Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 7:6

Αγωνίζεται, λοιπόν, ο Παύλος, όντας νομομαθής, και προσπαθεί να βεβαιώσει, τόσο από την κοινή λογική, όσο βέβαια και από την ίδια τη θεόπνευστη Γραφή, ότι προαναγγελλόταν και η καινοτομία του νόμου και η μετάθεση της ίδιας της ιερωσύνης· και η φανέρωση και των δύο προέλαμψε μέσω τύπων. Δέχεται, λοιπόν, τον Μελχισεδέκ, ο οποίος δεν προερχόταν από τη Λευιτική φυλή, και έπειτα τον παρουσιάζει ως ιερέα του ύψιστου Θεού, ο οποίος προσφέρει άρτους και οίνο, και είπε τα εξής γι' αυτόν: «Αναλογιστείτε πόσο σπουδαίος είναι αυτός, στον οποίο ο πατριάρχης Αβραάμ έδωσε το ένα δέκατο από τα εκλεκτότερα λάφυρα. Και βέβαια εκείνοι από τους υιούς του Λευί που λαμβάνουν το ιερατικό αξίωμα έχουν εντολή σύμφωνα με τον νόμο να εισπράττουν το δέκατο από τον λαό, δηλαδή από τους αδελφούς τους, αν και αυτοί προέρχονται από τη γενεά του Αβραάμ. Αυτός όμως, ο οποίος δεν γενεαλογείται από τη δική τους σειρά, εισέπραξε το δέκατο από τον Αβραάμ και ευλόγησε εκείνον που είχε τις επαγγελίες· και αναντίρρητα το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο». Εμείς όμως λέμε ότι η υπεροχή του Μελχισεδέκ δεν έγκειται στη φύση του, αλλά ακριβώς στο είδος της ιερωσύνης του, ενώ ο προπάτορας Αβραάμ δεν αρνείται, αλλά αναγνωρίζει κατά κάποιον τρόπο την ανωτερότητά του μέσω όσων θεώρησε σωστό να του προσφέρει ως τιμή, ακόμη και με την προσφορά των δεκάτων. Διότι εκείνοι που προέρχονται από το αίμα του Λευί εισπράττουν το δέκατο από τον λαό, αν και είναι αδελφοί τους· ενώ αυτός που δεν γενεαλογείται από αυτούς, δηλαδή ο Μελχισεδέκ (επειδή δεν προερχόταν από τη φυλή του Λευί), εισέπραξε το δέκατο από τον Αβραάμ και τον ευλόγησε.

Διότι η πρώτη ιεροσύνη τελείται σε κατάσταση ακροβυστίας μέσω του Άβελ, αλλά και στη συνέχεια μέσω του Νώε· η τρίτη δε μέσω του Μελχισεδέκ, ο οποίος ιεράτευσε στον Θεό όχι ευρισκόμενος σε περιτομή, αλλά με την τελειότητα της δικαιοσύνης και της αρετής, όντας απερίτμητος κατά τη σάρκα. Και το ότι ο Μελχισεδέκ ήταν άνθρωπος, θα το καταδείξει ο ίδιος ο άγιος απόστολος του Θεού στην επιστολή του. Διότι λέγει ως εξής: «αυτός δε που δεν γενεαλογείται από αυτούς, έλαβε το δέκατο από τον πατριάρχη». Είναι φανερό, λοιπόν, ότι δεν γενεαλογείται από αυτούς, αλλά γενεαλογείται από άλλους. Και πόσοι άλλοι δεν γενεαλογούνται κατά τον πλέον προφανή τρόπο; Ο Δανιήλ, ο Σεδράχ, ο Μισάκ, ο Αβδεναγώ, ο Ηλίας ο Θεσβίτης· διότι στα κείμενα όλων των βιβλίων πουθενά δεν αναφέρονται οι πατέρες ή οι μητέρες τους. Και για να μην προκληθεί εξαιτίας αυτού κάποια πλάνη, δεν βλάπτει καθόλου να αναφέρουμε και όσα έχουμε παραλάβει από την παράδοση. Διότι βρήκαμε ότι ο πατέρας του Δανιήλ ονομαζόταν κάποιος Σαβαάν.

Μέσα στην Εκκλησία, βέβαια, ορισμένοι ορίζουν διαφορετικά τη φύση αυτού του Μελχισεδέκ. Διότι κάποιοι νομίζουν ότι αυτός είναι εκ φύσεως ο Υιός του Θεού, ο οποίος εμφανίστηκε τότε στον Αβραάμ με μορφή ανθρώπου. Αλλά και αυτοί αστοχούν ως προς το προκείμενο· διότι κανείς δεν πρόκειται ποτέ να γίνει όμοιος με τον εαυτό του, όπως αναφέρει η Θεία Γραφή ότι «αφομοιούμενος με τον Υιό του Θεού παραμένει ιερέας εις το διηνεκές». Πράγματι δε, «αυτός που δεν κατάγει τη γενεαλογία του από αυτούς, πήρε το δέκατο από τον Αβραάμ»· διότι, επειδή δεν κατάγει τη γενεαλογία του από τους ίδιους τους Ισραηλίτες, την κατάγει από άλλους ανθρώπους. Αφού καταγράψαμε όλους αυτούς, τους οποίους μνημονεύσαμε εξαιτίας αυτής της αίρεσης, διηγηθήκαμε τα περί αυτών σαν σε παρέκβαση. 8. Στο όνομα δε αυτού του Μελχισεδέκ, η προαναφερθείσα αίρεση αναπέμπει και τις προσφορές, και λέει ότι αυτός είναι ο εισαγωγέας προς τον Θεό και μέσω αυτού, λέει, πρέπει να προσφέρουμε στον Θεό, διότι είναι άρχοντας δικαιοσύνης, εγκαταστημένος για αυτόν ακριβώς τον σκοπό από τον Θεό στον ουρανό, όντας ένα πνευματικό ον και ταγμένος στην ιερωσύνη του Θεού. Και πρέπει εμείς να προσφέρουμε σε αυτόν, λένε, ώστε μέσω αυτού να γίνει η προσφορά υπέρ ημών και να βρούμε μέσω αυτού ζωή. Και ο Χριστός μεν, λένε, επιλέχθηκε για να μας καλέσει από πολλούς δρόμους σε αυτήν τη μία γνώση, έχοντας χριστεί από τον Θεό και έχοντας γίνει εκλεκτός, επειδή μας απέστρεψε από τα είδωλα και μας υπέδειξε την οδό.

Διότι ο άγιος απόστολος, συνοψίζοντας την τελική έκβαση της επίλυσης ολόκληρου του ζητήματος, είπε: «εκείνος δε που δεν γενεαλογείται από αυτούς» (είναι δε φανερό: αλλά από άλλους) «έλαβε τη δεκάτη από τον Αβραάμ», και πάλι λέει: «ο οποίος κατά τις ημέρες της σαρκός του προσέφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει»· είναι δε φανερό ότι ο Πατέρας δεν ενδύθηκε σάρκα.

Αυτό, λοιπόν, που εκπορεύεται από τον Πατέρα και λαμβάνει από το δικό μου, δεν μπορεί να είναι απάτορο. Και αν πει: «αμήτωρ στον ουρανό και απάτωρ επί της γης» —διότι αυτό μπορεί να λεχθεί και για τον Σωτήρα— πώς λοιπόν στο τέλος ο απόστολος εκφράζεται λέγοντας «εκείνος δε που δεν έλκει τη γενεαλογία του από αυτούς, έλαβε το δέκατο από τον πατριάρχη Αβραάμ»; Διότι το «από αυτούς» είναι δηλωτικό ακρίβειας· επειδή, αφού δεν ελκύει τη γενεαλογία του από τους υιούς του Ισραήλ, οπωσδήποτε είχε τη γενεαλογία του από άλλα έθνη. Επειδή όμως δεν έχει καταγραφεί η μητέρα ή ο πατέρας του, άλλα αντ' άλλων φαντάζονται οι συκοφάντες της αλήθειας. Εμείς, όμως, μέσα από την παράδοση βρήκαμε και τη μητέρα και τον πατέρα του. Διότι αυτός καταγόταν από τα γένη της Σιδώνας και των Χαναναίων. Κατέπεσε, λοιπόν, ο μυθώδης λόγος του· και μάταιη είναι και η πολιτεία του· διότι το να αρκείται κανείς στα άψυχα σε συνδυασμό με κακοπιστία, δεν αποτελεί διδασκαλείο ζωής και ελπίδας σωτηρίας. «Τα πάντα», λέει άλλωστε, «ας γίνονται προς δόξαν Θεού». 8. Αλλά νομίζω ότι για αυτά, τα όσα ειπώθηκαν ως εδώ είναι αρκετά. Διότι συντρίψαμε τα φτερά του σκορπιού και καταρρίψαμε τις δυνάμεις του. Διότι αυτός είναι φτερωτό φίδι και σκορπιός, που έχει φτερά με πολλούς τρόπους και πετάει, και ενώ από τη μία μιμείται την παρθενία της Εκκλησίας, από την άλλη δεν έχει καθαρή τη συνείδηση.

Και δεν είναι μόνο αυτό, αλλά ούτε καν ομότιμος δεν ήταν με αυτούς, αλλά καταγόταν από άλλο γένος. Επομένως, δεν θα έδινε σε αλλόφυλο τα δέκατα, αν δεν ήταν μεγάλη η τιμή του. Ω, τι κατόρθωσε! Διασάφησε κάτι ανώτερο από όσα ανέπτυξε σχετικά με την πίστη στην Προς Ρωμαίους Επιστολή. Διότι εκεί μεν αναφέρει ότι ο Αβραάμ είναι προπάτορας και της δικής μας και της ιουδαϊκής πολιτείας· εδώ όμως στρέφεται με μεγάλη τόλμη απέναντί του και αποδεικνύει τον απερίτμητο πολύ ανώτερο. Πώς λοιπόν το απέδειξε; Επειδή ο Λευί έδωσε τα δέκατα; Ο Αβραάμ, λέει, τα έδωσε. Και τι σχέση έχει αυτό με εμάς; Μάλιστα, έχει άμεση σχέση με εσάς· διότι βέβαια δεν θα φιλονικήσετε υποστηρίζοντας ότι οι Λευίτες είναι ανώτεροι από τον Αβραάμ. Εκείνος όμως που δεν κατάγει τη γενεαλογία του από αυτούς, έλαβε τα δέκατα από τον Αβραάμ. Έπειτα, δεν το προσπέρασε απλώς, αλλά πρόσθεσε: «Και ευλόγησε εκείνον που είχε τις επαγγελίες». Επειδή ακριβώς αυτό αποτελούσε διαρκώς το καύχημα των Ιουδαίων, αποδεικνύει ότι εκείνος είναι πιο σεβαστός από τούτον, και μάλιστα σύμφωνα με την κοινή κρίση όλων.

Αν και όλοι κατάγονταν από τον Αβραάμ, και οι Λευίτες και ο υπόλοιπος λαός, εντούτοις λαμβάνουν τα δέκατα από τους αδελφούς τους. Ο Μελχισεδέκ, όμως, ο οποίος δεν γενεαλογείται από αυτούς (διότι δεν καταγόταν από τον Αβραάμ ούτε από τη Λευιτική φυλή, αλλά από άλλο γένος), εισέπραξε το δέκατο από τον Αβραάμ, δηλαδή έλαβε δέκατα από αυτόν· και όχι μόνο αυτό, αλλά και κάτι άλλο. Και τι είναι αυτό; Ότι επιπλέον ευλόγησε αυτόν που είχε λάβει τις επαγγελίες, τον Αβραάμ. Και τι αποδεικνύεται, λέγει, με αυτό; Ότι αυτός είναι κατά πολύ κατώτερος από εκείνον. Πώς; Αναντίρρητα το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Ώστε, αν ο Αβραάμ, ο πρόγονος των Λευιτών, δεν ήταν κατώτερος από τον Μελχισεδέκ, ούτε εκείνος θα τον ευλογούσε, ούτε αυτός θα του έδινε τα δέκατα. Έπειτα, θέλοντας να δείξει ότι μέσω του Μελχισεδέκ θα προέκυπτε εκείνο, πρόσθεσε λέγοντας: Και, ως έπος ειπείν, δηλαδή σχεδόν, μέσω του Αβραάμ έχει δεκατισθεί και ο Λευί, ο οποίος λαμβάνει τα δέκατα.

Έπειτα, από το όνομα· διότι ποιος είναι βασιλεύς δικαιοσύνης, παρά ο Κύριός μας; Διότι Αυτός είναι και Βασιλεύς ειρήνης· επειδή ειρηνοποίησε τα επουράνια και τα επίγεια. Αυτός είναι και απάτωρ και αμήτωρ· επάνω μεν αμήτωρ, κάτω δε απάτωρ. Αυτός είναι και αγενεαλόγητος· διότι «τη γενεά του», λέει, «ποιος τη γνώρισε;». Επειδή δεν είναι δυνατόν να εκφραστεί με λόγια η άνω γέννησή του. Αυτός υπάρχει και εις τους αιώνας· δηλαδή, η ζωή του δεν έχει τέλος.

Εκείνο μεν ήταν προτύπωση, και γι' αυτό προέκυπτε από το ότι δεν είχε καταγραφεί· τούτο δε είναι αλήθεια, και γι' αυτό προκύπτει από το ότι δεν υπάρχει. Όπως ακριβώς και με τα ονόματα, εδώ μεν υπήρχαν προσωνυμίες, όπως «βασιλιάς δικαιοσύνης» και «βασιλιάς ειρήνης»· εκεί όμως υπάρχει η αλήθεια του πράγματος· έτσι και εδώ υπάρχουν προσωνυμίες, ενώ εκεί η αλήθεια των πραγμάτων. «Από τα ακροθίνια ο πατριάρχης». Ακροθίνια, εννοεί τα λάφυρα. «Και εκείνοι μεν από τους υιούς του Λευί που λαμβάνουν την ιερατεία έχουν εντολή να λαμβάνουν το δέκατο από τον λαό σύμφωνα με τον νόμο, δηλαδή από τους αδελφούς τους, αν και αυτοί έχουν προέλθει από την οσφύ του Αβραάμ. Εκείνος όμως, του οποίου η γενεαλογία δεν προέρχεται από αυτούς, έλαβε το δέκατο από τον Αβραάμ και ευλόγησε αυτόν που είχε λάβει τις επαγγελίες». Τόσο μεγάλη, λέγει, ήταν η υπεροχή της ιερωσύνης, ώστε ακόμη και αυτοί που ήταν ομότιμοι λόγω των προγόνων τους, και είχαν τους ίδιους προπάτορες, να είναι κατά πολύ ανώτεροι από τους άλλους.