότι θα είναι πάντοτε ιερέας, λέει· πράγμα που δεν θα έκανε, εάν δεν ήταν ζωντανός. Γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, εφόσον ζει πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών.

Επομένως, λέει, μπορεί και να σώζει. Γι' αυτό λοιπόν σώζει, επειδή δεν πεθαίνει. Επειδή ζει πάντοτε, δεν έχει διάδοχο, λέει· και αν δεν έχει διάδοχο, μπορεί και να προΐσταται των πάντων. Διότι εδώ ο αρχιερέας, έστω και αν ήταν θαυμαστός, διατηρούσε την ιδιότητά του μέχρι τον καιρό εκείνο κατά τον οποίο ζούσε, όπως ο Σαμουήλ και όλοι οι παρόμοιοι. Μετά από αυτά όμως όχι πλέον, διότι είχαν πεθάνει. Εδώ όμως δεν συμβαίνει έτσι, αλλά σώζει εις το παντελές. Τι σημαίνει, «Εις το παντελές»; Υπαινίσσεται κάποιο μέγα μυστήριο. Δεν σώζει μόνο εδώ, λέει, αλλά και εκεί αυτούς που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό. Πώς σώζει; Επειδή ζει πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ αυτών, λέει. Βλέπεις πόσο ταπεινό λόγο εξέφερε εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης; Διότι δεν λέει ότι μεσίτευσε μία φορά και το επέτυχε αυτό, αλλά πάντοτε, και όποτε παραστεί ανάγκη να μεσιτεύσει υπέρ αυτών· διότι αυτό δηλώνει η φράση «Εις το παντελές». Τι σημαίνει, «Εις το παντελές»; Όχι μόνο στο παρόν, λέει, αλλά και εκεί στη μέλλουσα ζωή. Πάντοτε, λοιπόν, έχει ανάγκη από προσευχή; Και πώς θα είχε λογική κάτι τέτοιο; Και ενώ δίκαιοι άνθρωποι πολλές φορές, με μία μόνο αίτηση, κατόρθωσαν τα πάντα, αυτός έχει πάντοτε ανάγκη; Για ποιον λόγο, επομένως, συγκάθεται στον θρόνο; Βλέπεις ότι η ταπεινή αυτή έκφραση αποτελεί συγκατάβαση; Αυτό δε που λέει, έχει την εξής έννοια: Να μη φοβάστε καθόλου, ούτε να πείτε, «Ναι μεν μας αγαπά και έχει παρρησία προς τον Πατέρα, αλλά δεν μπορεί να ζει για πάντα»· διότι ζει πάντοτε.

Εκείνη δε η παλαιά ήταν χωρίς ορκωμοσία. Πρόσεξε δε πώς και τα δύο τα επαυξάνει, διότι δεν έχει τέλος όπως η νομική. Και αυτό το φανερώνει για αυτήν από το πρόσωπο του Χριστού. «Διότι», λέει, «κατά τη δύναμη μιας ακατάλυτης ζωής», και του όρκου. «Κατά τόσο και ανώτερης διαθήκης έχει γίνει έγγυος ο Ιησούς, και οι μεν έγιναν πολλοί ιερείς, επειδή εμποδίζονταν από τον θάνατο να παραμείνουν· αυτός όμως, επειδή μένει στον αιώνα, έχει την ιερωσύνη απαράβατη. Γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό, εφόσον ζει πάντοτε». Το ότι ορκίστηκε σε αυτόν ότι θα υπάρχει για πάντα, δεν θα το έκανε, αν δεν ήταν ζωντανός. Κάθε φορά δε που ακούς «ιερέα» ή «λειτουργό», να φέρνεις στον νου σου το ίδιο το μυστήριο της κενώσεως. «Για να μεσιτεύει υπέρ αυτών. Διότι τέτοιος Αρχιερέας μας έπρεπε, όσιος, άκακος, αμίαντος, χωρισμένος από τους αμαρτωλούς και ο οποίος έγινε υψηλότερος από τους ουρανούς· ο οποίος δεν έχει καθημερινή ανάγκη, όπως οι αρχιερείς, να προσφέρει θυσίες πρώτα για τις δικές του αμαρτίες, και έπειτα για εκείνες του λαού». Πάλι και αυτό το καθιστούσε δηλωτικό της κατά σάρκα παρουσίας. Αυτός που ανασταίνει τους νεκρούς και ζωοποιεί όποιους θέλει, όπως ακριβώς και ο Πατέρας, πώς μεσιτεύει; Είναι φανερό, λοιπόν, ότι αυτά τα λόγια αναφέρονται στη θεία οικονομία, χωρίς να διαιρείται η θεότητα· διότι ο ίδιος είναι και Θεός, έστω κι αν εξαιτίας της οικονομίας λέγονται άλλα γι' αυτόν. «Διότι αυτό το έκανε εφάπαξ, προσφέροντας τον εαυτό του».

Ο Χριστός όμως, ο οποίος με μία προσφορά τελειοποίησε για πάντα αυτούς που αγιάζονται (διότι αυτός είναι ο τελειωτής της πίστεώς μας, στον οποίο αποβλέπουμε), τι; Ας τον σταυρώσουν ξανά οι νεοφανείς Ιουδαίοι. Ας εξετάσουμε ποια είναι τα επόμενα. Αλλά πρέπει να στραφούμε και πάλι στα λόγια του Παύλου, και να παρατηρήσουμε όσο πιο προσεκτικά γίνεται πόσο ανώτερη και εξοχότερη είναι η δική μας λατρεία σε σχέση με τους ιερείς του νόμου και τα όσα θυσιάζονταν από αυτούς. Οι ιερείς που εγκαθίσταντο σύμφωνα με τον νόμο, επειδή και οι ίδιοι περιβάλλονταν από αδυναμία ως άνθρωποι, προσέφεραν τις νομικές θυσίες όχι μόνο για τον λαό, αλλά και για τον εαυτό τους. Ο δικός μας όμως αρχιερέας και απόστολος της ομολογίας μας, δεν έχει ανάγκη, όπως εκείνοι, να το κάνει αυτό καθημερινά, πρώτα για τις δικές του αμαρτίες και έπειτα για του λαού. Διότι αυτό το έπραξε μία φορά για πάντα, προσφέροντας τον εαυτό του, και κάθισε στα δεξιά της μεγαλοσύνης στους ουρανούς, εισερχόμενος ως πρόδρομος για χάρη μας στο εσωτερικό του καταπετάσματος, γινόμενος αρχιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ. Και εκείνοι μεν υπήρξαν πολλοί, επειδή εξαιτίας του θανάτου που τους διέκοπτε εμποδίζονταν να παραμένουν. Αυτός όμως, επειδή μένει εις τον αιώνα, έχει την ιεροσύνη αμετάβλητη, γι' αυτό και μπορεί να σώζει ολοκληρωτικά εκείνους που προσέρχονται μέσω αυτού στον Θεό.

Εάν όμως αποδίδεις στις ιεραρχίες τις ίδιες διαφορές, τις οποίες προηγουμένως ο λόγος έδειξε ότι υπάρχουν και στις εκκλησίες, δηλαδή αυτές που αφορούν τον τόπο, τον χρόνο, την τάξη, τον αριθμό, τον όγκο, το σχήμα, το μέγεθος και όποιες άλλες, πρόσεξε μήπως σωματοποιείς τις ιεραρχίες και τις παρουσιάζεις να μην είναι τίποτε άλλο παρά εκκλησίες. Αν πάλι συμβαίνει αυτό, είναι σαν να λέμε ότι κάθε επιστήμη ταυτίζεται με το επιστητό, και κάθε τέχνη με το τεχνητό [το κατασκεύασμα]· το πόσο μεγάλη ατοπία συνεπάγονται αυτά, το αφήνω να το κρίνουν οι συνετοί ακροατές των λόγων. Εάν πάλι απορείς ακόμη πώς είναι δυνατόν η ιεραρχία να παραμένει μία και η αυτή, και να εκτείνεται μέσα από όλες τις απανταχού εκκλησίες, και να ενεργείται πάντοτε μέσω όλων των ιεραρχών που κάθε φορά εγκαθίστανται σε όλες αυτές, ίσως σου διαφεύγει και ολόκληρο το κεφάλαιο του θείου μυστηρίου, το πώς δηλαδή ο πρώτος και μόνος αρχιερέας μας, ο οποίος παραμένει στους αιώνες, διά της μίας και εφάπαξ προσφοράς του εαυτού του και της εισόδου του στα Άγια με το ίδιο του το αίμα, εξασφάλισε αιώνια λύτρωση, ζώντας πάντοτε και μεσιτεύοντας υπέρ ημών στον Θεό και Πατέρα, όπως αναγγέλλει διεξοδικότερα εκείνος που αρπάχθηκε έως τον τρίτο ουρανό και στον παράδεισο, και από εκεί μυήθηκε στα απόρρητα και άρρητα ρήματα, υποδεικνύοντας το αρχέτυπο της δικής μας ιεραρχίας εν Χριστώ, ή μάλλον δείχνοντας ότι αυτή ακριβώς λαμβάνει την αρχή της από εκεί, και ότι στο εξής ενεργείται εισαεί και προαιωνίως, παραμένοντας μία και η αυτή.