Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 11:3

Άραγε ξέπεσαν από το ορθό φρόνημα ένας-ένας και σε μικρές ομάδες, παρασυρόμενοι κρυφά από τις απάτες κάποιων; Κάθε άλλο. Διότι αποστάτησαν με τον ίδιο τρόπο που, βεβαίως, είχαν κληθεί, δηλαδή ως ολόκληρο πλήθος και κατά φυλές, με όλες τους τις γενιές και όλες τους τις οικογένειες. Διότι έτσι εξήλθαν τότε από τη χώρα των Αιγυπτίων. Και θυμόμαστε ότι, όταν ο Φαραώ μόλις που υποσχόταν να αφήσει ελεύθερο τον Ισραήλ, θέλοντας να μάθει το μέγεθος του πλήθους που θα αναχωρούσε, ρώτησε σαφώς: «Ποιοι και ποιοι είναι αυτοί που θα πορευθούν;», ο Μωυσής απάντησε: «Με τους νέους μας και με τους πρεσβυτέρους μας θα πορευθούμε, με τους γιους και τις θυγατέρες μας, και με τα πρόβατα και τα βόδια μας». Επομένως, κατά φυλές ολόκληρες και κατά πλήθος, κατά γένος και κατά οίκους έγινε η κλήση· και με τον ίδιο τρόπο έγινε και η αποστασία, της οποίας την ασχήμια υποδηλώνει με τον πιο έντονο τρόπο λέγοντας: «Αποχώρησαν από το πρόσωπό μου». Διότι, αυτούς που θα επέλεγε να μισήσει ο Δεσπότης των συμπάντων, δεν θα τους επισκεπτόταν με το βλέμμα του, σύμφωνα με εκείνο που αναφέρεται στους Ψαλμούς: «Επίβλεψε επάνω μου και ελέησέ με». Διότι έχει γραφτεί ότι «Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι προς τους δικαίους»· και ο Ίδιος λέει κάπου: «Και σε ποιον θα επιβλέψω, παρά στον ταπεινό και ήσυχο, και σε αυτόν που τρέμει τα λόγια μου;». <Αυτοί θυσίαζαν στους Βααλείμ και προσέφεραν θυμίαμα στα γλυπτά είδωλα. Και εγώ καθοδήγησα τα βήματα του Εφραΐμ, τον πήρα στην αγκαλιά μου, και δεν κατάλαβαν ότι εγώ τους θεράπευσα μέσα στη φθορά των ανθρώπων.>

Εγώ όμως, επειδή είμαι χρηστός και αγαθός, λέει, αν και ο Εφραίμ βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση σκαιότητας, δηλαδή συνολικά ο Ισραήλ, ο οποίος υποδηλώνεται εδώ από μία φυλή, τον συγκράτησα.

Και τι ακριβώς είναι αυτό, ο ίδιος το αποσαφήνισε λέγοντας: «Τον πήρα στον βραχίονά μου». Η δε παρομοίωση του πράγματος προέρχεται από αυτό που γίνεται στα νήπια. Διότι όσοι παίρνουν στα χέρια τους τα μικρά βρέφη, κατά κάποιον τρόπο τα συμποδίζουν, ενώνοντας τα πόδια τους. Διότι νομίζω πρέπει να συστέλλονται οι μηροί και τα γόνατα καθενός που έχει καθίσει μαζεμένος. Αυτό σημαίνει το «συνεπόδισα». Όπως εξάλλου έχει γραφτεί και για τον Αβραάμ, ότι συμπόδισε τον γιο του Ισαάκ, όταν και ετοιμαζόταν να τον θυσιάσει στον Θεό. Είναι δε αναγκαίο να γνωρίζουμε ότι η έκδοση των Εβραίων, αλλά και των άλλων, δεν περιέχει το «συνεπόδισα», αλλά έχουν θέσει μάλλον το «Έγινα σαν τροφός για τον Εφραΐμ». Επομένως εγώ μεν στάθηκα τέτοιος απέναντί τους, αυτοί όμως δεν το γνώρισαν, δηλαδή δεν το εννόησαν, δεν αισθάνθηκαν ότι, καταστρέφοντας άλλους, πραγματοποιώ τη δική τους αποκατάσταση. Διότι αυτό σημαίνει το «Τους γιάτρεψα μέσα από την καταστροφή ανθρώπων»· διότι πρώτοι καταστράφηκαν οι Αιγύπτιοι με τις δέκα πληγές, επειδή ο Φαραώ δεν υποχωρούσε. Και μετά τις πληγές των Αιγυπτίων, εξολοθρεύτηκαν οι Χετταίοι, οι Ευαίοι και οι Αμορραίοι, οι Χαναναίοι και οι Ιεβουσαίοι, τους οποίους αφού νίκησε κατά κράτος ο Ισραήλ κληρονόμησε τη γη της επαγγελίας, καθώς ο Θεός εξομάλυνε γι' αυτούς κάθε δυσκολία και τους χάρισε τη δυνατότητα να υπερισχύουν των εχθρών. Επομένως, δεν καταλαβαίνουν, λέει, ότι καταστρέφοντας ανθρώπους ομογενείς τους, εγώ ρύθμιζα προς το καλό τα δικά τους ζητήματα.

Εάν όμως λέγονται δεσμά του Χριστού, ας μην ταράζεται κανείς. Διότι πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, όσα συμβαίνουν σε κάποιους κατά παραχώρηση του Θεού αποδίδονται σε αυτόν. Τέτοιο είναι και το: «Δεν υπάρχει συμφορά σε πόλη, την οποία δεν έκανε ο Κύριος». Διότι δεν προκαλεί αυτός τη συμφορά, αλλά μάλλον πολλές φορές επιτρέπει να συμβεί σε πόλεις που αμαρτάνουν. Εάν πάλι τυχόν θεωρηθεί ότι οι δεσμοί που αναφέρονται εδώ ανήκουν στα επαινετά, τότε λέμε το εξής, ότι δηλαδή έχει μεν επιβληθεί θάνατος στα κεφάλια των ανόμων, αλλά ο Θεός των όλων συνδέει σαν με δεσμούς αγάπης εκείνους που τον πλησιάζουν, οι οποίοι έχουν δικαιωθεί με την πίστη και έχουν αγιαστεί εν Πνεύματι, σύμφωνα οπωσδήποτε με εκείνο που ειπώθηκε μέσω της φωνής του προφήτη για όσους κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ: «Και εγώ καθοδήγησα τα βήματα του Εφραίμ, τον ανέλαβα στους βραχίονές μου, τους προσέλκυσα με δεσμούς της αγάπης μου». Και ο δεσμός στους τραχήλους εδώ κατανοείται επίσης ως η υπακοή εκείνων που έχουν υποτάξει σε αυτόν τον αυχένα της διανοίας τους και έχουν θέσει τον εαυτό τους κάτω από τον αληθινά αγαθό ζυγό του Σωτήρα μας. <Διέκοψας εν εκστάσει κεφαλές δυναστών, θα σειστούν εξαιτίας της.> Ο όρος της εκστάσεως κατανοείται με διάφορους τρόπους στη θεόπνευστη Γραφή.

Στους ώμους λοιπόν θα σηκωθούν, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, και στον βραχίονα θα αναληφθούν κατά τον αρχαίο Εφραίμ, εκείνοι που έτυχαν της άνω απογραφής, την οποία ο ίδιος ο Σωτήρας ανέδειξε ως ένδοξη και αξιοθαύμαστη και ανώτερη από το κάλλος των θείων χαρισμάτων, λέγοντας στους αγίους μαθητές του τα εξής: «Μην χαίρεστε που τα δαιμόνια υποτάσσονται σε εσάς, αλλά να χαίρεστε μάλλον που τα ονόματά σας έχουν εγγραφεί στους ουρανούς». Και λέει ότι η αναγραφή στους λίθους θα είναι μνημόσυνο για τους γιους του Ισραήλ ενώπιον του Κυρίου, σαν να το ατενίζει κανείς διαρκώς, όπως στο πρόσωπο του Ααρών· διότι ο Θεός και Πατέρας μας δέχεται εις ανάμνηση εν Χριστώ, και έχουμε γίνει σε αυτόν γνώριμοι και άξιοι της επίβλεψής του, και σαν να βρισκόμαστε σε βίβλο του Θεού. ΠΑΛΛ. Ορθά τα είπες. ΚΥΡ. Και διατάζει να προστεθεί σε αυτό και ένα άλλο κόσμημα, λέγοντας: «Και θα κατασκευάσεις μικρές ασπίδες από καθαρό χρυσό συμμιγείς, και θα κατασκευάσεις δύο κρόσσια από καθαρό χρυσάφι συμμιγή με άνθη, έργο πλεκτό, και θα τοποθετήσεις τα πλεκτά κρόσσια πάνω στις μικρές ασπίδες και στις επωμίδες τους από το εμπρόσθιο μέρος».