Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 8:6

Η δε έλευση του Λόγου τελειοποίησε το έργο του Πατρός. Και τότε μεν από τον Αδάμ μέχρι τον Μωυσή βασίλευσε ο θάνατος· η παρουσία όμως του Λόγου κατήργησε τον θάνατο· και δεν πεθαίνουμε πλέον όλοι στον Αδάμ, αλλά στον Χριστό όλοι ζωοποιούμαστε. Και τότε μεν από τη Δαν μέχρι τη Βηρσαβεέ εξαγγελλόταν ο νόμος, και μόνο στην Ιουδαία ήταν γνωστός ο Θεός· τώρα όμως σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους, και όλη η γη έχει γεμίσει από τη γνώση του Θεού, και οι μαθητές δίδαξαν σε όλα τα έθνη, και έχει πλέον εκπληρωθεί το γεγραμμένο: «Όλοι θα είναι διδακτοί του Θεού». Και τότε μεν όσα επιδεικνύονταν αποτελούσαν τύπο, τώρα όμως φανερώθηκε η αλήθεια· και αυτό πάλι ο ίδιος ο Απόστολος στη συνέχεια το εξηγεί πιο ξεκάθαρα λέγοντας: «Κατά τόσο έχει γίνει εγγυητής μιας ανώτερης Διαθήκης ο Ιησούς»· και πάλι: «Τώρα όμως έχει λάβει ανώτερη λειτουργία, κατά το μέτρο που είναι μεσίτης μιας ανώτερης Διαθήκης, η οποία έχει νομοθετηθεί με ανώτερες επαγγελίες»· και, «Διότι ο νόμος δεν τελειοποίησε τίποτα, αλλά αποτέλεσε την εισαγωγή μιας ανώτερης ελπίδας». Και πάλι λέει: «Ήταν λοιπόν ανάγκη τα μεν υποδείγματα όσων βρίσκονται στους ουρανούς να καθαρίζονται με αυτά, τα ίδια όμως τα επουράνια με θυσίες ανώτερες από αυτές». Άρα, το ανώτερο και τώρα και εξ ολοκλήρου το αποδίδει στον Κύριο, ο οποίος τυγχάνει να είναι ανώτερος και διαφορετικός από τα δημιουργήματα.

Και τότε μεν όσα επιδεικνύονταν αποτελούσαν τύπο, τώρα όμως έχει φανερωθεί η αλήθεια· και αυτό πάλι ο ίδιος ο Απόστολος στη συνέχεια το εξηγούσε σαφέστερα λέγοντας: «κατά τόσο ανώτερης διαθήκης έχει γίνει εγγυητής» ο Κύριος, και πάλι: «τώρα όμως έχει αναλάβει ανώτερη λειτουργία, όσο είναι και μεσίτης ανώτερης διαθήκης, η οποία έχει νομοθετηθεί με βάση ανώτερες επαγγελίες» και «διότι ο νόμος δεν τελειοποίησε τίποτα, αλλά αποτέλεσε εισαγωγή μιας ανώτερης ελπίδας»· και ξανά λέει: «Είναι, λοιπόν, ανάγκη τα μεν υποδείγματα των επουρανίων να καθαρίζονται με αυτά, ενώ τα ίδια τα επουράνια με θυσίες ανώτερες από αυτές». Επομένως, τον χαρακτηρισμό «ανώτερος» (κρείττων) και τώρα και παντού τον αποδίδει στον Κύριο, ο οποίος είναι ανώτερος και διαφορετικός από τα κτιστά (γενητά). Διότι είναι ανώτερη η θυσία που προσφέρθηκε μέσω Αυτού, ανώτερη η ελπίδα που βασίζεται σε Αυτόν και οι επαγγελίες που δόθηκαν μέσω Αυτού, όχι επειδή συγκρίνονται ως μεγάλες προς μικρές, αλλά επειδή διαφέρουν ως προς τη φύση τους σε σχέση με τις άλλες· επειδή και Εκείνος που τα οικονόμησε αυτά είναι ανώτερος από τα κτιστά.

Διότι σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να παύσει, αλλά μάλλον θα παραταθεί στον παρόντα αιώνα, και το ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα θα παραμείνει εσαεί, αν και η αρχαιότερη και νομική εντολή πάλιωσε, μη ούσα άμεμπτη, όπως αναφέρει ο σοφότατος Παύλος, και για τον λόγο αυτό εισήχθη η δεύτερη, η οποία λέγεται ότι νομοθετήθηκε «πάνω σε ανώτερες επαγγελίες». Και γι' αυτό, άλλωστε, ο θεσπέσιος Δαβίδ αναφώνησε προφητικά εν Πνεύματι λέγοντας προς τον Κύριό μας Ιησού Χριστό: «Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο νόμος σου αλήθεια». Διότι, όπως είπα, δεν παρέμειναν τα σκιώδη, αλλά οι τύποι έλαβαν τέλος, ενώ τα του Χριστού στερεώθηκαν, και διατηρούν το ακλόνητό τους εσαεί. <Τα σκηνώματα των Αιθιόπων θα πτοηθούν, και οι σκηνές της γης του Μαδιάμ.> Τα πιο ωφέλιμα από τα διηγήματα είναι πάντοτε αξιανάγνωστα και η αφήγησή τους δεν προκαλεί κόρο, ακόμη κι αν κάποιος τα διέρχεται με τα ίδια λόγια. Αφού λοιπόν διηγήθηκε προηγουμένως την πτώση των αντίθετων δυνάμεων στην αδυναμία, και αφού τις παρουσίασε να λιώνουν παρόμοια με τα έθνη, και μάλιστα να συντρίβονται σαν τα βουνά, τις παρομοιάζει πάλι με τους αλλοφύλους, οι οποίοι εκστράτευαν εναντίον της γης των Ιουδαίων. Αυτοί δε ήταν οι Αιθίοπες που κατοικούσαν προς την ανατολή και τον νότο κοντά στην Ινδική θάλασσα, καθώς και οι Μαδιανίτες, που κατοικούσαν και αυτοί στη γειτονική έρημο.

Από τη Δαν έως τη Βηρσαβεέ διαγγέλλονταν τα νομικά προστάγματα, και ο Θεός ήταν γνωστός μόνο στην Ιουδαία. Τώρα όμως σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος του, και όλοι έχουν γίνει διδακτοί του Θεού, όχι αγγέλων, αλλά του Θεού. Διότι και ο νόμος προερχόταν από τον Θεό, αλλά δόθηκε μέσω αγγέλων. Ο Υιός όμως λέει: «Εγώ ο ίδιος που μιλώ είμαι παρών». Επομένως, σύμφωνα με τα λόγια του Παύλου, όσο ανώτερη είναι η λειτουργία που έλαβε, και όσο ανώτερης διαθήκης έγινε εγγυητής, τόσο υπερέχει των αγγέλων, όχι συγκρινόμενος με αυτούς ως προς τη φύση, αλλά υψούμενος τόσο πολύ υπεράνω τους, όσο απέχει ο Θεός από τα δημιουργήματα σύμφωνα με τον λόγο της ουσίας. Το «ανώτερος» λοιπόν, το οποίο αναφέρεται στη διακονία, όσο αποδεικνύει ότι αυτή είναι μεγαλύτερη και υψηλότερη από εκείνη των αγγέλων, τόσο εξυψώνει τον Υιό υπεράνω της φύσης των δημιουργημάτων. Και στους μεν αγγέλους, ως δούλους, απονέμει την κατώτερη διακονία, στον δε Υιό, αυτήν που αρμόζει σε Υιό και Δεσπότη. Διότι, όπως λέει, έχει νομοθετηθεί με βάση ανώτερες επαγγελίες.

Άραγε είδε το πρότυπο μόνο για την κατασκευή του ναού, ή και για τις θυσίες και για όλα τα υπόλοιπα; Μάλλον δεν θα έσφαλλε κανείς αν έλεγε και αυτό. Διότι η Εκκλησία είναι ουράνια, και δεν είναι τίποτε άλλο παρά ουρανός. Τώρα όμως έλαβε κατά πολύ ανώτερη λειτουργία, κατά τον ίδιο βαθμό που είναι και μεσίτης μιας καλύτερης διαθήκης. Βλέπεις, λέει, πόσο καλύτερη είναι η μία λειτουργία από την άλλη, εφόσον εκείνη μεν αποτελούσε υπόδειγμα και τύπο, ενώ αυτή αποτελεί την αλήθεια; Όμως αυτό καθόλου δεν ωφελούσε τους ακροατές, ούτε τους χαροποιούσε. Γι' αυτόν τον λόγο, λέει εκείνο που κατεξοχήν τους χαροποιούσε: «Η οποία έχει νομοθετηθεί με βάση ανώτερες επαγγελίες». Αφού ανύψωσε τον λόγο ξεκινώντας από τον τόπο, τον ιερέα και τη θυσία, τότε θέτει στο μέσον και το ζήτημα της διαθήκης· έχοντάς το αναφέρει βέβαια και προηγουμένως, όταν αποδείκνυε ότι αυτή ήταν ασθενής και ανωφελής. Και δες τι είδους προφυλάξεις λαμβάνει, καθώς πρόκειται να την κατηγορήσει.

Διότι εκεί, αφού είπε, «Κατά δύναμη ζωής ακαταλύτου», τότε ανέφερε ότι «Γίνεται κατάργηση της προηγούμενης εντολής»· έπειτα και αργότερα πρόσθεσε κάτι το σπουδαίο, λέγοντας: «Διά της οποίας πλησιάζουμε τον Θεό». Εδώ όμως, αφού μας ανέβασε στον ουρανό και έδειξε ότι αντί για το ιερό έχουμε τον ουρανό, και ότι εκείνα ήταν τύποι των δικών μας, και αφού εξύψωσε τη λειτουργία με αυτά, εύλογα πλέον εξυψώνει και την ιεροσύνη. Αλλά, όπως είπα, παραθέτει εκείνο που τους ευφραίνει περισσότερο, λέγοντας: «Η οποία έχει νομοθετηθεί με βάση ανώτερες επαγγελίες».

Από πού είναι αυτό φανερό; Από το γεγονός ότι η πρώτη αποβλήθηκε, ενώ η άλλη εισήχθη στη θέση της· διότι γι' αυτόν τον λόγο επικρατεί, επειδή είναι καλύτερη. Όπως ακριβώς δηλαδή λέει: «Εάν η τελείωση επιτυγχανόταν μέσω αυτής, ποια ανάγκη υπήρχε πλέον να αναδειχθεί άλλος ιερέας κατά την τάξη του Μελχισεδέκ;», έτσι και εδώ χρησιμοποιεί τον ίδιο συλλογισμό, λέγοντας: «Εάν εκείνη η πρώτη διαθήκη ήταν άμεμπτη, δεν θα αναζητείτο τόπος για δεύτερη»· τουτέστιν, εάν δεν είχε τίποτα το ελλιπές, εάν καθιστούσε τους ανθρώπους άμεμπτους. Ότι πράγματι περί αυτού μιλάει, άκουσε το εξής: «Ελέγχοντας δε αυτούς λέγει». Δεν είπε, «ελέγχοντας αυτήν», αλλά, «ελέγχοντας αυτούς λέγει: Ιδού έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα συνάψω με τον οίκο του Ισραήλ και με τον οίκο του Ιούδα διαθήκη καινή, όχι σαν τη διαθήκη που έκανα με τους πατέρες τους, κατά την ημέρα που τους έπιασα από το χέρι για να τους εξαγάγω από τη γη της Αιγύπτου· διότι αυτοί δεν παρέμειναν στη διαθήκη μου, κι εγώ αδιαφόρησα γι' αυτούς, λέγει ο Κύριος». Ναι, λέγει· και από πού είναι φανερό ότι έλαβε τέλος; Το έδειξε βέβαια αυτό και από το ζήτημα του ιερέα· το δείχνει όμως τώρα σαφέστερα και αυτολεξεί, ότι έχει καταργηθεί. Και πώς; Με το να πει: «στηριζόμενη σε ανώτερες επαγγελίες». Διότι πώς είναι δυνατόν να εξισωθεί, πες μου, η γη με τον ουρανό; Εσύ όμως παρατήρησε πώς και εκεί κάνει λόγο για επαγγελίες, ώστε να μην κατηγορείς αυτήν για αυτό το ζήτημα.

Διότι, αν και τελείται επί της γης, εντούτοις ανήκει εξ ολοκλήρου στους ουρανούς· λάτρευαν δε με ένα υπόδειγμα, όπως όταν προσέφεραν το πρόβατο ως τύπο του Χριστού· όπως πάλι τους άρτους της προθέσεως ως τύπο του σώματός του, και τα άλλα παρομοίως. «Διότι πρόσεξε», λέει, «να κατασκευάσεις τα πάντα σύμφωνα με τον τύπο που σου υποδείχθηκε στο όρος. Τώρα όμως έχει αναλάβει μια πολύ ανώτερη λειτουργία, όσο ανώτερης διαθήκης είναι και μεσίτης». Επειδή η ακοή μας μαθαίνει δυσκολότερα από την όραση, του τα έδειξε όλα. Παρατήρησε δε πόσο μεγάλη είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτήν και σε εκείνην, εφόσον εκείνη μεν είναι υπόδειγμα και τύπος, ενώ αυτή αλήθεια. «Η οποία έχει νομοθετηθεί πάνω σε ανώτερες υποσχέσεις». Δηλαδή στις πνευματικές. Εκείνη όμως βασιζόταν στις υποσχέσεις που αφορούσαν τη γη των Χαναναίων. Γι' αυτό και η μία έχει καταργηθεί, ενώ η άλλη παραμένει. «Διότι, αν εκείνη η πρώτη ήταν άμεμπτη, δεν θα αναζητούνταν τόπος για δεύτερη. Διότι, ελέγχοντάς τους, λέει: Ιδού, έρχονται ημέρες, λέει ο Κύριος, και θα συνάψω με τον οίκο Ισραήλ και με τον οίκο Ιούδα διαθήκη καινή, όχι σαν τη διαθήκη που έκανα με τους πατέρες τους, κατά την ημέρα που τους έπιασα από το χέρι για να τους βγάλω από την Αίγυπτο· διότι αυτοί δεν παρέμειναν στη διαθήκη μου, και εγώ τους παραμέλησα, λέει ο Κύριος».

Διότι, «πρόσεχε», λέει, «να τα κατασκευάσεις όλα σύμφωνα με το πρότυπο που σου υποδείχθηκε στο όρος»· τώρα όμως έχει επιτύχει εξοχότερη λειτουργία, καθόσον είναι μεσίτης μιας ανώτερης διαθήκης, η οποία έχει νομοθετηθεί με βάση ανώτερες επαγγελίες.

Επομένως, για τον λόγο αυτόν υπήρξε ανάγκη για μια δεύτερη και ανώτερη διαθήκη, της οποίας η χρησιμότητα και η αναγκαιότητα ήταν απόλυτη για τη σωτηρία του ανθρώπου, για τη δικαίωση εκείνου που προσέρχεται μέσω της πίστεως και για την παροχή της άφεσης των παλαιών αμαρτημάτων. Αυτή ήταν λοιπόν η χάρη της ευαγγελικής νομοθεσίας που άνθισε, και τόσο μεγάλη ήταν η διαφορά μεταξύ εκείνων που μεσίτευσαν σε αυτές· διότι εκεί μεν οι ιερείς προσέφεραν τα δώρα και τις αιματηρές θυσίες υπέρ του εαυτού τους και των αμαρτημάτων του λαού, οι οποίες όμως δεν μπορούσαν να αφαιρέσουν τις αμαρτίες· διότι λάτρευαν ακόμη ένα υπόδειγμα και σκιές των επουρανίων, όπως ακριβώς είχε αποκαλυφθεί στον Μωυσή. Εδώ όμως έχει επιτευχθεί μια διαφορετική και ασυγκρίτως ανώτερη λειτουργία, θεμελιωμένη σε ανώτερες υποσχέσεις, όσο ακριβώς διαφέρει η αλήθεια από τη σκιά. Διότι ο δικός μας αρχιερέας, ο αρχηγός και απόστολος της ομολογίας μας, ο Χριστός ο Θεός μας, αφού προσέφερε μία φορά τον εαυτό Του για τη σωτηρία των αμαρτωλών, ιερουργηθείς και θυσιασθείς κατά σάρκα, παραμένει αρχιερέας εις τον αιώνα, και εκάθισε στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής μέχρι να τεθούν οι εχθροί Του ως υποπόδιο των ποδιών Του· διότι με μία προσφορά ετελείωσε για πάντα αυτούς που αγιάζονται. Αυτό μας το μαρτυρεί, λέει, το Άγιο Πνεύμα.

Και εκείνοι μεν προσέφεραν λατρεία που αποτελούσε υπόδειγμα και σκιά των επουρανίων, και κάθε χρόνο εισέρχονταν στα άγια με ξένο αίμα· αυτός όμως έλαβε μια πολύ ανώτερη λειτουργία, καθόσον είναι μεσίτης μιας καλύτερης διαθήκης, και αρχιερέας των μελλόντων αγαθών, διαμέσου της μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, που δεν είναι χειροποίητη, και όχι με αίμα τράγων και μοσχαριών, αλλά με το δικό του αίμα εισήλθε εφάπαξ στα Άγια των αγίων, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση. Διότι ο ίδιος ήταν και ιερέας και θυσία· και αυτά τα άγια μας τα αποκάλυψε, ανοίγοντας τις επουράνιες πύλες σε όλους, καθιστώντας τες βατές, ευπρόσιτες και ανοιχτές για είσοδο.