Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 2:23

Και θα ελπίζουμε σε εσένα, διότι εσύ «τα εποίησες όλα αυτά». Διότι, όταν συγκατανεύει, όπως είπα, ο Δημιουργός και απλώνει το χέρι Του σε όσους βρίσκονται πάνω στη γη, ο μεν ουρανός θα γίνει χορηγός βροχής, η δε γη ταυτόχρονα μητέρα και τροφός των αναγκαίων καρπών. «Θα εισακούσω λοιπόν», λέει, «τον ουρανό», αντί του: θα συγκατατεθώ στο να πέσουν βροχές πάνω στη γη. Και όταν βέβαια γίνει αυτό, θα εισακούσει και εκείνη τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο, δηλαδή, θα αποδώσει άφθονο καρπό σε όσους την κατοικούν, χωρίς να λείπει τίποτα από όσα είναι αναγκαία και συντηρούν τη ζωή.

Ωστόσο, ότι και η ίδια η φύση των αγγέλων δεν έχει τίποτα δικό της, αλλά πλουτίζει τα πάντα από τον Θεό, το δίδαξε λέγοντας «θα εισακούσω τον ουρανό», δηλαδή, θα κάνω τον ουρανό πλήρη από τα δικά μου αγαθά, ήτοι αυτούς που βρίσκονται στον ουρανό, δηλαδή τις λογικές και άγιες δυνάμεις, ώστε να μπορούν και αυτές να παρηγορούν τους ελεημένους, και τότε βεβαίως η γη θα εισακούσει τον σίτο και τον οίνο και το έλαιο· αντί του να πει, θα καρποφορήσουν οι κάτοικοι της γης ελπίδα για ζωή και ευφροσύνη και ιλαρότητα. Και ο σίτος είναι τύπος της ζωής, ο οίνος της ευφροσύνης, και το έλαιο της ιλαρότητας και της ευεξίας. Διότι υπάρχει πράγματι σε όσους έχουν πιστέψει ελπίδα αγαθή, βέβαιη και σταθερή. Και απομακρύνεται κανείς από τη φαυλότητα, επιθυμεί κάθε αγαθό, και υποβάλλει τον αυχένα του στους ζυγούς του Σωτήρα, τρεφόμενος από την καλή, αναμφίβολη και αληθινή βεβαίως ελπίδα της μελλοντικής ζωής, και για να ευφραίνεται μαζί με τους άλλους αγίους, και να έχει την καρδιά του γεμάτη ιλαρότητα. Διότι είπε κάπου για τους αγίους ο προφήτης Ησαΐας: «Και αιώνια ευφροσύνη θα είναι πάνω από το κεφάλι τους· διότι πάνω στο κεφάλι τους θα υπάρχει αίνεση και αγαλλίαση, και ευφροσύνη θα τους καταλάβει, ενώ έφυγε μακριά η οδύνη και η λύπη και ο στεναγμός». Επομένως, με την ελπίδα της ζωής και της ιλαρότητας, αλλά και της ευφροσύνης, στις άνωθεν παρηγορίες, δηλαδή στις νοητές βροχές, θα υπακούσει απολύτως η γη, δηλαδή οι άνθρωποι που κατοικούν στη γη.

Διότι, το ότι εμείς είμαστε λαός του, άκουσέ το σαφώς από τον Ωσηέ που το λέει και τον Παύλο που το ερμηνεύει: «Θα καλέσω λαό μου αυτόν που δεν είναι λαός μου». Και το ότι αυτό έχει ειπωθεί για εμάς είναι από εκεί φανερό: εμείς είμαστε εκείνοι που δεν ήμασταν λαός, εμείς γίναμε λαός. Άκου όμως και κάτι άλλο, σαφέστερο από αυτό: «Και θα συμβεί, στον τόπο όπου τους ειπώθηκε, "δεν είστε λαός μου", εκεί θα κληθείτε υιοί του ζώντος Θεού».

Επομένως, η μελέτη των θείων Γραφών —σύμφωνα με την εντολή του βασιλιά Δαβίδ, δηλαδή του πνευματικού νόμου ή του νου που διαθέτει ισχυρή όραση— η οποία μεταφέρεται, μέσω της μετάνοιας (της οποίας σύμβολο αποτελεί ο σάκος), με την πράξη των αρετών πάνω στην πέτρα, δηλαδή στον Χριστό, έχει από τη φύση της την ιδιότητα να προσκαλεί τον θείο υετό της γνώσης. Συνηθίζει επίσης να ικετεύει τον Θεό να εισακούσει τη γη της καρδιάς και να δωρίσει θείες βροχές χαρισμάτων, να χορηγήσει την αφθονία των καρπών της δικαιοσύνης, να καταλύσει, σαν άλλον λιμό, την προηγούμενη άγνοια των θείων πραγμάτων, και να καταστήσει την ψυχή χώρα γεμάτη από πνευματικά αγαθά, η οποία θα βρίθει από σιτάρι, κρασί και λάδι: με το πρώτο να στηρίζεται, ως λόγο πρακτικής γνώσης· με το δεύτερο να ευφραίνεται, ως θείο πόθο και ανανεωτικό της ερωτικής ζέσης κατά την έφεση προς τον Θεό· και με το τρίτο, ως λείο, ομαλό, διαυγή και φωτιστικό τρόπο και λόγο της απάθειας, απαλλαγμένο από κάθε γεώδη κίνηση, να ιλαρύνει το πρόσωπο των αρετών.