Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 9:14

Και στους Θεσσαλονικείς βεβαιώνει: «Επομένως, εκείνος που τα αθετεί αυτά δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό, ο οποίος σας δίνει το Άγιο Πνεύμα του»· και προς τους Εβραίους ως εξής: «Δηλώνοντας το Άγιο Πνεύμα ότι δεν έχει ακόμη φανερωθεί η οδός των Αγίων, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η πρώτη σκηνή»· και πάλι: «Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθεί άξιος εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού, και θεώρησε κοινό το αίμα της Διαθήκης με το οποίο αγιάστηκε, και ύβρισε το Πνεύμα της χάριτος;» Και πάλι: «Διότι, εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων, και η στάχτη της δαμαλίδας που ραντίζει τους μολυσμένους τούς αγιάζει ως προς την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διαμέσου του αιωνίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτό του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα;» Και προς τους Θεσσαλονικείς επίσης: «Και τότε θα αποκαλυφθεί ο άνομος, τον οποίο ο Κύριος Ιησούς θα εξολοθρεύσει με το Πνεύμα του στόματός του, και θα τον καταργήσει με την επιφάνεια της παρουσίας του». Ιδού πώς γνωρίζεται το Άγιο Πνεύμα σε όλη τη θεία Γραφή. Τι ανάλογο λοιπόν παρατηρήσατε εσείς στον προφήτη; Διότι η λέξη «πνεύμα» που αναφέρεται τώρα από τον προφήτη δεν έχει ούτε καν το οριστικό άρθρο, ώστε να έχετε τουλάχιστον κάποια πρόφαση.

Και στους Θεσσαλονικείς βεβαιώνει: «Επομένως, εκείνος που αθετεί, δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό, ο οποίος σας δίνει το Άγιο Πνεύμα Του»· και προς τους Εβραίους λέει τα εξής: «Καθώς το Άγιο Πνεύμα δηλώνει ότι δεν έχει φανερωθεί ακόμη η οδός των Αγίων, εφόσον υφίσταται ακόμη η πρώτη σκηνή»· και πάλι: «Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθεί άξιος εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού, και θεώρησε κοινό το αίμα της Διαθήκης με το οποίο αγιάστηκε, και εξύβρισε το Πνεύμα της χάριτος;» Και πάλι: «Διότι, αν το αίμα ταύρων και τράγων, και η στάχτη της δαμαλίδας που ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει ως προς την καθαρότητα της σάρκας· πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διαμέσου του αιωνίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτό Του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από νεκρά έργα;» Και προς τους Θεσσαλονικείς επίσης: «Και τότε θα αποκαλυφθεί ο άνομος, τον οποίο ο Κύριος Ιησούς θα εξολοθρεύσει με το Πνεύμα του στόματός Του, και θα τον καταργήσει με την επιφάνεια της παρουσίας Του.» Ιδού πώς το Άγιο Πνεύμα γίνεται γνωστό σε όλη τη θεία Γραφή. Τι παρόμοιο λοιπόν είδατε εσείς στον προφήτη; Διότι η λέξη «πνεύμα» που αναφέρεται τώρα από τον προφήτη δεν έχει ούτε καν το οριστικό άρθρο, ώστε να έχετε έστω και κάποια πρόφαση.

Ο τύπος του νόμου είναι εκείνα που εκπληρώνονταν ακόμη σαν σε σκιές. Το δε πνεύμα είναι η δύναμη της εν Χριστώ λατρείας, η οποία καθιστά πνευματικούς αυτούς που την προσεγγίζουν μέσω της πίστεως. Και όσο κατώτερος είναι ο τύπος από την αλήθεια, τόσο νομίζω υπολείπονται αυτοί που τον διακονούν από εκείνους που ιερουργούν την αλήθεια. Διότι ο Χριστός μας ραντίζει με το δικό του αίμα, και όχι μόνο για «την καθαρότητα της σάρκας», όπως ακριβώς έκαναν τα προστάγματα του νόμου, αλλά μάλλον καθαρίζει και «τη συνείδησή μας από νεκρά έργα», και μας απαλλάσσει από το αμάρτημα. Χαρίζει δε επιπλέον και την ελπίδα της ζωής. Γιατί είναι αληθινό πως «εκείνος που πιστεύει στον Υιό έχει ζωή αιώνια». Διότι έχει υποσχεθεί και την ανάσταση των ίδιων των σωμάτων και την επάνοδο στην αφθαρσία και στον αιώνιο βίο. <Διότι δεν έχει δοξαστεί το δεδοξασμένο σε αυτό το σημείο, εξαιτίας της δόξας που το υπερβαίνει.> Ανάγει και πάλι το αξίωμα της θείας αποστολής στο ασυγκρίτως ανώτερο επίπεδο, και, αφού κάνει τη σύγκριση των διακονιών και παραθέσει με ακρίβεια το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της καθεμιάς, αναδεικνύει πιο λαμπρή την εν Χριστώ διακονία μέσω του πνεύματος. Και ο σκοπός της σκέψης του μέσα από αυτά είναι αυτός, όμως η ρήση δεν έχει διατυπωθεί με μεγάλη σαφήνεια. Διότι φαίνεται να μην είναι πολύ ευκολονόητη ούτε βέβαια άμεσα κατανοητή σε όσους επιθυμούν να την εννοήσουν. Τι σημαίνει άραγε το: Δεν έχει δοξαστεί το δεδοξασμένο, και τα εξής; Αυτό που θέλει να δηλώσει είναι κάτι τέτοιο.

Διότι είπε κάπου ο Θεός προς τον ιεροφάντη Μωυσή: «Πάρε τους Λευίτες από το μέσο των υιών του Ισραήλ και εξαγνισέ τους, και τον εξαγνισμό τους θα τον κάνεις ως εξής: Θα τους ραντίσεις με νερό εξαγνισμού και θα περάσει ξυράφι σε όλο το σώμα τους. Έπειτα θα πλύνουν τα ενδύματά τους και θα είναι καθαροί.» Το ποιο είναι έπειτα αυτό το νερό του εξαγνισμού, μας το διδάσκει ο σοφότατος Παύλος λέγοντας: «Διότι, εάν το αίμα τράγων και μόσχων, και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους, αγιάζει προσφέροντας καθαρότητα στη σάρκα, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού;» Επομένως, ο μεν νόμος παρείχε σαρκική κάθαρση μέσω του νερού του εξαγνισμού. Ο Χριστός όμως αποπλύνει μέσω του αγίου βαπτίσματος κάθε ψυχικό μας ρύπο.

Τότε φωτιστήκαμε, και κατανοήσαμε τον νόμο που ήταν από παλιά κρυμμένος, και ο οποίος μάλλον δεν ήταν γνωστός σε κανέναν από τους αρχαιότερους. Τότε συγκεντρωθήκαμε και από τα πέρατα της γης, στον τόπο που εξέλεξε, δηλαδή την Εκκλησία, και εκεί, αφού βρεθήκαμε, οι εκλεκτοί και ιεροί μυσταγωγοί και διδάσκαλοι μας ερμηνεύουν τον νόμο που εκφράζεται με σκιές και τύπους. Και πράγματι, ο θεσπέσιος Παύλος, μεταβάλλοντας άριστα τους τύπους σε πνευματική θεωρία, γράφει και λέει: «Διότι, εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων, και η στάχτη της δαμαλίδας, όταν ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει προσφέροντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού;» Και ενώ οι Ισραηλίτες έσφαζαν τον αμνό και παρέμεναν προσκολλημένοι στις σκιές, εκείνος, ανάγοντας τον τύπο του μυστηρίου στον Χριστό, είπε πάλι ότι: «Το πάσχα μας θυσιάστηκε, δηλαδή ο Χριστός.» Γράφει δε και σε άλλους: «Πείτε μου, εσείς που θέλετε να είστε υπό τον νόμο, δεν ακούτε τον νόμο;»

Μυστικός λοιπόν, ω Παλλάδιε, και πάλι βέβαια εν Χριστώ. Διότι αυτός είναι η αποκάθαρσή μας, και το πλύσιμο από κάθε ρύπο, και ο χορηγός του αγιασμού. Διότι θα τους ραντίσεις με νερό εξαγνισμού, λέει. Αυτό ακριβώς δήλωνε και ο σοφός Παύλος, γράφοντας τα εξής: «Διότι, εάν το αίμα τράγων και ταύρων, και η στάχτη δαμαλίδας που ραντίζει τους μεμολυσμένους, τους αγιάζει προς τον καθαρισμό της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού;» και ο λόγος είναι αληθινός. Διότι εάν υπάρχει στους τύπους κάτι το ωφέλιμο, και η σκιά είναι σωτήρια, πώς δεν θα είναι πολύ περισσότερο η αλήθεια, δηλαδή το αίμα του Χριστού; Επομένως, το νερό του εξαγνισμού, αναμεμειγμένο με τη στάχτη της δαμαλίδας, ήταν σαφές σύμβολο της λεγόμενης νέκρωσης του Χριστού, όπως ακριβώς και εμείς οι ίδιοι ευχόμαστε να εκπληρώσουμε μέσω της πίστεως στο άγιο βάπτισμα. Διότι, όπως και πάλι ο θεσπέσιος Παύλος είπε κάπου: «Συνταφήκαμε, λοιπόν, μαζί του διά του βαπτίσματος στον θάνατο, ώστε, όπως ακριβώς αναστήθηκε ο Χριστός διά της δόξας του Πατρός, έτσι κι εμείς να περπατήσουμε σε μια νέα ζωή.» Και πάλι είπε: «Πάντοτε περιφέρουμε στο σώμα μας τη νέκρωση του Ιησού, ώστε και η ζωή του Ιησού να φανερωθεί στη θνητή μας σάρκα.» ΠΑΛΛ. Και ποια είναι λοιπόν η λεγόμενη εδώ νέκρωση του Χριστού; ΚΥΡ.

Διότι ο Χριστός, όταν παρουσιάστηκε ως αρχιερέας των μελλόντων αγαθών, διαμέσου της μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, η οποία δεν είναι χειροποίητη, δηλαδή δεν ανήκει σε αυτήν την κτίση, και όχι με αίμα τράγων και μόσχων, αλλά με το δικό του αίμα, εισήλθε μία για πάντα στα άγια, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση. Διότι, αν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους τους αγιάζει προσφέροντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού; Και πάλι: Έχοντας λοιπόν, αδελφοί, παρρησία για να εισέλθουμε στα άγια με το αίμα του Ιησού, από τον δρόμο που αυτός εγκαινίασε για μας, δρόμο νέο και ζωντανό, διαμέσου του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του. Και επειδή η σάρκα του, που ήταν το καταπέτασμα, ατιμάστηκε, γι' αυτό και το τυπικό καταπέτασμα του ναού σχίστηκε, καθώς έχει γραφτεί: Και ιδού, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, από πάνω έως κάτω, διότι δεν απέμεινε ούτε λίγο από αυτό. Επειδή δηλαδή ο Δεσπότης είπε, Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος, ο οίκος διαρράγηκε.

Όλα είναι αλλαγμένα. «Και διά του ιδίου του αίματος», λέει, «εισήλθε εφάπαξ στα άγια». Ιδού, ονόμασε έτσι τον ουρανό. «Εφάπαξ», λέει, «εισήλθε στα άγια, αποκτώντας αιώνια λύτρωση»· και αυτή η λέξη «αποκτώντας» αναφερόταν σε κάτι το εξαιρετικά ανεξήγητο και πέρα από κάθε προσδοκία, το πώς δηλαδή με μία μόνο είσοδο απέκτησε αιώνια λύτρωση. Έπειτα παραθέτει το πειστικό επιχείρημα: «Διότι, εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων, και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους, αγιάζει παρέχοντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διά του Αγίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτόν του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, για να λατρεύετε τον ζωντανό Θεό;». Διότι εάν το αίμα των ταύρων, λέει, δύναται να καθαρίσει τη σάρκα, πολύ περισσότερο το αίμα του Χριστού θα αποπλύνει τον ρύπο της ψυχής. Επειδή, για να μη νομίσεις, ακούγοντας τη λέξη «αγιάζει», ότι πρόκειται για κάτι το σπουδαίο, το επισημαίνει και δείχνει τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο είδη καθαρμού, και πώς ο μεν ένας είναι υψηλός, ενώ ο άλλος ταπεινός· και λέει ότι αυτό είναι απόλυτα εύλογο, εφόσον εκείνο μεν ήταν αίμα ταύρων, ενώ τούτο είναι του Χριστού. Και δεν αρκέστηκε στο όνομα, αλλά παραθέτει και τον τρόπο της προσφοράς: «Ο οποίος διά του Αγίου Πνεύματος», λέει, «πρόσφερε τον εαυτόν του άμωμο στον Θεό»· δηλαδή, το θυσιαζόμενο θύμα ήταν άμωμο, καθαρό από αμαρτίες. Και η φράση «διά του Αγίου Πνεύματος» δηλώνει ότι δεν προσφέρθηκε διά του πυρός, ούτε με κάποια άλλα μέσα. «Θα καθαρίσει τη συνείδησή σας», λέει, «από τα νεκρά έργα».

Επειδή λοιπόν δεν ήταν δυνατόν να εισέλθει στη βασιλεία ο ληστής χωρίς βάπτισμα, και έπρεπε αυτός που μετανόησε να μη στερηθεί το βάπτισμα, ο Σωτήρας ανέβλυσε νερό και αίμα από την τρυπημένη πλευρά Του, ώστε και τον ληστή να ελευθερώσει από τα δεινά που επικρέμονταν πάνω του, και να καταδείξει ότι το αίμα Του έγινε λύτρο για όσους εναποθέτουν σε Αυτόν τις ελπίδες τους. Διότι, εάν το αίμα ταύρων και τράγων και το ράντισμα με τη στάχτη δαμαλίδας αγιάζει τους μολυσμένους προσφέροντάς τους τον καθαρισμό της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Σωτήρα μας Χριστού έχει γίνει μέσο καθαρμού για όλους ανεξαιρέτως τους Χριστιανούς; Εάν, επομένως, σου πει κάποιος από τους απίστους: «Γιατί σταυρώθηκε ο Χριστός;», πες του: «Για να σταυρώσει τον διάβολο». Εάν σου πει: «Γιατί κρεμάστηκε πάνω στο ξύλο;», πες του: «Για να αναιρέσει την αμαρτία που προκλήθηκε μέσω του ξύλου στον Παράδεισο».

Διότι εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων, λέγει, και η στάχτη της δαμαλίδος που ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει παρέχοντας την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διά του Αγίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτό του άμωμο, θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα; Ότι, λοιπόν, εκείνα έχουν πλέον παύσει, και στη θέση τους έχουν εισαχθεί άλλα, και δεν πρόκειται πια να ανασυσταθούν, αποδεικνύεται επαρκώς από αυτό. Εμπρός λοιπόν, αυτό που από ώρα προσπαθούσαμε να αποδείξουμε, ότι δηλαδή και εκείνος ο τρόπος της ιερωσύνης δεν υφίσταται πλέον, ούτε πρόκειται να επανέλθει ξανά, ας το κάνουμε ρητώς και σαφώς φανερό από τις ίδιες τις Γραφές, αναφέροντάς σας προηγουμένως λίγα πράγματα, ώστε να γίνει σαφέστερη η ερμηνεία αυτών που λέγονται. Ο Αβραάμ, επιστρέφοντας από την Περσία, γέννησε τον Ισαάκ, έπειτα εκείνος τον Ιακώβ, ο Ιακώβ τους δώδεκα πατριάρχες, από τους οποίους προήλθαν δώδεκα φυλές, ή μάλλον δεκατρείς· διότι αντί για τον Ιωσήφ, τα παιδιά του, ο Εφραίμ και ο Μανασσής, έγιναν αρχηγοί φυλών. Και όπως ακριβώς κάθε φυλή έφερε το όνομα καθενός από τους γιους του Ιακώβ, του Ρουβήν, του Συμεών, του Λευί, του Ιούδα, του Νεφθαλίμ, του Γαδ, του Ασήρ, του Βενιαμίν, έτσι και στην περίπτωση του Ιωσήφ, τα δικά του παιδιά, ο Μανασσής και ο Εφραίμ, έδωσαν τα ονόματά τους σε δύο φυλές· και η μεν μία ονομαζόταν φυλή του Εφραίμ, η δε άλλη φυλή του Μανασσή.

Διότι οι θυσίες δεν αφαιρούσαν τον ρύπο της ψυχής, αλλά αφορούσαν ακόμη το σώμα, σύμφωνα με τον νόμο της σαρκικής εντολής. Επειδή βέβαια δεν μπορούσαν να συγχωρήσουν τη μοιχεία, ούτε τον φθόνο, ούτε την ιεροσυλία. «Μόνο με βρώσεις και πόσεις και με διάφορους βαπτισμούς [καθαρμούς]». Τα οποία, λέει, φαίνονταν να καθαρίζουν τη σάρκα. «Και με σαρκικές διατάξεις, που είχαν επιβληθεί μέχρι τον καιρό της διορθώσεως. Όταν όμως ήλθε ο Χριστός ως αρχιερέας των μελλοντικών αγαθών,» Καιρό διορθώσεως ονομάζει τον καιρό της παρουσίας του Χριστού. Λέει λοιπόν ότι ήταν ωφέλιμα πριν από τον καιρό της διορθώσεως, μετά όμως από αυτά έγιναν ανωφελή. «Μέσα από τη μεγαλύτερη και τελειότερη σκηνή, που δεν είναι χειροποίητη, δηλαδή δεν ανήκει σε τούτη την κτίση, ούτε με αίμα τράγων και μόσχων, αλλά με το δικό Του αίμα, εισήλθε μία για πάντα στα Άγια, εξασφαλίζοντας αιώνια λύτρωση. Διότι, εάν το αίμα των ταύρων και των τράγων και η στάχτη της δαμάλεως, που ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει παρέχοντας καθαρότητα στη σάρκα, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος μέσω του Αγίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτό Του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα,» Εδώ εννοεί τη σάρκα, ή την Εκκλησία. «Για να λατρεύετε τον ζωντανό Θεό;» Εδώ φανερώνει ότι εκείνος που έχει νεκρά έργα δεν είναι δυνατόν να υπηρετεί τον ζωντανό και αληθινό Θεό. «

Και πάλι: Διότι, εάν το αίμα ταύρων και τράγων, και η στάχτη της δαμαλίδας που ραντίζει τους μολυσμένους, αγιάζει ως προς την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διά του αιωνίου Πνεύματος προσέφερε τον εαυτό του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύουμε τον ζωντανό και αληθινό Θεό; Και, Το αίμα του Ιησού, του Υιού του Θεού, μας καθαρίζει από κάθε αμαρτία. Ο μαθητής του Σωτήρα έχει γράψει: Αφού καθαριστήκαμε διά μέσου αυτού από το παλαιό προζύμι, γίναμε σε αυτόν νέο φύραμα. Έπειτα: Και ο δούλος μου Δαβίδ θα είναι άρχοντας ανάμεσά τους, και θα υπάρχει ένας ποιμένας για όλους, και ο δούλος μου Δαβίδ θα είναι άρχοντάς τους στον αιώνα.

Έπειτα, αν το αίμα ταύρων και τράγων και η στάχτη της δαμάλεως, όταν ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει προσφέροντας την καθαρότητα της σάρκας, τότε το αίμα του Χριστού, το οποίο καθαρίζει τη συνείδηση από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύουμε τον ζωντανό και αληθινό Θεό, πώς θα λογαριαστεί από τους εχθρούς; Ότι δήθεν δεν αγιάζει ούτε καθαρίζει καθόλου; Βεβαίως και θα τολμήσουν ίσως να πουν κάτι τέτοιο, όντας οι ίδιοι ακάθαρτοι στη συνείδηση και νεκρωμένοι στα έργα τους. «Το αίμα του ας πέσει πάνω σε εμάς και στα παιδιά μας»· αυτά λοιπόν ας τα λένε και ας τα πράττουν εκείνοι, εμείς όμως ας προχωρήσουμε στη συνέχεια του λόγου μας.

Το μεν έργο της τελετής είναι να μεταδώσει τις ενέργειες του αγαθού Πνεύματος· το δε μύρο εισάγει τον ίδιο τον Κύριο Ιησού, στον οποίο βρίσκεται όλη η σωτηρία για τους ανθρώπους και κάθε ελπίδα αγαθών, και από τον οποίο πηγάζει για εμάς η μετοχή στο Άγιο Πνεύμα, και μέσω του οποίου επιτυγχάνεται η προσαγωγή μας προς τον Πατέρα. Διότι, όσον αφορά την ανάπλαση των ανθρώπων, κοινός τεχνίτης είναι η Τριάδα, αυτουργός όμως είναι μόνον ο Λόγος, όχι μόνο όταν, ζώντας ανάμεσά μας, συναναστράφηκε με τους ανθρώπους και «προσφέρθηκε, λέει ο Παύλος, για να άρει τις αμαρτίες πολλών», αλλά από τότε και για πάντα, εφόσον φέρει ακόμη την δική μας φύση, χάρη στην οποία τον έχουμε ως παράκλητο προς τον Θεό· μέσω του εαυτού του μεν «καθαρίζει τη συνείδησή μας από νεκρά έργα», και μέσω του εαυτού του χορηγεί το Πνεύμα.

Διότι το μυστήριο είναι μεν τέλειο ως προς όλα, και δεν υπάρχει τίποτε από όσα χρειάζονται οι μυούμενοι που να μην το παρέχει εξαιρετικά. Επειδή όμως η φαυλότητα της ύλης δεν επιτρέπει στη σφραγίδα να παραμένει αμετάβλητη· «διότι έχουμε τον θησαυρό αυτόν μέσα σε πήλινα σκεύη»· για τον λόγο αυτόν δεν απολαμβάνουμε το φάρμακο μόνο μία φορά, αλλά διαρκώς· και πρέπει ο Πλάστης να παραστέκεται πάντοτε δίπλα στον πηλό και να αποκαθιστά και πάλι τη μορφή όταν αυτή αλλοιώνεται, και εμείς να απολαμβάνουμε συνεχώς το χέρι του ιατρού, ο οποίος θεραπεύει την ύλη που φθείρεται και ανορθώνει τη θέληση που παρεκκλίνει, μήπως και εισχωρήσει απαρατήρητα ο θάνατος· «Διότι, ενώ ήμασταν νεκροί», λέει, «από τα παραπτώματα, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό»· και· «Το αίμα του Χριστού καθαρίζει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύουμε τον ζωντανό Θεό».

Γι' αυτό, προχωρώντας παρακάτω, προσθέτει: «Ας φροντίσουμε λοιπόν να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση», δηλαδή αγωνιζόμενοι σε όλες τις αρετές που απορρέουν από τις εντολές, έχοντας την πίστη ότι θα αξιωθούμε τέλεια τον αγιασμό του Πνεύματος, και «για να μην πέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απείθειας». Γι' αυτό, ενθαρρύνοντας και αναζωπυρώνοντας τις προαιρέσεις τους στην πίστη, λέει: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με παρρησία στον θρόνο της χάριτος, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για έγκαιρη βοήθεια», και πάλι: «Ας προσερχόμαστε λοιπόν με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντιστεί, δηλαδή καθαριστεί, στις καρδιές από την πονηρή συνείδηση», και πάλι: «Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύετε τον ζωντανό και αληθινό Θεό». Και αν συλλέξετε τις υπόλοιπες μαρτυρίες από τις Άγιες Γραφές, θα βρείτε πάρα πολλές που έχουν ειπωθεί για αυτόν τον σκοπό.

Μετά από λίγο καιρό και ώρα τα πράγματα μεταβάλλονται, ώστε πραγματικά ένας τέτοιος άνθρωπος να θεωρεί τον εαυτό του πιο αμαρτωλό από όλους τους ανθρώπους, και πάλι κάποια άλλη ώρα να βλέπει τον εαυτό του σαν έναν μέγιστο και εξαίσιο βασιλιά ή άρχοντα που είναι φίλος του βασιλιά, και πάλι άλλη ώρα να βλέπει τον εαυτό του αδύναμο και φτωχό. Λοιπόν ο νους περιέρχεται σε αμηχανία: «γιατί έτσι, και πάλι αλλιώς;» Διότι ο σατανάς, επειδή μισεί το καλό, υποβάλλει τα πονηρά σε εκείνους που κατορθώνουν την αρετή και αγωνίζεται να τους μεταστρέψει· διότι αυτό είναι το έργο του. Αλλά εσύ να μην του υποταχθείς, εργαζόμενος τη δικαιοσύνη που επιτελείται στον εσωτερικό άνθρωπο, μέσα στον οποίο έχει στηθεί το βήμα του Χριστού μαζί με το άχραντο αγιαστήριο, ώστε το «μαρτύριο της συνειδήσεώς» σου να καυχηθεί στον σταυρό του Χριστού, ο οποίος καθάρισε «τη συνείδησή σου από νεκρά έργα», για να λατρεύσεις τον Θεό με το πνεύμα σου, για να γνωρίσεις τι προσκυνάς, σύμφωνα με αυτόν που είπε: «εμείς προσκυνούμε αυτό που γνωρίζουμε». Υπάκουσε στον Θεό που σε οδηγεί, ας κοινωνήσει η ψυχή σου με τον Χριστό όπως κοινωνεί η νύμφη με τον νυμφίο· διότι «το μυστήριο τούτο είναι μέγα», λέει, «εγώ δε το λέγω για τον Χριστό και για την άμωμη ψυχή». Στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Ας σπεύσουμε, λοιπόν, να εισέλθουμε σε εκείνη την κατάπαυση, ώστε να μην περιπέσει κανείς στο ίδιο παράδειγμα της απείθειας. Και ποια άλλη είναι η κατάπαυση των Χριστιανών, παρά η απολύτρωση από τα πάθη της αμαρτίας, και η πληρέστατη και ενεργής ενοίκηση του αγαθού Πνεύματος στην καθαρή καρδιά; Γι' αυτόν τον λόγο, παρακινώντας τους πάλι προς την πίστη, λέει: Ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά και με πλήρη βεβαιότητα πίστεως, έχοντας ραντίσει τις καρδιές μας για να καθαριστούν από την πονηρή συνείδηση, και πάλι: Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύετε τον ζωντανό και αληθινό Θεό! Αρμόζει, λοιπόν, εμείς ως ευγνώμονες δούλοι να ομολογούμε την άμετρη αγαθότητα του Θεού προς τους ανθρώπους, η οποία έχει υποσχεθεί μέσα από αυτά τα λόγια, και να θεωρούμε τις υποσχέσεις αληθινές και βέβαιες· ώστε, ακόμη και αν εξαιτίας της νωθρότητας ή της αδυναμίας της προαιρέσεως δεν παραδώσαμε εντελώς τους εαυτούς μας στον Δημιουργό μας, ούτε φθάσαμε στα μεγάλα και τέλεια μέτρα της αρετής, τουλάχιστον να μπορέσουμε να επιτύχουμε κάποιο έλεος χάρη στο ορθό και αδιάστροφο φρόνημα και την υγιή πίστη μας.

Μακάρι σε εμάς να δοθεί η χάρη να υποταχθούμε στη δικαιοσύνη του Θεού, η οποία επιτελείται στον εσωτερικό άνθρωπο, μέσα στον οποίο έχει στηθεί το βήμα του Χριστού μαζί με το άχραντο αγιαστήριο. Διότι, λέει, «αυτό είναι κόπος ενώπιόν μου, έως ότου εισέλθω στο αγιαστήριο του Θεού», ώστε «η μαρτυρία της συνειδήσεως» να καυχηθεί «στον σταυρό του Χριστού», ο οποίος λυτρώνει από τη φθορά τη ζωή μας και καθαρίζει τη συνείδησή μας από «νεκρά έργα», προκειμένου να λατρεύσουμε τον Θεό «εν πνεύματι» και να μην έχουμε «την πεποίθησή μας στη σάρκα», ώστε να γνωρίζουμε τι προσκυνούμε, σύμφωνα με εκείνον που είπε: «εμείς προσκυνούμε αυτό που γνωρίζουμε». Διότι γι' αυτά ο μάρτυρας στον ουρανό είναι πιστός, επειδή «μιλάμε ενώπιον του Θεού εν Χριστώ», μη έχοντας κανένα άλλο φρόνημα παρά το ότι «είναι καλό να στερεώνεται η καρδιά με τη χάρη» και «να μην παρασύρεται από ποικίλες και ξένες διδασκαλίες». Προσευχόμαστε δε να ελευθερωθείς από την ανθρώπινη δόξα, η οποία όπως φαίνεται παγιδεύει πανούργα και επιδέξια για να μην αποκτήσει κανείς την καθοδήγηση από τη δύναμη του Θεού, ώστε ούτε να νικηθείς ποτέ από την περιφρόνηση των ανθρώπων, ούτε πάλι να υπερηφανευτείς από τους μακαρισμούς τους. Υπάκουσε σε αυτόν που σε οδηγεί «σε όλη την αλήθειά» του.

Διότι στον νόμο, μυστικώς «ως υπόδειγμα και σκιά» για τον θάνατο του Κυρίου, ο Μωυσής, ο καλός θεράπων του Θεού, τελεί αινιγματωδώς τη θυσία της δαμάλεως, έχοντας προστάξει να θυσιάζεται «έξω από την παρεμβολή» σε έρημο τόπο για την άφεση των αμαρτιών, της οποίας η στάχτη και το αίμα όταν ραντίζονταν αγίαζαν όλον τον λαό και τους ιερείς και τα λειτουργικά σκεύη και το ίδιο το βιβλίο και τη σκηνή. Όπως ακριβώς και ο Απόστολος, απευθυνόμενος στους Εβραίους, εξήγησε την αληθινή εικόνα του μυστηρίου: «Διότι, εάν το αίμα», λέει, «ταύρων και τράγων και η στάχτη της δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους αγιάζει ως προς την καθαρότητα της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διά του Αγίου Πνεύματος πρόσφερε τον εαυτό Του άμωμο στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα, για να λατρεύουμε τον ζωντανό Θεό».

Διότι ο Χριστός είναι εκείνος που ενεργεί τα πάντα σε όλους όσους επικαλούνται το όνομά του. Γι' αυτό ο Θεός έγινε άνθρωπος, ώστε, ως Θεός σε Θεό, το Άγιο Πνεύμα να κατέλθει και να παραμείνει επάνω του, από τον οποίο ποτέ δεν χωρίστηκε. Και με τη μετοχή και κοινωνία των θείων του σαρκών, η θεότητα να γίνει πάλι ένα με κάθε άνθρωπο που μεταλαμβάνει από αυτόν, συγκεντρώνοντας και τα νοήματα και τα διανοήματά του σε ένα, όπως αρχικά. Αυτό συνιστά την ανάσταση της ψυχής στον παρόντα αιώνα. Διότι με την κοινωνία, τη μετάληψη και τη μετουσία σήμερα του Θεανθρώπου Ιησού, ζωοποιείται πάλι πρώτα η ψυχή και ανακτά την αρχική της αφθαρσία, μέσω της δύναμης της χάριτος του Αγίου Πνεύματος που πηγάζει από την κοινωνία του Ιησού, και φανερώνει τα γνωρίσματα της ζωής με το να λατρεύει τον Θεό με οσιότητα και δικαιοσύνη ενώπιον των δικών Του οφθαλμών και όχι των ανθρώπινων οφθαλμών, όπως λέει ο απόστολος: Πόσο μάλλον το αίμα του Ιησού θα καθαρίσει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα, για να λατρεύουμε τον ζωντανό και αληθινό Θεό.

ΣΤ΄. Ω, τι μεγάλο μυστήριο! Μετανόησε ο ληστής. Υπήρχε ανάγκη από νερό για να βαπτιστεί. Κρεμόταν πάνω στον σταυρό. Δεν υπήρχε άλλος τόπος για βάπτισμα, ούτε πηγή, ούτε λίμνη, ούτε βροχή, ούτε αυτός που θα τελούσε το μυστήριο, διότι όλοι οι μαθητές είχαν φύγει εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων. Όμως ο Ιησούς δεν στερήθηκε από νάματα, αλλά, αν και βρισκόταν κρεμασμένος στον σταυρό, έγινε δημιουργός υδάτων. Επειδή, λοιπόν, δεν ήταν δυνατόν να εισέλθει ο ληστής στη βασιλεία χωρίς βάπτισμα, ο Σωτήρας έκανε να αναβλύσει αίμα και νερό από την κεντημένη πλευρά Του, για να ελευθερώσει τον ληστή από τα μεγάλα κακά, και να αποδείξει το αίμα ως λύτρο για εκείνους που στηρίζουν τις ελπίδες τους σε Αυτόν. «Διότι, αν το αίμα ταύρων και τράγων και η στάχτη δαμάλεως που ραντίζει τους μολυσμένους, τους αγιάζει προσφέροντας τον καθαρισμό της σάρκας, πόσο μάλλον το αίμα του Σωτήρα μας» έγινε μέσο καθαρισμού για όλους ανεξαιρέτως τους Χριστιανούς; Εάν λοιπόν σου πει κάποιος από τους απίστους: «Γιατί σταυρώθηκε ο Χριστός;», πες του: «Για να σταυρώσει τον διάβολο».