Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 2:21

Εξαιτίας αυτών, ποιος δεν θα θρηνούσε λέγοντας: «Πώς έγινε πόρνη η πιστή πόλη Σιών;». Και πώς δεν θα αναφωνούσε ο ίδιος ο Κύριος προς κάποιον από εκείνους που σήμερα πορεύονται με το πνεύμα του Ιερεμία: «Είδες τι μου έκανε η παρθένος του Ισραήλ; Εγώ τη μνηστεύθηκα για τον εαυτό μου με πίστη και αφθαρσία, με δικαιοσύνη και κρίση, με έλεος και οικτιρμούς, όπως της υποσχέθηκα μέσω του προφήτη Ωσηέ».

Ματθ. 12, 39. «Πονηροί» ονομάζονται, επειδή αναλώνουν το εξαίρετο χάρισμα της διάνοιας όχι στη φιλοθεΐα, αλλά στο να πράττουν και να λέγουν κάτι εναντίον του Θεού. Τους αποκάλεσε δε «μοιχαλίδα», δηλώνοντας και την προηγούμενη και την τωρινή απιστία τους· διότι ούτε στον Πατέρα πίστεψαν και αποστάτησαν από τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος νυμφεύθηκε την ανθρωπότητα και τη μνηστεύθηκε κατά την ανθρώπινη φύση σύμφωνα με το γραφικό: «και θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου εις τον αιώνα», αλλά προσκολλήθηκαν στον σατανά, φανερώνοντας τον τρόπο της νοητής πορνείας. Επιδεικνύει πάλι τον εαυτό του στον Πατέρα — «το σημείο του Ιωνά του προφήτη».

Και γι' αυτό προς αυτόν ο θείος Δαβίδ είπε κάπου: «Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη στον αιώνα, και ο λόγος σου αλήθεια»· δηλώνοντας έτσι ολοφάνερα, νομίζω, ότι ούτε θα παραμείνουν αιώνια τα του νόμου, εφόσον η σκιά θα μετατεθεί στην αλήθεια, ούτε βέβαια θα μπορούσε κανείς να αντικρίσει το κάλλος της αλήθειας μέσα στα γράμματα του νόμου. Διότι, όπως είπα, ο νόμος ήταν σκιά και τύπος. Τη μνηστεύεται, λοιπόν, αφού αθέτησε τον αρχικό και πρώτο γάμο. Διότι ο νόμος δεν είναι ικανός να ενώσει με τον Θεό τέλεια και καθαρά· προσερχόμαστε όμως σε Αυτόν μέσω του Υιού και των θεσπισμάτων του, δηλαδή των ευαγγελικών, τα οποία παρέχουν και την πνευματική ένωση ή συνάφεια. Διότι ενωνόμαστε με τον Θεό εν Πνεύματι, και πλουτίζουμε από τη μέθεξη της θείας Του φύσεως. Είναι πιθανό δε η φράση «θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου» να μας υποδηλώνει με χάρη και κάτι άλλο· διότι θα το κατανοήσεις πάλι ως εξής: Λέγοντας «για τον εαυτό μου» εννοεί «μέσω του εαυτού μου», όχι όπως παλαιότερα με τη μεσολάβηση αγγέλων, ούτε με τη χρησιμοποίηση κάποιου διακόνου για αυτόν τον σκοπό, κατά τον τρόπο του Μωυσή. Διότι «ούτε πρέσβης, ούτε άγγελος, κατά το γεγραμμένο, αλλά ο ίδιος ο Κύριος», ο εκ Θεού Πατρός Λόγος, αφού έγινε άνθρωπος σαν εμάς, παρουσίασε στον εαυτό Του την Εκκλησία, και «έκτισε τους δύο λαούς σε έναν νέο άνθρωπο, φέρνοντας ειρήνη, και συμφιλιώνοντας αμφοτέρους εν ενί πνεύματι προς τον Πατέρα», σύμφωνα με τον λόγο του μακαρίου Παύλου.

Το ότι δε η λαμπρή κατανόηση του μυστηρίου του Χριστού εξασφαλίζει τη μέθεξη της αιώνιας ζωής σε όσους είναι άξιοι να την λάβουν, μας το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Υιός λέγοντας προς τον Πατέρα και Θεό που βρίσκεται στους ουρανούς: «Αυτή δε είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό, και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό». <Και κατά την ημέρα εκείνη, λέει ο Κύριος, θα εισακούσω τον ουρανό, και ο ουρανός θα εισακούσει τη γη, και η γη θα εισακούσει τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο, και αυτά θα εισακούσουν τον Ιεζραέλ.> Με τη λέξη «ημέρα», λοιπόν, πάλι εδώ ονομάζει τον καιρό που αρμόζει στην κλήση· διότι αυτή είναι η συνήθεια της θεόπνευστης Γραφής. Ότι, λοιπόν, σε μέθεξη και αφθονία κάθε αγαθού, καθώς και των άνωθεν και παρά του Θεού χαρισμάτων, θα βρεθεί κατά καιρούς και ο ίδιος ο Ισραήλ, λαμπρυσμένος με την πίστη στον Χριστό, το υποδηλώνει αινιγματωδώς. Διότι αναφέρει ότι θα υπάρξει αφθονία βροχών, με τη δική Του συγκατάθεση· διότι αυτό νομίζω σημαίνει το «θα εισακούσω τον ουρανό»· και βέβαια και κάτω στη γη, ότι θα παρασχεθούν οι καρποί που είναι εξαιρετικά χρήσιμοι και αναγκαίοι σε εμάς. Διότι χωρίς τον Θεό και την άνωθεν βουλή, ούτε ο ίδιος ο ουρανός θα έβρεχε ποτέ σε αυτούς που βρίσκονται στη γη, ούτε η γη θα ανέδιδε τον οικείο καρπό της στην κατάλληλη εποχή. Και γνωρίζοντας το αυτό ο προφήτης Ιερεμίας, ικέτευε λέγοντας: «Μήπως υπάρχει ανάμεσα στα είδωλα των εθνών κάποιο που να φέρνει βροχή; Και αν ο ουρανός δώσει την αφθονία του, δεν είσαι εσύ ο Θεός;».

Και θα ελπίζουμε σε εσένα, διότι εσύ «τα εποίησες όλα αυτά». Διότι, όταν συγκατανεύει, όπως είπα, ο Δημιουργός και απλώνει το χέρι Του σε όσους βρίσκονται πάνω στη γη, ο μεν ουρανός θα γίνει χορηγός βροχής, η δε γη ταυτόχρονα μητέρα και τροφός των αναγκαίων καρπών. «Θα εισακούσω λοιπόν», λέει, «τον ουρανό», αντί του: θα συγκατατεθώ στο να πέσουν βροχές πάνω στη γη. Και όταν βέβαια γίνει αυτό, θα εισακούσει και εκείνη τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο, δηλαδή, θα αποδώσει άφθονο καρπό σε όσους την κατοικούν, χωρίς να λείπει τίποτα από όσα είναι αναγκαία και συντηρούν τη ζωή.

Ωστόσο, ότι και η ίδια η φύση των αγγέλων δεν έχει τίποτα δικό της, αλλά πλουτίζει τα πάντα από τον Θεό, το δίδαξε λέγοντας «θα εισακούσω τον ουρανό», δηλαδή, θα κάνω τον ουρανό πλήρη από τα δικά μου αγαθά, ήτοι αυτούς που βρίσκονται στον ουρανό, δηλαδή τις λογικές και άγιες δυνάμεις, ώστε να μπορούν και αυτές να παρηγορούν τους ελεημένους, και τότε βεβαίως η γη θα εισακούσει τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο· αντί του να πει, θα καρποφορήσουν οι κάτοικοι της γης ελπίδα για ζωή και ευφροσύνη και ιλαρότητα. Και ο σίτος είναι τύπος της ζωής, ο οίνος της ευφροσύνης, και το έλαιο της ιλαρότητας και της ευεξίας. Διότι υπάρχει πράγματι σε όσους έχουν πιστέψει ελπίδα αγαθή, βέβαιη και σταθερή. Και απομακρύνεται κανείς από τη φαυλότητα, επιθυμεί κάθε αγαθό, και υποβάλλει τον αυχένα του στους ζυγούς του Σωτήρα, τρεφόμενος από την καλή, αναμφίβολη και αληθινή βεβαίως ελπίδα της μελλοντικής ζωής, και για να ευφραίνεται μαζί με τους άλλους αγίους, και να έχει την καρδιά του γεμάτη ιλαρότητα. Διότι είπε κάπου για τους αγίους ο προφήτης Ησαΐας: «Και αιώνια ευφροσύνη θα είναι πάνω από το κεφάλι τους· διότι πάνω στο κεφάλι τους θα υπάρχει αίνεση και αγαλλίαση, και ευφροσύνη θα τους καταλάβει, ενώ έφυγε μακριά η οδύνη και η λύπη και ο στεναγμός». Επομένως, με την ελπίδα της ζωής και της ιλαρότητας, αλλά και της ευφροσύνης, στις άνωθεν παρηγορίες, δηλαδή στις νοητές βροχές, θα υπακούσει απολύτως η γη, δηλαδή οι άνθρωποι που κατοικούν στη γη.

Και όχι μόνο σε μία περίσταση προσκρούοντας και παραμελώντας τα ιερά προστάγματα. Διότι το ότι διαθέτει απαράμιλλη πραότητα και φιλανθρωπία, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το διαπιστώσουμε και από αυτό. Επειδή απλώνει σωτήριο χέρι σε αυτούς που έχουν ολισθήσει. Και προτρέπει να μεταστραφούν προς τα καλύτερα, λέγοντας: «Εκζητήσατε το καλό και όχι το πονηρό, για να ζήσετε, και έτσι ο Κύριος ο Θεός θα είναι μαζί σας.» Και σε όσους επιλέγουν να το πράξουν αυτό, υπόσχεται την άφθονη χορηγία των αγαθών, λέγοντας: «Και θα συμβεί κατά την ημέρα εκείνη, λέγει ο Κύριος, θα εισακούσω τον ουρανό, και ο ουρανός θα εισακούσει τη γη, και η γη θα εισακούσει τον σίτο, και τον οίνο, και το έλαιο.» Αλλά και μέσω άλλου προφήτη πάλι λέγει: «Δοκιμάστε με τώρα σε αυτό, λέγει ο Κύριος παντοκράτωρ. Αν δεν σας ανοίξω τους καταρράκτες του ουρανού και δεν εκχέω σε εσάς την ευλογία μου, έως ότου να είναι ικανή,» δηλαδή, μέχρι να χορτάσετε και να έχετε ικανοποιητικά. Επομένως, «Ελάτε να προσκυνήσουμε και να προσπέσουμε σε αυτόν», όπως λέει ο θεσπέσιος Υμνωδός, «και ας κλάψουμε ενώπιον του Κυρίου που μας δημιούργησε.» Ας ζητήσουμε από αυτόν το έλαιο της πραότητάς του. Ας μεταστρέψουμε τις καρδιές μας στο να επιθυμούν να πράττουν τα αγαθά. Διότι πράγματι τα σφάλματα της ραθυμίας είναι εντελώς αδικαιολόγητα. Επειδή ο ίδιος ο Υιός φανερώθηκε σε εμάς από τους ουρανούς, και αποκτήσαμε ως παιδαγωγό αυτόν που καταυγάζει μεν τους ουρανούς, καταφαιδρύνει δε και αυτές τις ίδιες τις άνω δυνάμεις.

Επομένως, με θάνατο ο νόμος τιμωρεί δικαίως ταυτόχρονα και αυτόν που διέπραξε μοιχεία και αυτήν που πόρνευσε. Τον μεν επειδή ενέσπειρε τα σπέρματα της ασέβειας που υπήρχε μέσα του, τη δε διότι, ατιμάζοντας τον νόμο της συζυγικής πιστότητας, παραδόθηκε σε άλλον, και έχοντας παραδώσει τον νου της στις δικές του διαφθορές, δέχθηκε τον μολυσμό που προέρχεται από ανθρώπινες επινοήσεις. ΠΑΛΛ. Πειστικός είναι ο λόγος σου. ΚΥΡ. Με γυναίκα, λοιπόν, που έχει συζευχθεί με άνδρα σύμφωνα με τους νόμους, πρέπει να παρομοιάσουμε πολύ σωστά την ψυχή που έχει συζευχθεί και ενωθεί με τον Χριστό διά της πίστεως και του Πνεύματος. Παρθένο δε, η οποία έχει μνηστευθεί, θεωρούμε την ψυχή που έχει κληθεί στις αρχές της αληθινής γνώσης, αλλά δεν έχει ακόμη ενωθεί ολοκληρωτικά με τον Χριστό, και η οποία περιμένει ακόμη σαν κάποιον γάμο και ως πιο αληθινό τρόπο ένωσης τη χάρη διά του αγίου βαπτίσματος και τη μέθεξη του Αγίου Πνεύματος, έχοντας ωστόσο δεχθεί τον λόγο της κατήχησης ως αρραβώνα και σαν αρχή επικοινωνίας. Έτσι, ο θείος μυσταγωγός μας, δηλαδή ο Παύλος, οδήγησε την Εκκλησία των εθνών στον Χριστό· διότι γράφει τα εξής: «Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω ως αγνή παρθένο στον Χριστό». Και ο ίδιος ο Νυμφίος λέει κάπου μέσω της φωνής των προφητών: «Και θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου αιώνια, με δικαιοσύνη και με κρίση, με έλεος και με ευσπλαχνία· και θα σε μνηστευθώ με πίστη, και θα γνωρίσεις τον Κύριο».

Πώς λοιπόν δεν θα αναφωνούσε ο Κύριος προς κάποιον από αυτούς που πορεύονται τώρα με το πνεύμα του Ιερεμία; «Είδες τι μου έκανε η παρθένος του Ισραήλ; Εγώ τη μνηστεύθηκα "για τον εαυτό μου με πίστη, με δικαιοσύνη και με κρίση" και με αφθαρσία, όπως της είχα υποσχεθεί μέσω του προφήτη Ωσηέ, αυτή όμως "αγάπησε ξένους" και, "ενώ ζω" εγώ ο αθάνατος "άνδρας, ονομάζεται μοιχαλίδα" και δεν φοβάται που παραδόθηκε σε άλλον άνδρα».

Αλλά όλα χάθηκαν και έγιναν άφαντα· επομένως, η συναγωγή των Ιουδαίων δεν έχει μνηστευθεί με τον Θεό εις τον αιώνα, και δεν υπάρχει πλέον έδαφος να εφαρμόζονται σε αυτούς τα προφητικά λόγια. Αναγκαστικά, λοιπόν, αρμόζει στον αληθινά καλοπροαίρετο και συνετό ακροατή να τα εννοεί και να τα αποδέχεται αυτά για τον νέο λαό και την Εκκλησία του Χριστού, η οποία νυμφεύθηκε τον Χριστό ως μνηστήρα, και έχει πάντοτε τον νυμφίο να κατοικεί μέσα στην καρδιά της, όντας τρωμένη από την αγάπη του εραστή της. Ούτε, επομένως, πρόκειται να αποστεί ποτέ από τον έρωτά της προς Αυτόν εις τον αιώνα, ούτε θα ακολουθούσε ποτέ κάποιον άλλον. Σε αυτούς, λοιπόν, μπορεί κανείς να διακρίνει πολύ εύκολα ότι επαληθεύεται ο προφητικός λόγος, πράγμα που και τα ίδια τα γεγονότα διαλαλούν, με αξιόπιστο μάρτυρα και τον Παύλο, τον προμνήστορα, ο οποίος έγραψε περίπου τα εξής προς την Εκκλησία της Κορίνθου: Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω ως αγνή παρθένο στον Χριστό.

Το φανέρωνε δε και μέσω του Ωσηέ λέγοντας: «Θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου με δικαιοσύνη και με έλεος και με οικτιρμούς». Και αμέτρητα άλλα ιερά χωρία διακηρύσσουν ότι, εξαιτίας των δεσμών της σάρκας, το ανθρώπινο γένος αξιώθηκε συμπάθειας, και αντί για αυτήν την ύλη που ενώθηκε μαζί μας, ο Κύριος μας ανταπέδωσε την ενανθρώπησή Του και τα αγαθά που προκύπτουν από αυτήν. «Διότι θυμήθηκε», λέει ο Δαβίδ, «ότι είμαστε χώμα, και ότι είμαστε σάρκα». Και ο Ιώβ: «Θυμήσου ότι από πηλό με έπλασας».