Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 7:9

Διότι, ακόμη κι αν ο γονέας δεν είχε υιό πριν τον γεννήσει, ωστόσο, όταν τον απέκτησε, δεν απέκτησε κάτι εξωτερικό ούτε ξένο, αλλά προερχόμενο από τον εαυτό του, ομοούσιο με τον ίδιο και απαράλλακτη εικόνα του, ώστε αυτός να βλέπεται σε εκείνον και εκείνος να θεωρείται σε τούτον. Εάν, λοιπόν, από τα ανθρώπινα παραδείγματα λαμβάνουν τον χρόνο αυτών που γεννούν, γιατί δεν αναλογίζονται από τα ίδια παραδείγματα και την κατά φύσιν και οικεία σχέση των τέκνων προς τους γονείς, αλλά, όπως τα φίδια, συλλέγουν από τη γη μόνο ό,τι είναι κατάλληλο για να γίνει δηλητήριο; Έπρεπε, όμως, όταν ρωτούν τους γονείς και λένε: «Δεν είχες υιό πριν γεννήσεις;», να προσθέσουν και να πουν: «Και αν αποκτήσεις υιό, μήπως τον αγοράζεις από έξω σαν σπίτι ή κάποιο άλλο απόκτημα;», για να σου απαντήσει: «Όχι από έξω, αλλά προέρχεται από εμένα. Διότι τα εξωτερικά είναι αποκτήματα και μεταβιβάζονται από τον έναν στον άλλον· ο υιός όμως προέρχεται από εμένα και είναι ίδιος και όμοιος με τη δική μου ουσία, καθώς δεν περιήλθε σε εμένα από κάποιον άλλον, αλλά γεννήθηκε από εμένα· γι' αυτό και μέσα σε εκείνον υπάρχω ολόκληρος, παραμένοντας εγώ ο ίδιος αυτό που είμαι». Διότι έτσι ακριβώς έχουν τα πράγματα· ακόμη κι αν ο γονέας προηγείται χρονικά, καθώς ως άνθρωπος δημιουργήθηκε και ο ίδιος μέσα στον χρόνο, εντούτοις θα είχε και αυτός το τέκνο να συνυπάρχει πάντοτε μαζί του, εάν η ανθρώπινη φύση δεν το εμπόδιζε και δεν στερούσε αυτήν τη δυνατότητα. Επειδή και ο Λευί «βρισκόταν ακόμη στην οσφύ» του προπάππου του, προτού ο ίδιος γεννηθεί και προτού ο παππούς του τεκνοποιήσει.

«Έτσι θα ξεχωρίσετε και εσείς από όλες τις προσφορές προς τον Κύριο, από όλα τα δέκατά σας, όσα τυχόν λάβετε από τους γιους του Ισραήλ· και από αυτά θα δώσετε ως προσφορά στον Κύριο, στον ιερέα Ααρών, από όλα τα δώρα σας θα ξεχωρίσετε προσφορά για τον Κύριο, ή από όλες τις απαρχές το αγιασμένο μέρος τους. Και θα πεις προς αυτούς: Όταν θα αφαιρείτε την απαρχή από αυτά, θα λογίζεται στους Λευίτες ως γέννημα από το αλώνι και ως γέννημα από το πατητήρι· και θα το τρώτε σε κάθε τόπο, εσείς, οι γιοι σας και οι οίκοι σας, διότι αυτό είναι ο μισθός σας για τις υπηρεσίες σας στη σκηνή του μαρτυρίου· και δεν θα φορτωθείτε αμαρτία εξαιτίας αυτού, όταν θα έχετε αφαιρέσει την απαρχή του· και τα άγια των γιων του Ισραήλ δεν θα τα βεβηλώσετε, για να μην πεθάνετε». Βλέπεις το μυστήριο του Χριστού, το οποίο βρίσκεται ακόμη μέσα σε σκιές και προλάμπει μέσα από τύπους; Διότι αυτός που λαμβάνει τα δέκατα, έχει ο ίδιος δώσει δέκατο, σύμφωνα με τον λόγο του μακαρίου Παύλου. Αλλά τότε μεν ο τύπος βρισκόταν στο πρόσωπο του Μελχισεδέκ, ενώ στους καιρούς του Μωυσή, διατηρήθηκε και πάλι στο πρόσωπο του Ααρών, ο οποίος φανέρωνε στο πρόσωπό του τον ιερέα των ιερέων Χριστό, τον ηγούμενο και προεστώτα της άγιας σκηνής, δηλαδή της Εκκλησίας, τον Άγιο των αγίων και Θεό των θεών, στον οποίο οφείλεται από εμάς κάθε καρποφορία. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Όλοι όσοι βρίσκονται γύρω του, θα προσφέρουν δώρα».

Πώς, λοιπόν, δημιουργεί μεν όχι με ανθρώπινο τρόπο, αλλά αναγκάζεται να γεννά με ανθρώπινο τρόπο; Εσύ μεν, ενώ δεν υπήρχες, έπειτα ήρθες στην ύπαρξη και ύστερα γεννάς· γι' αυτό φέρνεις στην ύπαρξη εκείνον που δεν υπήρχε. Ή, για να πω κάτι βαθύτερο, ίσως ούτε κι εσύ ο ίδιος δεν παράγεις κάτι από το μηδέν· επειδή και ο Λευί, όπως λέει η Γραφή, βρισκόταν ακόμη στην οσφύ του πατέρα του, προτού έρθει στην ύπαρξη. Και ας μην παρερμηνεύσει κανείς αυτόν τον λόγο. Διότι δεν λέω ότι ο Υιός προέρχεται από τον Πατέρα με τέτοιον τρόπο, σαν να βρισκόταν προηγουμένως μέσα στον Πατέρα και ύστερα από αυτό να πορεύτηκε προς την ύπαρξη· ούτε ότι ήταν προηγουμένως ατελής και έπειτα έγινε τέλειος, όπως δηλαδή είναι ο νόμος της δικής μας γέννησης.

Υπάρχοντα, λοιπόν, τον γέννησε ή μη υπάρχοντα; Τι ανοησίες! Αυτά αφορούν εμένα και εσένα, οι οποίοι κατά ένα μέρος υπήρχαμε, όπως ο Λευί βρισκόταν στην οσφύ του Αβραάμ, και κατά ένα μέρος γίναμε· έτσι ώστε η δική μας δημιουργία προέρχεται κατά κάποιον τρόπο και από τα όντα και από τα μη όντα· αντίθετα συμβαίνει με την αρχέγονη ύλη, η οποία έλαβε υπόσταση σαφώς από τα μη όντα, έστω κι αν μερικοί την πλάθουν στο μυαλό τους ως αγέννητη. Εδώ όμως η γέννηση είναι ταυτόχρονη με την ύπαρξη, και μάλιστα εξαρχής· ώστε, πού θα τοποθετήσεις αυτό το αμφίκρημνο ερώτημα; Διότι, τι είναι παλαιότερο από το «εξαρχής», ώστε να τοποθετήσουμε εκεί το ότι ο Υιός κάποτε υπήρχε ή το ότι δεν υπήρχε; Διότι και στις δύο περιπτώσεις καταλύεται το «εξαρχής». Εκτός κι αν για σένα και ο Πατέρας, εάν πάλι ρωτήσουμε εμείς αν προήλθε από τα όντα ή από τα μη όντα, θα κινδυνεύσει ή να υπάρχει διπλά, αφενός προϋπάρχοντας και αφετέρου υπάρχοντας, ή να πάθει το ίδιο με τον Υιό, δηλαδή να προέλθει από τα μη όντα, εξαιτίας των δικών σου ερωτηματικών παιγνιδιών και των οικοδομημάτων από άμμο, τα οποία δεν αντέχουν ούτε στο παραμικρό αεράκι. Εγώ λοιπόν δεν αποδέχομαι κανένα από τα δύο, και υποστηρίζω ότι το ερώτημα περιέχει το άτοπο, όχι ότι η απάντηση είναι αδύνατη. Αν όμως σου φαίνεται αναγκαίο να αληθεύει οπωσδήποτε το ένα από τα δύο για κάθε πράγμα, σύμφωνα με τις διαλεκτικές σου αντιλήψεις, δέξου από μένα ένα μικρό ερώτημα. Ο χρόνος βρίσκεται μέσα σε χρόνο, ή δεν βρίσκεται μέσα σε χρόνο; Αν λοιπόν βρίσκεται μέσα σε χρόνο, σε ποιον χρόνο; Και τι είδους χρόνος είναι αυτός που υπάρχει εκτός από τον ίδιο; Και πώς τον εμπεριέχει; Αν πάλι δεν βρίσκεται μέσα σε χρόνο, τι είδους περιττή σοφία είναι αυτή να εισάγεις έναν άχρονο χρόνο; Και για τη φράση: «Τώρα εγώ λέω ψέματα», δώσε μου το ένα από τα δύο, ή ότι αληθεύει μόνο ή ότι είναι μόνο ψέμα· διότι δεν πρόκειται να παραδεχτούμε και τα δύο.

Και γιατί το λέω αυτό; Διότι ούτε και για τους ανθρώπους μπορεί να πει κανείς κυριολεκτικά ότι γεννήθηκε κάποιος ενώ δεν υπήρχε. Επειδή ο Λευί, πολλές γενεές πριν από τη σαρκική του γέννηση, πλήρωσε τη δεκάτη στον Μελχισεδέκ· διότι έτσι λέει ο Απόστολος, ότι ο Λευί, αυτός που λαμβάνει τα δέκατα, έχει πληρώσει τη δεκάτη, και προσέθεσε την απόδειξη σε όσα είπε, ότι δηλαδή βρισκόταν στην οσφύ του πατέρα του, όταν ο Αβραάμ συνάντησε τον ιερέα του Υψίστου. Εάν λοιπόν ο άνθρωπος, κατά κάποιον τρόπο, ενώ υπάρχει γεννιέται, εφόσον σύμφωνα με την αποστολική μαρτυρία προϋπάρχει μέσα σε αυτόν που τον γέννησε λόγω της κοινής ουσίας, πώς τολμούν για τη θεία φύση να προφέρουν αυτή τη φράση, ότι δηλαδή γεννήθηκε ενώ δεν υπήρχε Αυτός που υπάρχει μέσα στον Πατέρα, όπως λέει ο Κύριος: «Εγώ βρίσκομαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα», καθώς ο καθένας λέγεται ότι υπάρχει μέσα στον άλλον με διαφορετική βεβαίως έννοια: ο μεν Υιός υπάρχει μέσα στον Πατέρα, όπως η ομορφιά της εικόνας βρίσκεται στην αρχέτυπη μορφή, ο δε Πατέρας μέσα στον Υιό, όπως μέσα στη δική του εικόνα βρίσκεται η πρωτότυπη ομορφιά. Όμως, ενώ στις χειροποίητες εικόνες ο χρόνος που μεσολαβεί πάντοτε χωρίζει τη μορφή που έχει αποτυπωθεί από το πρωτότυπό της, εκεί δεν είναι δυνατόν να χωριστεί το ένα από το άλλο, όπως λέει ο Απόστολος, ούτε το αποτύπωμα από την υπόσταση, ούτε το απαύγασμα από τη θεία δόξα, ούτε η εικόνα από την αγαθότητα, αλλά όποιος σκεφθεί ένα από αυτά, ταυτόχρονα δέχεται στον νου του, άρρηκτα συνδεδεμένο, και αυτό που νοείται μαζί του.

Και χωρίς καμία αντίρρηση, λέει, το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Δηλαδή, είναι κοινά αποδεκτό ότι το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Επομένως, ο τύπος του Χριστού είναι ανώτερος ακόμη και από αυτόν που έχει τις επαγγελίες. Και εδώ μεν λαμβάνουν τα δέκατα άνθρωποι θνητοί, ενώ εκεί τα λαμβάνει κάποιος για τον οποίο υπάρχει η μαρτυρία ότι ζει. Αλλά για να μην προβάλουν τον ισχυρισμό: «Γιατί ανατρέχεις στο παρελθόν; Τι σχέση έχει με τους δικούς μας ιερείς το αν ο Αβραάμ έδωσε το δέκατο; Πες μας για όσα αφορούν εμάς», προσθέτει και λέει: «Και, τρόπον τινά». Και πολύ ορθά το μετρίασε αυτό, χωρίς να το πει απερίφραστα, για να μην τους προσβάλει. Μέσω του Αβραάμ και ο Λευί, ο οποίος λαμβάνει τα δέκατα, έχει δώσει και ο ίδιος το δέκατο. Πώς;

Αν και όλοι κατάγονταν από τον Αβραάμ, και οι Λευίτες και ο υπόλοιπος λαός, εντούτοις λαμβάνουν τα δέκατα από τους αδελφούς τους. Ο Μελχισεδέκ, όμως, ο οποίος δεν γενεαλογείται από αυτούς (διότι δεν καταγόταν από τον Αβραάμ ούτε από τη Λευιτική φυλή, αλλά από άλλο γένος), εισέπραξε το δέκατο από τον Αβραάμ, δηλαδή έλαβε δέκατα από αυτόν· και όχι μόνο αυτό, αλλά και κάτι άλλο. Και τι είναι αυτό; Ότι επιπλέον ευλόγησε αυτόν που είχε λάβει τις επαγγελίες, τον Αβραάμ. Και τι αποδεικνύεται, λέγει, με αυτό; Ότι αυτός είναι κατά πολύ κατώτερος από εκείνον. Πώς; Αναντίρρητα το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Ώστε, αν ο Αβραάμ, ο πρόγονος των Λευιτών, δεν ήταν κατώτερος από τον Μελχισεδέκ, ούτε εκείνος θα τον ευλογούσε, ούτε αυτός θα του έδινε τα δέκατα. Έπειτα, θέλοντας να δείξει ότι μέσω του Μελχισεδέκ θα προέκυπτε εκείνο, πρόσθεσε λέγοντας: Και, ως έπος ειπείν, δηλαδή σχεδόν, μέσω του Αβραάμ έχει δεκατισθεί και ο Λευί, ο οποίος λαμβάνει τα δέκατα.

Τι σημαίνει όμως το «δεδεκάτωται» (έχει δώσει το δέκατο); Έδωσε και αυτός το δέκατο, λέει, στον Μελχισεδέκ, παρότι δεν είχε ακόμη γεννηθεί, μέσω του προπάτορά του. Διότι βρισκόταν ακόμη, λέει, στην οσφύ του προπάτορά του, όταν τον συνάντησε ο Μελχισεδέκ· γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε προκαταβολικά είπε: «Τρόπον τινά».

Και του είπε ο Θεός ότι θα δώσει τη γη στο σπέρμα του. Και οικοδόμησε ο Αβραάμ θυσιαστήριο στον Θεό, και έστησε τη σκηνή του προς τη θάλασσα. Όταν δε έγινε λιμός, κατεβαίνοντας στην Αίγυπτο, έδωσε εντολή στη γυναίκα του να πει ότι είναι αδελφή του. Και αφού την πήρε ο Φαραώ, επειδή τιμωρήθηκε από τον Θεό, την επέστρεψε στον Αβραάμ. Όταν οι βοσκοί του Αβραάμ και του Λωτ φιλονίκησαν μεταξύ τους, μοίρασαν τους τόπους κατοικίας τους. Και ο μεν Λωτ πήρε την περιοχή των Σοδόμων, ο δε Αβραάμ κατοίκησε κοντά στη δρυ του Μαμβρή, και έλαβε πάλι υποσχέσεις από τον Θεό, ότι το σπέρμα του θα αυξηθεί σε πλήθος και ότι θα κληρονομήσει τη γη. Ο Χοδολαγομόρ, επειδή αποστάτησαν από αυτόν οι πέντε βασιλείς της περιοχής των Σοδόμων, οι οποίοι του ήταν προηγουμένως υποτελείς, παίρνοντας μαζί του άλλους τρεις βασιλείς, εκστράτευσε εναντίον τους, και αφού τους κατατρόπωσε πήρε αιχμαλώτους, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Λωτ. Ο δε Αβραάμ, όταν το άκουσε, καταδιώκοντάς τους μαζί με τους τριακόσιους δεκαοκτώ οικιακούς δούλους του, ελευθέρωσε τον ανεψιό του μαζί με τα υπάρχοντα και τις γυναίκες· και στον Μελχισεδέκ, ο οποίος τον ευλόγησε και του προσέφερε άρτους και οίνο, έδωσε τη δεκάτη. Γι' αυτό λέει ο Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή, ότι και ο Λευί, που λαμβάνει τις δεκάτες, έχει καταβάλει τη δεκάτη. Όταν παρακλήθηκε από τον βασιλιά των Σοδόμων να πάρει τα λάφυρα, δεν συγκατένευσε, λέγοντας: «Για να μην πεις ότι εγώ πλούτισα τον Αβραάμ».

Επομένως, λαμβάνουν τη δεκάτη από εκείνους. Όταν, λοιπόν, λαμβάνουν δεκάτες από αυτούς τους ίδιους, άραγε δεν βρίσκονται αυτοί μεν στην τάξη των λαϊκών, ενώ εκείνοι στην τάξη των ιερέων; Και όχι μόνο αυτό, αλλά ούτε καν ομότιμός τους ήταν, αλλά προερχόταν από άλλο γένος. Ώστε δεν θα έδινε σε αλλόφυλο δεκάτες, εάν η τιμή δεν ήταν πολύ μεγάλη. «Και χωρίς καμία αντίρρηση, το κατώτερο ευλογείται από το ανώτερο. Και εδώ μεν λαμβάνουν δεκάτες θνητοί άνθρωποι, εκεί δε κάποιος για τον οποίο υπάρχει η μαρτυρία ότι ζει, και, για να το πούμε έτσι, δια του Αβραάμ και ο Λευί. Και αυτός που λαμβάνει, έχει καταβάλει δεκάτη». Επειδή διαρκώς αυτό θεωρούνταν το αξιοσέβαστο, το ότι δηλαδή ο Αβραάμ είχε την επαγγελία, αποδεικνύει ότι εκείνος ήταν ακόμη πιο αξιοσέβαστος. «Διότι ήταν ακόμη στην οσφύ του πατέρα του, όταν τον συνάντησε ο Μελχισεδέκ». Επομένως, λέει, ο τύπος του Κυρίου είναι ανώτερος ακόμη και από αυτόν που είχε τις επαγγελίες. «Αν, λοιπόν, υπήρχε τελείωση μέσω της λευιτικής ιερωσύνης». Μέσα του βρισκόταν, λέει, ο Λευί, αν και δεν είχε ακόμη γεννηθεί.

Εύλογα είναι δούλη Κυρίου, αυτή που αναγνώρισε την έλευση του Δεσπότη· και όταν ήλθε και έκρουσε, λέει, άνοιξε αμέσως την οικία της και παρείχε αληθινά κατοικία σε αυτόν που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν ακόμη χωρίς κατοικία. Διότι, ενώ για τον Αδάμ, για χάρη του οποίου οικοδομήθηκε ολόκληρος ο ορατός κόσμος, αν και υπήρχαν όλα τα άλλα που τους χρειάζονταν, μόνο σε αυτόν δεν βρέθηκε βοηθός πριν από την Εύα· για τον Λόγο όμως, που δημιούργησε τα πάντα και απένειμε τους κατάλληλους τόπους, πριν από την Παρθένο δεν υπήρχε οικία και τόπος. Αλλά εκείνη δεν έδωσε ύπνο στα μάτια της, ούτε νυσταγμό στα βλέφαρά της, έως ότου βρήκε σκήνωμα και τόπο για αυτόν. Διότι πρέπει να θεωρούμε ότι αυτά τα λόγια ανήκουν στην Πανάχραντη, ειπωμένα από τη γλώσσα του Δαβίδ, επειδή εκείνος ήταν προπάτορας του γένους της· όπως ακριβώς και ο Παύλος είπε ότι μέσω του Αβραάμ ο Λευί, ευρισκόμενος στην οσφύ του προπάτορά του, έδωσε τα δέκατα στον Μελχισεδέκ. Εκείνο δε, το μεγαλύτερο και υπερφυές όλων, είναι ότι χωρίς να της έχει προαναγγελθεί και χωρίς να γνωρίζει από πριν, στάθηκε απέναντι στο μυστήριο με τέτοια ετοιμότητα και καταλληλότητα, ώστε να υποδεχθεί τον Θεό που εμφανίστηκε ξαφνικά, όπως του έπρεπε, με ψυχή σταθερή, προετοιμασμένη και άγρυπνη.